محك صوروشدیرمسینده قریتیك طانیق افادەلری: “آتامه سیستمنە مداخله ایدیلدی”
محك صوروشدیرمسینده قریتیك طانیق افادەلری: “آتامه سیستمنە مداخله ایدیلدی”
افادەلرده، سزون أوڭجەسندە آچیقلانان قلاسمان لیستەلرنڭ قیصه سورە ایچریسنده دگیشتیریلمسی و ایلك لیستەده یر آلان چوق صاییدە حکم ایلە گوزلمجینڭ ایکنجی لیستەده چیقاریلمسی دقّت چکدی. آیریجە ٢٠٢٢دە تحکیم قورولنڭ ابطال ایتدیگی بڭزر بر ایشلمڭ ٢٠٢٤دە یڭیدن أویگولاندیغی و حکم آتامالرنده قوللانیلان فوطبول یوڭتیم سیستمنە یوڭتیم تعلیماتییله مداخله ایدیلدیگی ادعا ایدیلدی.
أوچ اسم دە عین حکم و گوزلمجیلرە دقّت چکدی
طانر گیزلنجی، ٢٠١٥ ییلندە گورو یاپدیغی بر قارشیلاشمانڭ آردندن کندیسنە حکملرە دوشوك نوط ویریلمسی یوڭنده بر بکلنتی بولوندوغنڭ آقطاریلدیغینی، کندیسنڭ ایسە بونی قبول ایتمەیەرەك گوردیگنی اوبژکتیف بیچیمدە راپورلایاجغینی سویلەدیگینی آڭلاتدی.
گیزلنجی، ییللر صوڭرە لیسته طیشی بیراقیلماصینین بو اولایلە باغلانتیلی اولابیلهجگنی دوشوندوغینی افاده ایتدی.
امره آلتون ایسە آقتیف حکم اولدیغی دونمدە گورو یاپدیغی بر مسابقەنڭ آردندن حکم هیئتنڭ صتادڭ چیقیشنڭ ماصه و صندالیەلرله قپاتیلمسی نه دنیله ساعتلرجە ایچریده قالدیغنی آڭلاتدی. آلتون، پولیس و اطفائیەنڭ مداخلەسییله گوگنلی بیچیمدە چیقاریلدیقلارینی بلیرتدی. ییللر صوڭرە او دونمڭ بعض ماچلرنده گورو یاپان حکم و گوزلمجیلرڭ طوپلیجە قلاسمان طیشنە چیقاریلدیغینی ایلری سوردی.
سلیمان آبای دە ٢٠١٥ ییلندە یوڭتدیگی بر قارشیلاشمانڭ آردندن کندیسنڭ دە آرالرندە بولوندیغی یاقلاشیق ٢٠ حکم و گوزلمجی حقّندە “فتو أویهلگی، تهدید، شانتاژ” گبی ادعالرله صوچ دویوریسینده بولونولدوغونو سویلەدی. آبای، یاپیلان صوروشدیرمەدە هر هانگی بر تثبیت یاپیلمامسی أوزرینه تعقیبسزلك قراری ویریلدیگینی بلیرتدی.
٢٠٢٤دە لیسته طیشندە قالان اسملرڭ أونملی بولومنڭ عین دونمدەكی ماچلرده گورو یاپان کیشیلردن اولوشدوغینی ایلری سوردی.
٢٠٢٢دە لیستەدن چیقاریلدیلار، تحکیم گری دوندوردی
طانر گیزلنجی ایلە سلیمان آبایڭ افادەلرنده ٨ مارت ٢٠٢٢ تاریخی دە أوڭە چیقتی. هر ایکی اسم، فرحت گوندوغدونڭ محك باشقانلغی دونمنده لیگلر دوام ادهركن حکم و گوزلمجی لیستەلرنده دگیشیكلگە گیدیلدیگینی و کندیلرلرینڭ گورودن چیقاریلدیغینی آڭلاتدی.
گیزلنجی، تحکیم قورولنە باشووردوغینی و ٢٦ مارت ٢٠٢٢دە یاپیلان طوروشمەلی اینجەلەمە صوڭوجندە حقلی بولونارق یڭیدن گوزلمجی قادروسینه آلیندیغڭی سویلەدی. آبای دە تحکیم باش ووریسی صوڭوجندە گوروە اعاده ایدیلدیگنی بیان ایتدی. هر ایکی افادەده، سوز قونوسی قراردن قیصه سورە صوڭرە گوندوغدونڭ گوروندن آیریلدیغی بلیرتیلدی.
٢٠٢٤دە ینه عین طابلو
طانر گیزلنجی، ٢٠٢٤-٢٠٢٥ سزوننده ایلك آچیقلانان قلاسمان لیستەسینده آدنڭ بولوندیغنی، ١٠ آغستوس ٢٠٢٤دە سمینرە قاتیلدیغینی و بر سوپر لیگ مسابقەسینده تو گوزلمجیسی اولەرق گورولەنلندیریلدیگینی آڭلاتدی. گیزلنجی، ٢٨ آغستوسدە یاییملانان ایکنجی لیستەده ایسە هر هانگی بر گرکجە آچیقلانمادن آدنڭ چیقاریلدیغینی سویلەدی.
یازیلی باش ووریسینه یالڭزجە لیستەلرڭ “محكنڭ سزون پلانلامسینه اویغون حاضرلانلاندیغی” شکلنده گنل بر یانیت ویریلدیگینی افاده ایتدی.
سلیمان آبای دە ایلك لیستەده یر آلدیغنی و سمینرە قاتیلدیغینی، آنجق صوڭرەدن آچیقلانان ایکنجی لیستەیله گوروینە صوڭ ویریلدیگینی بلیرتدی. تحکیم قورولنە یاپدیغی باش وورنڭ بو کز ٤ە قارشی ٣ اویلامق ردتیلدیگینی و سورجی آوروپە انسان حقلری محکمەسنە طاشیدیغڭی سویلەدی.
امره آلتون ایسە ایکنجی لیستەیله برلکدە ١٣ حکم و ٦ گوزلمجینڭ لیسته طیشندە بیراقیلدیغینی بیان ایتدی. آلتون، بو دگیشیکلك صیرەسندە محك تعلیماتنامەسینده هر هانگی بر دگیشیکلك یاپیلمادیغینی و ایشلمڭ بو نەدنلە اصولسز اولدیغنی ایلری سوردی.
حکم آتامه سیستمنە مداخله ادّعاسی
امره آلتونڭ افادەسیدەكی دقّت چکیجی ادعالردن بری دە فوطبول یوڭتیم سیستمی أوزرندن یاپیلان حکم آتامالرنە مداخله ایدیلدیگی یوڭندەکی بیان اولدی.
آلتون، نورمال شرطلرده حکم آتامالرنڭ حکم پوآنی، قارشیلاشمانڭ زورلق درجەسی و داها أوڭجە عین طاقیملرڭ ماچلرنده گورو یاپیب یاپمادیغی گبی قریترلر أوزرندن سیستم طرفندن اولوشطورولدوغینی آڭلاتدی.
آنجق بعض دونملرده محك و فدەراصیون یوڭتیمندن گلن طلبلر طوغریلتیسندە سیستمده حکم دگیشیكلكلری یاپطیریلدیغینی ایلری سوردی. آلتون، “یاپیلان ایشلملرڭ ایزی فوطبول یوڭتیم سیستمی اسملی پروغرامدن بلیرلەنەبیلیر.” شکلنده بیانده بولوندی.
