انگلترەدن اریتره ایلە اتییوپیەیە “تانسییونی دوشورون” چاغریسی
İngiltere’den Eritre ile Etiyopya’ya “tansiyonu düşürün” çağrısı
انگلترهİngiltere حکومتی،hükümeti, اریترهEritre ایلەile اتییوپیهEtiyopya آراسندەکیarasındaki گریلیمدنgerilimden اندیشهendişe دویدیغنیduyduğunu بلیرتەركbelirterek “تانسییونڭ“tansiyonun دوشورولمەسی”düşürülmesi” چاغریسندەçağrısında بولوندی.bulundu. حکومتHükümet سوزجیلكنڭsözcülüğünün یازیلیyazılı آچیقلامەسندە،açıklamasında, “آفریقه“Afrika بوینوزندهBoynuzu’nda گوگنلكgüvenlik طورومنڭdurumunun گیدرەكgiderek کوتولەشمسنیkötüleşmesini بویوكbüyük برbir اندیشەیلهendişeyle گوزلەملییورز”gözlemliyoruz” دینیلدی.denildi. آچیقلامهAçıklamada دە هر هانگیherhangi برbir طرفیtarafı طوغریدنdoğrudan صوچلەیانsuçlayan افادهifade یرyer آلمییور.almıyor.
انگلترهİngiltere آچیقلامەسندەaçıklamasında نهne دیدی؟dedi?
طرفلردنTaraflardan بولگهbölge أولکەلرینڭülkelerinin طوپراقtoprak بتونلگنە،bütünlüğüne, باغیمسزلغنەbağımsızlığına وve اگەمنلگنەegemenliğine صایغیsaygı دویمالریduymaları ایستندی.istendi. آچیقلامهAçıklamada, دە، “تانسییونی“Tansiyonu داهاdaha دەda آرطیراجاكartıracak ایلملردنeylemlerden قاچینیلملیدر.kaçınılmalıdır. انگلتره،İngiltere, قوڭشوسنڭkomşusunun صینیرلرنیsınırlarını احلالihlal ایدنeden هرher ایلمەeyleme قارشیدر.karşıdır. (طرفلری)(Tarafları) تانسییونیTansiyonu دوشورمەیەdüşürmeye وve دییالوغdiyalog ماصەسینهmasasına دونمەیەdönmeye چاغیرییورز.çağırıyoruz. آفریقهAfrika برلگینڭBirliği’nin بونیbunu صاغلامهsağlama رولنەrolüne دستگمزنیdesteğimizi یینەلییورز”yineliyoruz” افادەسیifadesi قوللانیلدی.kullanıldı. انگلسزEngelsiz وve گوگنلیgüvenli انسانیinsani یاردیمڭyardımın أونمیönemi وورغولانارقvurgulanarak تومtüm طرفلرڭ،tarafların, باشدهbaşta قادینkadın وve قیزkız چوجقلریçocukları اولمقolmak أوزرەüzere سیویللریsivilleri قورومسنڭkorumasının وve اولوسلرuluslararası آراس انسانجیلinsancıl حقوقڭhukukun گتیردیگیgetirdiği صوروملیلقلریsorumlulukları یرینهyerine گتیرمسنڭgetirmesinin گرکدیگیgerektiği بلیرتیلدی.belirtildi.
طرفلرTaraflar بمیەBM’ye نهne بیلدیردی؟bildirdi?
