دسو آچیقلادی: چوجقلرله ایلگیلی چارپیجی رقملر اورتایه چیقتی! – DSÖ açıkladı: Çocuklarla ilgili çarpıcı rakamlar ortaya çıktı!

tmptitle görseli
📜 Hibrit İçerik: Osmanlıca & Latinize Transkripsiyon

دسو آچیقلادی: چوجقلرله ایلگیلی چارپیجی رقملر اورتایه چیقتی!

DSÖ açıkladı: Çocuklarla ilgili çarpıcı rakamlar ortaya çıktı!
دسو،DSÖ, چوجقçocuk وve ارگنلرergenler آراسندەکیarasındaki أوبەزیتهobezite آرطیشینیartışını الهele آلانalan وve صاغلقsağlık سیستملریsistemleri ایلەile صاغلقsağlık چالیشانلرینڭçalışanlarının زماننده،zamanında, قاندەkanıta طایالیdayalı وve انسانinsan اوداقلیodaklı باقیمbakım صونابیلەجەگینیsunabileceğini اورتایهortaya قویانkoyan ایلكilk قیلاووزونهkılavuzuna ایلیشکینilişkin راپورrapor یاییملادی.yayımladı.
راپوردە،Raporda, "٢٠٢٤دە"2024'te ٥-٩5-9 یاشندەکیyaşındaki ٧٠70 میلیونmilyon چوجقçocuk وve ١٠-١٩10-19 یاشندەکیyaşındaki ١٠٠100 میلیونmilyon ارگنergen دخیلdahil ٥-١٩5-19 یاشyaş آرالغندەکیaralığındaki ١٧٠170 میلیونmilyon چوجقçocuk وve ارگنergen أوبەزیتهobezite ایلەile یاشییور.yaşıyor. بوBu یاشyaş غروبندەgrubunda أوبەزیتهobezite یایغینلغیyaygınlığı ١٩٩٠دن1990'dan بوbu یانهyana ٤4 قاتنەkatına چیقارقçıkarak یوزدەyüzde ٢دن2'den ٨ە8'e یوکسلدی."yükseldi." افادەلریifadeleri قوللانیلدی.kullanıldı.
أوبەزیتەنین،Obezitenin, ایتکیلیetkili باقیملهbakımla یونەتیلەبیلنyönetilebilen قرونیكkronik وve تکرارلاجیtekrarlayıcı برbir خستەلقhastalık اولدیغنەolduğuna اشارتişaret ایدیلنedilen راپوردە،raporda, خستەلغڭhastalığın صوڭوچلرنڭsonuçlarının یاشامڭyaşamın ارکنerken دونملرندهdönemlerinde اورتایهortaya چیقابیلەجەگی،çıkabileceği, تیپtip ٢2 دییابتdiyabet ایلەile قلبkalp طمارdamar خستەلقلریhastalıkları دخیلdahil بولاشیجیbulaşıcı اولمایانolmayan خستەلقلرڭhastalıkların ریسگینیriskini آرطیرابیلەجەگیartırabileceği وورغولاندی.vurgulandı.
أوبەزیتیلهObeziteyle یاشایانyaşayan چوجقلرڭçocukların وve ارگنلرڭergenlerin آیریمجیلقayrımcılık وve زوربهلغەzorbalığa معروضmaruz قالابیلەجەگینهkalabileceğine اشارتişaret ایدیلنedilen راپوردە،raporda, "أوبەزیتەنین"Obezitenin أوڭلنمسیönlenmesi وve یونەتیلمەسی،yönetilmesi, چوجقلرڭçocukların وve ارگنلرڭergenlerin فیزیكسالfiziksel وve روحسالruhsal صاغلقلرنیsağlıklarını قورومق،korumak, صاغلقلیsağlıklı بویومەلرنی،büyümelerini, اگیتیملرنی،eğitimlerini, صوسیالsosyal رفاەلرنیrefahlarını وve یاشامyaşam قالیتەلرنیkalitelerini دستکلەمكdesteklemek آچیسندنaçısından بویوكbüyük أونمönem طاشییور."taşıyor." افادەلریifadeleri قوللانیلدی.kullanıldı.
راپوردە،Raporda, دسونڭ،DSÖ'nün, أوبەزیتەسیobezitesi اولانolan چوجقلرçocuklar وve ارگنلرergenler ایچونiçin بیریسالbireysel اولەرقolarak ویاveya چوقçok یوڭلیyönlü برbir پروغرامڭprogramın پارچەسیparçası شکلندهşeklinde اویغولانانuygulanan یاپیلاندیریلمشyapılandırılmış بسلنمه،beslenme, فیزیكسالfiziksel آقطیویتهaktivite وve طاورانیشdavranış دگیشیكلگیdeğişikliği مداخلەلرنیmüdahalelerini قوتلهkuvvetle أوڭردیگیönerdiği قید  ایدیلدی.kaydedildi.
راپوردە،Raporda, دیژیتالdijital صاغلقsağlık مداخلەلرنڭmüdahalelerinin ایسەise ابوینebeveyn ویاveya باقیمbakım ویرنveren کیشیkişi گوزتیمندهgözetiminde اولمقolmak قیدییلهkaydıyla بلیرلیbelirli قوشوللرkoşullar التندهaltında أوڭریلدیگنەönerildiğine اشارتişaret ایدیلدی.edildi.
"هم"Hem أوبەزیتهobezite همhem دەde روحruh صاغلغیsağlığı صورونلریsorunları ارکنerken وve برلکدەbirlikte الهele آلینملی"alınmalı"
