جمهورباشقانی یاردیمجیسی ییلماز آچیقلادی: قامولاشدیرمه ویریلرنده یڭی دونم… ایشته دتایلری!
جمهورباشقانی یاردیمجیسی ییلماز آچیقلادی: قامولاشدیرمه ویریلرنده یڭی دونم… ایشته دتایلری!
طوپلانتینڭ آچیلیشینده، مغنیسانڭ طورغودلی ایلچەسیدەكی اینجی أوزمز مسلکی و تکنیك آناطولی لیسەسی یاقینڭدەكی سلاحلی صالدیری یە ایلیشکین قونوشان ییلماز، “صباح ٠٧.٥٩ سولرنده گرچکلشدی بو صالدیری. صالدیری اولور اولماز امنیت گوچلرمز، صاغلق اکیپلرمز اولای بولگەسنە سوق ایدیلدی و همن گرکلی مداخلەلر یاپیلدی. اولایڭ فاعل اولان کیشی شو آندە امنیت گوچلرمزنڭ، عدلی مقاملرمزنڭ قونترولی التنده، یاقهلانلانمش طورومدە. والیمز، اولای یرنده و گرکلی چالیشمەلری ایلگیلی کیشیلرله، مقاملرله برلکدە سوردیرویور. یارەلیلرمز تداوی التنده. امید ایدرز کە هپسی اڭ قیصه سورەدە صاغلقلرنە قاووشسینلر. ملی اگیتیم باقانمز و ایچ ایشلری باقانمز اولای یرینه انتقال ایدییورلر. اونلر دە اولای یرینه گچدكدن صوڭرە داها دتایلی بر شکلدە قامو اویییی بیلگیلندیرەجكلردر. هر تورلی عدلی و اداری صوروشدیرمه دە باشلەتیلمش طورومدە.” افادەلرینی قوللاندی.
ییلماز، گلیشمەلرڭ سیرنە گورە قامو اویینڭ بو قونولردە بیلگیلەنلندیریلەجگینی بلیرتەرك، “بن، تکرار اههپیمایز گچمش اولسین دییورم. یارەلیلرمزنه شفالر دیلییورم و بو چالیشمەلری سوردیرن آرقداشلرمزنه دە قولایلقلر دیلییورم.” دیدی.
“قامولاشدیرمه ویریلرنی اورتاق بر جغرافی ویری قاتماننده بر آرایە گتیرەجەگیز”
جغرافی بیلگینڭ ستاندارتلرە اویغون بیچیمدە أورەتیلمسی، گوگنلی پایلاشیمی و ویری اوداقلی قرار آلمه مقانیزمەسی اولەرق قونوملانلاندیریلمسنڭ باشلیجە أوڭجەلكلری آراسندە یر آلدیغنی وورغولایان ییلماز، بو باغلامدە طوپلانتیدە ایلك اولەرق جغرافی بیلگی سیستملری آلانندەکی گلیشمەلر ایلە قامو قوروملرینڭ پرفورمانس و اولغونلق سویەلرنی اله آلاجقلرنی، آیریجە عین بولگەدەکی پروژەلرڭ قامو یارارنە گورە سچیلمسینده جغرافی بیلگی سیستملرینڭ قرار دستك رولنی دگرلەنلندیرەجكلرنی سویلەدی.
ییلماز، طوپلانتیدە، مرکزی و یرل یوڭتیملرڭ ویریلرییله ستراتژیك أونمی گیدرەك آرتان صو وارلغنڭ یوکسك وریملیلیکله قوللانیمینی و دگرلەنلندیریلمسنی دە اله آلاجقلرنی بیلدیردی.
اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورمینی أ-دولتە انتگره ایدرك وطنداشلرڭ، قامو قوروملرینڭ و أونیورسیتەلرڭ قوللانیمنە آچدقلرنی خاطرلاتان ییلماز، شونلری قید ایتدی:
“١ اوجاق ٢٠٢٥ تاریخندە ١٤ بیڭ قوللانیجیصی اولان اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورمی بوگون ١ میلیون ١١٦ بیڭ قوللانیجی صاییسینه اولاشمشدر. پلاتفورم أوزرندن صونولان ویریلر ایچریسنده پارسال، یول، یاپی، تسجیل خارجی آلانلر، أورطوفوطو، شهیر آطلاسی، آفت طوپلانمه آلانلری، چوره دوزنی پلانی، اویغولامه اعمار پلانی، ناظم اعمار پلانی، بویوك اووەلر، دیری فای و طاشقین ریسك خریطەلری وطنداشلرمز طرفندن یوغون بر شکلدە قوللانیلمقدەدر.
تورکیه جغرافی بیلگی سیستمینڭ ایتکینلكینی آرتطیرمق ایچون أوزرندە أونمله طوردوغمز قونو، پلاتفورمدەكی جغرافی ویریلرڭ قالیتەسی، گونجللگی و خدمت سوركلیلكنڭ گوگنجە آلتینە آلینمسیدر. هدفمز، مکرر ویری أورتیمنڭ أوڭنە گچمك، ویری گونجللگی و گوگنیلیرلكینی آرتطیرمق و قامو قایناقلرنی داها ایتکین قوللانمقدر.”
“بوگونە قدر اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورممزنده مرکزی اداره قوروملرینڭ جغرافی ویریلرنی اورتاق ستاندارتلرله بر آرایە گتیردك و قوللانیمە آچدك. شیمدى بو یاپییی بر آدیم داها ایلری طاشییورز. بویوک شهر، علاوه ایلچە بلدیەلرمز، صو و قنالیزاسیون ادارەلرمز ایلە ایل أوزل ادارەلرمزنی دە اولوسال جغرافی ویری اهکوسیستهمیمایز دخیل ایدییورز.” دیین ییلماز، بو قاپسامدە یرل یوڭتیملر طرفندن صاغلانان جغرافی ویریلەری ستاندارتلرە اویغون حاله گتیرەرك ١٤٧ جغرافی ویری أوگەسی ایچون جغرافی ویری پایلاشیم ماتریسلری اولوشطوردقلرنی، قورولان بو انتگره یاپییله جغرافی ویرییی سادەجە أورتیلن بر بیلگی اولمقدن چیقاریپ ایتکین بر قرار دستك آراجی یاپمەیی هەدەفلەدكلرنی قید ایتدی.
ییلماز، قامو یاتیریملرنڭ پلانلانلانمسینده فرقلی قوروملرڭ گورو و صوروملیلقلرنڭ عین جغرافی آلان أوزرندە کسیشەبیلدیگینی، اویغولاماده بر معدن ساحەسنڭ اورمان آلانییله، طاریم عرضیسییله، صو قایناغییله، قورونان بر آلانله یا دە موجود بر یاتیریمله ویا پلانلانان باشقە بر قامو یاتیریمییله کسیشەبیلدیگینی افاده ایتدی.
بویله بر طورومدە فرقلی قوروملرڭ موضوعاتلردن قایناقلانان گورو و یوکوملولكلرنڭ و قاموسال أوڭجەلكلرنڭ برلکدە دگرلەنلندیریلمسی گرکدیگنی آڭلاتان ییلماز، بڭزر طوروملرڭ انرژی سانتراللرندن قره یولییە، دمیر یولیدن صولامه تأسیسنە، صنایع یاتیریمندن طاریمسال پروژەلرە قدر برچوق آلانده اورتایه چیقابیلدیگنە دقّدی چکدی.
ییلماز، قامو یاتیریملریدەكی و قورومسال أوڭجەلكلردەكی چاقیشمالرڭ زماننده بلیرلەنەمەمەسینین علاوه بوروقراسییە یول آچدیغنی، پروژه دگیشیكلكلرنە، گجیكمەلرە نەدن اولدیغنی، زمان غائبی و مالیتی آرتیردیغینی سویلەدی.
جبس سیستمییله یاتیریمڭ ایلك آشامەسینده بلیرلنن آلانله هانگی جغرافی ویری قاتمانلرنڭ کسیشدیگنڭ و هانگی قوروملرڭ صوروملی اولدیغنڭ بلیرلەنەبیلدیگینی وورغولایان ییلماز، بویلەجە قوروملر آراسی گوروشلری داها ارکن، سیستماتیك و قوئوردینەلی بیچیمدە یوروتارك أوستون قامو یارارینی صاغلایان سچەنكلری زماننده بلیرلەیەبیلدیکلەرینی بیلدیردی.
ییلماز، جغرافی بیلگی سیستملرینڭ صاغلایاجغی بو قوئوردیناسیونی قامولاشدیرمه سورچلرنده دە قوللانلاناجقلرنی اقطارارق، شویله دوام ایتدی:
“قره یولندن دمیر یولونە، انرژی تأسیسندن ایچمه صویی و آلت یاپی یاتیریملرنە قدر پك چوق قامو یاتیریمنده قامولاشدیرمه سورچلری یوروتولمكدەدر. فرقلی قامو قوروملرمز، کندی گورو آلانلرنە گورە قامولاشدیرمه ویریلەری أورتمكدە و طاشینمازلرە ایلیشکین دەغەرلەمە چالیشمەلری گرچكلەشتیرمكدەدر. عین بولگەدەکی بڭزر نیتەلیکتەکی طاشینمازلر ایچون فرقلی قوروملرڭ فرقلی زمانلردە یاپدیغی قامولاشطیرمالرده بدللرده فارقلیلاشابیلمکتەدیر. أویوشمازلیقلاره و یارغی سورچلرنە دە قونو اولابیلن بو طورومڭ أوڭنە گچمك آماجیلە، دگیشیك قامو قوروملرینڭ گرچکلشدیردیگی قامولاشدیرمه ویریلرنی اورتاق بر جغرافی ویری قاتماننده بر آرایە گتیرەجەگیز.