اتییوپیهEtiyopya طیش ایشلریDışişleri باقانیBakanı گدیونGedion تیموثیووس،Timothewos, ٨8 اکیمEkim تاریخلیtarihli مکتوبندهmektubunda اریترهEritre برلكلرنڭbirliklerinin اتییوپیهEtiyopya طوپراقلرنەtopraklarına گیردیگینیgirdiğini أوڭەöne سورركsürerek عسکرلرڭaskerlerin چکیلمسنیçekilmesini ایستەدیistedi وve بمBM گوگنلكGüvenlik قونسینەKonseyi’ne اتییوپیەنڭEtiyopya’nın کندیسنیkendisini صاوونمقدنsavunmaktan باشقەbaşka چارەسنڭçaresinin قالمادیغینیkalmadığını بیلدیردی.bildirdi. اریترهEritre ایسەise اتییوپیەنڭEtiyopya’nın مشروعmeşru مدافعهmüdafaa گرکجەسنیgerekçesini ردّ ایتدی،reddetti, آددیسAddis آبابەییAbaba’yı قیزیلدەنیزەKızıldeniz’e زورلاzorla ایریشیمerişim صاغلامەیەsağlamaya چالیشمقلهçalışmakla صوچلادیsuçladı وve بمگكدنBMGK’den جایدیریجیcaydırıcı تدبیرلرtedbirler آلینمەسنیalınmasını ایستەدی.istedi. اریترەنڭEritre’nin یانیتyanıt مکتوبندهmektubunda عسکرلرڭaskerlerin اتییوپیەیەEtiyopya’ya گیردیگیgirdiği ادّعاسیiddiası آچیقجەaçıkça طوغریلانلانمادیdoğrulanmadı یاya دەda ردتیلمەدی.reddedilmedi.
گوطررسGuterres وve پرتوریهPretoria آڭلاشمسیAnlaşması
بمBM گنلGenel سکرەتریSekreteri آنداونیوAntonio گوطررسGuterres دەde طرفلرەtaraflara چاتیشمالریçatışmaları درحالderhal طوردیرمهdurdurma وve پرتوریهPretoria آڭلاشمسیAnlaşması چرچوەسندەçerçevesinde دییالوغەdiyaloğa دونمهdönme چاغریسیçağrısı یاپارقyaparak گریلیمڭgerilimin بولگهسالbölgesel استقراریistikrarı داهاdaha فضلهfazla ضعیفلاتابیلەجگیzayıflatabileceği اویاریسندەuyarısında بولوندی.bulundu. اتییوپیهEtiyopya فدەرالfederal حکومتیhükümeti ایلەile تیگراىTigray خلقHalk قورتولوشKurtuluş جبهەسىCephesi (طپلف)(TPLF) آراسندەarasında ٢٠٢٠-٢٠٢٢دە2020-2022'de یاشانانyaşanan چاتیشمەلرڭçatışmaların آردندنardından قاسمKasım ٢٠٢٢دە2022'de پرتوریهPretoria آڭلاشمسیAnlaşması امضالانلانمشدی.imzalanmıştı. ایلولدهEylülde یڭیدنyeniden شدتلننşiddetlenen چاتیشمەلر،çatışmalar, آڭلاشمەنڭanlaşmanın گلەجگنەgeleceğine ایلیشکینilişkin اندیشەلریendişeleri آرطیرییور.artırıyor.
قایناق:Kaynak: آهAA
انگلترەدن اریتره ایلە اتییوپیەیە “تانسییونی دوشورون” چاغریسی
انگلتره حکومتی، اریتره ایلە اتییوپیه آراسندەکی گریلیمدن اندیشه دویدیغنی بلیرتەرك “تانسییونڭ دوشورولمەسی” چاغریسندە بولوندی. حکومت سوزجیلكنڭ یازیلی آچیقلامەسندە، “آفریقه بوینوزنده گوگنلك طورومنڭ گیدرەك کوتولەشمسنی بویوك بر اندیشەیله گوزلەملییورز” دینیلدی. آچیقلامه دە هر هانگی بر طرفی طوغریدن صوچلەیان افاده یر آلمییور.
انگلتره آچیقلامەسندە نه دیدی؟
طرفلردن بولگه أولکەلرینڭ طوپراق بتونلگنە، باغیمسزلغنە و اگەمنلگنە صایغی دویمالری ایستندی. آچیقلامه دە، “تانسییونی داها دە آرطیراجاك ایلملردن قاچینیلملیدر. انگلتره، قوڭشوسنڭ صینیرلرنی احلال ایدن هر ایلمە قارشیدر. (طرفلری) تانسییونی دوشورمەیە و دییالوغ ماصەسینه دونمەیە چاغیرییورز. آفریقه برلگینڭ بونی صاغلامه رولنە دستگمزنی یینەلییورز” افادەسی قوللانیلدی. انگلسز و گوگنلی انسانی یاردیمڭ أونمی وورغولانارق توم طرفلرڭ، باشده قادین و قیز چوجقلری اولمق أوزرە سیویللری قورومسنڭ و اولوسلر آراس انسانجیل حقوقڭ گتیردیگی صوروملیلقلری یرینه گتیرمسنڭ گرکدیگی بلیرتیلدی.
