دوریم محافظلری: ایران و عمان هرمز قونوسندە آڭلاشدی – Devrim Muhafızları: İran ve Umman Hürmüz konusunda anlaştı

دوریم محافظلری: ایران و عمان هرمز قونوسندە آڭلاشدی – Devrim Muhafızları: İran ve Umman Hürmüz konusunda anlaştı görseli
📜 Hibrit İçerik: Osmanlıca & Latinize Transkripsiyon

دوریم محافظلری: ایران و عمان هرمز قونوسندە آڭلاشدی

Devrim Muhafızları: İran ve Umman Hürmüz konusunda anlaştı
ایرانڭİran'ın تسنیمTesnim خبرHaber آژانسنەAjansına گورەgöre طوغگەنەرالTuğgeneral محبی،Muhibbi, دوزنلەدیگیdüzenlediği باصینbasın طوپلانتیسندەtoplantısında گوندمەgündeme ایلیشکینilişkin دگرلندیرمەلردەdeğerlendirmelerde بولوندی.bulundu.
ایرانڭİran’ın هرمزHürmüz بوغازیBoğazı أوزرندەüzerinde قونترولەkontrole صاحبsahip اولدیغنیolduğunu سویلەینsöyleyen محبی،Muhibbi, عبدABD یوڭتیمنڭyönetiminin آچیقلامەلرنڭaçıklamalarının عکسینهaksine بصرهBasra کورفزیKörfezi وve بوغازدەBoğaz'da هیچhiçbir بر  عسکریaskeri کمنڭgeminin بولونمدیغنیbulunmadığını افادهifade ایدرك،ederek, "دشمن"Düşman صاواشsavaş کمیلرنڭgemilerinin تمامیtamamı هرمزHürmüz بوغازندنBoğazı'ndan اڭen آزaz ٤٠٠400 کیلومترهkilometre اوزاقدهuzakta قونوملانمشلردرkonumlanmışlardır وve عسکریaskeri وve طوپراقtoprak آچیسندن،açısından, ایرانڭİran'ın اذنizni وve یونتیمیyönetimi اولمادنolmadan هیچhiçbir بر  کمیgemi بوbu صوsu یولندنyolundan گچمەز."geçemez." دیدی.dedi.
هرمزHürmüz بوغازندهBoğazı'nda عمانەUmman'a یاقینyakın اولانolan صوsu یولونڭyolunun دەda تماماtamamen ایرانڭİran'ın قونترولندهkontrolünde اولدیغنیolduğunu صاوونانsavunan ایرانلیİranlı قوموتان،komutan, شونلریşunları قید  ایتدی:kaydetti:
"هرمز"Hürmüz بوغازی،Boğazı, ایرانەİran'a وve قارشومزندهkarşımızda یرyer آلانalan عمانUmman أولکەسینهülkesine آیتتیر.aittir. یاقلاشیقYaklaşık برbir آیay أوڭجەönce عمانUmman ایلەile مذاکرەلرەmüzakerelere باشلەدكbaşladık وve هرher ایکیiki طرفڭtarafın دەda قبولkabul ایتدیگیettiği بعضbazı مطابقتلرەmutabakatlara اولاشدك.ulaştık. بوBu مذاکرەلردە،müzakerelerde, ایکیiki أولکهülkenin ڭڭ  بوغازدەكیBoğaz'daki پاییpayı ایلەile ایرانİran وve عمانڭUmman'ın گلیرلردنgelirlerden پایلریpayları قونوسندەkonusunda آڭلاشمەلرanlaşmalar صاغلاندی."sağlandı."
عبدنڭABD'nin عمانUmman ایلەile ایرانİran آراسندەکیarasındaki آڭلاشمهanlaşma سورجنیsürecini انگللەمەیەengellemeye چالیشدگڭیçalıştığını صاوونانsavunan محبی،Muhibbi, "بو"Bu طورومdurum سورجڭsürecin گجیكمسینهgecikmesine یولyol آچمشدر.açmıştır. اگرEğer عبدABD انگللەمەییengellemeyi بیراقیرbırakır وve مطابقتmutabakat ضبدنەzaptına (١٧(17 حزیراندەHaziran'da امضالانانimzalanan مطابقت)mutabakat) دونرسە،dönerse, أولاشیلانulaşılan مطابقتmutabakat چرچوەسندەçerçevesinde هرمزHürmüz بوغازینیBoğazı'nı آچابیلیرز.açabiliriz. طولاییسیلهDolayısıyla بزمbizim قوشوللرمزkoşullarımız عبدABD طرفندنtarafından قبولkabul ایدیلملیدر.edilmelidir. اگرEğer عبدABD قوشوللرمزنیkoşullarımızı قبولkabul ایتمزسەetmezse هرمزHürmüz بوغازیBoğazı هیچhiçbir بر  شکلدەşekilde آچیلمایاجقدر."açılmayacaktır." دییهdiye قونوشدی.konuştu.