تمل هدفلرمز آراسندە، جغرافی ویرییی یڭیلکجی فکرلرله اشلەمك و ایلری تکنولوژییله بولوشطورارق قاتمه دگر اولوشدیرمق یر آلمقدهدر. صنایع و تکنولوژی باقانلغمز آراجیلغیله؛ گیریشیمجیلرمزنڭ جغرافی ویرییی تکنولوژییله بولوشطوران یڭیلکجی پروژەلری تشویق ایدیلمكدە و دستكلەنلنمكدەدر. بو طوغریلتیده، ‘یرلی و ملی ناویگاصیون اویغولامسی گلیشدیرمه’ پروژەمز أوڭە چیقان پروژەلرمز آراسیندهدر. بو پروژه ایلە تورکیەنڭ کندی تکنولوژیك آلت یاپیسنی و جغرافی ویریلرنی اساس آلارق، اخراجات پوتانسییلی یوکسك بر ناویگاصیون أکوصیستەمی اولوشطورولمسینه قاتقی صاغلانمقدەدر. جغرافی ویریدن قاتمه دگر أورتمه هدفمز، أوچ طرفی دڭزلرله چوریلی أولکەمزن دڭز یتکی آلانلرنی دە قاپسامقدەدر. مصب دڭز قوتلری قوموتانلقمزنڭ ‘اولوسال دڭز جغرافی ویری مرکزنڭ قورولمسی’ پروژەسییله ماوی وطنمزنڭ جغرافی ویری آلت یاپیسنی گوچلندیرارك أولکەمزن دڭز جغرافی ویری قپاسیتەسنی ایلری بر سویەیە طاشیمایی هەدەفلییورز.”
“أورتیلن ویریلەری ققتج اوتوریتەلرنە تسلیم ایدیلمه آشامەسینه گلمش طورومده یز”
اقلیم دگیشیكلگی، نفوس آرتیشی، کندلشمه و یوکسلن صو طلبنڭ، صو قایناقلرنڭ مقدار و قالیته آچیسندن برلکدە دگرلەنلندیریلمسنی، قوروملر آراسی گوچلی قوئوردیناسیونی، گوگنیلیر، گونجل، ستاندارت و بوتونلەشیك بر صو ویریشی آلت یاپیسنڭ اولوشطورولمسنی زورونلی قلعدیغنە اشارت ایدن ییلماز، “٢٠٢٦–٢٠٣٥ اولوسال صو پلانی ایلە تورکیەنڭ گلەجك ١٠ ییللق دونمدەكی صو یونتیمی هدفلری و أوڭجەلكلری بلیرلنمیشتیر. اولوسال صو بیلگی سیستمی قاپسامندە اولوشطورولان بیلگی و ویری آلت یاپیسنڭ ‘عقللی صو یوڭتیم سیستمی’ ایلە داها ایلری بر آشامەیە طاشینمسی پلانلانمقدەدر. بویلەلکلە، صو قایناقلرنڭ مقدار و قالیتەسنی قایناقدن صوڭ قوللانیجییه قدر بتونجول بر یاقلاشیمله، گرچك زمانلی ایزلەمەیی و یوڭتمەیی آماچلییورز. اولوسال صو بیلگی سیستمی ایچون گرکلی جغرافی ویریلرڭ، ایلگیلی قوروم و قورولوشلر طرفندن ستاندارتلرە اویغون، گونجل و گوگنیلیر شکلدە أورەتیلارك اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورمی أوزرندن پایلاشیلنمسی پلانلییورز.” افادەلرینی قوللاندی.
ییلماز، جبس آلانندەکی قورومسال بیلگی بیریکیمی و تجربەیی دوست و قرداش أولکەلرلە یاپیلان أیشبیرلیکلەرینده دە دگرلندیرمەیە أونم ویردکلرینی انلادارق، “بونلر آراسندە قوزی قبریس تورك جمهوریتی داها أوزل بر یرە صاحب. قوزی قبریس تورك جمهوریدنده ٢٠٢٤ ییلندە اولوسال جغرافی ویری آلت یاپیسی پروژەسنی باشلەتدك و بو ایلیشکیلرمزنه أونملی بر أورنك. پروژه قاپسامندە بوگون گلدیگمز نقطەدە هوا فوطوغرافلری چکیملری، گرچك أورطوفوطو أورتیملری و ٣ بویوطلی دیژیتال ایکیز چالیشمەلرینی تماملادك و أورتیلن ویریلەری قوزی قبریس تورك جمهوریتی اوتوریتەلرنە تسلیم ایدیلمه آشامەسینه گلمش طورومده یز.” بیلگیسنی پایلاشدی.
جمهورباشقانی یاردیمجیسی ییلماز، یوروتولن توم بو چالیشمەلرڭ اورتاق هدفنڭ جغرافی ویرییی أولکه ڭڭ قالقینمسینه خدمت ایدن گوچلی بر قایناغە دونوشدیرمك اولدیغنڭ آلتینی چیزارك، “تورکیه یوز ییلی ویزیونمزله، جغرافی ویرییی قامو یوڭتیمندە داها طوغری قرارلرڭ آلینمسی، یاتیریملرڭ داها ایتکین پلانلانلانمسی، قایناقلرڭ داها ویریملی قوللانیمی، اکونومیك و طوپلومسال دگر أورتن یڭی أورون و خدمتلرڭ گلیشتیریلمسینده ستراتژیك بر گوجە دونوشتورمەیە قرارلی یز.” دییه قونوشدی.
قایناق: آه
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz açıkladı: Kamulaştırma verilerinde yeni dönem… İşte detayları!
Toplantının açılışında, Manisa’nın Turgutlu ilçesindeki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınındaki silahlı saldırıya ilişkin konuşan Yılmaz, “Sabah 07.59 sularında gerçekleşti bu saldırı. Saldırı olur olmaz emniyet güçlerimiz, sağlık ekiplerimiz olay bölgesine sevk edildi ve hemen gerekli müdahaleler yapıldı. Olayın faili olan kişi şu anda emniyet güçlerimizin, adli makamlarımızın kontrolü altında, yakalanmış durumda. Valimiz, olay yerinde ve gerekli çalışmaları ilgili kişilerle, makamlarla birlikte sürdürüyor. Yaralılarımız tedavi altında. Ümit ederiz ki hepsi en kısa sürede sağlıklarına kavuşsunlar. Milli Eğitim Bakanımız ve İçişleri Bakanımız olay yerine intikal ediyorlar. Onlar da olay yerine geçtikten sonra daha detaylı bir şekilde kamuoyunu bilgilendireceklerdir. Her türlü adli ve idari soruşturma da başlatılmış durumda.” ifadelerini kullandı.
Yılmaz, gelişmelerin seyrine göre kamuoyunun bu konularda bilgilendirileceğini belirterek, “Ben, tekrar hepimize geçmiş olsun diyorum. Yaralılarımıza şifalar diliyorum ve bu çalışmaları sürdüren arkadaşlarımıza da kolaylıklar diliyorum.” dedi.
“Kamulaştırma verilerini ortak bir coğrafi veri katmanında bir araya getireceğiz”
Coğrafi bilginin standartlara uygun biçimde üretilmesi, güvenli paylaşımı ve veri odaklı karar alma mekanizması olarak konumlandırılmasının başlıca öncelikleri arasında yer aldığını vurgulayan Yılmaz, bu bağlamda toplantıda ilk olarak coğrafi bilgi sistemleri alanındaki gelişmeler ile kamu kurumlarının performans ve olgunluk seviyelerini ele alacaklarını, ayrıca aynı bölgedeki projelerin kamu yararına göre seçilmesinde coğrafi bilgi sistemlerinin karar destek rolünü değerlendireceklerini söyledi.
Yılmaz, toplantıda, merkezi ve yerel yönetimlerin verileriyle stratejik önemi giderek artan su varlığının yüksek verimlilikle kullanımını ve değerlendirilmesini de ele alacaklarını bildirdi.
Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu’nu e-Devlet’e entegre ederek vatandaşların, kamu kurumlarının ve üniversitelerin kullanımına açtıklarını hatırlatan Yılmaz, şunları kaydetti:
“1 Ocak 2025 tarihinde 14 bin kullanıcısı olan Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu bugün 1 milyon 116 bin kullanıcı sayısına ulaşmıştır. Platform üzerinden sunulan veriler içerisinde parsel, yol, yapı, tescil harici alanlar, ortofoto, şehir atlası, afet toplanma alanları, çevre düzeni planı, uygulama imar planı, nazım imar planı, büyük ovalar, diri fay ve taşkın risk haritaları vatandaşlarımız tarafından yoğun bir şekilde kullanılmaktadır.
Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemi’nin etkinliğini arttırmak için üzerinde önemle durduğumuz konu, platformdaki coğrafi verilerin kalitesi, güncelliği ve hizmet sürekliliğinin güvence altına alınmasıdır. Hedefimiz, mükerrer veri üretiminin önüne geçmek, veri güncelliği ve güvenilirliğini arttırmak ve kamu kaynaklarını daha etkin kullanmaktır.”
“Bugüne kadar Ulusal Coğrafi Bilgi Platformumuzda merkezi idare kurumlarının coğrafi verilerini ortak standartlarla bir araya getirdik ve kullanıma açtık. Şimdi bu yapıyı bir adım daha ileri taşıyoruz. Büyükşehir, ilave ilçe belediyelerimiz, su ve kanalizasyon idarelerimiz ile il özel idarelerimizi de ulusal coğrafi veri ekosistemimize dahil ediyoruz.” diyen Yılmaz, bu kapsamda yerel yönetimler tarafından sağlanan coğrafi verileri standartlara uygun hale getirerek 147 coğrafi veri ögesi için coğrafi veri paylaşım matrisleri oluşturduklarını, kurulan bu entegre yapıyla coğrafi veriyi sadece üretilen bir bilgi olmaktan çıkarıp etkin bir karar destek aracı yapmayı hedeflediklerini kaydetti.
Yılmaz, kamu yatırımlarının planlanmasında farklı kurumların görev ve sorumluluklarının aynı coğrafi alan üzerinde kesişebildiğini, uygulamada bir maden sahasının orman alanıyla, tarım arazisiyle, su kaynağıyla, korunan bir alanla ya da mevcut bir yatırımla veya planlanan başka bir kamu yatırımıyla kesişebildiğini ifade etti.
Böyle bir durumda farklı kurumların mevzuattan kaynaklanan görev ve yükümlülüklerinin ve kamusal önceliklerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini anlatan Yılmaz, benzer durumların enerji santrallerinden karayoluna, demiryolundan sulama tesisine, sanayi yatırımından tarımsal projelere kadar birçok alanda ortaya çıkabildiğine dikkati çekti.
Yılmaz, kamu yatırımlarındaki ve kurumsal önceliklerdeki çakışmaların zamanında belirlenememesinin ilave bürokrasiye yol açtığını, proje değişikliklerine, gecikmelere neden olduğunu, zaman kaybı ve maliyeti artırdığını söyledi.
CBS sistemiyle yatırımın ilk aşamasında belirlenen alanla hangi coğrafi veri katmanlarının kesiştiğinin ve hangi kurumların sorumlu olduğunun belirlenebildiğini vurgulayan Yılmaz, böylece kurumlar arası görüşleri daha erken, sistematik ve koordineli biçimde yürüterek üstün kamu yararını sağlayan seçenekleri zamanında belirleyebildiklerini bildirdi.
Yılmaz, coğrafi bilgi sistemlerinin sağlayacağı bu koordinasyonu kamulaştırma süreçlerinde de kullanacaklarını aktararak, şöyle devam etti:
“Kara yolundan demir yoluna, enerji tesisinden içme suyu ve altyapı yatırımlarına kadar pek çok kamu yatırımında kamulaştırma süreçleri yürütülmektedir. Farklı kamu kurumlarımız, kendi görev alanlarına göre kamulaştırma verileri üretmekte ve taşınmazlara ilişkin değerleme çalışmaları gerçekleştirmektedir. Aynı bölgedeki benzer nitelikteki taşınmazlar için farklı kurumların farklı zamanlarda yaptığı kamulaştırmalarda bedellerde farklılaşabilmektedir. Uyuşmazlıklara ve yargı süreçlerine de konu olabilen bu durumun önüne geçmek amacıyla, değişik kamu kurumlarının gerçekleştirdiği kamulaştırma verilerini ortak bir coğrafi veri katmanında bir araya getireceğiz.
Temel hedeflerimiz arasında, coğrafi veriyi yenilikçi fikirlerle işlemek ve ileri teknolojiyle buluşturarak katma değer oluşturmak yer almaktadır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız aracılığıyla; girişimcilerimizin coğrafi veriyi teknolojiyle buluşturan yenilikçi projeleri teşvik edilmekte ve desteklenmektedir. Bu doğrultuda, ‘Yerli ve Milli Navigasyon Uygulaması Geliştirme’ projemiz öne çıkan projelerimiz arasındadır. Bu proje ile Türkiye’nin kendi teknolojik altyapısını ve coğrafi verilerini esas alarak, ihracat potansiyeli yüksek bir navigasyon ekosistemi oluşturulmasına katkı sağlanmaktadır. Coğrafi veriden katma değer üretme hedefimiz, üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizin deniz yetki alanlarını da kapsamaktadır. MSB Deniz Kuvvetleri Komutanlığımızın ‘Ulusal Deniz Coğrafi Veri Merkezinin Kurulması’ Projesiyle Mavi Vatanımızın coğrafi veri altyapısını güçlendirerek ülkemizin deniz coğrafi veri kapasitesini ileri bir seviyeye taşımayı hedefliyoruz.”
“Üretilen verileri KKTC otoritelerine teslim edilme aşamasına gelmiş durumdayız”
İklim değişikliği, nüfus artışı, kentleşme ve yükselen su talebinin, su kaynaklarının miktar ve kalite açısından birlikte değerlendirilmesini, kurumlar arası güçlü koordinasyonu, güvenilir, güncel, standart ve bütünleşik bir su verisi altyapısının oluşturulmasını zorunlu kıldığına işaret eden Yılmaz, “2026–2035 Ulusal Su Planı ile Türkiye’nin gelecek 10 yıllık dönemdeki su yönetimi hedefleri ve öncelikleri belirlenmiştir. Ulusal Su Bilgi Sistemi kapsamında oluşturulan bilgi ve veri altyapısının ‘Akıllı Su Yönetim Sistemi’ ile daha ileri bir aşamaya taşınması planlanmaktadır. Böylelikle, su kaynaklarının miktar ve kalitesini kaynaktan son kullanıcıya kadar bütüncül bir yaklaşımla, gerçek zamanlı izlemeyi ve yönetmeyi amaçlıyoruz. Ulusal Su Bilgi Sistemi için gerekli coğrafi verilerin, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından standartlara uygun, güncel ve güvenilir şekilde üretilerek Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden paylaşılması planlıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yılmaz, CBS alanındaki kurumsal bilgi birikimi ve tecrübeyi dost ve kardeş ülkelerle yapılan işbirliklerinde de değerlendirmeye önem verdiklerini anlatarak, “Bunlar arasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti daha özel bir yere sahip. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde 2024 yılında Ulusal Coğrafi Veri Altyapısı Projesi’ni başlattık ve bu ilişkilerimize önemli bir örnek. Proje kapsamında bugün geldiğimiz noktada hava fotoğrafları çekimleri, gerçek ortofoto üretimleri ve 3 boyutlu dijital ikiz çalışmalarını tamamladık ve üretilen verileri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti otoritelerine teslim edilme aşamasına gelmiş durumdayız.” bilgisini paylaştı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, yürütülen tüm bu çalışmaların ortak hedefinin coğrafi veriyi ülkenin kalkınmasına hizmet eden güçlü bir kaynağa dönüştürmek olduğunun altını çizerek, “Türkiye Yüzyılı vizyonumuzla, coğrafi veriyi kamu yönetiminde daha doğru kararların alınması, yatırımların daha etkin planlanması, kaynakların daha verimli kullanımı, ekonomik ve toplumsal değer üreten yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesinde stratejik bir güce dönüştürmeye kararlıyız.” diye konuştu.
Kaynak: AA
جمهورباشقانی یاردیمجیسی ییلماز آچیقلادی: قامولاشدیرمه ویریلرنده یڭی دونم… ایشته دتایلری!
جمهورباشقانی یاردیمجیسی جودت ییلمازڭ باشقانلغنده، جومحورباشقانلغی کلیەسینده، تورکیه جغرافی بیلگی سیستمی قورولی طوپلانتیسی یاپیلدی.طوپلانتینڭ آچیلیشینده، مغنیسانڭ طورغودلی ایلچەسیدەكی اینجی أوزمز مسلکی و تکنیك آناطولی لیسەسی یاقینڭدەكی سلاحلی صالدیری یە ایلیشکین قونوشان ییلماز، “صباح ٠٧.٥٩ سولرنده گرچکلشدی بو صالدیری. صالدیری اولور اولماز امنیت گوچلرمز، صاغلق اکیپلرمز اولای بولگەسنە سوق ایدیلدی و همن گرکلی مداخلەلر یاپیلدی. اولایڭ فاعل اولان کیشی شو آندە امنیت گوچلرمزنڭ، عدلی مقاملرمزنڭ قونترولی التنده، یاقهلانلانمش طورومدە. والیمز، اولای یرنده و گرکلی چالیشمەلری ایلگیلی کیشیلرله، مقاملرله برلکدە سوردیرویور. یارەلیلرمز تداوی التنده. امید ایدرز کە هپسی اڭ قیصه سورەدە صاغلقلرنە قاووشسینلر. ملی اگیتیم باقانمز و ایچ ایشلری باقانمز اولای یرینه انتقال ایدییورلر. اونلر دە اولای یرینه گچدكدن صوڭرە داها دتایلی بر شکلدە قامو اویییی بیلگیلندیرەجكلردر. هر تورلی عدلی و اداری صوروشدیرمه دە باشلەتیلمش طورومدە.” افادەلرینی قوللاندی.
ییلماز، گلیشمەلرڭ سیرنە گورە قامو اویینڭ بو قونولردە بیلگیلەنلندیریلەجگینی بلیرتەرك، “بن، تکرار اههپیمایز گچمش اولسین دییورم. یارەلیلرمزنه شفالر دیلییورم و بو چالیشمەلری سوردیرن آرقداشلرمزنه دە قولایلقلر دیلییورم.” دیدی.
“قامولاشدیرمه ویریلرنی اورتاق بر جغرافی ویری قاتماننده بر آرایە گتیرەجەگیز”
جغرافی بیلگینڭ ستاندارتلرە اویغون بیچیمدە أورەتیلمسی، گوگنلی پایلاشیمی و ویری اوداقلی قرار آلمه مقانیزمەسی اولەرق قونوملانلاندیریلمسنڭ باشلیجە أوڭجەلكلری آراسندە یر آلدیغنی وورغولایان ییلماز، بو باغلامدە طوپلانتیدە ایلك اولەرق جغرافی بیلگی سیستملری آلانندەکی گلیشمەلر ایلە قامو قوروملرینڭ پرفورمانس و اولغونلق سویەلرنی اله آلاجقلرنی، آیریجە عین بولگەدەکی پروژەلرڭ قامو یارارنە گورە سچیلمسینده جغرافی بیلگی سیستملرینڭ قرار دستك رولنی دگرلەنلندیرەجكلرنی سویلەدی.