طرفلر بمیە نه بیلدیردی؟
اتییوپیه طیش ایشلری باقانی گدیون تیموثیووس، ٨ اکیم تاریخلی مکتوبنده اریتره برلكلرنڭ اتییوپیه طوپراقلرنە گیردیگینی أوڭە سوررك عسکرلرڭ چکیلمسنی ایستەدی و بم گوگنلك قونسینە اتییوپیەنڭ کندیسنی صاوونمقدن باشقە چارەسنڭ قالمادیغینی بیلدیردی. اریتره ایسە اتییوپیەنڭ مشروع مدافعه گرکجەسنی ردّ ایتدی، آددیس آبابەیی قیزیلدەنیزە زورلا ایریشیم صاغلامەیە چالیشمقله صوچلادی و بمگكدن جایدیریجی تدبیرلر آلینمەسنی ایستەدی. اریترەنڭ یانیت مکتوبنده عسکرلرڭ اتییوپیەیە گیردیگی ادّعاسی آچیقجە طوغریلانلانمادی یا دە ردتیلمەدی.
گوطررس و پرتوریه آڭلاشمسی
بم گنل سکرەتری آنداونیو گوطررس دە طرفلرە چاتیشمالری درحال طوردیرمه و پرتوریه آڭلاشمسی چرچوەسندە دییالوغە دونمه چاغریسی یاپارق گریلیمڭ بولگهسال استقراری داها فضله ضعیفلاتابیلەجگی اویاریسندە بولوندی. اتییوپیه فدەرال حکومتی ایلە تیگراى خلق قورتولوش جبهەسى (طپلف) آراسندە ٢٠٢٠-٢٠٢٢دە یاشانان چاتیشمەلرڭ آردندن قاسم ٢٠٢٢دە پرتوریه آڭلاشمسی امضالانلانمشدی. ایلولده یڭیدن شدتلنن چاتیشمەلر، آڭلاشمەنڭ گلەجگنە ایلیشکین اندیشەلری آرطیرییور.
قایناق: آه
انگلتره آچیقلامەسندە نه دیدی؟
طرفلردن بولگه أولکەلرینڭ طوپراق بتونلگنە، باغیمسزلغنە و اگەمنلگنە صایغی دویمالری ایستندی. آچیقلامه دە، “تانسییونی داها دە آرطیراجاك ایلملردن قاچینیلملیدر. انگلتره، قوڭشوسنڭ صینیرلرنی احلال ایدن هر ایلمە قارشیدر. (طرفلری) تانسییونی دوشورمەیە و دییالوغ ماصەسینه دونمەیە چاغیرییورز. آفریقه برلگینڭ بونی صاغلامه رولنە دستگمزنی یینەلییورز” افادەسی قوللانیلدی. انگلسز و گوگنلی انسانی یاردیمڭ أونمی وورغولانارق توم طرفلرڭ، باشده قادین و قیز چوجقلری اولمق أوزرە سیویللری قورومسنڭ و اولوسلر آراس انسانجیل حقوقڭ گتیردیگی صوروملیلقلری یرینه گتیرمسنڭ گرکدیگی بلیرتیلدی.
طرفلر بمیە نه بیلدیردی؟
اتییوپیه طیش ایشلری باقانی گدیون تیموثیووس، ٨ اکیم تاریخلی مکتوبنده اریتره برلكلرنڭ اتییوپیه طوپراقلرنە گیردیگینی أوڭە سوررك عسکرلرڭ چکیلمسنی ایستەدی و بم گوگنلك قونسینە اتییوپیەنڭ کندیسنی صاوونمقدن باشقە چارەسنڭ قالمادیغینی بیلدیردی. اریتره ایسە اتییوپیەنڭ مشروع مدافعه گرکجەسنی ردّ ایتدی، آددیس آبابەیی قیزیلدەنیزە زورلا ایریشیم صاغلامەیە چالیشمقله صوچلادی و بمگكدن جایدیریجی تدبیرلر آلینمەسنی ایستەدی. اریترەنڭ یانیت مکتوبنده عسکرلرڭ اتییوپیەیە گیردیگی ادّعاسی آچیقجە طوغریلانلانمادی یا دە ردتیلمەدی.
گوطررس و پرتوریه آڭلاشمسی
بم گنل سکرەتری آنداونیو گوطررس دە طرفلرە چاتیشمالری درحال طوردیرمه و پرتوریه آڭلاشمسی چرچوەسندە دییالوغە دونمه چاغریسی یاپارق گریلیمڭ بولگهسال استقراری داها فضله ضعیفلاتابیلەجگی اویاریسندە بولوندی. اتییوپیه فدەرال حکومتی ایلە تیگراى خلق قورتولوش جبهەسى (طپلف) آراسندە ٢٠٢٠-٢٠٢٢دە یاشانان چاتیشمەلرڭ آردندن قاسم ٢٠٢٢دە پرتوریه آڭلاشمسی امضالانلانمشدی. ایلولده یڭیدن شدتلنن چاتیشمەلر، آڭلاشمەنڭ گلەجگنە ایلیشکین اندیشەلری آرطیرییور.
قایناق: آه
İngiltere’den Eritre ile Etiyopya’ya “tansiyonu düşürün” çağrısı
İngiltere hükümeti, Eritre ile Etiyopya arasındaki gerilimden endişe duyduğunu belirterek “tansiyonun düşürülmesi” çağrısında bulundu. Hükümet sözcülüğünün yazılı açıklamasında, “Afrika Boynuzu’nda güvenlik durumunun giderek kötüleşmesini büyük bir endişeyle gözlemliyoruz” denildi. Açıklamada herhangi bir tarafı doğrudan suçlayan ifade yer almıyor.
İngiltere açıklamasında ne dedi?
Taraflardan bölge ülkelerinin toprak bütünlüğüne, bağımsızlığına ve egemenliğine saygı duymaları istendi. Açıklamada, “Tansiyonu daha da artıracak eylemlerden kaçınılmalıdır. İngiltere, komşusunun sınırlarını ihlal eden her eyleme karşıdır. (Tarafları) Tansiyonu düşürmeye ve diyalog masasına dönmeye çağırıyoruz. Afrika Birliği’nin bunu sağlama rolüne desteğimizi yineliyoruz” ifadesi kullanıldı. Engelsiz ve güvenli insani yardımın önemi vurgulanarak tüm tarafların, başta kadın ve kız çocukları olmak üzere sivilleri korumasının ve uluslararası insancıl hukukun getirdiği sorumlulukları yerine getirmesinin gerektiği belirtildi.
Taraflar BM’ye ne bildirdi?
Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timothewos, 8 Ekim tarihli mektubunda Eritre birliklerinin Etiyopya topraklarına girdiğini öne sürerek askerlerin çekilmesini istedi ve BM Güvenlik Konseyi’ne Etiyopya’nın kendisini savunmaktan başka çaresinin kalmadığını bildirdi. Eritre ise Etiyopya’nın meşru müdafaa gerekçesini reddetti, Addis Ababa’yı Kızıldeniz’e zorla erişim sağlamaya çalışmakla suçladı ve BMGK’den caydırıcı tedbirler alınmasını istedi. Eritre’nin yanıt mektubunda askerlerin Etiyopya’ya girdiği iddiası açıkça doğrulanmadı ya da reddedilmedi.
Guterres ve Pretoria Anlaşması
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de taraflara çatışmaları derhal durdurma ve Pretoria Anlaşması çerçevesinde diyaloğa dönme çağrısı yaparak gerilimin bölgesel istikrarı daha fazla zayıflatabileceği uyarısında bulundu. Etiyopya federal hükümeti ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) arasında 2020-2022’de yaşanan çatışmaların ardından Kasım 2022’de Pretoria Anlaşması imzalanmıştı. Eylülde yeniden şiddetlenen çatışmalar, anlaşmanın geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor.
Kaynak: AA
İngiltere açıklamasında ne dedi?
Taraflardan bölge ülkelerinin toprak bütünlüğüne, bağımsızlığına ve egemenliğine saygı duymaları istendi. Açıklamada, “Tansiyonu daha da artıracak eylemlerden kaçınılmalıdır. İngiltere, komşusunun sınırlarını ihlal eden her eyleme karşıdır. (Tarafları) Tansiyonu düşürmeye ve diyalog masasına dönmeye çağırıyoruz. Afrika Birliği’nin bunu sağlama rolüne desteğimizi yineliyoruz” ifadesi kullanıldı. Engelsiz ve güvenli insani yardımın önemi vurgulanarak tüm tarafların, başta kadın ve kız çocukları olmak üzere sivilleri korumasının ve uluslararası insancıl hukukun getirdiği sorumlulukları yerine getirmesinin gerektiği belirtildi.
Taraflar BM’ye ne bildirdi?
Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timothewos, 8 Ekim tarihli mektubunda Eritre birliklerinin Etiyopya topraklarına girdiğini öne sürerek askerlerin çekilmesini istedi ve BM Güvenlik Konseyi’ne Etiyopya’nın kendisini savunmaktan başka çaresinin kalmadığını bildirdi. Eritre ise Etiyopya’nın meşru müdafaa gerekçesini reddetti, Addis Ababa’yı Kızıldeniz’e zorla erişim sağlamaya çalışmakla suçladı ve BMGK’den caydırıcı tedbirler alınmasını istedi. Eritre’nin yanıt mektubunda askerlerin Etiyopya’ya girdiği iddiası açıkça doğrulanmadı ya da reddedilmedi.
Guterres ve Pretoria Anlaşması
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de taraflara çatışmaları derhal durdurma ve Pretoria Anlaşması çerçevesinde diyaloğa dönme çağrısı yaparak gerilimin bölgesel istikrarı daha fazla zayıflatabileceği uyarısında bulundu. Etiyopya federal hükümeti ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) arasında 2020-2022’de yaşanan çatışmaların ardından Kasım 2022’de Pretoria Anlaşması imzalanmıştı. Eylülde yeniden şiddetlenen çatışmalar, anlaşmanın geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor.
Kaynak: AA
📖 Osmanlıca Orijinal Metin
انگلترەدن اریتره ایلە اتییوپیەیە “تانسییونی دوشورون” چاغریسی
انگلتره حکومتی، اریتره ایلە اتییوپیه آراسندەکی گریلیمدن اندیشه دویدیغنی بلیرتەرك “تانسییونڭ دوشورولمەسی” چاغریسندە بولوندی. حکومت سوزجیلكنڭ یازیلی آچیقلامەسندە، “آفریقه بوینوزنده گوگنلك طورومنڭ گیدرەك کوتولەشمسنی بویوك بر اندیشەیله گوزلەملییورز” دینیلدی. آچیقلامه دە هر هانگی بر طرفی طوغریدن صوچلەیان افاده یر آلمییور.انگلتره آچیقلامەسندە نه دیدی؟
طرفلردن بولگه أولکەلرینڭ طوپراق بتونلگنە، باغیمسزلغنە و اگەمنلگنە صایغی دویمالری ایستندی. آچیقلامه دە، “تانسییونی داها دە آرطیراجاك ایلملردن قاچینیلملیدر. انگلتره، قوڭشوسنڭ صینیرلرنی احلال ایدن هر ایلمە قارشیدر. (طرفلری) تانسییونی دوشورمەیە و دییالوغ ماصەسینه دونمەیە چاغیرییورز. آفریقه برلگینڭ بونی صاغلامه رولنە دستگمزنی یینەلییورز” افادەسی قوللانیلدی. انگلسز و گوگنلی انسانی یاردیمڭ أونمی وورغولانارق توم طرفلرڭ، باشده قادین و قیز چوجقلری اولمق أوزرە سیویللری قورومسنڭ و اولوسلر آراس انسانجیل حقوقڭ گتیردیگی صوروملیلقلری یرینه گتیرمسنڭ گرکدیگی بلیرتیلدی.
طرفلر بمیە نه بیلدیردی؟
اتییوپیه طیش ایشلری باقانی گدیون تیموثیووس، ٨ اکیم تاریخلی مکتوبنده اریتره برلكلرنڭ اتییوپیه طوپراقلرنە گیردیگینی أوڭە سوررك عسکرلرڭ چکیلمسنی ایستەدی و بم گوگنلك قونسینە اتییوپیەنڭ کندیسنی صاوونمقدن باشقە چارەسنڭ قالمادیغینی بیلدیردی. اریتره ایسە اتییوپیەنڭ مشروع مدافعه گرکجەسنی ردّ ایتدی، آددیس آبابەیی قیزیلدەنیزە زورلا ایریشیم صاغلامەیە چالیشمقله صوچلادی و بمگكدن جایدیریجی تدبیرلر آلینمەسنی ایستەدی. اریترەنڭ یانیت مکتوبنده عسکرلرڭ اتییوپیەیە گیردیگی ادّعاسی آچیقجە طوغریلانلانمادی یا دە ردتیلمەدی.
گوطررس و پرتوریه آڭلاشمسی
بم گنل سکرەتری آنداونیو گوطررس دە طرفلرە چاتیشمالری درحال طوردیرمه و پرتوریه آڭلاشمسی چرچوەسندە دییالوغە دونمه چاغریسی یاپارق گریلیمڭ بولگهسال استقراری داها فضله ضعیفلاتابیلەجگی اویاریسندە بولوندی. اتییوپیه فدەرال حکومتی ایلە تیگراى خلق قورتولوش جبهەسى (طپلف) آراسندە ٢٠٢٠-٢٠٢٢دە یاشانان چاتیشمەلرڭ آردندن قاسم ٢٠٢٢دە پرتوریه آڭلاشمسی امضالانلانمشدی. ایلولده یڭیدن شدتلنن چاتیشمەلر، آڭلاشمەنڭ گلەجگنە ایلیشکین اندیشەلری آرطیرییور.
قایناق: آه
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)
İngiltere’den Eritre ile Etiyopya’ya “tansiyonu düşürün” çağrısı
İngiltere hükümeti, Eritre ile Etiyopya arasındaki gerilimden endişe duyduğunu belirterek “tansiyonun düşürülmesi” çağrısında bulundu. Hükümet sözcülüğünün yazılı açıklamasında, “Afrika Boynuzu’nda güvenlik durumunun giderek kötüleşmesini büyük bir endişeyle gözlemliyoruz” denildi. Açıklamada herhangi bir tarafı doğrudan suçlayan ifade yer almıyor.İngiltere açıklamasında ne dedi?
Taraflardan bölge ülkelerinin toprak bütünlüğüne, bağımsızlığına ve egemenliğine saygı duymaları istendi. Açıklamada, “Tansiyonu daha da artıracak eylemlerden kaçınılmalıdır. İngiltere, komşusunun sınırlarını ihlal eden her eyleme karşıdır. (Tarafları) Tansiyonu düşürmeye ve diyalog masasına dönmeye çağırıyoruz. Afrika Birliği’nin bunu sağlama rolüne desteğimizi yineliyoruz” ifadesi kullanıldı. Engelsiz ve güvenli insani yardımın önemi vurgulanarak tüm tarafların, başta kadın ve kız çocukları olmak üzere sivilleri korumasının ve uluslararası insancıl hukukun getirdiği sorumlulukları yerine getirmesinin gerektiği belirtildi.
Taraflar BM’ye ne bildirdi?
Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timothewos, 8 Ekim tarihli mektubunda Eritre birliklerinin Etiyopya topraklarına girdiğini öne sürerek askerlerin çekilmesini istedi ve BM Güvenlik Konseyi’ne Etiyopya’nın kendisini savunmaktan başka çaresinin kalmadığını bildirdi. Eritre ise Etiyopya’nın meşru müdafaa gerekçesini reddetti, Addis Ababa’yı Kızıldeniz’e zorla erişim sağlamaya çalışmakla suçladı ve BMGK’den caydırıcı tedbirler alınmasını istedi. Eritre’nin yanıt mektubunda askerlerin Etiyopya’ya girdiği iddiası açıkça doğrulanmadı ya da reddedilmedi.
Guterres ve Pretoria Anlaşması
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de taraflara çatışmaları derhal durdurma ve Pretoria Anlaşması çerçevesinde diyaloğa dönme çağrısı yaparak gerilimin bölgesel istikrarı daha fazla zayıflatabileceği uyarısında bulundu. Etiyopya federal hükümeti ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) arasında 2020-2022’de yaşanan çatışmaların ardından Kasım 2022’de Pretoria Anlaşması imzalanmıştı. Eylülde yeniden şiddetlenen çatışmalar, anlaşmanın geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
Etiyopya
➔
اتییوپیه<br />
Eritre
➔
اریتره<br />
İngiltere
➔
أی̇نگیلتەره<br />
Pretoria
➔
پرتوریه<br />
Anlaşması
➔
آڭلاشمسی<br />
Hükümeti
➔
حکومتی<br />
Bulundu
➔
بولوندی<br />
Açıklamasında
➔
آچیقلامەسندە<br />
Afrika
➔
آفریقه<br />
Güvenlik
➔
گوگنلك<br />
Açıklamada
➔
آچیقلامه دە<br />
Tansiyonu
➔
تانسییونی<br />
Bildirdi
➔
بیلدیردی<br />
Mektubunda
➔
مکتوبنده<br />
Askerlerin
➔
عسکرلرڭ<br />
Istedi
➔
ایستەدی<br />
Guterres
➔
گوطررس<br />
Arasındaki
➔
آراسندەکی<br />
Gerilimden
➔
گریلیمدن<br />
Endişe
➔
اندیشه<br />
Duyduğunu
➔
دویدیغنی<br />
Belirterek
➔
بلیرتەرك<br />
Tansiyonun
➔
تانسییونڭ<br />
Düşürülmesi
➔
دوشورولمەسی<br />
Çağrısında
➔
چاغریسندە<br />
Hükümet
➔
حکومت<br />
Sözcülüğünün
➔
سوزجیلكنڭ<br />
Yazılı
➔
یازیلی<br />
Boynuzu
➔
بوینوزی<br />
Durumunun
➔
طورومنڭ
انگلتره حکومتی، اریتره ایلە اتییوپیه آراسندەکی گریلیمدن اندیشه دویدیغنی بلیرتەرك “تانسییونڭ دوشورولمەسی” چاغریسندە بولوندی. حکومت سوزجیلكنڭ یازیلی آچیقلامەسندە، “آفریقه بوینوزنده گوگنلك طورومنڭ گیدرەك کوتولەشمسنی بویوك بر اندیشەیله گوزلەملییورز” دینیلدی. آچیقلامه دە هر هانگی بر طرفی طوغریدن صوچلەیان افاده یر آلمییور.
انگلتره آچیقلامەسندە نه دیدی؟
طرفلردن بولگه أولکەلرینڭ طوپراق بتونلگنە، باغیمسزلغنە و اگەمنلگنە صایغی دویمالری ایستندی. آچیقلامه دە، “تانسییونی داها دە آرطیراجاك ایلملردن قاچینیلملیدر. انگلتره، قوڭشوسنڭ صینیرلرنی احلال ایدن هر ایلمە قارشیدر. (طرفلری) تانسییونی دوشورمەیە و دییالوغ ماصەسینه دونمەیە چاغیرییورز. آفریقه برلگینڭ بونی صاغلامه رولنە دستگمزنی یینەلییورز” افادەسی قوللانیلدی. انگلسز و گوگنلی انسانی یاردیمڭ أونمی وورغولانارق توم طرفلرڭ، باشده قادین و قیز چوجقلری اولمق أوزرە سیویللری قورومسنڭ و اولوسلر آراس انسانجیل حقوقڭ گتیردیگی صوروملیلقلری یرینه گتیرمسنڭ گرکدیگی بلیرتیلدی.
طرفلر بمیە نه بیلدیردی؟
اتییوپیه طیش ایشلری باقانی گدیون تیموثیووس، ٨ اکیم تاریخلی مکتوبنده اریتره برلكلرنڭ اتییوپیه طوپراقلرنە گیردیگینی أوڭە سوررك عسکرلرڭ چکیلمسنی ایستەدی و بم گوگنلك قونسینە اتییوپیەنڭ کندیسنی صاوونمقدن باشقە چارەسنڭ قالمادیغینی بیلدیردی. اریتره ایسە اتییوپیەنڭ مشروع مدافعه گرکجەسنی ردّ ایتدی، آددیس آبابەیی قیزیلدەنیزە زورلا ایریشیم صاغلامەیە چالیشمقله صوچلادی و بمگكدن جایدیریجی تدبیرلر آلینمەسنی ایستەدی. اریترەنڭ یانیت مکتوبنده عسکرلرڭ اتییوپیەیە گیردیگی ادّعاسی آچیقجە طوغریلانلانمادی یا دە ردتیلمەدی.
گوطررس و پرتوریه آڭلاشمسی
بم گنل سکرەتری آنداونیو گوطررس دە طرفلرە چاتیشمالری درحال طوردیرمه و پرتوریه آڭلاشمسی چرچوەسندە دییالوغە دونمه چاغریسی یاپارق گریلیمڭ بولگهسال استقراری داها فضله ضعیفلاتابیلەجگی اویاریسندە بولوندی. اتییوپیه فدەرال حکومتی ایلە تیگراى خلق قورتولوش جبهەسى (طپلف) آراسندە ٢٠٢٠-٢٠٢٢دە یاشانان چاتیشمەلرڭ آردندن قاسم ٢٠٢٢دە پرتوریه آڭلاشمسی امضالانلانمشدی. ایلولده یڭیدن شدتلنن چاتیشمەلر، آڭلاشمەنڭ گلەجگنە ایلیشکین اندیشەلری آرطیرییور.
قایناق: آه
İngiltere hükümeti, Eritre ile Etiyopya arasındaki gerilimden endişe duyduğunu belirterek “tansiyonun düşürülmesi” çağrısında bulundu. Hükümet sözcülüğünün yazılı açıklamasında, “Afrika Boynuzu’nda güvenlik durumunun giderek kötüleşmesini büyük bir endişeyle gözlemliyoruz” denildi. Açıklamada herhangi bir tarafı doğrudan suçlayan ifade yer almıyor.
İngiltere açıklamasında ne dedi?
Taraflardan bölge ülkelerinin toprak bütünlüğüne, bağımsızlığına ve egemenliğine saygı duymaları istendi. Açıklamada, “Tansiyonu daha da artıracak eylemlerden kaçınılmalıdır. İngiltere, komşusunun sınırlarını ihlal eden her eyleme karşıdır. (Tarafları) Tansiyonu düşürmeye ve diyalog masasına dönmeye çağırıyoruz. Afrika Birliği’nin bunu sağlama rolüne desteğimizi yineliyoruz” ifadesi kullanıldı. Engelsiz ve güvenli insani yardımın önemi vurgulanarak tüm tarafların, başta kadın ve kız çocukları olmak üzere sivilleri korumasının ve uluslararası insancıl hukukun getirdiği sorumlulukları yerine getirmesinin gerektiği belirtildi.
Taraflar BM’ye ne bildirdi?
Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timothewos, 8 Ekim tarihli mektubunda Eritre birliklerinin Etiyopya topraklarına girdiğini öne sürerek askerlerin çekilmesini istedi ve BM Güvenlik Konseyi’ne Etiyopya’nın kendisini savunmaktan başka çaresinin kalmadığını bildirdi. Eritre ise Etiyopya’nın meşru müdafaa gerekçesini reddetti, Addis Ababa’yı Kızıldeniz’e zorla erişim sağlamaya çalışmakla suçladı ve BMGK’den caydırıcı tedbirler alınmasını istedi. Eritre’nin yanıt mektubunda askerlerin Etiyopya’ya girdiği iddiası açıkça doğrulanmadı ya da reddedilmedi.
Guterres ve Pretoria Anlaşması
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de taraflara çatışmaları derhal durdurma ve Pretoria Anlaşması çerçevesinde diyaloğa dönme çağrısı yaparak gerilimin bölgesel istikrarı daha fazla zayıflatabileceği uyarısında bulundu. Etiyopya federal hükümeti ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) arasında 2020-2022’de yaşanan çatışmaların ardından Kasım 2022’de Pretoria Anlaşması imzalanmıştı. Eylülde yeniden şiddetlenen çatışmalar, anlaşmanın geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor.
Kaynak: AA
Bir yanıt yazın