بو قاپسامدە صوروشدیرمه آچیسندن فوطبول یوڭتیم سیستمینڭ لوغ قیدلری، قوللانیجی حرکتلری، مانویل آتامه و دگیشیکلك گچمشلری ایلە هانگی قوللانیجی طرفندن هانگی حکمڭ هانگی ماچدن چیقاریلیپ یرینه کیمڭ آتاندیغنڭ اینجەلەنلنمسی أونم طاشییور.
“محك ٩ کیشی اولملی، ٧ کیشییله چالیشییور”
آلتون آیریجە محك تعلیماتنامەسینه گورە قورولده ٩ کیشینڭ گورو یاپمسی گرکدیگنی، بوڭا رغمًا افاده ویردیگی تاریخدە قورولڭ ٧ کیشییله چالیشدگڭی بیان ایتدی. بو خصوصڭ دە موضوعات و قورول قرارلرنڭ گچرلیلگی یوڭندن اینجەلەنلنمسنی ایستەدی.
سلیمان آبایڭ افادەسینده احمد شاهین دە یر آلدی. آبای، هم ٢٠٢٢دە هم دە ٢٠٢٤دە حاضرلانان لیستەلرده کندیلرلرینڭ بولونمامسنڭ آرقه پلاننده شاهینڭ اولدیغنی سویلەدی. شاهینڭ سیاحت پروغراملری ایلە کیملرله و نرەلرە گیتدیگنڭ اینجەلەنلنمسی حالنده حکملك سیستمڭدەكی بعض ایلیشکیلرڭ اورتایه چیقاریلابیلەجەگینی بیان ایتدی.
آبای آیریجە فرحت گوندوغدو ایلە کیشیسال بر خصومدنڭ بولونمدیغنی بلیرتەرك، گوندوغدونڭ باشقە کیشیلرڭ یوڭلەنلندیرمسییله حرکت ایتمش اولابیلهجگنی دوشوندوغینی سویلەدی.
میلیونلق مادی غائب ادّعاسی
امره آلتون، قلاسمان طیشندە بیراقیلان حکم و گوزلمجیلرڭ مسلکی غائبڭ یانی صیرە أونملی مقداردە مادی غائبە دە اوغرەدیغینی آڭلاتدی.
آلتونڭ ویردیگی رقملرە گورە أوست قلاسمان حکملرنڭ سزونلق قزانچلری میلیون لیرەلری بولابیلیرکن، اوەفە گورولەنلندیرمەلری بولونان حکملرڭ بوڭا علاوه اولەرق اون بیڭلرجە عورو گلیر الده أدەبیلدیگینی بلیرتدی. لیسته طیشندە بیراقیلان اسملرڭ بو گلیرلردن دە محروم قالدیغنی سویلەدی.
دوسیەده جواب آرانان قریتیك صورولر
أوچ افاده برلکدە دگرلەنلندیریلدیگنده صوروشدیرمەنڭ أوڭندەکی باشلقلر آراسندە ٢٠٢٢ و ٢٠٢٤ قلاسمان لیستەلرنڭ هانگی صومیت قریترلرله دگیشتیریلدیگی، ایلك و ایکنجی لیستەلر آراسندەکی فرقلرڭ کیملرڭ تعلیماتییله اولوشطورولدوغی و بلیرلی گچمش ماچلرده گورو یاپان اسملرڭ نەدن عین دونمدە لیسته طیشنە چیقاریلدیغی یر آلییور.
آیریجە فوطبول یوڭتیم سیستمنده مانویل مداخله یاپیلیب یاپیلمادیغی و یاپیلدیسە کیملرڭ تعلیماتییله گرچكلەشتیریلدیگنڭ دە آراشدیریلمسی بکلنییور.
أوزللکله سیستم لوگلاری، محك طوپلانتی طوتاناقلری، لیسته ورسییونلری، الکترونیك یازیشمالر، تحکیم دوسیەلری و صوروشدیرمه قاپسامندە اله گچیریلن دیژیتال ماتریاللرڭ مشتکی و طانیق آڭلاتیملرییله قارشیلاشطیریلمسی، دوسیەدەكی ادعالرڭ طوغریلانلانمسی ویا چوروتولمسی آچیسندن بلیرلەجی اولاجق.
قایناق: خبر مرکزی
MHK soruşturmasında kritik tanık ifadeleri: “Atama sistemine müdahale edildi”
İfadelerde, sezon öncesinde açıklanan klasman listelerinin kısa süre içerisinde değiştirilmesi ve ilk listede yer alan çok sayıda hakem ile gözlemcinin ikinci listede çıkarılması dikkat çekti. Ayrıca 2022’de Tahkim Kurulunun iptal ettiği benzer bir işlemin 2024’te yeniden uygulandığı ve hakem atamalarında kullanılan Futbol Yönetim Sistemi’ne yönetim talimatıyla müdahale edildiği iddia edildi.
Üç isim de aynı hakem ve gözlemcilere dikkat çekti
Taner Gizlenci, 2015 yılında görev yaptığı bir karşılaşmanın ardından kendisine hakemlere düşük not verilmesi yönünde bir beklenti bulunduğunun aktarıldığını, kendisinin ise bunu kabul etmeyerek gördüğünü objektif biçimde raporlayacağını söylediğini anlattı.
Gizlenci, yıllar sonra liste dışı bırakılmasının bu olayla bağlantılı olabileceğini düşündüğünü ifade etti.
Emre Altun ise aktif hakem olduğu dönemde görev yaptığı bir müsabakanın ardından hakem heyetinin stadın çıkışının masa ve sandalyelerle kapatılması nedeniyle saatlerce içeride kaldığını anlattı. Altun, polis ve itfaiyenin müdahalesiyle güvenli biçimde çıkarıldıklarını belirtti. Yıllar sonra o dönemin bazı maçlarında görev yapan hakem ve gözlemcilerin topluca klasman dışına çıkarıldığını ileri sürdü.
Süleyman Abay da 2015 yılında yönettiği bir karşılaşmanın ardından kendisinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 20 hakem ve gözlemci hakkında “FETÖ üyeliği, tehdit, şantaj” gibi iddialarla suç duyurusunda bulunulduğunu söyledi. Abay, yapılan soruşturmada herhangi bir tespit yapılamaması üzerine takipsizlik kararı verildiğini belirtti.
2024’te liste dışında kalan isimlerin önemli bölümünün aynı dönemdeki maçlarda görev yapan kişilerden oluştuğunu ileri sürdü.
2022’de listeden çıkarıldılar, Tahkim geri döndürdü
Taner Gizlenci ile Süleyman Abay’ın ifadelerinde 8 Mart 2022 tarihi de öne çıktı. Her iki isim, Ferhat Gündoğdu’nun MHK Başkanlığı döneminde ligler devam ederken hakem ve gözlemci listelerinde değişikliğe gidildiğini ve kendilerinin görevden çıkarıldığını anlattı.
Gizlenci, Tahkim Kuruluna başvurduğunu ve 26 Mart 2022’de yapılan duruşmalı inceleme sonucunda haklı bulunarak yeniden gözlemci kadrosuna alındığını söyledi. Abay da Tahkim başvurusu sonucunda göreve iade edildiğini beyan etti. Her iki ifadede, söz konusu karardan kısa süre sonra Gündoğdu’nun görevinden ayrıldığı belirtildi.
2024’te yine aynı tablo
Taner Gizlenci, 2024-2025 sezonunda ilk açıklanan klasman listesinde adının bulunduğunu, 10 Ağustos 2024’te seminere katıldığını ve bir Süper Lig müsabakasında TV gözlemcisi olarak görevlendirildiğini anlattı. Gizlenci, 28 Ağustos’ta yayımlanan ikinci listede ise herhangi bir gerekçe açıklanmaksızın adının çıkarıldığını söyledi.
Yazılı başvurusuna yalnızca listelerin “MHK’nin sezon planlamasına uygun hazırlandığı” şeklinde genel bir yanıt verildiğini ifade etti.
Süleyman Abay da ilk listede yer aldığını ve seminere katıldığını, ancak sonradan açıklanan ikinci listeyle görevine son verildiğini belirtti. Tahkim Kuruluna yaptığı başvurunun bu kez 4’e karşı 3 oyla reddedildiğini ve süreci Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine taşıdığını söyledi.
Emre Altun ise ikinci listeyle birlikte 13 hakem ve 6 gözlemcinin liste dışında bırakıldığını beyan etti. Altun, bu değişiklik sırasında MHK Talimatnamesinde herhangi bir değişiklik yapılmadığını ve işlemin bu nedenle usulsüz olduğunu ileri sürdü.
Hakem atama sistemine müdahale iddiası
Emre Altun’un ifadesindeki dikkat çekici iddialardan biri de Futbol Yönetim Sistemi üzerinden yapılan hakem atamalarına müdahale edildiği yönündeki beyan oldu.
Altun, normal şartlarda hakem atamalarının hakem puanı, karşılaşmanın zorluk derecesi ve daha önce aynı takımların maçlarında görev yapıp yapmadığı gibi kriterler üzerinden sistem tarafından oluşturulduğunu anlattı.
Ancak bazı dönemlerde MHK ve federasyon yönetiminden gelen talepler doğrultusunda sistemde hakem değişiklikleri yaptırıldığını ileri sürdü. Altun, “Yapılan işlemlerin izi Futbol Yönetim Sistemi isimli programdan belirlenebilir.” şeklinde beyanda bulundu.
Bu kapsamda soruşturma açısından Futbol Yönetim Sistemi’nin log kayıtları, kullanıcı hareketleri, manuel atama ve değişiklik geçmişleri ile hangi kullanıcı tarafından hangi hakemin hangi maçtan çıkarılıp yerine kimin atandığının incelenmesi önem taşıyor.
“MHK 9 kişi olmalı, 7 kişiyle çalışıyor”
Altun ayrıca MHK Talimatnamesine göre kurulda 9 kişinin görev yapması gerektiğini, buna rağmen ifade verdiği tarihte kurulun 7 kişiyle çalıştığını beyan etti. Bu hususun da mevzuat ve kurul kararlarının geçerliliği yönünden incelenmesini istedi.
Süleyman Abay’ın ifadesinde Ahmet Şahin de yer aldı. Abay, hem 2022’de hem de 2024’te hazırlanan listelerde kendilerinin bulunmamasının arka planında Şahin’in olduğunu söyledi. Şahin’in seyahat programları ile kimlerle ve nerelere gittiğinin incelenmesi hâlinde hakemlik sistemindeki bazı ilişkilerin ortaya çıkarılabileceğini beyan etti.
Abay ayrıca Ferhat Gündoğdu ile kişisel bir husumetinin bulunmadığını belirterek, Gündoğdu’nun başka kişilerin yönlendirmesiyle hareket etmiş olabileceğini düşündüğünü söyledi.
Milyonluk maddi kayıp iddiası
Emre Altun, klasman dışında bırakılan hakem ve gözlemcilerin mesleki kaybın yanı sıra önemli miktarda maddi kayba da uğradığını anlattı.
Altun’un verdiği rakamlara göre üst klasman hakemlerinin sezonluk kazançları milyon liraları bulabilirken, UEFA görevlendirmeleri bulunan hakemlerin buna ilave olarak on binlerce avro gelir elde edebildiğini belirtti. Liste dışında bırakılan isimlerin bu gelirlerden de mahrum kaldığını söyledi.
Dosyada cevabı aranan kritik sorular
Üç ifade birlikte değerlendirildiğinde soruşturmanın önündeki başlıklar arasında 2022 ve 2024 klasman listelerinin hangi somut kriterlerle değiştirildiği, ilk ve ikinci listeler arasındaki farkların kimlerin talimatıyla oluşturulduğu ve belirli geçmiş maçlarda görev yapan isimlerin neden aynı dönemde liste dışına çıkarıldığı yer alıyor.
Ayrıca Futbol Yönetim Sistemi’nde manuel müdahale yapılıp yapılmadığı ve yapıldıysa kimlerin talimatıyla gerçekleştirildiğinin de araştırılması bekleniyor.
Özellikle sistem logları, MHK toplantı tutanakları, liste versiyonları, elektronik yazışmalar, Tahkim dosyaları ve soruşturma kapsamında ele geçirilen dijital materyallerin müşteki ve tanık anlatımlarıyla karşılaştırılması, dosyadaki iddiaların doğrulanması veya çürütülmesi açısından belirleyici olacak.
Kaynak: Haber Merkezi
محك صوروشدیرمسینده قریتیك طانیق افادەلری: “آتامه سیستمنە مداخله ایدیلدی”
استانبول جمهوریت باش صاوجیلقنڭ یوروتدیگی صوروشدیرمه قاپسامندە افاده ویرن طانر گیزلنجی، امره آلتون و سلیمان آبایڭ آڭلاتیملری، مرکز حکم قورولوندەكی قلاسمان لیستەلری و حکم آتامه سیستمنە ایلیشکین دقّت چکیجی ادّعالری گوندمە گتیردی.افادەلرده، سزون أوڭجەسندە آچیقلانان قلاسمان لیستەلرنڭ قیصه سورە ایچریسنده دگیشتیریلمسی و ایلك لیستەده یر آلان چوق صاییدە حکم ایلە گوزلمجینڭ ایکنجی لیستەده چیقاریلمسی دقّت چکدی. آیریجە ٢٠٢٢دە تحکیم قورولنڭ ابطال ایتدیگی بڭزر بر ایشلمڭ ٢٠٢٤دە یڭیدن أویگولاندیغی و حکم آتامالرنده قوللانیلان فوطبول یوڭتیم سیستمنە یوڭتیم تعلیماتییله مداخله ایدیلدیگی ادعا ایدیلدی.
أوچ اسم دە عین حکم و گوزلمجیلرە دقّت چکدی
طانر گیزلنجی، ٢٠١٥ ییلندە گورو یاپدیغی بر قارشیلاشمانڭ آردندن کندیسنە حکملرە دوشوك نوط ویریلمسی یوڭنده بر بکلنتی بولوندوغنڭ آقطاریلدیغینی، کندیسنڭ ایسە بونی قبول ایتمەیەرەك گوردیگنی اوبژکتیف بیچیمدە راپورلایاجغینی سویلەدیگینی آڭلاتدی.
گیزلنجی، ییللر صوڭرە لیسته طیشی بیراقیلماصینین بو اولایلە باغلانتیلی اولابیلهجگنی دوشوندوغینی افاده ایتدی.
امره آلتون ایسە آقتیف حکم اولدیغی دونمدە گورو یاپدیغی بر مسابقەنڭ آردندن حکم هیئتنڭ صتادڭ چیقیشنڭ ماصه و صندالیەلرله قپاتیلمسی نه دنیله ساعتلرجە ایچریده قالدیغنی آڭلاتدی. آلتون، پولیس و اطفائیەنڭ مداخلەسییله گوگنلی بیچیمدە چیقاریلدیقلارینی بلیرتدی. ییللر صوڭرە او دونمڭ بعض ماچلرنده گورو یاپان حکم و گوزلمجیلرڭ طوپلیجە قلاسمان طیشنە چیقاریلدیغینی ایلری سوردی.
سلیمان آبای دە ٢٠١٥ ییلندە یوڭتدیگی بر قارشیلاشمانڭ آردندن کندیسنڭ دە آرالرندە بولوندیغی یاقلاشیق ٢٠ حکم و گوزلمجی حقّندە “فتو أویهلگی، تهدید، شانتاژ” گبی ادعالرله صوچ دویوریسینده بولونولدوغونو سویلەدی. آبای، یاپیلان صوروشدیرمەدە هر هانگی بر تثبیت یاپیلمامسی أوزرینه تعقیبسزلك قراری ویریلدیگینی بلیرتدی.
٢٠٢٤دە لیسته طیشندە قالان اسملرڭ أونملی بولومنڭ عین دونمدەكی ماچلرده گورو یاپان کیشیلردن اولوشدوغینی ایلری سوردی.
٢٠٢٢دە لیستەدن چیقاریلدیلار، تحکیم گری دوندوردی
طانر گیزلنجی ایلە سلیمان آبایڭ افادەلرنده ٨ مارت ٢٠٢٢ تاریخی دە أوڭە چیقتی. هر ایکی اسم، فرحت گوندوغدونڭ محك باشقانلغی دونمنده لیگلر دوام ادهركن حکم و گوزلمجی لیستەلرنده دگیشیكلگە گیدیلدیگینی و کندیلرلرینڭ گورودن چیقاریلدیغینی آڭلاتدی.
گیزلنجی، تحکیم قورولنە باشووردوغینی و ٢٦ مارت ٢٠٢٢دە یاپیلان طوروشمەلی اینجەلەمە صوڭوجندە حقلی بولونارق یڭیدن گوزلمجی قادروسینه آلیندیغڭی سویلەدی. آبای دە تحکیم باش ووریسی صوڭوجندە گوروە اعاده ایدیلدیگنی بیان ایتدی. هر ایکی افادەده، سوز قونوسی قراردن قیصه سورە صوڭرە گوندوغدونڭ گوروندن آیریلدیغی بلیرتیلدی.
٢٠٢٤دە ینه عین طابلو
طانر گیزلنجی، ٢٠٢٤-٢٠٢٥ سزوننده ایلك آچیقلانان قلاسمان لیستەسینده آدنڭ بولوندیغنی، ١٠ آغستوس ٢٠٢٤دە سمینرە قاتیلدیغینی و بر سوپر لیگ مسابقەسینده تو گوزلمجیسی اولەرق گورولەنلندیریلدیگینی آڭلاتدی. گیزلنجی، ٢٨ آغستوسدە یاییملانان ایکنجی لیستەده ایسە هر هانگی بر گرکجە آچیقلانمادن آدنڭ چیقاریلدیغینی سویلەدی.
یازیلی باش ووریسینه یالڭزجە لیستەلرڭ “محكنڭ سزون پلانلامسینه اویغون حاضرلانلاندیغی” شکلنده گنل بر یانیت ویریلدیگینی افاده ایتدی.
سلیمان آبای دە ایلك لیستەده یر آلدیغنی و سمینرە قاتیلدیغینی، آنجق صوڭرەدن آچیقلانان ایکنجی لیستەیله گوروینە صوڭ ویریلدیگینی بلیرتدی. تحکیم قورولنە یاپدیغی باش وورنڭ بو کز ٤ە قارشی ٣ اویلامق ردتیلدیگینی و سورجی آوروپە انسان حقلری محکمەسنە طاشیدیغڭی سویلەدی.
امره آلتون ایسە ایکنجی لیستەیله برلکدە ١٣ حکم و ٦ گوزلمجینڭ لیسته طیشندە بیراقیلدیغینی بیان ایتدی. آلتون، بو دگیشیکلك صیرەسندە محك تعلیماتنامەسینده هر هانگی بر دگیشیکلك یاپیلمادیغینی و ایشلمڭ بو نەدنلە اصولسز اولدیغنی ایلری سوردی.
حکم آتامه سیستمنە مداخله ادّعاسی
امره آلتونڭ افادەسیدەكی دقّت چکیجی ادعالردن بری دە فوطبول یوڭتیم سیستمی أوزرندن یاپیلان حکم آتامالرنە مداخله ایدیلدیگی یوڭندەکی بیان اولدی.
آلتون، نورمال شرطلرده حکم آتامالرنڭ حکم پوآنی، قارشیلاشمانڭ زورلق درجەسی و داها أوڭجە عین طاقیملرڭ ماچلرنده گورو یاپیب یاپمادیغی گبی قریترلر أوزرندن سیستم طرفندن اولوشطورولدوغینی آڭلاتدی.
آنجق بعض دونملرده محك و فدەراصیون یوڭتیمندن گلن طلبلر طوغریلتیسندە سیستمده حکم دگیشیكلكلری یاپطیریلدیغینی ایلری سوردی. آلتون، “یاپیلان ایشلملرڭ ایزی فوطبول یوڭتیم سیستمی اسملی پروغرامدن بلیرلەنەبیلیر.” شکلنده بیانده بولوندی.
بو قاپسامدە صوروشدیرمه آچیسندن فوطبول یوڭتیم سیستمینڭ لوغ قیدلری، قوللانیجی حرکتلری، مانویل آتامه و دگیشیکلك گچمشلری ایلە هانگی قوللانیجی طرفندن هانگی حکمڭ هانگی ماچدن چیقاریلیپ یرینه کیمڭ آتاندیغنڭ اینجەلەنلنمسی أونم طاشییور.
“محك ٩ کیشی اولملی، ٧ کیشییله چالیشییور”
آلتون آیریجە محك تعلیماتنامەسینه گورە قورولده ٩ کیشینڭ گورو یاپمسی گرکدیگنی، بوڭا رغمًا افاده ویردیگی تاریخدە قورولڭ ٧ کیشییله چالیشدگڭی بیان ایتدی. بو خصوصڭ دە موضوعات و قورول قرارلرنڭ گچرلیلگی یوڭندن اینجەلەنلنمسنی ایستەدی.
سلیمان آبایڭ افادەسینده احمد شاهین دە یر آلدی. آبای، هم ٢٠٢٢دە هم دە ٢٠٢٤دە حاضرلانان لیستەلرده کندیلرلرینڭ بولونمامسنڭ آرقه پلاننده شاهینڭ اولدیغنی سویلەدی. شاهینڭ سیاحت پروغراملری ایلە کیملرله و نرەلرە گیتدیگنڭ اینجەلەنلنمسی حالنده حکملك سیستمڭدەكی بعض ایلیشکیلرڭ اورتایه چیقاریلابیلەجەگینی بیان ایتدی.
آبای آیریجە فرحت گوندوغدو ایلە کیشیسال بر خصومدنڭ بولونمدیغنی بلیرتەرك، گوندوغدونڭ باشقە کیشیلرڭ یوڭلەنلندیرمسییله حرکت ایتمش اولابیلهجگنی دوشوندوغینی سویلەدی.
میلیونلق مادی غائب ادّعاسی
امره آلتون، قلاسمان طیشندە بیراقیلان حکم و گوزلمجیلرڭ مسلکی غائبڭ یانی صیرە أونملی مقداردە مادی غائبە دە اوغرەدیغینی آڭلاتدی.
آلتونڭ ویردیگی رقملرە گورە أوست قلاسمان حکملرنڭ سزونلق قزانچلری میلیون لیرەلری بولابیلیرکن، اوەفە گورولەنلندیرمەلری بولونان حکملرڭ بوڭا علاوه اولەرق اون بیڭلرجە عورو گلیر الده أدەبیلدیگینی بلیرتدی. لیسته طیشندە بیراقیلان اسملرڭ بو گلیرلردن دە محروم قالدیغنی سویلەدی.
دوسیەده جواب آرانان قریتیك صورولر
أوچ افاده برلکدە دگرلەنلندیریلدیگنده صوروشدیرمەنڭ أوڭندەکی باشلقلر آراسندە ٢٠٢٢ و ٢٠٢٤ قلاسمان لیستەلرنڭ هانگی صومیت قریترلرله دگیشتیریلدیگی، ایلك و ایکنجی لیستەلر آراسندەکی فرقلرڭ کیملرڭ تعلیماتییله اولوشطورولدوغی و بلیرلی گچمش ماچلرده گورو یاپان اسملرڭ نەدن عین دونمدە لیسته طیشنە چیقاریلدیغی یر آلییور.
آیریجە فوطبول یوڭتیم سیستمنده مانویل مداخله یاپیلیب یاپیلمادیغی و یاپیلدیسە کیملرڭ تعلیماتییله گرچكلەشتیریلدیگنڭ دە آراشدیریلمسی بکلنییور.
أوزللکله سیستم لوگلاری، محك طوپلانتی طوتاناقلری، لیسته ورسییونلری، الکترونیك یازیشمالر، تحکیم دوسیەلری و صوروشدیرمه قاپسامندە اله گچیریلن دیژیتال ماتریاللرڭ مشتکی و طانیق آڭلاتیملرییله قارشیلاشطیریلمسی، دوسیەدەكی ادعالرڭ طوغریلانلانمسی ویا چوروتولمسی آچیسندن بلیرلەجی اولاجق.
قایناق: خبر مرکزی
MHK soruşturmasında kritik tanık ifadeleri: “Atama sistemine müdahale edildi”
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında ifade veren Taner Gizlenci, Emre Altun ve Süleyman Abay’ın anlatımları, Merkez Hakem Kurulundaki klasman listeleri ve hakem atama sistemine ilişkin dikkat çekici iddiaları gündeme getirdi.İfadelerde, sezon öncesinde açıklanan klasman listelerinin kısa süre içerisinde değiştirilmesi ve ilk listede yer alan çok sayıda hakem ile gözlemcinin ikinci listede çıkarılması dikkat çekti. Ayrıca 2022’de Tahkim Kurulunun iptal ettiği benzer bir işlemin 2024’te yeniden uygulandığı ve hakem atamalarında kullanılan Futbol Yönetim Sistemi’ne yönetim talimatıyla müdahale edildiği iddia edildi.
Üç isim de aynı hakem ve gözlemcilere dikkat çekti
Taner Gizlenci, 2015 yılında görev yaptığı bir karşılaşmanın ardından kendisine hakemlere düşük not verilmesi yönünde bir beklenti bulunduğunun aktarıldığını, kendisinin ise bunu kabul etmeyerek gördüğünü objektif biçimde raporlayacağını söylediğini anlattı.
Gizlenci, yıllar sonra liste dışı bırakılmasının bu olayla bağlantılı olabileceğini düşündüğünü ifade etti.
Emre Altun ise aktif hakem olduğu dönemde görev yaptığı bir müsabakanın ardından hakem heyetinin stadın çıkışının masa ve sandalyelerle kapatılması nedeniyle saatlerce içeride kaldığını anlattı. Altun, polis ve itfaiyenin müdahalesiyle güvenli biçimde çıkarıldıklarını belirtti. Yıllar sonra o dönemin bazı maçlarında görev yapan hakem ve gözlemcilerin topluca klasman dışına çıkarıldığını ileri sürdü.
Süleyman Abay da 2015 yılında yönettiği bir karşılaşmanın ardından kendisinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 20 hakem ve gözlemci hakkında “FETÖ üyeliği, tehdit, şantaj” gibi iddialarla suç duyurusunda bulunulduğunu söyledi. Abay, yapılan soruşturmada herhangi bir tespit yapılamaması üzerine takipsizlik kararı verildiğini belirtti.
2024’te liste dışında kalan isimlerin önemli bölümünün aynı dönemdeki maçlarda görev yapan kişilerden oluştuğunu ileri sürdü.
2022’de listeden çıkarıldılar, Tahkim geri döndürdü
Taner Gizlenci ile Süleyman Abay’ın ifadelerinde 8 Mart 2022 tarihi de öne çıktı. Her iki isim, Ferhat Gündoğdu’nun MHK Başkanlığı döneminde ligler devam ederken hakem ve gözlemci listelerinde değişikliğe gidildiğini ve kendilerinin görevden çıkarıldığını anlattı.
Gizlenci, Tahkim Kuruluna başvurduğunu ve 26 Mart 2022’de yapılan duruşmalı inceleme sonucunda haklı bulunarak yeniden gözlemci kadrosuna alındığını söyledi. Abay da Tahkim başvurusu sonucunda göreve iade edildiğini beyan etti. Her iki ifadede, söz konusu karardan kısa süre sonra Gündoğdu’nun görevinden ayrıldığı belirtildi.
2024’te yine aynı tablo
Taner Gizlenci, 2024-2025 sezonunda ilk açıklanan klasman listesinde adının bulunduğunu, 10 Ağustos 2024’te seminere katıldığını ve bir Süper Lig müsabakasında TV gözlemcisi olarak görevlendirildiğini anlattı. Gizlenci, 28 Ağustos’ta yayımlanan ikinci listede ise herhangi bir gerekçe açıklanmaksızın adının çıkarıldığını söyledi.
Yazılı başvurusuna yalnızca listelerin “MHK’nin sezon planlamasına uygun hazırlandığı” şeklinde genel bir yanıt verildiğini ifade etti.
Süleyman Abay da ilk listede yer aldığını ve seminere katıldığını, ancak sonradan açıklanan ikinci listeyle görevine son verildiğini belirtti. Tahkim Kuruluna yaptığı başvurunun bu kez 4’e karşı 3 oyla reddedildiğini ve süreci Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine taşıdığını söyledi.
Emre Altun ise ikinci listeyle birlikte 13 hakem ve 6 gözlemcinin liste dışında bırakıldığını beyan etti. Altun, bu değişiklik sırasında MHK Talimatnamesinde herhangi bir değişiklik yapılmadığını ve işlemin bu nedenle usulsüz olduğunu ileri sürdü.
Hakem atama sistemine müdahale iddiası
Emre Altun’un ifadesindeki dikkat çekici iddialardan biri de Futbol Yönetim Sistemi üzerinden yapılan hakem atamalarına müdahale edildiği yönündeki beyan oldu.
Altun, normal şartlarda hakem atamalarının hakem puanı, karşılaşmanın zorluk derecesi ve daha önce aynı takımların maçlarında görev yapıp yapmadığı gibi kriterler üzerinden sistem tarafından oluşturulduğunu anlattı.
Ancak bazı dönemlerde MHK ve federasyon yönetiminden gelen talepler doğrultusunda sistemde hakem değişiklikleri yaptırıldığını ileri sürdü. Altun, “Yapılan işlemlerin izi Futbol Yönetim Sistemi isimli programdan belirlenebilir.” şeklinde beyanda bulundu.
Bu kapsamda soruşturma açısından Futbol Yönetim Sistemi’nin log kayıtları, kullanıcı hareketleri, manuel atama ve değişiklik geçmişleri ile hangi kullanıcı tarafından hangi hakemin hangi maçtan çıkarılıp yerine kimin atandığının incelenmesi önem taşıyor.
“MHK 9 kişi olmalı, 7 kişiyle çalışıyor”
Altun ayrıca MHK Talimatnamesine göre kurulda 9 kişinin görev yapması gerektiğini, buna rağmen ifade verdiği tarihte kurulun 7 kişiyle çalıştığını beyan etti. Bu hususun da mevzuat ve kurul kararlarının geçerliliği yönünden incelenmesini istedi.
Süleyman Abay’ın ifadesinde Ahmet Şahin de yer aldı. Abay, hem 2022’de hem de 2024’te hazırlanan listelerde kendilerinin bulunmamasının arka planında Şahin’in olduğunu söyledi. Şahin’in seyahat programları ile kimlerle ve nerelere gittiğinin incelenmesi hâlinde hakemlik sistemindeki bazı ilişkilerin ortaya çıkarılabileceğini beyan etti.
Abay ayrıca Ferhat Gündoğdu ile kişisel bir husumetinin bulunmadığını belirterek, Gündoğdu’nun başka kişilerin yönlendirmesiyle hareket etmiş olabileceğini düşündüğünü söyledi.
Milyonluk maddi kayıp iddiası
Emre Altun, klasman dışında bırakılan hakem ve gözlemcilerin mesleki kaybın yanı sıra önemli miktarda maddi kayba da uğradığını anlattı.
Altun’un verdiği rakamlara göre üst klasman hakemlerinin sezonluk kazançları milyon liraları bulabilirken, UEFA görevlendirmeleri bulunan hakemlerin buna ilave olarak on binlerce avro gelir elde edebildiğini belirtti. Liste dışında bırakılan isimlerin bu gelirlerden de mahrum kaldığını söyledi.
Dosyada cevabı aranan kritik sorular
Üç ifade birlikte değerlendirildiğinde soruşturmanın önündeki başlıklar arasında 2022 ve 2024 klasman listelerinin hangi somut kriterlerle değiştirildiği, ilk ve ikinci listeler arasındaki farkların kimlerin talimatıyla oluşturulduğu ve belirli geçmiş maçlarda görev yapan isimlerin neden aynı dönemde liste dışına çıkarıldığı yer alıyor.
Ayrıca Futbol Yönetim Sistemi’nde manuel müdahale yapılıp yapılmadığı ve yapıldıysa kimlerin talimatıyla gerçekleştirildiğinin de araştırılması bekleniyor.
Özellikle sistem logları, MHK toplantı tutanakları, liste versiyonları, elektronik yazışmalar, Tahkim dosyaları ve soruşturma kapsamında ele geçirilen dijital materyallerin müşteki ve tanık anlatımlarıyla karşılaştırılması, dosyadaki iddiaların doğrulanması veya çürütülmesi açısından belirleyici olacak.
Kaynak: Haber Merkezi
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
استانبول جمهوریت باش صاوجیلقنڭ یوروتدیگی صوروشدیرمه قاپسامندە افاده ویرن طانر گیزلنجی، امره آلتون و سلیمان آبایڭ آڭلاتیملری، مرکز حکم قورولوندەكی قلاسمان لیستەلری و حکم آتامه سیستمنە ایلیشکین دقّت چکیجی ادّعالری گوندمە گتیردی.
افادەلرده، سزون أوڭجەسندە آچیقلانان قلاسمان لیستەلرنڭ قیصه سورە ایچریسنده دگیشتیریلمسی و ایلك لیستەده یر آلان چوق صاییدە حکم ایلە گوزلمجینڭ ایکنجی لیستەده چیقاریلمسی دقّت چکدی. آیریجە ٢٠٢٢دە تحکیم قورولنڭ ابطال ایتدیگی بڭزر بر ایشلمڭ ٢٠٢٤دە یڭیدن أویگولاندیغی و حکم آتامالرنده قوللانیلان فوطبول یوڭتیم سیستمنە یوڭتیم تعلیماتییله مداخله ایدیلدیگی ادعا ایدیلدی.
أوچ اسم دە عین حکم و گوزلمجیلرە دقّت چکدی
طانر گیزلنجی، ٢٠١٥ ییلندە گورو یاپدیغی بر قارشیلاشمانڭ آردندن کندیسنە حکملرە دوشوك نوط ویریلمسی یوڭنده بر بکلنتی بولوندوغنڭ آقطاریلدیغینی، کندیسنڭ ایسە بونی قبول ایتمەیەرەك گوردیگنی اوبژکتیف بیچیمدە راپورلایاجغینی سویلەدیگینی آڭلاتدی.
گیزلنجی، ییللر صوڭرە لیسته طیشی بیراقیلماصینین بو اولایلە باغلانتیلی اولابیلهجگنی دوشوندوغینی افاده ایتدی.
امره آلتون ایسە آقتیف حکم اولدیغی دونمدە گورو یاپدیغی بر مسابقەنڭ آردندن حکم هیئتنڭ صتادڭ چیقیشنڭ ماصه و صندالیەلرله قپاتیلمسی نه دنیله ساعتلرجە ایچریده قالدیغنی آڭلاتدی. آلتون، پولیس و اطفائیەنڭ مداخلەسییله گوگنلی بیچیمدە چیقاریلدیقلارینی بلیرتدی. ییللر صوڭرە او دونمڭ بعض ماچلرنده گورو یاپان حکم و گوزلمجیلرڭ طوپلیجە قلاسمان طیشنە چیقاریلدیغینی ایلری سوردی.
سلیمان آبای دە ٢٠١٥ ییلندە یوڭتدیگی بر قارشیلاشمانڭ آردندن کندیسنڭ دە آرالرندە بولوندیغی یاقلاشیق ٢٠ حکم و گوزلمجی حقّندە “فتو أویهلگی، تهدید، شانتاژ” گبی ادعالرله صوچ دویوریسینده بولونولدوغونو سویلەدی. آبای، یاپیلان صوروشدیرمەدە هر هانگی بر تثبیت یاپیلمامسی أوزرینه تعقیبسزلك قراری ویریلدیگینی بلیرتدی.
٢٠٢٤دە لیسته طیشندە قالان اسملرڭ أونملی بولومنڭ عین دونمدەكی ماچلرده گورو یاپان کیشیلردن اولوشدوغینی ایلری سوردی.
٢٠٢٢دە لیستەدن چیقاریلدیلار، تحکیم گری دوندوردی
طانر گیزلنجی ایلە سلیمان آبایڭ افادەلرنده ٨ مارت ٢٠٢٢ تاریخی دە أوڭە چیقتی. هر ایکی اسم، فرحت گوندوغدونڭ محك باشقانلغی دونمنده لیگلر دوام ادهركن حکم و گوزلمجی لیستەلرنده دگیشیكلگە گیدیلدیگینی و کندیلرلرینڭ گورودن چیقاریلدیغینی آڭلاتدی.
گیزلنجی، تحکیم قورولنە باشووردوغینی و ٢٦ مارت ٢٠٢٢دە یاپیلان طوروشمەلی اینجەلەمە صوڭوجندە حقلی بولونارق یڭیدن گوزلمجی قادروسینه آلیندیغڭی سویلەدی. آبای دە تحکیم باش ووریسی صوڭوجندە گوروە اعاده ایدیلدیگنی بیان ایتدی. هر ایکی افادەده، سوز قونوسی قراردن قیصه سورە صوڭرە گوندوغدونڭ گوروندن آیریلدیغی بلیرتیلدی.
٢٠٢٤دە ینه عین طابلو
طانر گیزلنجی، ٢٠٢٤-٢٠٢٥ سزوننده ایلك آچیقلانان قلاسمان لیستەسینده آدنڭ بولوندیغنی، ١٠ آغستوس ٢٠٢٤دە سمینرە قاتیلدیغینی و بر سوپر لیگ مسابقەسینده تو گوزلمجیسی اولەرق گورولەنلندیریلدیگینی آڭلاتدی. گیزلنجی، ٢٨ آغستوسدە یاییملانان ایکنجی لیستەده ایسە هر هانگی بر گرکجە آچیقلانمادن آدنڭ چیقاریلدیغینی سویلەدی.
یازیلی باش ووریسینه یالڭزجە لیستەلرڭ “محكنڭ سزون پلانلامسینه اویغون حاضرلانلاندیغی” شکلنده گنل بر یانیت ویریلدیگینی افاده ایتدی.
سلیمان آبای دە ایلك لیستەده یر آلدیغنی و سمینرە قاتیلدیغینی، آنجق صوڭرەدن آچیقلانان ایکنجی لیستەیله گوروینە صوڭ ویریلدیگینی بلیرتدی. تحکیم قورولنە یاپدیغی باش وورنڭ بو کز ٤ە قارشی ٣ اویلامق ردتیلدیگینی و سورجی آوروپە انسان حقلری محکمەسنە طاشیدیغڭی سویلەدی.
امره آلتون ایسە ایکنجی لیستەیله برلکدە ١٣ حکم و ٦ گوزلمجینڭ لیسته طیشندە بیراقیلدیغینی بیان ایتدی. آلتون، بو دگیشیکلك صیرەسندە محك تعلیماتنامەسینده هر هانگی بر دگیشیکلك یاپیلمادیغینی و ایشلمڭ بو نەدنلە اصولسز اولدیغنی ایلری سوردی.
حکم آتامه سیستمنە مداخله ادّعاسی
امره آلتونڭ افادەسیدەكی دقّت چکیجی ادعالردن بری دە فوطبول یوڭتیم سیستمی أوزرندن یاپیلان حکم آتامالرنە مداخله ایدیلدیگی یوڭندەکی بیان اولدی.
آلتون، نورمال شرطلرده حکم آتامالرنڭ حکم پوآنی، قارشیلاشمانڭ زورلق درجەسی و داها أوڭجە عین طاقیملرڭ ماچلرنده گورو یاپیب یاپمادیغی گبی قریترلر أوزرندن سیستم طرفندن اولوشطورولدوغینی آڭلاتدی.
آنجق بعض دونملرده محك و فدەراصیون یوڭتیمندن گلن طلبلر طوغریلتیسندە سیستمده حکم دگیشیكلكلری یاپطیریلدیغینی ایلری سوردی. آلتون، “یاپیلان ایشلملرڭ ایزی فوطبول یوڭتیم سیستمی اسملی پروغرامدن بلیرلەنەبیلیر.” شکلنده بیانده بولوندی.
بو قاپسامدە صوروشدیرمه آچیسندن فوطبول یوڭتیم سیستمینڭ لوغ قیدلری، قوللانیجی حرکتلری، مانویل آتامه و دگیشیکلك گچمشلری ایلە هانگی قوللانیجی طرفندن هانگی حکمڭ هانگی ماچدن چیقاریلیپ یرینه کیمڭ آتاندیغنڭ اینجەلەنلنمسی أونم طاشییور.
“محك ٩ کیشی اولملی، ٧ کیشییله چالیشییور”
آلتون آیریجە محك تعلیماتنامەسینه گورە قورولده ٩ کیشینڭ گورو یاپمسی گرکدیگنی، بوڭا رغمًا افاده ویردیگی تاریخدە قورولڭ ٧ کیشییله چالیشدگڭی بیان ایتدی. بو خصوصڭ دە موضوعات و قورول قرارلرنڭ گچرلیلگی یوڭندن اینجەلەنلنمسنی ایستەدی.
سلیمان آبایڭ افادەسینده احمد شاهین دە یر آلدی. آبای، هم ٢٠٢٢دە هم دە ٢٠٢٤دە حاضرلانان لیستەلرده کندیلرلرینڭ بولونمامسنڭ آرقه پلاننده شاهینڭ اولدیغنی سویلەدی. شاهینڭ سیاحت پروغراملری ایلە کیملرله و نرەلرە گیتدیگنڭ اینجەلەنلنمسی حالنده حکملك سیستمڭدەكی بعض ایلیشکیلرڭ اورتایه چیقاریلابیلەجەگینی بیان ایتدی.
آبای آیریجە فرحت گوندوغدو ایلە کیشیسال بر خصومدنڭ بولونمدیغنی بلیرتەرك، گوندوغدونڭ باشقە کیشیلرڭ یوڭلەنلندیرمسییله حرکت ایتمش اولابیلهجگنی دوشوندوغینی سویلەدی.
میلیونلق مادی غائب ادّعاسی
امره آلتون، قلاسمان طیشندە بیراقیلان حکم و گوزلمجیلرڭ مسلکی غائبڭ یانی صیرە أونملی مقداردە مادی غائبە دە اوغرەدیغینی آڭلاتدی.
آلتونڭ ویردیگی رقملرە گورە أوست قلاسمان حکملرنڭ سزونلق قزانچلری میلیون لیرەلری بولابیلیرکن، اوەفە گورولەنلندیرمەلری بولونان حکملرڭ بوڭا علاوه اولەرق اون بیڭلرجە عورو گلیر الده أدەبیلدیگینی بلیرتدی. لیسته طیشندە بیراقیلان اسملرڭ بو گلیرلردن دە محروم قالدیغنی سویلەدی.
دوسیەده جواب آرانان قریتیك صورولر
أوچ افاده برلکدە دگرلەنلندیریلدیگنده صوروشدیرمەنڭ أوڭندەکی باشلقلر آراسندە ٢٠٢٢ و ٢٠٢٤ قلاسمان لیستەلرنڭ هانگی صومیت قریترلرله دگیشتیریلدیگی، ایلك و ایکنجی لیستەلر آراسندەکی فرقلرڭ کیملرڭ تعلیماتییله اولوشطورولدوغی و بلیرلی گچمش ماچلرده گورو یاپان اسملرڭ نەدن عین دونمدە لیسته طیشنە چیقاریلدیغی یر آلییور.
آیریجە فوطبول یوڭتیم سیستمنده مانویل مداخله یاپیلیب یاپیلمادیغی و یاپیلدیسە کیملرڭ تعلیماتییله گرچكلەشتیریلدیگنڭ دە آراشدیریلمسی بکلنییور.
أوزللکله سیستم لوگلاری، محك طوپلانتی طوتاناقلری، لیسته ورسییونلری، الکترونیك یازیشمالر، تحکیم دوسیەلری و صوروشدیرمه قاپسامندە اله گچیریلن دیژیتال ماتریاللرڭ مشتکی و طانیق آڭلاتیملرییله قارشیلاشطیریلمسی، دوسیەدەكی ادعالرڭ طوغریلانلانمسی ویا چوروتولمسی آچیسندن بلیرلەجی اولاجق.
قایناق: خبر مرکزی
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında ifade veren Taner Gizlenci, Emre Altun ve Süleyman Abay’ın anlatımları, Merkez Hakem Kurulundaki klasman listeleri ve hakem atama sistemine ilişkin dikkat çekici iddiaları gündeme getirdi.
İfadelerde, sezon öncesinde açıklanan klasman listelerinin kısa süre içerisinde değiştirilmesi ve ilk listede yer alan çok sayıda hakem ile gözlemcinin ikinci listede çıkarılması dikkat çekti. Ayrıca 2022’de Tahkim Kurulunun iptal ettiği benzer bir işlemin 2024’te yeniden uygulandığı ve hakem atamalarında kullanılan Futbol Yönetim Sistemi’ne yönetim talimatıyla müdahale edildiği iddia edildi.
Üç isim de aynı hakem ve gözlemcilere dikkat çekti
Taner Gizlenci, 2015 yılında görev yaptığı bir karşılaşmanın ardından kendisine hakemlere düşük not verilmesi yönünde bir beklenti bulunduğunun aktarıldığını, kendisinin ise bunu kabul etmeyerek gördüğünü objektif biçimde raporlayacağını söylediğini anlattı.
Gizlenci, yıllar sonra liste dışı bırakılmasının bu olayla bağlantılı olabileceğini düşündüğünü ifade etti.
Emre Altun ise aktif hakem olduğu dönemde görev yaptığı bir müsabakanın ardından hakem heyetinin stadın çıkışının masa ve sandalyelerle kapatılması nedeniyle saatlerce içeride kaldığını anlattı. Altun, polis ve itfaiyenin müdahalesiyle güvenli biçimde çıkarıldıklarını belirtti. Yıllar sonra o dönemin bazı maçlarında görev yapan hakem ve gözlemcilerin topluca klasman dışına çıkarıldığını ileri sürdü.
Süleyman Abay da 2015 yılında yönettiği bir karşılaşmanın ardından kendisinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 20 hakem ve gözlemci hakkında “FETÖ üyeliği, tehdit, şantaj” gibi iddialarla suç duyurusunda bulunulduğunu söyledi. Abay, yapılan soruşturmada herhangi bir tespit yapılamaması üzerine takipsizlik kararı verildiğini belirtti.
2024’te liste dışında kalan isimlerin önemli bölümünün aynı dönemdeki maçlarda görev yapan kişilerden oluştuğunu ileri sürdü.
2022’de listeden çıkarıldılar, Tahkim geri döndürdü
Taner Gizlenci ile Süleyman Abay’ın ifadelerinde 8 Mart 2022 tarihi de öne çıktı. Her iki isim, Ferhat Gündoğdu’nun MHK Başkanlığı döneminde ligler devam ederken hakem ve gözlemci listelerinde değişikliğe gidildiğini ve kendilerinin görevden çıkarıldığını anlattı.
Gizlenci, Tahkim Kuruluna başvurduğunu ve 26 Mart 2022’de yapılan duruşmalı inceleme sonucunda haklı bulunarak yeniden gözlemci kadrosuna alındığını söyledi. Abay da Tahkim başvurusu sonucunda göreve iade edildiğini beyan etti. Her iki ifadede, söz konusu karardan kısa süre sonra Gündoğdu’nun görevinden ayrıldığı belirtildi.
2024’te yine aynı tablo
Taner Gizlenci, 2024-2025 sezonunda ilk açıklanan klasman listesinde adının bulunduğunu, 10 Ağustos 2024’te seminere katıldığını ve bir Süper Lig müsabakasında TV gözlemcisi olarak görevlendirildiğini anlattı. Gizlenci, 28 Ağustos’ta yayımlanan ikinci listede ise herhangi bir gerekçe açıklanmaksızın adının çıkarıldığını söyledi.
Yazılı başvurusuna yalnızca listelerin “MHK’nin sezon planlamasına uygun hazırlandığı” şeklinde genel bir yanıt verildiğini ifade etti.
Süleyman Abay da ilk listede yer aldığını ve seminere katıldığını, ancak sonradan açıklanan ikinci listeyle görevine son verildiğini belirtti. Tahkim Kuruluna yaptığı başvurunun bu kez 4’e karşı 3 oyla reddedildiğini ve süreci Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine taşıdığını söyledi.
Emre Altun ise ikinci listeyle birlikte 13 hakem ve 6 gözlemcinin liste dışında bırakıldığını beyan etti. Altun, bu değişiklik sırasında MHK Talimatnamesinde herhangi bir değişiklik yapılmadığını ve işlemin bu nedenle usulsüz olduğunu ileri sürdü.
Hakem atama sistemine müdahale iddiası
Emre Altun’un ifadesindeki dikkat çekici iddialardan biri de Futbol Yönetim Sistemi üzerinden yapılan hakem atamalarına müdahale edildiği yönündeki beyan oldu.
Altun, normal şartlarda hakem atamalarının hakem puanı, karşılaşmanın zorluk derecesi ve daha önce aynı takımların maçlarında görev yapıp yapmadığı gibi kriterler üzerinden sistem tarafından oluşturulduğunu anlattı.
Ancak bazı dönemlerde MHK ve federasyon yönetiminden gelen talepler doğrultusunda sistemde hakem değişiklikleri yaptırıldığını ileri sürdü. Altun, “Yapılan işlemlerin izi Futbol Yönetim Sistemi isimli programdan belirlenebilir.” şeklinde beyanda bulundu.
Bu kapsamda soruşturma açısından Futbol Yönetim Sistemi’nin log kayıtları, kullanıcı hareketleri, manuel atama ve değişiklik geçmişleri ile hangi kullanıcı tarafından hangi hakemin hangi maçtan çıkarılıp yerine kimin atandığının incelenmesi önem taşıyor.
“MHK 9 kişi olmalı, 7 kişiyle çalışıyor”
Altun ayrıca MHK Talimatnamesine göre kurulda 9 kişinin görev yapması gerektiğini, buna rağmen ifade verdiği tarihte kurulun 7 kişiyle çalıştığını beyan etti. Bu hususun da mevzuat ve kurul kararlarının geçerliliği yönünden incelenmesini istedi.
Süleyman Abay’ın ifadesinde Ahmet Şahin de yer aldı. Abay, hem 2022’de hem de 2024’te hazırlanan listelerde kendilerinin bulunmamasının arka planında Şahin’in olduğunu söyledi. Şahin’in seyahat programları ile kimlerle ve nerelere gittiğinin incelenmesi hâlinde hakemlik sistemindeki bazı ilişkilerin ortaya çıkarılabileceğini beyan etti.
Abay ayrıca Ferhat Gündoğdu ile kişisel bir husumetinin bulunmadığını belirterek, Gündoğdu’nun başka kişilerin yönlendirmesiyle hareket etmiş olabileceğini düşündüğünü söyledi.
Milyonluk maddi kayıp iddiası
Emre Altun, klasman dışında bırakılan hakem ve gözlemcilerin mesleki kaybın yanı sıra önemli miktarda maddi kayba da uğradığını anlattı.
Altun’un verdiği rakamlara göre üst klasman hakemlerinin sezonluk kazançları milyon liraları bulabilirken, UEFA görevlendirmeleri bulunan hakemlerin buna ilave olarak on binlerce avro gelir elde edebildiğini belirtti. Liste dışında bırakılan isimlerin bu gelirlerden de mahrum kaldığını söyledi.
Dosyada cevabı aranan kritik sorular
Üç ifade birlikte değerlendirildiğinde soruşturmanın önündeki başlıklar arasında 2022 ve 2024 klasman listelerinin hangi somut kriterlerle değiştirildiği, ilk ve ikinci listeler arasındaki farkların kimlerin talimatıyla oluşturulduğu ve belirli geçmiş maçlarda görev yapan isimlerin neden aynı dönemde liste dışına çıkarıldığı yer alıyor.
Ayrıca Futbol Yönetim Sistemi’nde manuel müdahale yapılıp yapılmadığı ve yapıldıysa kimlerin talimatıyla gerçekleştirildiğinin de araştırılması bekleniyor.
Özellikle sistem logları, MHK toplantı tutanakları, liste versiyonları, elektronik yazışmalar, Tahkim dosyaları ve soruşturma kapsamında ele geçirilen dijital materyallerin müşteki ve tanık anlatımlarıyla karşılaştırılması, dosyadaki iddiaların doğrulanması veya çürütülmesi açısından belirleyici olacak.
Kaynak: Haber Merkezi
Bir yanıt yazın