ییلماز، طوپلانتیدە، مرکزی و یرل یوڭتیملرڭ ویریلرییله ستراتژیك أونمی گیدرەك آرتان صو وارلغنڭ یوکسك وریملیلیکله قوللانیمینی و دگرلەنلندیریلمسنی دە اله آلاجقلرنی بیلدیردی.
اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورمینی أ-دولتە انتگره ایدرك وطنداشلرڭ، قامو قوروملرینڭ و أونیورسیتەلرڭ قوللانیمنە آچدقلرنی خاطرلاتان ییلماز، شونلری قید ایتدی:
“١ اوجاق ٢٠٢٥ تاریخندە ١٤ بیڭ قوللانیجیصی اولان اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورمی بوگون ١ میلیون ١١٦ بیڭ قوللانیجی صاییسینه اولاشمشدر. پلاتفورم أوزرندن صونولان ویریلر ایچریسنده پارسال، یول، یاپی، تسجیل خارجی آلانلر، أورطوفوطو، شهیر آطلاسی، آفت طوپلانمه آلانلری، چوره دوزنی پلانی، اویغولامه اعمار پلانی، ناظم اعمار پلانی، بویوك اووەلر، دیری فای و طاشقین ریسك خریطەلری وطنداشلرمز طرفندن یوغون بر شکلدە قوللانیلمقدەدر.
تورکیه جغرافی بیلگی سیستمینڭ ایتکینلكینی آرتطیرمق ایچون أوزرندە أونمله طوردوغمز قونو، پلاتفورمدەكی جغرافی ویریلرڭ قالیتەسی، گونجللگی و خدمت سوركلیلكنڭ گوگنجە آلتینە آلینمسیدر. هدفمز، مکرر ویری أورتیمنڭ أوڭنە گچمك، ویری گونجللگی و گوگنیلیرلكینی آرتطیرمق و قامو قایناقلرنی داها ایتکین قوللانمقدر.”
“بوگونە قدر اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورممزنده مرکزی اداره قوروملرینڭ جغرافی ویریلرنی اورتاق ستاندارتلرله بر آرایە گتیردك و قوللانیمە آچدك. شیمدى بو یاپییی بر آدیم داها ایلری طاشییورز. بویوک شهر، علاوه ایلچە بلدیەلرمز، صو و قنالیزاسیون ادارەلرمز ایلە ایل أوزل ادارەلرمزنی دە اولوسال جغرافی ویری اهکوسیستهمیمایز دخیل ایدییورز.” دیین ییلماز، بو قاپسامدە یرل یوڭتیملر طرفندن صاغلانان جغرافی ویریلەری ستاندارتلرە اویغون حاله گتیرەرك ١٤٧ جغرافی ویری أوگەسی ایچون جغرافی ویری پایلاشیم ماتریسلری اولوشطوردقلرنی، قورولان بو انتگره یاپییله جغرافی ویرییی سادەجە أورتیلن بر بیلگی اولمقدن چیقاریپ ایتکین بر قرار دستك آراجی یاپمەیی هەدەفلەدكلرنی قید ایتدی.
ییلماز، قامو یاتیریملرنڭ پلانلانلانمسینده فرقلی قوروملرڭ گورو و صوروملیلقلرنڭ عین جغرافی آلان أوزرندە کسیشەبیلدیگینی، اویغولاماده بر معدن ساحەسنڭ اورمان آلانییله، طاریم عرضیسییله، صو قایناغییله، قورونان بر آلانله یا دە موجود بر یاتیریمله ویا پلانلانان باشقە بر قامو یاتیریمییله کسیشەبیلدیگینی افاده ایتدی.
بویله بر طورومدە فرقلی قوروملرڭ موضوعاتلردن قایناقلانان گورو و یوکوملولكلرنڭ و قاموسال أوڭجەلكلرنڭ برلکدە دگرلەنلندیریلمسی گرکدیگنی آڭلاتان ییلماز، بڭزر طوروملرڭ انرژی سانتراللرندن قره یولییە، دمیر یولیدن صولامه تأسیسنە، صنایع یاتیریمندن طاریمسال پروژەلرە قدر برچوق آلانده اورتایه چیقابیلدیگنە دقّدی چکدی.
ییلماز، قامو یاتیریملریدەكی و قورومسال أوڭجەلكلردەكی چاقیشمالرڭ زماننده بلیرلەنەمەمەسینین علاوه بوروقراسییە یول آچدیغنی، پروژه دگیشیكلكلرنە، گجیكمەلرە نەدن اولدیغنی، زمان غائبی و مالیتی آرتیردیغینی سویلەدی.
جبس سیستمییله یاتیریمڭ ایلك آشامەسینده بلیرلنن آلانله هانگی جغرافی ویری قاتمانلرنڭ کسیشدیگنڭ و هانگی قوروملرڭ صوروملی اولدیغنڭ بلیرلەنەبیلدیگینی وورغولایان ییلماز، بویلەجە قوروملر آراسی گوروشلری داها ارکن، سیستماتیك و قوئوردینەلی بیچیمدە یوروتارك أوستون قامو یارارینی صاغلایان سچەنكلری زماننده بلیرلەیەبیلدیکلەرینی بیلدیردی.
ییلماز، جغرافی بیلگی سیستملرینڭ صاغلایاجغی بو قوئوردیناسیونی قامولاشدیرمه سورچلرنده دە قوللانلاناجقلرنی اقطارارق، شویله دوام ایتدی:
“قره یولندن دمیر یولونە، انرژی تأسیسندن ایچمه صویی و آلت یاپی یاتیریملرنە قدر پك چوق قامو یاتیریمنده قامولاشدیرمه سورچلری یوروتولمكدەدر. فرقلی قامو قوروملرمز، کندی گورو آلانلرنە گورە قامولاشدیرمه ویریلەری أورتمكدە و طاشینمازلرە ایلیشکین دەغەرلەمە چالیشمەلری گرچكلەشتیرمكدەدر. عین بولگەدەکی بڭزر نیتەلیکتەکی طاشینمازلر ایچون فرقلی قوروملرڭ فرقلی زمانلردە یاپدیغی قامولاشطیرمالرده بدللرده فارقلیلاشابیلمکتەدیر. أویوشمازلیقلاره و یارغی سورچلرنە دە قونو اولابیلن بو طورومڭ أوڭنە گچمك آماجیلە، دگیشیك قامو قوروملرینڭ گرچکلشدیردیگی قامولاشدیرمه ویریلرنی اورتاق بر جغرافی ویری قاتماننده بر آرایە گتیرەجەگیز.
تمل هدفلرمز آراسندە، جغرافی ویرییی یڭیلکجی فکرلرله اشلەمك و ایلری تکنولوژییله بولوشطورارق قاتمه دگر اولوشدیرمق یر آلمقدهدر. صنایع و تکنولوژی باقانلغمز آراجیلغیله؛ گیریشیمجیلرمزنڭ جغرافی ویرییی تکنولوژییله بولوشطوران یڭیلکجی پروژەلری تشویق ایدیلمكدە و دستكلەنلنمكدەدر. بو طوغریلتیده، ‘یرلی و ملی ناویگاصیون اویغولامسی گلیشدیرمه’ پروژەمز أوڭە چیقان پروژەلرمز آراسیندهدر. بو پروژه ایلە تورکیەنڭ کندی تکنولوژیك آلت یاپیسنی و جغرافی ویریلرنی اساس آلارق، اخراجات پوتانسییلی یوکسك بر ناویگاصیون أکوصیستەمی اولوشطورولمسینه قاتقی صاغلانمقدەدر. جغرافی ویریدن قاتمه دگر أورتمه هدفمز، أوچ طرفی دڭزلرله چوریلی أولکەمزن دڭز یتکی آلانلرنی دە قاپسامقدەدر. مصب دڭز قوتلری قوموتانلقمزنڭ ‘اولوسال دڭز جغرافی ویری مرکزنڭ قورولمسی’ پروژەسییله ماوی وطنمزنڭ جغرافی ویری آلت یاپیسنی گوچلندیرارك أولکەمزن دڭز جغرافی ویری قپاسیتەسنی ایلری بر سویەیە طاشیمایی هەدەفلییورز.”
“أورتیلن ویریلەری ققتج اوتوریتەلرنە تسلیم ایدیلمه آشامەسینه گلمش طورومده یز”
اقلیم دگیشیكلگی، نفوس آرتیشی، کندلشمه و یوکسلن صو طلبنڭ، صو قایناقلرنڭ مقدار و قالیته آچیسندن برلکدە دگرلەنلندیریلمسنی، قوروملر آراسی گوچلی قوئوردیناسیونی، گوگنیلیر، گونجل، ستاندارت و بوتونلەشیك بر صو ویریشی آلت یاپیسنڭ اولوشطورولمسنی زورونلی قلعدیغنە اشارت ایدن ییلماز، “٢٠٢٦–٢٠٣٥ اولوسال صو پلانی ایلە تورکیەنڭ گلەجك ١٠ ییللق دونمدەكی صو یونتیمی هدفلری و أوڭجەلكلری بلیرلنمیشتیر. اولوسال صو بیلگی سیستمی قاپسامندە اولوشطورولان بیلگی و ویری آلت یاپیسنڭ ‘عقللی صو یوڭتیم سیستمی’ ایلە داها ایلری بر آشامەیە طاشینمسی پلانلانمقدەدر. بویلەلکلە، صو قایناقلرنڭ مقدار و قالیتەسنی قایناقدن صوڭ قوللانیجییه قدر بتونجول بر یاقلاشیمله، گرچك زمانلی ایزلەمەیی و یوڭتمەیی آماچلییورز. اولوسال صو بیلگی سیستمی ایچون گرکلی جغرافی ویریلرڭ، ایلگیلی قوروم و قورولوشلر طرفندن ستاندارتلرە اویغون، گونجل و گوگنیلیر شکلدە أورەتیلارك اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورمی أوزرندن پایلاشیلنمسی پلانلییورز.” افادەلرینی قوللاندی.
ییلماز، جبس آلانندەکی قورومسال بیلگی بیریکیمی و تجربەیی دوست و قرداش أولکەلرلە یاپیلان أیشبیرلیکلەرینده دە دگرلندیرمەیە أونم ویردکلرینی انلادارق، “بونلر آراسندە قوزی قبریس تورك جمهوریتی داها أوزل بر یرە صاحب. قوزی قبریس تورك جمهوریدنده ٢٠٢٤ ییلندە اولوسال جغرافی ویری آلت یاپیسی پروژەسنی باشلەتدك و بو ایلیشکیلرمزنه أونملی بر أورنك. پروژه قاپسامندە بوگون گلدیگمز نقطەدە هوا فوطوغرافلری چکیملری، گرچك أورطوفوطو أورتیملری و ٣ بویوطلی دیژیتال ایکیز چالیشمەلرینی تماملادك و أورتیلن ویریلەری قوزی قبریس تورك جمهوریتی اوتوریتەلرنە تسلیم ایدیلمه آشامەسینه گلمش طورومده یز.” بیلگیسنی پایلاشدی.
جمهورباشقانی یاردیمجیسی ییلماز، یوروتولن توم بو چالیشمەلرڭ اورتاق هدفنڭ جغرافی ویرییی أولکه ڭڭ قالقینمسینه خدمت ایدن گوچلی بر قایناغە دونوشدیرمك اولدیغنڭ آلتینی چیزارك، “تورکیه یوز ییلی ویزیونمزله، جغرافی ویرییی قامو یوڭتیمندە داها طوغری قرارلرڭ آلینمسی، یاتیریملرڭ داها ایتکین پلانلانلانمسی، قایناقلرڭ داها ویریملی قوللانیمی، اکونومیك و طوپلومسال دگر أورتن یڭی أورون و خدمتلرڭ گلیشتیریلمسینده ستراتژیك بر گوجە دونوشتورمەیە قرارلی یز.” دییه قونوشدی.
قایناق: آه
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz açıkladı: Kamulaştırma verilerinde yeni dönem… İşte detayları!
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde, Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemi Kurulu toplantısı yapıldı.Toplantının açılışında, Manisa’nın Turgutlu ilçesindeki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınındaki silahlı saldırıya ilişkin konuşan Yılmaz, “Sabah 07.59 sularında gerçekleşti bu saldırı. Saldırı olur olmaz emniyet güçlerimiz, sağlık ekiplerimiz olay bölgesine sevk edildi ve hemen gerekli müdahaleler yapıldı. Olayın faili olan kişi şu anda emniyet güçlerimizin, adli makamlarımızın kontrolü altında, yakalanmış durumda. Valimiz, olay yerinde ve gerekli çalışmaları ilgili kişilerle, makamlarla birlikte sürdürüyor. Yaralılarımız tedavi altında. Ümit ederiz ki hepsi en kısa sürede sağlıklarına kavuşsunlar. Milli Eğitim Bakanımız ve İçişleri Bakanımız olay yerine intikal ediyorlar. Onlar da olay yerine geçtikten sonra daha detaylı bir şekilde kamuoyunu bilgilendireceklerdir. Her türlü adli ve idari soruşturma da başlatılmış durumda.” ifadelerini kullandı.
Yılmaz, gelişmelerin seyrine göre kamuoyunun bu konularda bilgilendirileceğini belirterek, “Ben, tekrar hepimize geçmiş olsun diyorum. Yaralılarımıza şifalar diliyorum ve bu çalışmaları sürdüren arkadaşlarımıza da kolaylıklar diliyorum.” dedi.
“Kamulaştırma verilerini ortak bir coğrafi veri katmanında bir araya getireceğiz”
Coğrafi bilginin standartlara uygun biçimde üretilmesi, güvenli paylaşımı ve veri odaklı karar alma mekanizması olarak konumlandırılmasının başlıca öncelikleri arasında yer aldığını vurgulayan Yılmaz, bu bağlamda toplantıda ilk olarak coğrafi bilgi sistemleri alanındaki gelişmeler ile kamu kurumlarının performans ve olgunluk seviyelerini ele alacaklarını, ayrıca aynı bölgedeki projelerin kamu yararına göre seçilmesinde coğrafi bilgi sistemlerinin karar destek rolünü değerlendireceklerini söyledi.
Yılmaz, toplantıda, merkezi ve yerel yönetimlerin verileriyle stratejik önemi giderek artan su varlığının yüksek verimlilikle kullanımını ve değerlendirilmesini de ele alacaklarını bildirdi.
Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu’nu e-Devlet’e entegre ederek vatandaşların, kamu kurumlarının ve üniversitelerin kullanımına açtıklarını hatırlatan Yılmaz, şunları kaydetti:
“1 Ocak 2025 tarihinde 14 bin kullanıcısı olan Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu bugün 1 milyon 116 bin kullanıcı sayısına ulaşmıştır. Platform üzerinden sunulan veriler içerisinde parsel, yol, yapı, tescil harici alanlar, ortofoto, şehir atlası, afet toplanma alanları, çevre düzeni planı, uygulama imar planı, nazım imar planı, büyük ovalar, diri fay ve taşkın risk haritaları vatandaşlarımız tarafından yoğun bir şekilde kullanılmaktadır.
Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemi’nin etkinliğini arttırmak için üzerinde önemle durduğumuz konu, platformdaki coğrafi verilerin kalitesi, güncelliği ve hizmet sürekliliğinin güvence altına alınmasıdır. Hedefimiz, mükerrer veri üretiminin önüne geçmek, veri güncelliği ve güvenilirliğini arttırmak ve kamu kaynaklarını daha etkin kullanmaktır.”
“Bugüne kadar Ulusal Coğrafi Bilgi Platformumuzda merkezi idare kurumlarının coğrafi verilerini ortak standartlarla bir araya getirdik ve kullanıma açtık. Şimdi bu yapıyı bir adım daha ileri taşıyoruz. Büyükşehir, ilave ilçe belediyelerimiz, su ve kanalizasyon idarelerimiz ile il özel idarelerimizi de ulusal coğrafi veri ekosistemimize dahil ediyoruz.” diyen Yılmaz, bu kapsamda yerel yönetimler tarafından sağlanan coğrafi verileri standartlara uygun hale getirerek 147 coğrafi veri ögesi için coğrafi veri paylaşım matrisleri oluşturduklarını, kurulan bu entegre yapıyla coğrafi veriyi sadece üretilen bir bilgi olmaktan çıkarıp etkin bir karar destek aracı yapmayı hedeflediklerini kaydetti.
Yılmaz, kamu yatırımlarının planlanmasında farklı kurumların görev ve sorumluluklarının aynı coğrafi alan üzerinde kesişebildiğini, uygulamada bir maden sahasının orman alanıyla, tarım arazisiyle, su kaynağıyla, korunan bir alanla ya da mevcut bir yatırımla veya planlanan başka bir kamu yatırımıyla kesişebildiğini ifade etti.
Böyle bir durumda farklı kurumların mevzuattan kaynaklanan görev ve yükümlülüklerinin ve kamusal önceliklerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini anlatan Yılmaz, benzer durumların enerji santrallerinden karayoluna, demiryolundan sulama tesisine, sanayi yatırımından tarımsal projelere kadar birçok alanda ortaya çıkabildiğine dikkati çekti.
Yılmaz, kamu yatırımlarındaki ve kurumsal önceliklerdeki çakışmaların zamanında belirlenememesinin ilave bürokrasiye yol açtığını, proje değişikliklerine, gecikmelere neden olduğunu, zaman kaybı ve maliyeti artırdığını söyledi.
CBS sistemiyle yatırımın ilk aşamasında belirlenen alanla hangi coğrafi veri katmanlarının kesiştiğinin ve hangi kurumların sorumlu olduğunun belirlenebildiğini vurgulayan Yılmaz, böylece kurumlar arası görüşleri daha erken, sistematik ve koordineli biçimde yürüterek üstün kamu yararını sağlayan seçenekleri zamanında belirleyebildiklerini bildirdi.
Yılmaz, coğrafi bilgi sistemlerinin sağlayacağı bu koordinasyonu kamulaştırma süreçlerinde de kullanacaklarını aktararak, şöyle devam etti:
“Kara yolundan demir yoluna, enerji tesisinden içme suyu ve altyapı yatırımlarına kadar pek çok kamu yatırımında kamulaştırma süreçleri yürütülmektedir. Farklı kamu kurumlarımız, kendi görev alanlarına göre kamulaştırma verileri üretmekte ve taşınmazlara ilişkin değerleme çalışmaları gerçekleştirmektedir. Aynı bölgedeki benzer nitelikteki taşınmazlar için farklı kurumların farklı zamanlarda yaptığı kamulaştırmalarda bedellerde farklılaşabilmektedir. Uyuşmazlıklara ve yargı süreçlerine de konu olabilen bu durumun önüne geçmek amacıyla, değişik kamu kurumlarının gerçekleştirdiği kamulaştırma verilerini ortak bir coğrafi veri katmanında bir araya getireceğiz.
Temel hedeflerimiz arasında, coğrafi veriyi yenilikçi fikirlerle işlemek ve ileri teknolojiyle buluşturarak katma değer oluşturmak yer almaktadır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız aracılığıyla; girişimcilerimizin coğrafi veriyi teknolojiyle buluşturan yenilikçi projeleri teşvik edilmekte ve desteklenmektedir. Bu doğrultuda, ‘Yerli ve Milli Navigasyon Uygulaması Geliştirme’ projemiz öne çıkan projelerimiz arasındadır. Bu proje ile Türkiye’nin kendi teknolojik altyapısını ve coğrafi verilerini esas alarak, ihracat potansiyeli yüksek bir navigasyon ekosistemi oluşturulmasına katkı sağlanmaktadır. Coğrafi veriden katma değer üretme hedefimiz, üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizin deniz yetki alanlarını da kapsamaktadır. MSB Deniz Kuvvetleri Komutanlığımızın ‘Ulusal Deniz Coğrafi Veri Merkezinin Kurulması’ Projesiyle Mavi Vatanımızın coğrafi veri altyapısını güçlendirerek ülkemizin deniz coğrafi veri kapasitesini ileri bir seviyeye taşımayı hedefliyoruz.”
“Üretilen verileri KKTC otoritelerine teslim edilme aşamasına gelmiş durumdayız”
İklim değişikliği, nüfus artışı, kentleşme ve yükselen su talebinin, su kaynaklarının miktar ve kalite açısından birlikte değerlendirilmesini, kurumlar arası güçlü koordinasyonu, güvenilir, güncel, standart ve bütünleşik bir su verisi altyapısının oluşturulmasını zorunlu kıldığına işaret eden Yılmaz, “2026–2035 Ulusal Su Planı ile Türkiye’nin gelecek 10 yıllık dönemdeki su yönetimi hedefleri ve öncelikleri belirlenmiştir. Ulusal Su Bilgi Sistemi kapsamında oluşturulan bilgi ve veri altyapısının ‘Akıllı Su Yönetim Sistemi’ ile daha ileri bir aşamaya taşınması planlanmaktadır. Böylelikle, su kaynaklarının miktar ve kalitesini kaynaktan son kullanıcıya kadar bütüncül bir yaklaşımla, gerçek zamanlı izlemeyi ve yönetmeyi amaçlıyoruz. Ulusal Su Bilgi Sistemi için gerekli coğrafi verilerin, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından standartlara uygun, güncel ve güvenilir şekilde üretilerek Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden paylaşılması planlıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yılmaz, CBS alanındaki kurumsal bilgi birikimi ve tecrübeyi dost ve kardeş ülkelerle yapılan işbirliklerinde de değerlendirmeye önem verdiklerini anlatarak, “Bunlar arasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti daha özel bir yere sahip. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde 2024 yılında Ulusal Coğrafi Veri Altyapısı Projesi’ni başlattık ve bu ilişkilerimize önemli bir örnek. Proje kapsamında bugün geldiğimiz noktada hava fotoğrafları çekimleri, gerçek ortofoto üretimleri ve 3 boyutlu dijital ikiz çalışmalarını tamamladık ve üretilen verileri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti otoritelerine teslim edilme aşamasına gelmiş durumdayız.” bilgisini paylaştı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, yürütülen tüm bu çalışmaların ortak hedefinin coğrafi veriyi ülkenin kalkınmasına hizmet eden güçlü bir kaynağa dönüştürmek olduğunun altını çizerek, “Türkiye Yüzyılı vizyonumuzla, coğrafi veriyi kamu yönetiminde daha doğru kararların alınması, yatırımların daha etkin planlanması, kaynakların daha verimli kullanımı, ekonomik ve toplumsal değer üreten yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesinde stratejik bir güce dönüştürmeye kararlıyız.” diye konuştu.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
جمهورباشقانی یاردیمجیسی جودت ییلمازڭ باشقانلغنده، جومحورباشقانلغی کلیەسینده، تورکیه جغرافی بیلگی سیستمی قورولی طوپلانتیسی یاپیلدی.
طوپلانتینڭ آچیلیشینده، مغنیسانڭ طورغودلی ایلچەسیدەكی اینجی أوزمز مسلکی و تکنیك آناطولی لیسەسی یاقینڭدەكی سلاحلی صالدیری یە ایلیشکین قونوشان ییلماز، “صباح ٠٧.٥٩ سولرنده گرچکلشدی بو صالدیری. صالدیری اولور اولماز امنیت گوچلرمز، صاغلق اکیپلرمز اولای بولگەسنە سوق ایدیلدی و همن گرکلی مداخلەلر یاپیلدی. اولایڭ فاعل اولان کیشی شو آندە امنیت گوچلرمزنڭ، عدلی مقاملرمزنڭ قونترولی التنده، یاقهلانلانمش طورومدە. والیمز، اولای یرنده و گرکلی چالیشمەلری ایلگیلی کیشیلرله، مقاملرله برلکدە سوردیرویور. یارەلیلرمز تداوی التنده. امید ایدرز کە هپسی اڭ قیصه سورەدە صاغلقلرنە قاووشسینلر. ملی اگیتیم باقانمز و ایچ ایشلری باقانمز اولای یرینه انتقال ایدییورلر. اونلر دە اولای یرینه گچدكدن صوڭرە داها دتایلی بر شکلدە قامو اویییی بیلگیلندیرەجكلردر. هر تورلی عدلی و اداری صوروشدیرمه دە باشلەتیلمش طورومدە.” افادەلرینی قوللاندی.
ییلماز، گلیشمەلرڭ سیرنە گورە قامو اویینڭ بو قونولردە بیلگیلەنلندیریلەجگینی بلیرتەرك، “بن، تکرار اههپیمایز گچمش اولسین دییورم. یارەلیلرمزنه شفالر دیلییورم و بو چالیشمەلری سوردیرن آرقداشلرمزنه دە قولایلقلر دیلییورم.” دیدی.
“قامولاشدیرمه ویریلرنی اورتاق بر جغرافی ویری قاتماننده بر آرایە گتیرەجەگیز”
جغرافی بیلگینڭ ستاندارتلرە اویغون بیچیمدە أورەتیلمسی، گوگنلی پایلاشیمی و ویری اوداقلی قرار آلمه مقانیزمەسی اولەرق قونوملانلاندیریلمسنڭ باشلیجە أوڭجەلكلری آراسندە یر آلدیغنی وورغولایان ییلماز، بو باغلامدە طوپلانتیدە ایلك اولەرق جغرافی بیلگی سیستملری آلانندەکی گلیشمەلر ایلە قامو قوروملرینڭ پرفورمانس و اولغونلق سویەلرنی اله آلاجقلرنی، آیریجە عین بولگەدەکی پروژەلرڭ قامو یارارنە گورە سچیلمسینده جغرافی بیلگی سیستملرینڭ قرار دستك رولنی دگرلەنلندیرەجكلرنی سویلەدی.
ییلماز، طوپلانتیدە، مرکزی و یرل یوڭتیملرڭ ویریلرییله ستراتژیك أونمی گیدرەك آرتان صو وارلغنڭ یوکسك وریملیلیکله قوللانیمینی و دگرلەنلندیریلمسنی دە اله آلاجقلرنی بیلدیردی.
اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورمینی أ-دولتە انتگره ایدرك وطنداشلرڭ، قامو قوروملرینڭ و أونیورسیتەلرڭ قوللانیمنە آچدقلرنی خاطرلاتان ییلماز، شونلری قید ایتدی:
“١ اوجاق ٢٠٢٥ تاریخندە ١٤ بیڭ قوللانیجیصی اولان اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورمی بوگون ١ میلیون ١١٦ بیڭ قوللانیجی صاییسینه اولاشمشدر. پلاتفورم أوزرندن صونولان ویریلر ایچریسنده پارسال، یول، یاپی، تسجیل خارجی آلانلر، أورطوفوطو، شهیر آطلاسی، آفت طوپلانمه آلانلری، چوره دوزنی پلانی، اویغولامه اعمار پلانی، ناظم اعمار پلانی، بویوك اووەلر، دیری فای و طاشقین ریسك خریطەلری وطنداشلرمز طرفندن یوغون بر شکلدە قوللانیلمقدەدر.
تورکیه جغرافی بیلگی سیستمینڭ ایتکینلكینی آرتطیرمق ایچون أوزرندە أونمله طوردوغمز قونو، پلاتفورمدەكی جغرافی ویریلرڭ قالیتەسی، گونجللگی و خدمت سوركلیلكنڭ گوگنجە آلتینە آلینمسیدر. هدفمز، مکرر ویری أورتیمنڭ أوڭنە گچمك، ویری گونجللگی و گوگنیلیرلكینی آرتطیرمق و قامو قایناقلرنی داها ایتکین قوللانمقدر.”
“بوگونە قدر اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورممزنده مرکزی اداره قوروملرینڭ جغرافی ویریلرنی اورتاق ستاندارتلرله بر آرایە گتیردك و قوللانیمە آچدك. شیمدى بو یاپییی بر آدیم داها ایلری طاشییورز. بویوک شهر، علاوه ایلچە بلدیەلرمز، صو و قنالیزاسیون ادارەلرمز ایلە ایل أوزل ادارەلرمزنی دە اولوسال جغرافی ویری اهکوسیستهمیمایز دخیل ایدییورز.” دیین ییلماز، بو قاپسامدە یرل یوڭتیملر طرفندن صاغلانان جغرافی ویریلەری ستاندارتلرە اویغون حاله گتیرەرك ١٤٧ جغرافی ویری أوگەسی ایچون جغرافی ویری پایلاشیم ماتریسلری اولوشطوردقلرنی، قورولان بو انتگره یاپییله جغرافی ویرییی سادەجە أورتیلن بر بیلگی اولمقدن چیقاریپ ایتکین بر قرار دستك آراجی یاپمەیی هەدەفلەدكلرنی قید ایتدی.
ییلماز، قامو یاتیریملرنڭ پلانلانلانمسینده فرقلی قوروملرڭ گورو و صوروملیلقلرنڭ عین جغرافی آلان أوزرندە کسیشەبیلدیگینی، اویغولاماده بر معدن ساحەسنڭ اورمان آلانییله، طاریم عرضیسییله، صو قایناغییله، قورونان بر آلانله یا دە موجود بر یاتیریمله ویا پلانلانان باشقە بر قامو یاتیریمییله کسیشەبیلدیگینی افاده ایتدی.
بویله بر طورومدە فرقلی قوروملرڭ موضوعاتلردن قایناقلانان گورو و یوکوملولكلرنڭ و قاموسال أوڭجەلكلرنڭ برلکدە دگرلەنلندیریلمسی گرکدیگنی آڭلاتان ییلماز، بڭزر طوروملرڭ انرژی سانتراللرندن قره یولییە، دمیر یولیدن صولامه تأسیسنە، صنایع یاتیریمندن طاریمسال پروژەلرە قدر برچوق آلانده اورتایه چیقابیلدیگنە دقّدی چکدی.
ییلماز، قامو یاتیریملریدەكی و قورومسال أوڭجەلكلردەكی چاقیشمالرڭ زماننده بلیرلەنەمەمەسینین علاوه بوروقراسییە یول آچدیغنی، پروژه دگیشیكلكلرنە، گجیكمەلرە نەدن اولدیغنی، زمان غائبی و مالیتی آرتیردیغینی سویلەدی.
جبس سیستمییله یاتیریمڭ ایلك آشامەسینده بلیرلنن آلانله هانگی جغرافی ویری قاتمانلرنڭ کسیشدیگنڭ و هانگی قوروملرڭ صوروملی اولدیغنڭ بلیرلەنەبیلدیگینی وورغولایان ییلماز، بویلەجە قوروملر آراسی گوروشلری داها ارکن، سیستماتیك و قوئوردینەلی بیچیمدە یوروتارك أوستون قامو یارارینی صاغلایان سچەنكلری زماننده بلیرلەیەبیلدیکلەرینی بیلدیردی.
ییلماز، جغرافی بیلگی سیستملرینڭ صاغلایاجغی بو قوئوردیناسیونی قامولاشدیرمه سورچلرنده دە قوللانلاناجقلرنی اقطارارق، شویله دوام ایتدی:
“قره یولندن دمیر یولونە، انرژی تأسیسندن ایچمه صویی و آلت یاپی یاتیریملرنە قدر پك چوق قامو یاتیریمنده قامولاشدیرمه سورچلری یوروتولمكدەدر. فرقلی قامو قوروملرمز، کندی گورو آلانلرنە گورە قامولاشدیرمه ویریلەری أورتمكدە و طاشینمازلرە ایلیشکین دەغەرلەمە چالیشمەلری گرچكلەشتیرمكدەدر. عین بولگەدەکی بڭزر نیتەلیکتەکی طاشینمازلر ایچون فرقلی قوروملرڭ فرقلی زمانلردە یاپدیغی قامولاشطیرمالرده بدللرده فارقلیلاشابیلمکتەدیر. أویوشمازلیقلاره و یارغی سورچلرنە دە قونو اولابیلن بو طورومڭ أوڭنە گچمك آماجیلە، دگیشیك قامو قوروملرینڭ گرچکلشدیردیگی قامولاشدیرمه ویریلرنی اورتاق بر جغرافی ویری قاتماننده بر آرایە گتیرەجەگیز.
تمل هدفلرمز آراسندە، جغرافی ویرییی یڭیلکجی فکرلرله اشلەمك و ایلری تکنولوژییله بولوشطورارق قاتمه دگر اولوشدیرمق یر آلمقدهدر. صنایع و تکنولوژی باقانلغمز آراجیلغیله؛ گیریشیمجیلرمزنڭ جغرافی ویرییی تکنولوژییله بولوشطوران یڭیلکجی پروژەلری تشویق ایدیلمكدە و دستكلەنلنمكدەدر. بو طوغریلتیده، ‘یرلی و ملی ناویگاصیون اویغولامسی گلیشدیرمه’ پروژەمز أوڭە چیقان پروژەلرمز آراسیندهدر. بو پروژه ایلە تورکیەنڭ کندی تکنولوژیك آلت یاپیسنی و جغرافی ویریلرنی اساس آلارق، اخراجات پوتانسییلی یوکسك بر ناویگاصیون أکوصیستەمی اولوشطورولمسینه قاتقی صاغلانمقدەدر. جغرافی ویریدن قاتمه دگر أورتمه هدفمز، أوچ طرفی دڭزلرله چوریلی أولکەمزن دڭز یتکی آلانلرنی دە قاپسامقدەدر. مصب دڭز قوتلری قوموتانلقمزنڭ ‘اولوسال دڭز جغرافی ویری مرکزنڭ قورولمسی’ پروژەسییله ماوی وطنمزنڭ جغرافی ویری آلت یاپیسنی گوچلندیرارك أولکەمزن دڭز جغرافی ویری قپاسیتەسنی ایلری بر سویەیە طاشیمایی هەدەفلییورز.”
“أورتیلن ویریلەری ققتج اوتوریتەلرنە تسلیم ایدیلمه آشامەسینه گلمش طورومده یز”
اقلیم دگیشیكلگی، نفوس آرتیشی، کندلشمه و یوکسلن صو طلبنڭ، صو قایناقلرنڭ مقدار و قالیته آچیسندن برلکدە دگرلەنلندیریلمسنی، قوروملر آراسی گوچلی قوئوردیناسیونی، گوگنیلیر، گونجل، ستاندارت و بوتونلەشیك بر صو ویریشی آلت یاپیسنڭ اولوشطورولمسنی زورونلی قلعدیغنە اشارت ایدن ییلماز، “٢٠٢٦–٢٠٣٥ اولوسال صو پلانی ایلە تورکیەنڭ گلەجك ١٠ ییللق دونمدەكی صو یونتیمی هدفلری و أوڭجەلكلری بلیرلنمیشتیر. اولوسال صو بیلگی سیستمی قاپسامندە اولوشطورولان بیلگی و ویری آلت یاپیسنڭ ‘عقللی صو یوڭتیم سیستمی’ ایلە داها ایلری بر آشامەیە طاشینمسی پلانلانمقدەدر. بویلەلکلە، صو قایناقلرنڭ مقدار و قالیتەسنی قایناقدن صوڭ قوللانیجییه قدر بتونجول بر یاقلاشیمله، گرچك زمانلی ایزلەمەیی و یوڭتمەیی آماچلییورز. اولوسال صو بیلگی سیستمی ایچون گرکلی جغرافی ویریلرڭ، ایلگیلی قوروم و قورولوشلر طرفندن ستاندارتلرە اویغون، گونجل و گوگنیلیر شکلدە أورەتیلارك اولوسال جغرافی بیلگی پلاتفورمی أوزرندن پایلاشیلنمسی پلانلییورز.” افادەلرینی قوللاندی.
ییلماز، جبس آلانندەکی قورومسال بیلگی بیریکیمی و تجربەیی دوست و قرداش أولکەلرلە یاپیلان أیشبیرلیکلەرینده دە دگرلندیرمەیە أونم ویردکلرینی انلادارق، “بونلر آراسندە قوزی قبریس تورك جمهوریتی داها أوزل بر یرە صاحب. قوزی قبریس تورك جمهوریدنده ٢٠٢٤ ییلندە اولوسال جغرافی ویری آلت یاپیسی پروژەسنی باشلەتدك و بو ایلیشکیلرمزنه أونملی بر أورنك. پروژه قاپسامندە بوگون گلدیگمز نقطەدە هوا فوطوغرافلری چکیملری، گرچك أورطوفوطو أورتیملری و ٣ بویوطلی دیژیتال ایکیز چالیشمەلرینی تماملادك و أورتیلن ویریلەری قوزی قبریس تورك جمهوریتی اوتوریتەلرنە تسلیم ایدیلمه آشامەسینه گلمش طورومده یز.” بیلگیسنی پایلاشدی.
جمهورباشقانی یاردیمجیسی ییلماز، یوروتولن توم بو چالیشمەلرڭ اورتاق هدفنڭ جغرافی ویرییی أولکه ڭڭ قالقینمسینه خدمت ایدن گوچلی بر قایناغە دونوشدیرمك اولدیغنڭ آلتینی چیزارك، “تورکیه یوز ییلی ویزیونمزله، جغرافی ویرییی قامو یوڭتیمندە داها طوغری قرارلرڭ آلینمسی، یاتیریملرڭ داها ایتکین پلانلانلانمسی، قایناقلرڭ داها ویریملی قوللانیمی، اکونومیك و طوپلومسال دگر أورتن یڭی أورون و خدمتلرڭ گلیشتیریلمسینده ستراتژیك بر گوجە دونوشتورمەیە قرارلی یز.” دییه قونوشدی.
قایناق: آه
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde, Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemi Kurulu toplantısı yapıldı.
Toplantının açılışında, Manisa’nın Turgutlu ilçesindeki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınındaki silahlı saldırıya ilişkin konuşan Yılmaz, “Sabah 07.59 sularında gerçekleşti bu saldırı. Saldırı olur olmaz emniyet güçlerimiz, sağlık ekiplerimiz olay bölgesine sevk edildi ve hemen gerekli müdahaleler yapıldı. Olayın faili olan kişi şu anda emniyet güçlerimizin, adli makamlarımızın kontrolü altında, yakalanmış durumda. Valimiz, olay yerinde ve gerekli çalışmaları ilgili kişilerle, makamlarla birlikte sürdürüyor. Yaralılarımız tedavi altında. Ümit ederiz ki hepsi en kısa sürede sağlıklarına kavuşsunlar. Milli Eğitim Bakanımız ve İçişleri Bakanımız olay yerine intikal ediyorlar. Onlar da olay yerine geçtikten sonra daha detaylı bir şekilde kamuoyunu bilgilendireceklerdir. Her türlü adli ve idari soruşturma da başlatılmış durumda.” ifadelerini kullandı.
Yılmaz, gelişmelerin seyrine göre kamuoyunun bu konularda bilgilendirileceğini belirterek, “Ben, tekrar hepimize geçmiş olsun diyorum. Yaralılarımıza şifalar diliyorum ve bu çalışmaları sürdüren arkadaşlarımıza da kolaylıklar diliyorum.” dedi.
“Kamulaştırma verilerini ortak bir coğrafi veri katmanında bir araya getireceğiz”
Coğrafi bilginin standartlara uygun biçimde üretilmesi, güvenli paylaşımı ve veri odaklı karar alma mekanizması olarak konumlandırılmasının başlıca öncelikleri arasında yer aldığını vurgulayan Yılmaz, bu bağlamda toplantıda ilk olarak coğrafi bilgi sistemleri alanındaki gelişmeler ile kamu kurumlarının performans ve olgunluk seviyelerini ele alacaklarını, ayrıca aynı bölgedeki projelerin kamu yararına göre seçilmesinde coğrafi bilgi sistemlerinin karar destek rolünü değerlendireceklerini söyledi.
Yılmaz, toplantıda, merkezi ve yerel yönetimlerin verileriyle stratejik önemi giderek artan su varlığının yüksek verimlilikle kullanımını ve değerlendirilmesini de ele alacaklarını bildirdi.
Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu’nu e-Devlet’e entegre ederek vatandaşların, kamu kurumlarının ve üniversitelerin kullanımına açtıklarını hatırlatan Yılmaz, şunları kaydetti:
“1 Ocak 2025 tarihinde 14 bin kullanıcısı olan Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu bugün 1 milyon 116 bin kullanıcı sayısına ulaşmıştır. Platform üzerinden sunulan veriler içerisinde parsel, yol, yapı, tescil harici alanlar, ortofoto, şehir atlası, afet toplanma alanları, çevre düzeni planı, uygulama imar planı, nazım imar planı, büyük ovalar, diri fay ve taşkın risk haritaları vatandaşlarımız tarafından yoğun bir şekilde kullanılmaktadır.
Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemi’nin etkinliğini arttırmak için üzerinde önemle durduğumuz konu, platformdaki coğrafi verilerin kalitesi, güncelliği ve hizmet sürekliliğinin güvence altına alınmasıdır. Hedefimiz, mükerrer veri üretiminin önüne geçmek, veri güncelliği ve güvenilirliğini arttırmak ve kamu kaynaklarını daha etkin kullanmaktır.”
“Bugüne kadar Ulusal Coğrafi Bilgi Platformumuzda merkezi idare kurumlarının coğrafi verilerini ortak standartlarla bir araya getirdik ve kullanıma açtık. Şimdi bu yapıyı bir adım daha ileri taşıyoruz. Büyükşehir, ilave ilçe belediyelerimiz, su ve kanalizasyon idarelerimiz ile il özel idarelerimizi de ulusal coğrafi veri ekosistemimize dahil ediyoruz.” diyen Yılmaz, bu kapsamda yerel yönetimler tarafından sağlanan coğrafi verileri standartlara uygun hale getirerek 147 coğrafi veri ögesi için coğrafi veri paylaşım matrisleri oluşturduklarını, kurulan bu entegre yapıyla coğrafi veriyi sadece üretilen bir bilgi olmaktan çıkarıp etkin bir karar destek aracı yapmayı hedeflediklerini kaydetti.
Yılmaz, kamu yatırımlarının planlanmasında farklı kurumların görev ve sorumluluklarının aynı coğrafi alan üzerinde kesişebildiğini, uygulamada bir maden sahasının orman alanıyla, tarım arazisiyle, su kaynağıyla, korunan bir alanla ya da mevcut bir yatırımla veya planlanan başka bir kamu yatırımıyla kesişebildiğini ifade etti.
Böyle bir durumda farklı kurumların mevzuattan kaynaklanan görev ve yükümlülüklerinin ve kamusal önceliklerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini anlatan Yılmaz, benzer durumların enerji santrallerinden karayoluna, demiryolundan sulama tesisine, sanayi yatırımından tarımsal projelere kadar birçok alanda ortaya çıkabildiğine dikkati çekti.
Yılmaz, kamu yatırımlarındaki ve kurumsal önceliklerdeki çakışmaların zamanında belirlenememesinin ilave bürokrasiye yol açtığını, proje değişikliklerine, gecikmelere neden olduğunu, zaman kaybı ve maliyeti artırdığını söyledi.
CBS sistemiyle yatırımın ilk aşamasında belirlenen alanla hangi coğrafi veri katmanlarının kesiştiğinin ve hangi kurumların sorumlu olduğunun belirlenebildiğini vurgulayan Yılmaz, böylece kurumlar arası görüşleri daha erken, sistematik ve koordineli biçimde yürüterek üstün kamu yararını sağlayan seçenekleri zamanında belirleyebildiklerini bildirdi.
Yılmaz, coğrafi bilgi sistemlerinin sağlayacağı bu koordinasyonu kamulaştırma süreçlerinde de kullanacaklarını aktararak, şöyle devam etti:
“Kara yolundan demir yoluna, enerji tesisinden içme suyu ve altyapı yatırımlarına kadar pek çok kamu yatırımında kamulaştırma süreçleri yürütülmektedir. Farklı kamu kurumlarımız, kendi görev alanlarına göre kamulaştırma verileri üretmekte ve taşınmazlara ilişkin değerleme çalışmaları gerçekleştirmektedir. Aynı bölgedeki benzer nitelikteki taşınmazlar için farklı kurumların farklı zamanlarda yaptığı kamulaştırmalarda bedellerde farklılaşabilmektedir. Uyuşmazlıklara ve yargı süreçlerine de konu olabilen bu durumun önüne geçmek amacıyla, değişik kamu kurumlarının gerçekleştirdiği kamulaştırma verilerini ortak bir coğrafi veri katmanında bir araya getireceğiz.
Temel hedeflerimiz arasında, coğrafi veriyi yenilikçi fikirlerle işlemek ve ileri teknolojiyle buluşturarak katma değer oluşturmak yer almaktadır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız aracılığıyla; girişimcilerimizin coğrafi veriyi teknolojiyle buluşturan yenilikçi projeleri teşvik edilmekte ve desteklenmektedir. Bu doğrultuda, ‘Yerli ve Milli Navigasyon Uygulaması Geliştirme’ projemiz öne çıkan projelerimiz arasındadır. Bu proje ile Türkiye’nin kendi teknolojik altyapısını ve coğrafi verilerini esas alarak, ihracat potansiyeli yüksek bir navigasyon ekosistemi oluşturulmasına katkı sağlanmaktadır. Coğrafi veriden katma değer üretme hedefimiz, üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizin deniz yetki alanlarını da kapsamaktadır. MSB Deniz Kuvvetleri Komutanlığımızın ‘Ulusal Deniz Coğrafi Veri Merkezinin Kurulması’ Projesiyle Mavi Vatanımızın coğrafi veri altyapısını güçlendirerek ülkemizin deniz coğrafi veri kapasitesini ileri bir seviyeye taşımayı hedefliyoruz.”
“Üretilen verileri KKTC otoritelerine teslim edilme aşamasına gelmiş durumdayız”
İklim değişikliği, nüfus artışı, kentleşme ve yükselen su talebinin, su kaynaklarının miktar ve kalite açısından birlikte değerlendirilmesini, kurumlar arası güçlü koordinasyonu, güvenilir, güncel, standart ve bütünleşik bir su verisi altyapısının oluşturulmasını zorunlu kıldığına işaret eden Yılmaz, “2026–2035 Ulusal Su Planı ile Türkiye’nin gelecek 10 yıllık dönemdeki su yönetimi hedefleri ve öncelikleri belirlenmiştir. Ulusal Su Bilgi Sistemi kapsamında oluşturulan bilgi ve veri altyapısının ‘Akıllı Su Yönetim Sistemi’ ile daha ileri bir aşamaya taşınması planlanmaktadır. Böylelikle, su kaynaklarının miktar ve kalitesini kaynaktan son kullanıcıya kadar bütüncül bir yaklaşımla, gerçek zamanlı izlemeyi ve yönetmeyi amaçlıyoruz. Ulusal Su Bilgi Sistemi için gerekli coğrafi verilerin, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından standartlara uygun, güncel ve güvenilir şekilde üretilerek Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden paylaşılması planlıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yılmaz, CBS alanındaki kurumsal bilgi birikimi ve tecrübeyi dost ve kardeş ülkelerle yapılan işbirliklerinde de değerlendirmeye önem verdiklerini anlatarak, “Bunlar arasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti daha özel bir yere sahip. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde 2024 yılında Ulusal Coğrafi Veri Altyapısı Projesi’ni başlattık ve bu ilişkilerimize önemli bir örnek. Proje kapsamında bugün geldiğimiz noktada hava fotoğrafları çekimleri, gerçek ortofoto üretimleri ve 3 boyutlu dijital ikiz çalışmalarını tamamladık ve üretilen verileri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti otoritelerine teslim edilme aşamasına gelmiş durumdayız.” bilgisini paylaştı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, yürütülen tüm bu çalışmaların ortak hedefinin coğrafi veriyi ülkenin kalkınmasına hizmet eden güçlü bir kaynağa dönüştürmek olduğunun altını çizerek, “Türkiye Yüzyılı vizyonumuzla, coğrafi veriyi kamu yönetiminde daha doğru kararların alınması, yatırımların daha etkin planlanması, kaynakların daha verimli kullanımı, ekonomik ve toplumsal değer üreten yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesinde stratejik bir güce dönüştürmeye kararlıyız.” diye konuştu.
Kaynak: AA
Bir yanıt yazın