راپوردە،Raporda, "دسو،"DSÖ, ٠-٩0-9 یاشندەکیyaşındaki چوجقلرçocuklar ایچونiçin فارماقولوژیكfarmakolojik تداوی،tedavi, باریاطریكbariatrik جراحیcerrahi (معده(mide ویاveya سیڭدیریمsindirim سیستمنیsistemini دگیشتیرنdeğiştiren کیلوkilo ویرمهverme عملیاتی)ameliyatı) ویاveya کیلوkilo ویرمهverme جهازلرنڭcihazlarının قوللانیمینیkullanımını أوڭرمییور.önermiyor. ١٠-١٩10-19 یاشندەکیyaşındaki ارگنلردهergenlerde اونایلانمشonaylanmış علاجلرلهilaçlarla تداویtedavi آنجقancak گوزتیمgözetim آلتندەکیaltındaki چوقçok یوڭلیyönlü برbir یاشامyaşam طرزtarzı پروغرامیprogramı ایلەile أیستەننistenen صوڭوچلرەsonuçlara أولاشیلامادیغیندهulaşılamadığında دگرلندیریلەبیلیر.değerlendirilebilir. شدتلیŞiddetli أوبەزیتەسیobezitesi اولانolan ارگنلرergenler ایچونiçin ایسەise باریاطریكbariatrik جراحی،cerrahi, صیقیsıkı قوشوللرkoşullar التندهaltında دگرلندیریلەبیلیر."değerlendirilebilir." دگرلەنلندیرمەلریdeğerlendirmeleri یرyer آلدی.aldı.
أوبەزیتیلهObeziteyle برلکدەbirlikte روحruh صاغلغنڭsağlığının الهele آلینمسنڭalınmasının أونمنڭöneminin دەde وورغولانلاندیغیvurgulandığı راپوردە،raporda, قایگی،kaygı, دپرسیون،depresyon, دوشوكdüşük أوزöz صایغیsaygı وve دویغوسالduygusal دوزنسیزلكڭ،düzensizliğin, صاغلقسزsağlıksız بسلنمهbeslenme طاورانیشلرنە،davranışlarına, فیزیكسالfiziksel حرکتسزلگەhareketsizliğe وve صوسیالsosyal گریgeri چکیلمەیەçekilmeye قاتقیدەkatkıda بولونابیلەجەگیbulunabileceği بلیرتیلدی.belirtildi.
أوبەزیتیلهObeziteyle یاشایانyaşayan چوجقلرڭçocukların وve ارگنلرڭergenlerin دویغوسالduygusal رفاەلرنەrefahlarına ضررzarar ویرنveren طیشلانماdışlanma وve زوربەلقzorbalık یاشایابیلەجەگینهyaşayabileceğine دگینیلنdeğinilen راپوردە،raporda, "صاغلق"Sağlık چالیشانلری،çalışanları, قاپصاییجی،kapsayıcı, گلیشیمسالgelişimsel اولەرقolarak اویغونuygun وve عائلهaile اوداقلیodaklı ستراتژیلرstratejiler قوللانارقkullanarak همhem أوبەزیتەییobeziteyi همhem دەde روحruh صاغلغیsağlığı صورونلرینیsorunlarını ارکنerken وve برلکدەbirlikte الهele آلملی."almalı." افادەسیifadesi قوللانیلدی.kullanıldı.
"أوبەزیته"Obezite باقیمنڭbakımının تملیtemeli علاجilaç ویاveya جراحیcerrahi دگل"değil"
راپوردەRaporda گوروشلرنەgörüşlerine یرyer ویریلنverilen دسوDSÖ بسلنمهBeslenme وve غداGıda گوگنلگیGüvenliği دپارتمانیDepartmanı دیرکتوریDirektörü در.Dr. لوزLuz ماریهMaria دەDe رگیل،Regil, "چوجقلر"Çocuklar وve ارگنلرergenler ایچونiçin أوبەزیتهobezite باقیمنڭbakımının تملیtemeli علاجilaç ویاveya جراحیcerrahi دگل،değil, صاغلقلیsağlıklı بشلەنلنمەیی،beslenmeyi, فیزیكسالfiziksel آقطیویتەییaktiviteyi وve سوردیرولەبیلیرsürdürülebilir طاورانیشdavranış دگیشیكلكینیdeğişikliğini ممکنmümkün قیلانkılan قاپساملیkapsamlı دستگەdesteğe ایریشیمدر."erişimdir." افادەلرینیifadelerini قوللاندی.kullandı.
رگیل،Regil, أوڭجەلگڭ،önceliğin, هرher چوجغڭçocuğun وve ارگنڭergenin ارکنerken یاشلردنyaşlardan اعتباراitibaren قالیتەلیkaliteli باقیمهbakıma وve دستکلەییجیdestekleyici اورتاملرەortamlara ایریشەبیلمسنیerişebilmesini صاغلامق،sağlamak, صاغلقلیsağlıklı برbir کیلویەkiloya اولاشمالرنەulaşmalarına وve بونیbunu قورومالرنەkorumalarına یاردیمجیyardımcı اولمقolmak وve یاشامyaşam بوییboyu صاغلقsağlık وve رفاهrefah ایچونiçin تملtemel اولوشدیرمقoluşturmak اولمسیolması گركدیگنڭgerektiğinin آلتینیaltını چیزدی.çizdi.
قایناق:Kaynak: آهAA

دسو آچیقلادی: چوجقلرله ایلگیلی چارپیجی رقملر اورتایه چیقتی!

دسو، چوجق و ارگنلر آراسندەکی أوبەزیته آرطیشینی اله آلان و صاغلق سیستملری ایلە صاغلق چالیشانلرینڭ زماننده، قاندە طایالی و انسان اوداقلی باقیم صونابیلەجەگینی اورتایه قویان ایلك قیلاووزونه ایلیشکین راپور یاییملادی.

راپوردە، “٢٠٢٤دە ٥-٩ یاشندەکی ٧٠ میلیون چوجق و ١٠-١٩ یاشندەکی ١٠٠ میلیون ارگن دخیل ٥-١٩ یاش آرالغندەکی ١٧٠ میلیون چوجق و ارگن أوبەزیته ایلە یاشییور. بو یاش غروبندە أوبەزیته یایغینلغی ١٩٩٠دن بو یانه ٤ قاتنە چیقارق یوزدە ٢دن ٨ە یوکسلدی.” افادەلری قوللانیلدی.

أوبەزیتەنین، ایتکیلی باقیمله یونەتیلەبیلن قرونیك و تکرارلاجی بر خستەلق اولدیغنە اشارت ایدیلن راپوردە، خستەلغڭ صوڭوچلرنڭ یاشامڭ ارکن دونملرنده اورتایه چیقابیلەجەگی، تیپ ٢ دییابت ایلە قلب طمار خستەلقلری دخیل بولاشیجی اولمایان خستەلقلرڭ ریسگینی آرطیرابیلەجەگی وورغولاندی.

أوبەزیتیله یاشایان چوجقلرڭ و ارگنلرڭ آیریمجیلق و زوربهلغە معروض قالابیلەجەگینه اشارت ایدیلن راپوردە، “أوبەزیتەنین أوڭلنمسی و یونەتیلمەسی، چوجقلرڭ و ارگنلرڭ فیزیكسال و روحسال صاغلقلرنی قورومق، صاغلقلی بویومەلرنی، اگیتیملرنی، صوسیال رفاەلرنی و یاشام قالیتەلرنی دستکلەمك آچیسندن بویوك أونم طاشییور.” افادەلری قوللانیلدی.

راپوردە، دسونڭ، أوبەزیتەسی اولان چوجقلر و ارگنلر ایچون بیریسال اولەرق ویا چوق یوڭلی بر پروغرامڭ پارچەسی شکلنده اویغولانان یاپیلاندیریلمش بسلنمه، فیزیكسال آقطیویته و طاورانیش دگیشیكلگی مداخلەلرنی قوتله أوڭردیگی قید ایدیلدی.

راپوردە، دیژیتال صاغلق مداخلەلرنڭ ایسە ابوین ویا باقیم ویرن کیشی گوزتیمنده اولمق قیدییله بلیرلی قوشوللر التنده أوڭریلدیگنە اشارت ایدیلدی.

“هم أوبەزیته هم دە روح صاغلغی صورونلری ارکن و برلکدە اله آلینملی”

راپوردە، “دسو، ٠-٩ یاشندەکی چوجقلر ایچون فارماقولوژیك تداوی، باریاطریك جراحی (معده ویا سیڭدیریم سیستمنی دگیشتیرن کیلو ویرمه عملیاتی) ویا کیلو ویرمه جهازلرنڭ قوللانیمینی أوڭرمییور. ١٠-١٩ یاشندەکی ارگنلرده اونایلانمش علاجلرله تداوی آنجق گوزتیم آلتندەکی چوق یوڭلی بر یاشام طرز پروغرامی ایلە أیستەنن صوڭوچلرە أولاشیلامادیغینده دگرلندیریلەبیلیر. شدتلی أوبەزیتەسی اولان ارگنلر ایچون ایسە باریاطریك جراحی، صیقی قوشوللر التنده دگرلندیریلەبیلیر.” دگرلەنلندیرمەلری یر آلدی.

أوبەزیتیله برلکدە روح صاغلغنڭ اله آلینمسنڭ أونمنڭ دە وورغولانلاندیغی راپوردە، قایگی، دپرسیون، دوشوك أوز صایغی و دویغوسال دوزنسیزلكڭ، صاغلقسز بسلنمه طاورانیشلرنە، فیزیكسال حرکتسزلگە و صوسیال گری چکیلمەیە قاتقیدە بولونابیلەجەگی بلیرتیلدی.

أوبەزیتیله یاشایان چوجقلرڭ و ارگنلرڭ دویغوسال رفاەلرنە ضرر ویرن طیشلانما و زوربەلق یاشایابیلەجەگینه دگینیلن راپوردە، “صاغلق چالیشانلری، قاپصاییجی، گلیشیمسال اولەرق اویغون و عائله اوداقلی ستراتژیلر قوللانارق هم أوبەزیتەیی هم دە روح صاغلغی صورونلرینی ارکن و برلکدە اله آلملی.” افادەسی قوللانیلدی.

“أوبەزیته باقیمنڭ تملی علاج ویا جراحی دگل”

راپوردە گوروشلرنە یر ویریلن دسو بسلنمه و غدا گوگنلگی دپارتمانی دیرکتوری در. لوز ماریه دە رگیل، “چوجقلر و ارگنلر ایچون أوبەزیته باقیمنڭ تملی علاج ویا جراحی دگل، صاغلقلی بشلەنلنمەیی، فیزیكسال آقطیویتەیی و سوردیرولەبیلیر طاورانیش دگیشیكلكینی ممکن قیلان قاپساملی دستگە ایریشیمدر.” افادەلرینی قوللاندی.

رگیل، أوڭجەلگڭ، هر چوجغڭ و ارگنڭ ارکن یاشلردن اعتبارا قالیتەلی باقیمه و دستکلەییجی اورتاملرە ایریشەبیلمسنی صاغلامق، صاغلقلی بر کیلویە اولاشمالرنە و بونی قورومالرنە یاردیمجی اولمق و یاشام بویی صاغلق و رفاه ایچون تمل اولوشدیرمق اولمسی گركدیگنڭ آلتینی چیزدی.

قایناق: آه

DSÖ açıkladı: Çocuklarla ilgili çarpıcı rakamlar ortaya çıktı!

DSÖ, çocuk ve ergenler arasındaki obezite artışını ele alan ve sağlık sistemleri ile sağlık çalışanlarının zamanında, kanıta dayalı ve insan odaklı bakım sunabileceğini ortaya koyan ilk kılavuzuna ilişkin rapor yayımladı.

Raporda, “2024’te 5-9 yaşındaki 70 milyon çocuk ve 10-19 yaşındaki 100 milyon ergen dahil 5-19 yaş aralığındaki 170 milyon çocuk ve ergen obezite ile yaşıyor. Bu yaş grubunda obezite yaygınlığı 1990’dan bu yana 4 katına çıkarak yüzde 2’den 8’e yükseldi.” ifadeleri kullanıldı.

Obezitenin, etkili bakımla yönetilebilen kronik ve tekrarlayıcı bir hastalık olduğuna işaret edilen raporda, hastalığın sonuçlarının yaşamın erken dönemlerinde ortaya çıkabileceği, tip 2 diyabet ile kalp damar hastalıkları dahil bulaşıcı olmayan hastalıkların riskini artırabileceği vurgulandı.

Obeziteyle yaşayan çocukların ve ergenlerin ayrımcılık ve zorbalığa maruz kalabileceğine işaret edilen raporda, “Obezitenin önlenmesi ve yönetilmesi, çocukların ve ergenlerin fiziksel ve ruhsal sağlıklarını korumak, sağlıklı büyümelerini, eğitimlerini, sosyal refahlarını ve yaşam kalitelerini desteklemek açısından büyük önem taşıyor.” ifadeleri kullanıldı.

Raporda, DSÖ’nün, obezitesi olan çocuklar ve ergenler için bireysel olarak veya çok yönlü bir programın parçası şeklinde uygulanan yapılandırılmış beslenme, fiziksel aktivite ve davranış değişikliği müdahalelerini kuvvetle önerdiği kaydedildi.

Raporda, dijital sağlık müdahalelerinin ise ebeveyn veya bakım veren kişi gözetiminde olmak kaydıyla belirli koşullar altında önerildiğine işaret edildi.

“Hem obezite hem de ruh sağlığı sorunları erken ve birlikte ele alınmalı”

Raporda, “DSÖ, 0-9 yaşındaki çocuklar için farmakolojik tedavi, bariatrik cerrahi (mide veya sindirim sistemini değiştiren kilo verme ameliyatı) veya kilo verme cihazlarının kullanımını önermiyor. 10-19 yaşındaki ergenlerde onaylanmış ilaçlarla tedavi ancak gözetim altındaki çok yönlü bir yaşam tarzı programı ile istenen sonuçlara ulaşılamadığında değerlendirilebilir. Şiddetli obezitesi olan ergenler için ise bariatrik cerrahi, sıkı koşullar altında değerlendirilebilir.” değerlendirmeleri yer aldı.

Obeziteyle birlikte ruh sağlığının ele alınmasının öneminin de vurgulandığı raporda, kaygı, depresyon, düşük öz saygı ve duygusal düzensizliğin, sağlıksız beslenme davranışlarına, fiziksel hareketsizliğe ve sosyal geri çekilmeye katkıda bulunabileceği belirtildi.

Obeziteyle yaşayan çocukların ve ergenlerin duygusal refahlarına zarar veren dışlanma ve zorbalık yaşayabileceğine değinilen raporda, “Sağlık çalışanları, kapsayıcı, gelişimsel olarak uygun ve aile odaklı stratejiler kullanarak hem obeziteyi hem de ruh sağlığı sorunlarını erken ve birlikte ele almalı.” ifadesi kullanıldı.

“Obezite bakımının temeli ilaç veya cerrahi değil”

Raporda görüşlerine yer verilen DSÖ Beslenme ve Gıda Güvenliği Departmanı Direktörü Dr. Luz Maria De Regil, “Çocuklar ve ergenler için obezite bakımının temeli ilaç veya cerrahi değil, sağlıklı beslenmeyi, fiziksel aktiviteyi ve sürdürülebilir davranış değişikliğini mümkün kılan kapsamlı desteğe erişimdir.” ifadelerini kullandı.

Regil, önceliğin, her çocuğun ve ergenin erken yaşlardan itibaren kaliteli bakıma ve destekleyici ortamlara erişebilmesini sağlamak, sağlıklı bir kiloya ulaşmalarına ve bunu korumalarına yardımcı olmak ve yaşam boyu sağlık ve refah için temel oluşturmak olması gerektiğinin altını çizdi.

Kaynak: AA
📖 Osmanlıca Orijinal Metin

دسو آچیقلادی: چوجقلرله ایلگیلی چارپیجی رقملر اورتایه چیقتی!

دسو، چوجق و ارگنلر آراسندەکی أوبەزیته آرطیشینی اله آلان و صاغلق سیستملری ایلە صاغلق چالیشانلرینڭ زماننده، قاندە طایالی و انسان اوداقلی باقیم صونابیلەجەگینی اورتایه قویان ایلك قیلاووزونه ایلیشکین راپور یاییملادی.