ایران-عبدİran-ABD چاتیشمالریçatışmaları وve طحرانTahran ایلەile مسقطڭMaskat'ın هرمزHürmüz بوغازیBoğazı گوروشمەلریgörüşmeleri
ایرانİran وve عبدABD آراسندەarasında ١٤14 حزیراندەHaziran'da پاکستانPakistan ارابولجولغندهarabuluculuğunda واریلانvarılan مطابقدڭmutabakatın ایلكilk آشامەسیندهaşamasında عبدنڭABD'nin ایرانەİran'a عائدait طوڭدیرولمشdondurulmuş وارلقلریvarlıkları سربستserbest بیراقمسیbırakması قارشیلغندەkarşılığında هرمزHürmüz بوغازینڭBoğazı'nın آچیلمسیaçılması وve ایرانڭİran'ın بوbu ستراتژیكstratejik صوsu یولندنyolundan گچیشلردنgeçişlerden ٦٠60 گونgün بوینجەboyunca اجرتücret آلمایاجغیalmayacağı قرارلاشطیریلمشدی.kararlaştırılmıştı.
عبد،ABD, مطابقدڭmutabakatın امضالانلانمسنڭimzalanmasının آردندنardından ایرانڭİran'ın طوڭدیرولمشdondurulmuş وارلقلرنیvarlıklarını سربستserbest بیراقممشbırakmamış وve هرمزHürmüz بوغازندنBoğazı'ndan گچیشلرgeçişler ایچونiçin عمانUmman قرهkara صولرندنsularından آلترناتیفalternatif روطهrota بلیرلەمشدی.belirlemişti.
عبدنڭABD'nin بوbu آدیملرنیadımlarını مطابقدڭmutabakatın اخلالیihlali شایانsayan ایران،İran, بوغازدنBoğaz'dan گچیشلەریgeçişleri قیصیتلایاراكkısıtlayarak "اذنسز"izinsiz گچیشgeçiş یاپمەیەyapmaya چالیشان"çalışan" بعضbazı گمیلریgemileri وورمشدی.vurmuştu. مطابقدەMutabakata رغمًاrağmen ایکیiki أولکهülke آراسندەکیarasındaki گرگینلك،gerginlik, ٨8 تموزدەTemmuz'da هرمزHürmüz بوغازیBoğazı چورەسندەçevresinde شدتلیşiddetli چاتیشمەلرڭçatışmaların باشلەمسینهbaşlamasına یولyol آچمشaçmış وve یاقلاشیقyaklaşık ٢2 هفتهhafta دوامdevam ایتمشدی.etmişti.
ایران،İran, هرمزHürmüz بوغازنەBoğazı'na قییسیkıyısı بولونانbulunan عمانUmman ایلەile بوغازدەBoğaz'da کمیلرgemiler ایچونiçin گوگنلیgüvenli گچیشgeçiş یوللریyolları بلیرلنمەسیbelirlenmesi آماجیلەamacıyla یڭیدنyeniden گوروشمەلرەgörüşmelere باشلەمشدی.başlamıştı.
ایرانİran طیش  ایشلریDışişleri باقانBakan یاردیمجیسیYardımcısı قازیمKazım گاریبابادی،Garibabadi, ایرانİran ایلەile عمانUmman آراسندەarasında هرمزHürmüz بوغازندهBoğazı'nda اورتاقortak قوریدورڭkoridorun ایتکینلەشتیریلمسیetkinleştirilmesi قونوسندەkonusunda آڭلاشمەیەanlaşmaya واریلدیغینیvarıldığını دویورمشدی.duyurmuştu. گاریبابادی،Garibabadi, عبدABD وve دیگرdiğer أولکەلرڭ،ülkelerin, "هرمز"Hürmüz بوغازینڭBoğazı'nın یالڭزجەyalnızca ایرانڭİran'ın بلیرلەدیگیbelirlediği دوزنلەمەلرdüzenlemeler چرچوەسندەçerçevesinde آچیلاجغینیaçılacağını بیلمسیbilmesi گرکدیگنی"gerektiğini" سویلەمشدی.söylemişti.

دوریم محافظلری: ایران و عمان هرمز قونوسندە آڭلاشدی

ایرانڭ تسنیم خبر آژانسنە گورە طوغگەنەرال محبی، دوزنلەدیگی باصین طوپلانتیسندە گوندمە ایلیشکین دگرلندیرمەلردە بولوندی.

ایرانڭ هرمز بوغازی أوزرندە قونترولە صاحب اولدیغنی سویلەین محبی، عبد یوڭتیمنڭ آچیقلامەلرنڭ عکسینه بصره کورفزی و بوغازدە هیچ بر عسکری کمنڭ بولونمدیغنی افاده ایدرك، “دشمن صاواش کمیلرنڭ تمامی هرمز بوغازندن اڭ آز ٤٠٠ کیلومتره اوزاقده قونوملانمشلردر و عسکری و طوپراق آچیسندن، ایرانڭ اذن و یونتیمی اولمادن هیچ بر کمی بو صو یولندن گچمەز.” دیدی.

هرمز بوغازنده عمانە یاقین اولان صو یولونڭ دە تماما ایرانڭ قونترولنده اولدیغنی صاوونان ایرانلی قوموتان، شونلری قید ایتدی:

“هرمز بوغازی، ایرانە و قارشومزنده یر آلان عمان أولکەسینه آیتتیر. یاقلاشیق بر آی أوڭجە عمان ایلە مذاکرەلرە باشلەدك و هر ایکی طرفڭ دە قبول ایتدیگی بعض مطابقتلرە اولاشدك. بو مذاکرەلردە، ایکی أولکه ڭڭ بوغازدەكی پایی ایلە ایران و عمانڭ گلیرلردن پایلری قونوسندە آڭلاشمەلر صاغلاندی.”

عبدنڭ عمان ایلە ایران آراسندەکی آڭلاشمه سورجنی انگللەمەیە چالیشدگڭی صاوونان محبی، “بو طوروم سورجڭ گجیكمسینه یول آچمشدر. اگر عبد انگللەمەیی بیراقیر و مطابقت ضبدنە (١٧ حزیراندە امضالانان مطابقت) دونرسە، أولاشیلان مطابقت چرچوەسندە هرمز بوغازینی آچابیلیرز. طولاییسیله بزم قوشوللرمز عبد طرفندن قبول ایدیلملیدر. اگر عبد قوشوللرمزنی قبول ایتمزسە هرمز بوغازی هیچ بر شکلدە آچیلمایاجقدر.” دییه قونوشدی.

ایران-عبد چاتیشمالری و طحران ایلە مسقطڭ هرمز بوغازی گوروشمەلری

ایران و عبد آراسندە ١٤ حزیراندە پاکستان ارابولجولغنده واریلان مطابقدڭ ایلك آشامەسینده عبدنڭ ایرانە عائد طوڭدیرولمش وارلقلری سربست بیراقمسی قارشیلغندە هرمز بوغازینڭ آچیلمسی و ایرانڭ بو ستراتژیك صو یولندن گچیشلردن ٦٠ گون بوینجە اجرت آلمایاجغی قرارلاشطیریلمشدی.

عبد، مطابقدڭ امضالانلانمسنڭ آردندن ایرانڭ طوڭدیرولمش وارلقلرنی سربست بیراقممش و هرمز بوغازندن گچیشلر ایچون عمان قره صولرندن آلترناتیف روطه بلیرلەمشدی.

عبدنڭ بو آدیملرنی مطابقدڭ اخلالی شایان ایران، بوغازدن گچیشلەری قیصیتلایاراك “اذنسز گچیش یاپمەیە چالیشان” بعض گمیلری وورمشدی. مطابقدە رغمًا ایکی أولکه آراسندەکی گرگینلك، ٨ تموزدە هرمز بوغازی چورەسندە شدتلی چاتیشمەلرڭ باشلەمسینه یول آچمش و یاقلاشیق ٢ هفته دوام ایتمشدی.

ایران، هرمز بوغازنە قییسی بولونان عمان ایلە بوغازدە کمیلر ایچون گوگنلی گچیش یوللری بلیرلنمەسی آماجیلە یڭیدن گوروشمەلرە باشلەمشدی.

ایران طیش ایشلری باقان یاردیمجیسی قازیم گاریبابادی، ایران ایلە عمان آراسندە هرمز بوغازنده اورتاق قوریدورڭ ایتکینلەشتیریلمسی قونوسندە آڭلاشمەیە واریلدیغینی دویورمشدی. گاریبابادی، عبد و دیگر أولکەلرڭ، “هرمز بوغازینڭ یالڭزجە ایرانڭ بلیرلەدیگی دوزنلەمەلر چرچوەسندە آچیلاجغینی بیلمسی گرکدیگنی” سویلەمشدی.

Devrim Muhafızları: İran ve Umman Hürmüz konusunda anlaştı

İran’ın Tesnim Haber Ajansına göre Tuğgeneral Muhibbi, düzenlediği basın toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde kontrole sahip olduğunu söyleyen Muhibbi, ABD yönetiminin açıklamalarının aksine Basra Körfezi ve Boğaz’da hiçbir askeri geminin bulunmadığını ifade ederek, “Düşman savaş gemilerinin tamamı Hürmüz Boğazı’ndan en az 400 kilometre uzakta konumlanmışlardır ve askeri ve toprak açısından, İran’ın izni ve yönetimi olmadan hiçbir gemi bu su yolundan geçemez.” dedi.

Hürmüz Boğazı’nda Umman’a yakın olan su yolunun da tamamen İran’ın kontrolünde olduğunu savunan İranlı komutan, şunları kaydetti:

“Hürmüz Boğazı, İran’a ve karşımızda yer alan Umman ülkesine aittir. Yaklaşık bir ay önce Umman ile müzakerelere başladık ve her iki tarafın da kabul ettiği bazı mutabakatlara ulaştık. Bu müzakerelerde, iki ülkenin Boğaz’daki payı ile İran ve Umman’ın gelirlerden payları konusunda anlaşmalar sağlandı.”

ABD’nin Umman ile İran arasındaki anlaşma sürecini engellemeye çalıştığını savunan Muhibbi, “Bu durum sürecin gecikmesine yol açmıştır. Eğer ABD engellemeyi bırakır ve mutabakat zaptına (17 Haziran’da imzalanan mutabakat) dönerse, ulaşılan mutabakat çerçevesinde Hürmüz Boğazı’nı açabiliriz. Dolayısıyla bizim koşullarımız ABD tarafından kabul edilmelidir. Eğer ABD koşullarımızı kabul etmezse Hürmüz Boğazı hiçbir şekilde açılmayacaktır.” diye konuştu.

İran-ABD çatışmaları ve Tahran ile Maskat’ın Hürmüz Boğazı görüşmeleri

İran ve ABD arasında 14 Haziran’da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD’nin İran’a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı’nın açılması ve İran’ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.

ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran’ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için Umman kara sularından alternatif rota belirlemişti.

ABD’nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz’dan geçişleri kısıtlayarak “izinsiz geçiş yapmaya çalışan” bazı gemileri vurmuştu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik, 8 Temmuz’da Hürmüz Boğazı çevresinde şiddetli çatışmaların başlamasına yol açmış ve yaklaşık 2 hafta devam etmişti.

İran, Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz’da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başlamıştı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nda ortak koridorun etkinleştirilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmuştu. Garibabadi, ABD ve diğer ülkelerin, “Hürmüz Boğazı’nın yalnızca İran’ın belirlediği düzenlemeler çerçevesinde açılacağını bilmesi gerektiğini” söylemişti.
📖 Osmanlıca Orijinal Metin

دوریم محافظلری: ایران و عمان هرمز قونوسندە آڭلاشدی

ایرانڭ تسنیم خبر آژانسنە گورە طوغگەنەرال محبی، دوزنلەدیگی باصین طوپلانتیسندە گوندمە ایلیشکین دگرلندیرمەلردە بولوندی.

ایرانڭ هرمز بوغازی أوزرندە قونترولە صاحب اولدیغنی سویلەین محبی، عبد یوڭتیمنڭ آچیقلامەلرنڭ عکسینه بصره کورفزی و بوغازدە هیچ بر عسکری کمنڭ بولونمدیغنی افاده ایدرك، “دشمن صاواش کمیلرنڭ تمامی هرمز بوغازندن اڭ آز ٤٠٠ کیلومتره اوزاقده قونوملانمشلردر و عسکری و طوپراق آچیسندن، ایرانڭ اذن و یونتیمی اولمادن هیچ بر کمی بو صو یولندن گچمەز.” دیدی.

هرمز بوغازنده عمانە یاقین اولان صو یولونڭ دە تماما ایرانڭ قونترولنده اولدیغنی صاوونان ایرانلی قوموتان، شونلری قید ایتدی:

“هرمز بوغازی، ایرانە و قارشومزنده یر آلان عمان أولکەسینه آیتتیر. یاقلاشیق بر آی أوڭجە عمان ایلە مذاکرەلرە باشلەدك و هر ایکی طرفڭ دە قبول ایتدیگی بعض مطابقتلرە اولاشدك. بو مذاکرەلردە، ایکی أولکه ڭڭ بوغازدەكی پایی ایلە ایران و عمانڭ گلیرلردن پایلری قونوسندە آڭلاشمەلر صاغلاندی.”

عبدنڭ عمان ایلە ایران آراسندەکی آڭلاشمه سورجنی انگللەمەیە چالیشدگڭی صاوونان محبی، “بو طوروم سورجڭ گجیكمسینه یول آچمشدر. اگر عبد انگللەمەیی بیراقیر و مطابقت ضبدنە (١٧ حزیراندە امضالانان مطابقت) دونرسە، أولاشیلان مطابقت چرچوەسندە هرمز بوغازینی آچابیلیرز. طولاییسیله بزم قوشوللرمز عبد طرفندن قبول ایدیلملیدر. اگر عبد قوشوللرمزنی قبول ایتمزسە هرمز بوغازی هیچ بر شکلدە آچیلمایاجقدر.” دییه قونوشدی.

ایران-عبد چاتیشمالری و طحران ایلە مسقطڭ هرمز بوغازی گوروشمەلری

ایران و عبد آراسندە ١٤ حزیراندە پاکستان ارابولجولغنده واریلان مطابقدڭ ایلك آشامەسینده عبدنڭ ایرانە عائد طوڭدیرولمش وارلقلری سربست بیراقمسی قارشیلغندە هرمز بوغازینڭ آچیلمسی و ایرانڭ بو ستراتژیك صو یولندن گچیشلردن ٦٠ گون بوینجە اجرت آلمایاجغی قرارلاشطیریلمشدی.

عبد، مطابقدڭ امضالانلانمسنڭ آردندن ایرانڭ طوڭدیرولمش وارلقلرنی سربست بیراقممش و هرمز بوغازندن گچیشلر ایچون عمان قره صولرندن آلترناتیف روطه بلیرلەمشدی.

عبدنڭ بو آدیملرنی مطابقدڭ اخلالی شایان ایران، بوغازدن گچیشلەری قیصیتلایاراك “اذنسز گچیش یاپمەیە چالیشان” بعض گمیلری وورمشدی. مطابقدە رغمًا ایکی أولکه آراسندەکی گرگینلك، ٨ تموزدە هرمز بوغازی چورەسندە شدتلی چاتیشمەلرڭ باشلەمسینه یول آچمش و یاقلاشیق ٢ هفته دوام ایتمشدی.

ایران، هرمز بوغازنە قییسی بولونان عمان ایلە بوغازدە کمیلر ایچون گوگنلی گچیش یوللری بلیرلنمەسی آماجیلە یڭیدن گوروشمەلرە باشلەمشدی.

ایران طیش ایشلری باقان یاردیمجیسی قازیم گاریبابادی، ایران ایلە عمان آراسندە هرمز بوغازنده اورتاق قوریدورڭ ایتکینلەشتیریلمسی قونوسندە آڭلاشمەیە واریلدیغینی دویورمشدی. گاریبابادی، عبد و دیگر أولکەلرڭ، “هرمز بوغازینڭ یالڭزجە ایرانڭ بلیرلەدیگی دوزنلەمەلر چرچوەسندە آچیلاجغینی بیلمسی گرکدیگنی” سویلەمشدی.
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)

Devrim Muhafızları: İran ve Umman Hürmüz konusunda anlaştı

İran’ın Tesnim Haber Ajansına göre Tuğgeneral Muhibbi, düzenlediği basın toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde kontrole sahip olduğunu söyleyen Muhibbi, ABD yönetiminin açıklamalarının aksine Basra Körfezi ve Boğaz’da hiçbir askeri geminin bulunmadığını ifade ederek, “Düşman savaş gemilerinin tamamı Hürmüz Boğazı’ndan en az 400 kilometre uzakta konumlanmışlardır ve askeri ve toprak açısından, İran’ın izni ve yönetimi olmadan hiçbir gemi bu su yolundan geçemez.” dedi.

Hürmüz Boğazı’nda Umman’a yakın olan su yolunun da tamamen İran’ın kontrolünde olduğunu savunan İranlı komutan, şunları kaydetti:

“Hürmüz Boğazı, İran’a ve karşımızda yer alan Umman ülkesine aittir. Yaklaşık bir ay önce Umman ile müzakerelere başladık ve her iki tarafın da kabul ettiği bazı mutabakatlara ulaştık. Bu müzakerelerde, iki ülkenin Boğaz’daki payı ile İran ve Umman’ın gelirlerden payları konusunda anlaşmalar sağlandı.”

ABD’nin Umman ile İran arasındaki anlaşma sürecini engellemeye çalıştığını savunan Muhibbi, “Bu durum sürecin gecikmesine yol açmıştır. Eğer ABD engellemeyi bırakır ve mutabakat zaptına (17 Haziran’da imzalanan mutabakat) dönerse, ulaşılan mutabakat çerçevesinde Hürmüz Boğazı’nı açabiliriz. Dolayısıyla bizim koşullarımız ABD tarafından kabul edilmelidir. Eğer ABD koşullarımızı kabul etmezse Hürmüz Boğazı hiçbir şekilde açılmayacaktır.” diye konuştu.

İran-ABD çatışmaları ve Tahran ile Maskat’ın Hürmüz Boğazı görüşmeleri

İran ve ABD arasında 14 Haziran’da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD’nin İran’a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı’nın açılması ve İran’ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.

ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran’ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için Umman kara sularından alternatif rota belirlemişti.

ABD’nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz’dan geçişleri kısıtlayarak “izinsiz geçiş yapmaya çalışan” bazı gemileri vurmuştu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik, 8 Temmuz’da Hürmüz Boğazı çevresinde şiddetli çatışmaların başlamasına yol açmış ve yaklaşık 2 hafta devam etmişti.

İran, Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz’da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başlamıştı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nda ortak koridorun etkinleştirilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmuştu. Garibabadi, ABD ve diğer ülkelerin, “Hürmüz Boğazı’nın yalnızca İran’ın belirlediği düzenlemeler çerçevesinde açılacağını bilmesi gerektiğini” söylemişti.

📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi

İran أی̇ران<br />
Hürmüz هرمز<br />
Boğazı بوغازی<br />
Umman عمان<br />
Boğaz بوغاز<br />
Muhibbi محبی<br />
Hiçbir هیچ بر<br />
Kabul قبول<br />
Mutabakat مطابقت<br />
Mutabakatın مطابقدڭ<br />
Askeri عسکری<br />
Ndan ندان<br />
Yolundan یولندن<br />
Savunan صاوونان<br />
Yaklaşık یاقلاشیق<br />
Konusunda قونوسندە<br />
Arasındaki آراسندەکی<br />
Eğer اگر<br />
Haziran حزیران<br />
Çerçevesinde چرچوەسندە<br />
Dondurulmuş طوڭدیرولمش<br />
Serbest سربست<br />
Geçiş گچیش<br />
Garibabadi گاریبابادی<br />
Tesnim تسنیم<br />
Haber خبر<br />
Ajansına آژانسنە<br />
Tuğgeneral طوغگەنەرال<br />
Düzenlediği دوزنلەدیگی<br />
Basın باصین


ایرانڭ تسنیم خبر آژانسنە گورە طوغگەنەرال محبی، دوزنلەدیگی باصین طوپلانتیسندە گوندمە ایلیشکین دگرلندیرمەلردە بولوندی.


ایرانڭ هرمز بوغازی أوزرندە قونترولە صاحب اولدیغنی سویلەین محبی، عبد یوڭتیمنڭ آچیقلامەلرنڭ عکسینه بصره کورفزی و بوغازدە هیچ بر عسکری کمنڭ بولونمدیغنی افاده ایدرك، “دشمن صاواش کمیلرنڭ تمامی هرمز بوغازندن اڭ آز ٤٠٠ کیلومتره اوزاقده قونوملانمشلردر و عسکری و طوپراق آچیسندن، ایرانڭ اذن و یونتیمی اولمادن هیچ بر کمی بو صو یولندن گچمەز.” دیدی.


هرمز بوغازنده عمانە یاقین اولان صو یولونڭ دە تماما ایرانڭ قونترولنده اولدیغنی صاوونان ایرانلی قوموتان، شونلری قید ایتدی:


“هرمز بوغازی، ایرانە و قارشومزنده یر آلان عمان أولکەسینه آیتتیر. یاقلاشیق بر آی أوڭجە عمان ایلە مذاکرەلرە باشلەدك و هر ایکی طرفڭ دە قبول ایتدیگی بعض مطابقتلرە اولاشدك. بو مذاکرەلردە، ایکی أولکه ڭڭ بوغازدەكی پایی ایلە ایران و عمانڭ گلیرلردن پایلری قونوسندە آڭلاشمەلر صاغلاندی.”


عبدنڭ عمان ایلە ایران آراسندەکی آڭلاشمه سورجنی انگللەمەیە چالیشدگڭی صاوونان محبی، “بو طوروم سورجڭ گجیكمسینه یول آچمشدر. اگر عبد انگللەمەیی بیراقیر و مطابقت ضبدنە (١٧ حزیراندە امضالانان مطابقت) دونرسە، أولاشیلان مطابقت چرچوەسندە هرمز بوغازینی آچابیلیرز. طولاییسیله بزم قوشوللرمز عبد طرفندن قبول ایدیلملیدر. اگر عبد قوشوللرمزنی قبول ایتمزسە هرمز بوغازی هیچ بر شکلدە آچیلمایاجقدر.” دییه قونوشدی.


ایران-عبد چاتیشمالری و طحران ایلە مسقطڭ هرمز بوغازی گوروشمەلری


ایران و عبد آراسندە ١٤ حزیراندە پاکستان ارابولجولغنده واریلان مطابقدڭ ایلك آشامەسینده عبدنڭ ایرانە عائد طوڭدیرولمش وارلقلری سربست بیراقمسی قارشیلغندە هرمز بوغازینڭ آچیلمسی و ایرانڭ بو ستراتژیك صو یولندن گچیشلردن ٦٠ گون بوینجە اجرت آلمایاجغی قرارلاشطیریلمشدی.


عبد، مطابقدڭ امضالانلانمسنڭ آردندن ایرانڭ طوڭدیرولمش وارلقلرنی سربست بیراقممش و هرمز بوغازندن گچیشلر ایچون عمان قره صولرندن آلترناتیف روطه بلیرلەمشدی.


عبدنڭ بو آدیملرنی مطابقدڭ اخلالی شایان ایران، بوغازدن گچیشلەری قیصیتلایاراك “اذنسز گچیش یاپمەیە چالیشان” بعض گمیلری وورمشدی. مطابقدە رغمًا ایکی أولکه آراسندەکی گرگینلك، ٨ تموزدە هرمز بوغازی چورەسندە شدتلی چاتیشمەلرڭ باشلەمسینه یول آچمش و یاقلاشیق ٢ هفته دوام ایتمشدی.


ایران، هرمز بوغازنە قییسی بولونان عمان ایلە بوغازدە کمیلر ایچون گوگنلی گچیش یوللری بلیرلنمەسی آماجیلە یڭیدن گوروشمەلرە باشلەمشدی.


ایران طیش ایشلری باقان یاردیمجیسی قازیم گاریبابادی، ایران ایلە عمان آراسندە هرمز بوغازنده اورتاق قوریدورڭ ایتکینلەشتیریلمسی قونوسندە آڭلاشمەیە واریلدیغینی دویورمشدی. گاریبابادی، عبد و دیگر أولکەلرڭ، “هرمز بوغازینڭ یالڭزجە ایرانڭ بلیرلەدیگی دوزنلەمەلر چرچوەسندە آچیلاجغینی بیلمسی گرکدیگنی” سویلەمشدی.



İran’ın Tesnim Haber Ajansına göre Tuğgeneral Muhibbi, düzenlediği basın toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.


İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde kontrole sahip olduğunu söyleyen Muhibbi, ABD yönetiminin açıklamalarının aksine Basra Körfezi ve Boğaz’da hiçbir askeri geminin bulunmadığını ifade ederek, “Düşman savaş gemilerinin tamamı Hürmüz Boğazı’ndan en az 400 kilometre uzakta konumlanmışlardır ve askeri ve toprak açısından, İran’ın izni ve yönetimi olmadan hiçbir gemi bu su yolundan geçemez.” dedi.


Hürmüz Boğazı’nda Umman’a yakın olan su yolunun da tamamen İran’ın kontrolünde olduğunu savunan İranlı komutan, şunları kaydetti:


“Hürmüz Boğazı, İran’a ve karşımızda yer alan Umman ülkesine aittir. Yaklaşık bir ay önce Umman ile müzakerelere başladık ve her iki tarafın da kabul ettiği bazı mutabakatlara ulaştık. Bu müzakerelerde, iki ülkenin Boğaz’daki payı ile İran ve Umman’ın gelirlerden payları konusunda anlaşmalar sağlandı.”


ABD’nin Umman ile İran arasındaki anlaşma sürecini engellemeye çalıştığını savunan Muhibbi, “Bu durum sürecin gecikmesine yol açmıştır. Eğer ABD engellemeyi bırakır ve mutabakat zaptına (17 Haziran’da imzalanan mutabakat) dönerse, ulaşılan mutabakat çerçevesinde Hürmüz Boğazı’nı açabiliriz. Dolayısıyla bizim koşullarımız ABD tarafından kabul edilmelidir. Eğer ABD koşullarımızı kabul etmezse Hürmüz Boğazı hiçbir şekilde açılmayacaktır.” diye konuştu.


İran-ABD çatışmaları ve Tahran ile Maskat’ın Hürmüz Boğazı görüşmeleri


İran ve ABD arasında 14 Haziran’da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD’nin İran’a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı’nın açılması ve İran’ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.


ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran’ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için Umman kara sularından alternatif rota belirlemişti.


ABD’nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz’dan geçişleri kısıtlayarak “izinsiz geçiş yapmaya çalışan” bazı gemileri vurmuştu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik, 8 Temmuz’da Hürmüz Boğazı çevresinde şiddetli çatışmaların başlamasına yol açmış ve yaklaşık 2 hafta devam etmişti.


İran, Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz’da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başlamıştı.


İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nda ortak koridorun etkinleştirilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmuştu. Garibabadi, ABD ve diğer ülkelerin, “Hürmüz Boğazı’nın yalnızca İran’ın belirlediği düzenlemeler çerçevesinde açılacağını bilmesi gerektiğini” söylemişti.

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir