ایتالیەدە سچیم دنگەلرنی دگیشتیرەجك آدیم! – İtalya’da seçim dengelerini değiştirecek adım!

İtalya’da seçim dengelerini değiştirecek adım!

Ülkede bir süredir gündemde olan tartışmalı seçim yasası, parlamentodaki onay süreci kapsamında Senato Genel Kurulu’nda tartışılıp oylandı.

Söz konusu yeni seçim yasası tasarısı, 205 sandalyeli Senato’da, 71 “hayır” oyuna karşılık, 113 “evet” oyuyla kabul edildi.

Yasa tasarısına ilişkin oylama öncesinde, muhalefetteki sol partilerin senatörleri, “Dolandırıcılık yasasına hayır” ve “Sahtekarlık yasası” yazılı dövizler açarak, yasa teklifini protesto etti.

Muhalefet partileri, seçim sistemini kökten değiştirme hamlesi olarak tanımladıkları bu yasa tasarısına tepki göstererek; iktidar ittifakının, gelecek yıl yapılacak genel seçimleri kaybetme korkusuyla ve bu ihtimali en aza indirme amacıyla bu teklifi yasalaştırmaya çalıştığını savundu.

İktidardaki sağ partiler ise yeni seçim yasası teklifinin, siyasi istikrar getireceği tezini öne çıkardı.

Senato’dan önce parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisi’nde temmuz ayında görüşülüp oylanan ve kabul edilen yeni seçim yasası tasarısı, Senato’daki görüşmeler sırasında üzerinde bazı değişiklikler yapıldığı için yeniden Temsilciler Meclisi’ne gönderildi.

Yeni seçim yasası tasarısının Senato’da üzerinde değişiklik yapılan; tercihli oy hakkı tanınması (seçmen oy kullanırken pusulada en fazla 3 tercih yapabileceği 6 adaydan oluşan bir listeye oy verecek), bir seçmen listesinin seçime girebilmesi için en az 6 bin imza toplaması şartı ve bazı seçmenlerin (Bir aile yakınına bakım için kendi seçim bölgesi dışında bulunanların) kendi seçim bölgesi dışında oy kullanabilmesi gibi maddeleri, 28 Eylül’de mecliste yeniden görüşülecek.

Yeni seçim sistemi ne öngörüyor?

Meloni liderliğindeki sağ koalisyon hükümetinin hazırladığı yeni seçim sistemi getirecek yasa tasarısı, halihazırda uygulanan ve dar bölge çoğunluk sistemi ile nispi temsil sisteminin bir arada kullanıldığı mevcut sistemin yerine, en fazla oyu alan ittifaka, parlamentoda çalışabilir bir çoğunluğa sahip olmasını sağlamak amacıyla, oyların en az yüzde 42’sini alması koşuluyla ek milletvekilliği veren bir nispi temsil sistemi getirilecek.

Hiçbir ittifakın yüzde 42’lik barajı aşamaması veya Temsilciler Meclisi ile Senato seçimlerinde farklı sonuçların ortaya çıkması halinde ise tamamen nispi temsil sistemine geçilecek.

Yeni seçim yasası tasarısı, oyların en az yüzde 42’sini kazanan ittifaka, Temsilciler Meclisi’nde 70 milletvekili, Senato’da da 35 senatör ile parlamentoda yüzde 55’lik bir çoğunluk kazandırmayı öngörüyor.

Başbakan Meloni ve koalisyon ortaklarına göre, yeni seçim yasası sayesinde hükümetlerin 5 yıl görev yapmasını, dolayısıyla daha istikrarlı yönetimler getirmesini, seçimlerden sonraki uzun koalisyon oluşturma müzakerelerinin azaltılmasını ve seçimi kim kazanırsa onun parlamentoda rahat bir çoğunlukla yönetime gelmesini sağlayacak.

Muhalefetteki sol partiler ise yeni seçim yasasında öngörülen bu düzenin, oy ve sandalye dengesini bozacağı ve parlamentoda temsil ilkesini zayıflatacağı gerekçesiyle karşı çıkıyor.

Muhalefet partileri, Meloni hükümetinin, seçim yasasını değiştirerek, gelecek yıl yapılacak seçimde iktidarda kalma şansını artırmaya çalıştığını savunuyor.

Ülkedeki son kamuoyu yoklamalarında, Başbakan Meloni’nin partisi İtalya’nın Kardeşleri (FdI), parti düzeyinde birinci sırada yer alsa da halihazırdaki hükümetteki koalisyon ortaklarının oy kaybı ve muhalefetteki sol partilerin oylarındaki hafif artış nedeniyle 2027 seçimlerinde daha parçalı bir parlamento tablosunun ortaya çıkabileceğine dair yorumlar yapılıyor.

Kaynak: AA