راپوردە، “٢٠٢٤دە ٥-٩ یاشندەکی ٧٠ میلیون چوجق و ١٠-١٩ یاشندەکی ١٠٠ میلیون ارگن دخیل ٥-١٩ یاش آرالغندەکی ١٧٠ میلیون چوجق و ارگن أوبەزیته ایلە یاشییور. بو یاش غروبندە أوبەزیته یایغینلغی ١٩٩٠دن بو یانه ٤ قاتنە چیقارق یوزدە ٢دن ٨ە یوکسلدی.” افادەلری قوللانیلدی.

أوبەزیتەنین، ایتکیلی باقیمله یونەتیلەبیلن قرونیك و تکرارلاجی بر خستەلق اولدیغنە اشارت ایدیلن راپوردە، خستەلغڭ صوڭوچلرنڭ یاشامڭ ارکن دونملرنده اورتایه چیقابیلەجەگی، تیپ ٢ دییابت ایلە قلب طمار خستەلقلری دخیل بولاشیجی اولمایان خستەلقلرڭ ریسگینی آرطیرابیلەجەگی وورغولاندی.

أوبەزیتیله یاشایان چوجقلرڭ و ارگنلرڭ آیریمجیلق و زوربهلغە معروض قالابیلەجەگینه اشارت ایدیلن راپوردە، “أوبەزیتەنین أوڭلنمسی و یونەتیلمەسی، چوجقلرڭ و ارگنلرڭ فیزیكسال و روحسال صاغلقلرنی قورومق، صاغلقلی بویومەلرنی، اگیتیملرنی، صوسیال رفاەلرنی و یاشام قالیتەلرنی دستکلەمك آچیسندن بویوك أونم طاشییور.” افادەلری قوللانیلدی.

راپوردە، دسونڭ، أوبەزیتەسی اولان چوجقلر و ارگنلر ایچون بیریسال اولەرق ویا چوق یوڭلی بر پروغرامڭ پارچەسی شکلنده اویغولانان یاپیلاندیریلمش بسلنمه، فیزیكسال آقطیویته و طاورانیش دگیشیكلگی مداخلەلرنی قوتله أوڭردیگی قید ایدیلدی.

راپوردە، دیژیتال صاغلق مداخلەلرنڭ ایسە ابوین ویا باقیم ویرن کیشی گوزتیمنده اولمق قیدییله بلیرلی قوشوللر التنده أوڭریلدیگنە اشارت ایدیلدی.

“هم أوبەزیته هم دە روح صاغلغی صورونلری ارکن و برلکدە اله آلینملی”

راپوردە، “دسو، ٠-٩ یاشندەکی چوجقلر ایچون فارماقولوژیك تداوی، باریاطریك جراحی (معده ویا سیڭدیریم سیستمنی دگیشتیرن کیلو ویرمه عملیاتی) ویا کیلو ویرمه جهازلرنڭ قوللانیمینی أوڭرمییور. ١٠-١٩ یاشندەکی ارگنلرده اونایلانمش علاجلرله تداوی آنجق گوزتیم آلتندەکی چوق یوڭلی بر یاشام طرز پروغرامی ایلە أیستەنن صوڭوچلرە أولاشیلامادیغینده دگرلندیریلەبیلیر. شدتلی أوبەزیتەسی اولان ارگنلر ایچون ایسە باریاطریك جراحی، صیقی قوشوللر التنده دگرلندیریلەبیلیر.” دگرلەنلندیرمەلری یر آلدی.

أوبەزیتیله برلکدە روح صاغلغنڭ اله آلینمسنڭ أونمنڭ دە وورغولانلاندیغی راپوردە، قایگی، دپرسیون، دوشوك أوز صایغی و دویغوسال دوزنسیزلكڭ، صاغلقسز بسلنمه طاورانیشلرنە، فیزیكسال حرکتسزلگە و صوسیال گری چکیلمەیە قاتقیدە بولونابیلەجەگی بلیرتیلدی.

أوبەزیتیله یاشایان چوجقلرڭ و ارگنلرڭ دویغوسال رفاەلرنە ضرر ویرن طیشلانما و زوربەلق یاشایابیلەجەگینه دگینیلن راپوردە، “صاغلق چالیشانلری، قاپصاییجی، گلیشیمسال اولەرق اویغون و عائله اوداقلی ستراتژیلر قوللانارق هم أوبەزیتەیی هم دە روح صاغلغی صورونلرینی ارکن و برلکدە اله آلملی.” افادەسی قوللانیلدی.

“أوبەزیته باقیمنڭ تملی علاج ویا جراحی دگل”

راپوردە گوروشلرنە یر ویریلن دسو بسلنمه و غدا گوگنلگی دپارتمانی دیرکتوری در. لوز ماریه دە رگیل، “چوجقلر و ارگنلر ایچون أوبەزیته باقیمنڭ تملی علاج ویا جراحی دگل، صاغلقلی بشلەنلنمەیی، فیزیكسال آقطیویتەیی و سوردیرولەبیلیر طاورانیش دگیشیكلكینی ممکن قیلان قاپساملی دستگە ایریشیمدر.” افادەلرینی قوللاندی.

رگیل، أوڭجەلگڭ، هر چوجغڭ و ارگنڭ ارکن یاشلردن اعتبارا قالیتەلی باقیمه و دستکلەییجی اورتاملرە ایریشەبیلمسنی صاغلامق، صاغلقلی بر کیلویە اولاشمالرنە و بونی قورومالرنە یاردیمجی اولمق و یاشام بویی صاغلق و رفاه ایچون تمل اولوشدیرمق اولمسی گركدیگنڭ آلتینی چیزدی.

قایناق: آه
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)

DSÖ açıkladı: Çocuklarla ilgili çarpıcı rakamlar ortaya çıktı!

DSÖ, çocuk ve ergenler arasındaki obezite artışını ele alan ve sağlık sistemleri ile sağlık çalışanlarının zamanında, kanıta dayalı ve insan odaklı bakım sunabileceğini ortaya koyan ilk kılavuzuna ilişkin rapor yayımladı.

Raporda, “2024’te 5-9 yaşındaki 70 milyon çocuk ve 10-19 yaşındaki 100 milyon ergen dahil 5-19 yaş aralığındaki 170 milyon çocuk ve ergen obezite ile yaşıyor. Bu yaş grubunda obezite yaygınlığı 1990’dan bu yana 4 katına çıkarak yüzde 2’den 8’e yükseldi.” ifadeleri kullanıldı.

Obezitenin, etkili bakımla yönetilebilen kronik ve tekrarlayıcı bir hastalık olduğuna işaret edilen raporda, hastalığın sonuçlarının yaşamın erken dönemlerinde ortaya çıkabileceği, tip 2 diyabet ile kalp damar hastalıkları dahil bulaşıcı olmayan hastalıkların riskini artırabileceği vurgulandı.

Obeziteyle yaşayan çocukların ve ergenlerin ayrımcılık ve zorbalığa maruz kalabileceğine işaret edilen raporda, “Obezitenin önlenmesi ve yönetilmesi, çocukların ve ergenlerin fiziksel ve ruhsal sağlıklarını korumak, sağlıklı büyümelerini, eğitimlerini, sosyal refahlarını ve yaşam kalitelerini desteklemek açısından büyük önem taşıyor.” ifadeleri kullanıldı.

Raporda, DSÖ’nün, obezitesi olan çocuklar ve ergenler için bireysel olarak veya çok yönlü bir programın parçası şeklinde uygulanan yapılandırılmış beslenme, fiziksel aktivite ve davranış değişikliği müdahalelerini kuvvetle önerdiği kaydedildi.

Raporda, dijital sağlık müdahalelerinin ise ebeveyn veya bakım veren kişi gözetiminde olmak kaydıyla belirli koşullar altında önerildiğine işaret edildi.

“Hem obezite hem de ruh sağlığı sorunları erken ve birlikte ele alınmalı”

Raporda, “DSÖ, 0-9 yaşındaki çocuklar için farmakolojik tedavi, bariatrik cerrahi (mide veya sindirim sistemini değiştiren kilo verme ameliyatı) veya kilo verme cihazlarının kullanımını önermiyor. 10-19 yaşındaki ergenlerde onaylanmış ilaçlarla tedavi ancak gözetim altındaki çok yönlü bir yaşam tarzı programı ile istenen sonuçlara ulaşılamadığında değerlendirilebilir. Şiddetli obezitesi olan ergenler için ise bariatrik cerrahi, sıkı koşullar altında değerlendirilebilir.” değerlendirmeleri yer aldı.

Obeziteyle birlikte ruh sağlığının ele alınmasının öneminin de vurgulandığı raporda, kaygı, depresyon, düşük öz saygı ve duygusal düzensizliğin, sağlıksız beslenme davranışlarına, fiziksel hareketsizliğe ve sosyal geri çekilmeye katkıda bulunabileceği belirtildi.

Obeziteyle yaşayan çocukların ve ergenlerin duygusal refahlarına zarar veren dışlanma ve zorbalık yaşayabileceğine değinilen raporda, “Sağlık çalışanları, kapsayıcı, gelişimsel olarak uygun ve aile odaklı stratejiler kullanarak hem obeziteyi hem de ruh sağlığı sorunlarını erken ve birlikte ele almalı.” ifadesi kullanıldı.

“Obezite bakımının temeli ilaç veya cerrahi değil”

Raporda görüşlerine yer verilen DSÖ Beslenme ve Gıda Güvenliği Departmanı Direktörü Dr. Luz Maria De Regil, “Çocuklar ve ergenler için obezite bakımının temeli ilaç veya cerrahi değil, sağlıklı beslenmeyi, fiziksel aktiviteyi ve sürdürülebilir davranış değişikliğini mümkün kılan kapsamlı desteğe erişimdir.” ifadelerini kullandı.

Regil, önceliğin, her çocuğun ve ergenin erken yaşlardan itibaren kaliteli bakıma ve destekleyici ortamlara erişebilmesini sağlamak, sağlıklı bir kiloya ulaşmalarına ve bunu korumalarına yardımcı olmak ve yaşam boyu sağlık ve refah için temel oluşturmak olması gerektiğinin altını çizdi.

Kaynak: AA

📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi

Raporda ➔ راپوردە<br />
Obezite ➔ أوبەزیته<br />
Sağlık ➔ صاغلق<br />
Ergenler ➔ ارگنلر<br />
Yaşındaki ➔ یاشندەکی<br />
Erken ➔ ارکن<br />
Fiziksel ➔ فیزیكسال<br />
Cerrahi ➔ جراحی<br />
Çocuk ➔ چوجق<br />
Milyon ➔ میلیون<br />
Kullanıldı ➔ قوللانیلدی<br />
Işaret ➔ اشارت<br />
Obeziteyle ➔ أوبەزیتیله<br />
Çocukların ➔ چوجقلرڭ<br />
Ergenlerin ➔ ارگنلرڭ<br />
Sağlıklı ➔ صاغلقلی<br />
Yaşam ➔ یاشام<br />
Çocuklar ➔ چوجقلر<br />
Beslenme ➔ بسلنمه<br />
Odaklı ➔ اوداقلی<br />
Bakım ➔ باقیم<br />
Ortaya ➔ اورتایه<br />
Ergen ➔ ارگن<br />
Dahil ➔ دخیل<br />
Ifadeleri ➔ افادەلری<br />
Obezitenin ➔ أوبەزیتەنین<br />
Yaşayan ➔ یاشایان<br />
Sosyal ➔ صوسیال<br />
Obezitesi ➔ أوبەزیتەسی<br />
Yönlü ➔ یوڭلی


دسو، چوجق و ارگنلر آراسندەکی أوبەزیته آرطیشینی اله آلان و صاغلق سیستملری ایلە صاغلق چالیشانلرینڭ زماننده، قاندە طایالی و انسان اوداقلی باقیم صونابیلەجەگینی اورتایه قویان ایلك قیلاووزونه ایلیشکین راپور یاییملادی.


راپوردە، “٢٠٢٤دە ٥-٩ یاشندەکی ٧٠ میلیون چوجق و ١٠-١٩ یاشندەکی ١٠٠ میلیون ارگن دخیل ٥-١٩ یاش آرالغندەکی ١٧٠ میلیون چوجق و ارگن أوبەزیته ایلە یاشییور. بو یاش غروبندە أوبەزیته یایغینلغی ١٩٩٠دن بو یانه ٤ قاتنە چیقارق یوزدە ٢دن ٨ە یوکسلدی.” افادەلری قوللانیلدی.


أوبەزیتەنین، ایتکیلی باقیمله یونەتیلەبیلن قرونیك و تکرارلاجی بر خستەلق اولدیغنە اشارت ایدیلن راپوردە، خستەلغڭ صوڭوچلرنڭ یاشامڭ ارکن دونملرنده اورتایه چیقابیلەجەگی، تیپ ٢ دییابت ایلە قلب طمار خستەلقلری دخیل بولاشیجی اولمایان خستەلقلرڭ ریسگینی آرطیرابیلەجەگی وورغولاندی.


أوبەزیتیله یاشایان چوجقلرڭ و ارگنلرڭ آیریمجیلق و زوربهلغە معروض قالابیلەجەگینه اشارت ایدیلن راپوردە، “أوبەزیتەنین أوڭلنمسی و یونەتیلمەسی، چوجقلرڭ و ارگنلرڭ فیزیكسال و روحسال صاغلقلرنی قورومق، صاغلقلی بویومەلرنی، اگیتیملرنی، صوسیال رفاەلرنی و یاشام قالیتەلرنی دستکلەمك آچیسندن بویوك أونم طاشییور.” افادەلری قوللانیلدی.


راپوردە، دسونڭ، أوبەزیتەسی اولان چوجقلر و ارگنلر ایچون بیریسال اولەرق ویا چوق یوڭلی بر پروغرامڭ پارچەسی شکلنده اویغولانان یاپیلاندیریلمش بسلنمه، فیزیكسال آقطیویته و طاورانیش دگیشیكلگی مداخلەلرنی قوتله أوڭردیگی قید ایدیلدی.


راپوردە، دیژیتال صاغلق مداخلەلرنڭ ایسە ابوین ویا باقیم ویرن کیشی گوزتیمنده اولمق قیدییله بلیرلی قوشوللر التنده أوڭریلدیگنە اشارت ایدیلدی.


“هم أوبەزیته هم دە روح صاغلغی صورونلری ارکن و برلکدە اله آلینملی”


راپوردە، “دسو، ٠-٩ یاشندەکی چوجقلر ایچون فارماقولوژیك تداوی، باریاطریك جراحی (معده ویا سیڭدیریم سیستمنی دگیشتیرن کیلو ویرمه عملیاتی) ویا کیلو ویرمه جهازلرنڭ قوللانیمینی أوڭرمییور. ١٠-١٩ یاشندەکی ارگنلرده اونایلانمش علاجلرله تداوی آنجق گوزتیم آلتندەکی چوق یوڭلی بر یاشام طرز پروغرامی ایلە أیستەنن صوڭوچلرە أولاشیلامادیغینده دگرلندیریلەبیلیر. شدتلی أوبەزیتەسی اولان ارگنلر ایچون ایسە باریاطریك جراحی، صیقی قوشوللر التنده دگرلندیریلەبیلیر.” دگرلەنلندیرمەلری یر آلدی.


أوبەزیتیله برلکدە روح صاغلغنڭ اله آلینمسنڭ أونمنڭ دە وورغولانلاندیغی راپوردە، قایگی، دپرسیون، دوشوك أوز صایغی و دویغوسال دوزنسیزلكڭ، صاغلقسز بسلنمه طاورانیشلرنە، فیزیكسال حرکتسزلگە و صوسیال گری چکیلمەیە قاتقیدە بولونابیلەجەگی بلیرتیلدی.


أوبەزیتیله یاشایان چوجقلرڭ و ارگنلرڭ دویغوسال رفاەلرنە ضرر ویرن طیشلانما و زوربەلق یاشایابیلەجەگینه دگینیلن راپوردە، “صاغلق چالیشانلری، قاپصاییجی، گلیشیمسال اولەرق اویغون و عائله اوداقلی ستراتژیلر قوللانارق هم أوبەزیتەیی هم دە روح صاغلغی صورونلرینی ارکن و برلکدە اله آلملی.” افادەسی قوللانیلدی.


“أوبەزیته باقیمنڭ تملی علاج ویا جراحی دگل”


راپوردە گوروشلرنە یر ویریلن دسو بسلنمه و غدا گوگنلگی دپارتمانی دیرکتوری در. لوز ماریه دە رگیل، “چوجقلر و ارگنلر ایچون أوبەزیته باقیمنڭ تملی علاج ویا جراحی دگل، صاغلقلی بشلەنلنمەیی، فیزیكسال آقطیویتەیی و سوردیرولەبیلیر طاورانیش دگیشیكلكینی ممکن قیلان قاپساملی دستگە ایریشیمدر.” افادەلرینی قوللاندی.


رگیل، أوڭجەلگڭ، هر چوجغڭ و ارگنڭ ارکن یاشلردن اعتبارا قالیتەلی باقیمه و دستکلەییجی اورتاملرە ایریشەبیلمسنی صاغلامق، صاغلقلی بر کیلویە اولاشمالرنە و بونی قورومالرنە یاردیمجی اولمق و یاشام بویی صاغلق و رفاه ایچون تمل اولوشدیرمق اولمسی گركدیگنڭ آلتینی چیزدی.


قایناق: آه



DSÖ, çocuk ve ergenler arasındaki obezite artışını ele alan ve sağlık sistemleri ile sağlık çalışanlarının zamanında, kanıta dayalı ve insan odaklı bakım sunabileceğini ortaya koyan ilk kılavuzuna ilişkin rapor yayımladı.


Raporda, “2024’te 5-9 yaşındaki 70 milyon çocuk ve 10-19 yaşındaki 100 milyon ergen dahil 5-19 yaş aralığındaki 170 milyon çocuk ve ergen obezite ile yaşıyor. Bu yaş grubunda obezite yaygınlığı 1990’dan bu yana 4 katına çıkarak yüzde 2’den 8’e yükseldi.” ifadeleri kullanıldı.


Obezitenin, etkili bakımla yönetilebilen kronik ve tekrarlayıcı bir hastalık olduğuna işaret edilen raporda, hastalığın sonuçlarının yaşamın erken dönemlerinde ortaya çıkabileceği, tip 2 diyabet ile kalp damar hastalıkları dahil bulaşıcı olmayan hastalıkların riskini artırabileceği vurgulandı.


Obeziteyle yaşayan çocukların ve ergenlerin ayrımcılık ve zorbalığa maruz kalabileceğine işaret edilen raporda, “Obezitenin önlenmesi ve yönetilmesi, çocukların ve ergenlerin fiziksel ve ruhsal sağlıklarını korumak, sağlıklı büyümelerini, eğitimlerini, sosyal refahlarını ve yaşam kalitelerini desteklemek açısından büyük önem taşıyor.” ifadeleri kullanıldı.


Raporda, DSÖ’nün, obezitesi olan çocuklar ve ergenler için bireysel olarak veya çok yönlü bir programın parçası şeklinde uygulanan yapılandırılmış beslenme, fiziksel aktivite ve davranış değişikliği müdahalelerini kuvvetle önerdiği kaydedildi.


Raporda, dijital sağlık müdahalelerinin ise ebeveyn veya bakım veren kişi gözetiminde olmak kaydıyla belirli koşullar altında önerildiğine işaret edildi.


“Hem obezite hem de ruh sağlığı sorunları erken ve birlikte ele alınmalı”


Raporda, “DSÖ, 0-9 yaşındaki çocuklar için farmakolojik tedavi, bariatrik cerrahi (mide veya sindirim sistemini değiştiren kilo verme ameliyatı) veya kilo verme cihazlarının kullanımını önermiyor. 10-19 yaşındaki ergenlerde onaylanmış ilaçlarla tedavi ancak gözetim altındaki çok yönlü bir yaşam tarzı programı ile istenen sonuçlara ulaşılamadığında değerlendirilebilir. Şiddetli obezitesi olan ergenler için ise bariatrik cerrahi, sıkı koşullar altında değerlendirilebilir.” değerlendirmeleri yer aldı.


Obeziteyle birlikte ruh sağlığının ele alınmasının öneminin de vurgulandığı raporda, kaygı, depresyon, düşük öz saygı ve duygusal düzensizliğin, sağlıksız beslenme davranışlarına, fiziksel hareketsizliğe ve sosyal geri çekilmeye katkıda bulunabileceği belirtildi.


Obeziteyle yaşayan çocukların ve ergenlerin duygusal refahlarına zarar veren dışlanma ve zorbalık yaşayabileceğine değinilen raporda, “Sağlık çalışanları, kapsayıcı, gelişimsel olarak uygun ve aile odaklı stratejiler kullanarak hem obeziteyi hem de ruh sağlığı sorunlarını erken ve birlikte ele almalı.” ifadesi kullanıldı.


“Obezite bakımının temeli ilaç veya cerrahi değil”


Raporda görüşlerine yer verilen DSÖ Beslenme ve Gıda Güvenliği Departmanı Direktörü Dr. Luz Maria De Regil, “Çocuklar ve ergenler için obezite bakımının temeli ilaç veya cerrahi değil, sağlıklı beslenmeyi, fiziksel aktiviteyi ve sürdürülebilir davranış değişikliğini mümkün kılan kapsamlı desteğe erişimdir.” ifadelerini kullandı.


Regil, önceliğin, her çocuğun ve ergenin erken yaşlardan itibaren kaliteli bakıma ve destekleyici ortamlara erişebilmesini sağlamak, sağlıklı bir kiloya ulaşmalarına ve bunu korumalarına yardımcı olmak ve yaşam boyu sağlık ve refah için temel oluşturmak olması gerektiğinin altını çizdi.


Kaynak: AA

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir