باغچەلیدن تورك دولتلری تشکیلات آچیقلامسی
باغچەلیدن تورك دولتلری تشکیلات آچیقلامسی
باغچەلی، آدرییاتیكدن چین سدننه اوزانان گڭیش تورك دنیاسندە سیاسی ارادەنڭ گوچلەنلندیگی، اکونومیك و تجاری ایلیشکیلرڭ گلیشدیگی، اولاشدیرمه و انرژی باغلانتیلرنڭ گەنیشلەدیگی یڭی بر دونمڭ شکللەنلندیگینی بیلدیردی.
صاوونمه صنایعسی، تکنولوژی، اگیتیم، بیلیم و کولتور باشده اولمق أوزرە برچوق آلانده أیشبیرلگی امکانلرنڭ آرتمسنڭ، تورك دولتلری آراسندەکی ایلیشکیلری چوق بویوطلی بر یاپییە قاووشطوردوغنە دقّدی چکن باغچەلی، شویله دوام ایتدی:
“تورك دولتلری تشکیلات بنیەسیدەكی ایلیشکیلرڭ تملندە، هر بر أویه دولتڭ اگەمنلگنە، باغیمسزلغنە، طوپراق بتونلگنە و کندی ایچ حقوغنە صایغی ایلکەسی بولونمقدەدر. هر بر تورك جمهوریتی کندی ایچندە مستقل و اگەمن بر دولتدر. تورك دولتلری آراسندەکی أیشبیرلگی، بو اگەمنلك آڭلاییشینی اساس آلمقدە، قارشیلقلی صایغی، اشیتلك و اورتاق منفعتلر تملندە گلیشمكدەدر. اگەدن حظرە، گچمشدن گلەجگە تورکیه و آذربیجان عین گوڭل جغرافیەسنڭ ایکی گوچلی دولدیدر. ایکی أولکه آراسندەکی قرداشلك حقوغینی زەدەلەمەیە یوڭلیك هر تورلی یاقلاشیم قارشیسنده صاغدویو، قارشیلقلی آڭلاییش و اورتاق عقل تملندە حرکت ایدیلمسی بویوك أونم طاشیمقدەدر.
تورکیەنڭ تورك دولتلری تشکیلات دونم باشقانلغنی أوستلەنلنەجك اولمسی دە بو گلیشمەلرڭ اورتایه چیقاردیغی أونملی بر صوروملیلق و فرصتدر. تورکیه ایلە آذربیجان آراسندەکی ایلیشکیلر ایسە بو سورجڭ اڭ گوچلی طایاناقلرندن بریدر. ایکی أولکه آراسندەکی تاریخی، کولتورل و قرداشلك باغلری، سیاسی گلیشمەلرڭ أوتەسندە ملتلرمزنڭ اورتاق حافظەسینه و گوڭل باغنە طایانمقدەدر. بو باقیمدن قاراباغ ظفرینڭ باشقوموطانی آذربیجان جمهورباشقانی صایین الهام علی یەو ایلە جمهور باشقانیمز صایین رجب طیّب ارطوغانڭ ذروەدە گرچكلەشتیرەجگی بولوشمانڭ، تورکیه-آذربیجان قرداشلكنڭ صارصیلمز ارادەسنی بر کز داها اورتایه قویاجاغنە اینانییورز.”
“٢٠٤٠ ویزیون بلگەسی طوغریلتیسندە قالیجی و صوڭوچ اوداقلی پروژەلر گلیشدیرملی”
اکیم آینڭ صوڭ هفتەسندە آنقرەدە گرچکلشدیریلەجك تورك دولتلری تشکیلات ذروەسینڭ بو باقیمدن تاریخی بر أونم طاشیدیغڭی وورغولایان باغچەلی، ذروەدە دونم باشقانلقنڭ آذربیجاندن تورکیەیە گچمسییله برلکدە تورکیەنڭ، تورك دنیاسنڭ اورتاق هدفلرنڭ حیاتە گچیریلمەسینه یوڭلیك أونملی بر صوروملیلق أوستلەنلنەجگینی بلیرتدی.
تورکیەنڭ تاریخی بیریکیمی، دولت تجربەسی، اکونومیك قپاسیتەسی، دیپلوماتیك گوجی و تورك دنیاسییله قوردیغی گوچلی ایلیشکیلری سایهسنده تشکیلاتڭ گلیشیمنده أونملی بر قونومە صاحب اولدیغنڭ آلتینی چیزن باغچەلی، آچیقلامەسنی شویله سوردیردی:
“دونم باشقانلغی سورجندە تورکیەنڭ أوڭندە قاپساملی بر چالیشمه گوندمی بولونمقدەدر. باقانلقلر، قامو قوروملری، أونیورسیتەلر، یرل یوڭتیملر، مسلك قورولوشلری و سیویل طوپلوم یاپیلری، کندی گورو آلانلرندە تورك دولتلری تشکیلاتنڭ ٢٠٤٠ ویزیون بلگەسی طوغریلتیسندە صومیت، قالیجی و صوڭوچ اوداقلی پروژەلر گلیشدیرملیدر.
اسماعیل گاصپیرالینڭ اورتایه قویدیغی ‘دلده، فکرده، ایشته برلك’ آڭلاییشی، بوگون تورك دولتلری آراسندەکی ایلیشکیلرڭ چاغین شرطلرنە اویغون بیچیمدە گلیشدیریلمسی باقیمندن یول گوستریجی نیتەلیگینی قورومقدەدر. بو چرچوەدە اگیتیم، کولتور، اقونومی، بیلیم و تکنولوژی آلانلرندە أیشبیرلگی مقانیزمەلری گوچلندیریلملی، تورکیەنڭ بیلگی بیریکیمی و قورومسال قپاسیتەسی، تورك دنیاسنڭ اورتاق قالقینمه هدفلری طوغریلتیسندە دگرلندیریلملیدر.”
باغچەلی، تورك دنیاسنڭ صاحب اولدیغی پوتانسییلڭ دولتلرڭ موجود امکانلرنڭ طوپلامندن داها بویوك بر آڭلام طاشیدیغڭی بلیرتەرك، بو پوتانسییلڭ گرچك بر گوجە دونوشمسنڭ اورتاق عقل، گوچلی قوئوردیناسیون، قارشیلقلی صایغی، اگەمنلكلرە رعایت و اوزون وعدەلی بر باقیشله ممکن اولاجغنی وورغولادی.
تورکیەنڭ تورك دولتلری تشکیلات دونم باشقانلقنڭ بو آڭلاییشڭ صومیت صوڭوچلرە دونوشتورولدوغی بر دونم اولمسی گرکدیگنی افاده ایدن باغچەلی، “استقامدمز آچیقدر، باشده آذربیجان اولمق أوزرە تورك دنیاسی آراسندەکی قرداشلك حقوغینی و گوڭل باغینی زدەلەیەجك هیچ بر نفاق تخومنڭ آرامزنه اكیلمسینه مساعده ایتمدن، تورك جمهوریتلرنڭ اگەمنلك و باغیمصیزلقلرنە قارشیلقلی صایغی تملندە ایش برلگیمزنی درینلشدیرمك، تاریخمزنڭ بزلرە یوکلەدیگی صوروملیلق بیلینجییله اورتاق گلەجگمزنی انشا ایتمك، تورك و تورکیه یوز ییلی هدفینی تورك دنیاسنڭ یوکسەلیشییله بولوشطورماقطیر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
باغچەلی، تورکیەنڭ تورك دولتلری تشکیلات دونم باشقانلغی سورجندە تاریخندن آلدیغی گوچ، دولت تجربەسی و گلەجك ویزیونییله تورك دنیاسنڭ برلك، طایانیشمه و یوکسلیش هدفلرینە قاتقی صنعمایە دوام ایدەجگنی قید ایتدی.
قایناق: آه
Bahçeli’den Türk Devletleri Teşkilatı açıklaması
Bahçeli, Adriyatik’ten Çin Seddi’ne uzanan geniş Türk dünyasında siyasi iradenin güçlendiği, ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştiği, ulaştırma ve enerji bağlantılarının genişlediği yeni bir dönemin şekillendiğini bildirdi.
Savunma sanayisi, teknoloji, eğitim, bilim ve kültür başta olmak üzere birçok alanda işbirliği imkanlarının artmasının, Türk devletleri arasındaki ilişkileri çok boyutlu bir yapıya kavuşturduğuna dikkati çeken Bahçeli, şöyle devam etti:
“Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki ilişkilerin temelinde, her bir üye devletin egemenliğine, bağımsızlığına, toprak bütünlüğüne ve kendi iç hukukuna saygı ilkesi bulunmaktadır. Her bir Türk cumhuriyeti kendi içinde müstakil ve egemen bir devlettir. Türk devletleri arasındaki işbirliği, bu egemenlik anlayışını esas almakta, karşılıklı saygı, eşitlik ve ortak menfaatler temelinde gelişmektedir. Ege’den Hazar’a, geçmişten geleceğe Türkiye ve Azerbaycan aynı gönül coğrafyasının iki güçlü devletidir. İki ülke arasındaki kardeşlik hukukunu zedelemeye yönelik her türlü yaklaşım karşısında sağduyu, karşılıklı anlayış ve ortak akıl temelinde hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığını üstlenecek olması da bu gelişmelerin ortaya çıkardığı önemli bir sorumluluk ve fırsattır. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler ise bu sürecin en güçlü dayanaklarından biridir. İki ülke arasındaki tarihi, kültürel ve kardeşlik bağları, siyasi gelişmelerin ötesinde milletlerimizin ortak hafızasına ve gönül bağına dayanmaktadır. Bu bakımdan Karabağ Zaferi’nin Başkomutanı Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev ile Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın zirvede gerçekleştireceği buluşmanın, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin sarsılmaz iradesini bir kez daha ortaya koyacağına inanıyoruz.”
“2040 Vizyon Belgesi doğrultusunda kalıcı ve sonuç odaklı projeler geliştirmeli”
Ekim ayının son haftasında Ankara’da gerçekleştirilecek Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nin bu bakımdan tarihi bir önem taşıdığını vurgulayan Bahçeli, zirvede dönem başkanlığının Azerbaycan’dan Türkiye’ye geçmesiyle birlikte Türkiye’nin, Türk dünyasının ortak hedeflerinin hayata geçirilmesine yönelik önemli bir sorumluluk üstleneceğini belirtti.
Türkiye’nin tarihi birikimi, devlet tecrübesi, ekonomik kapasitesi, diplomatik gücü ve Türk dünyasıyla kurduğu güçlü ilişkileri sayesinde Teşkilatın gelişiminde önemli bir konuma sahip olduğunun altını çizen Bahçeli, açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Dönem başkanlığı sürecinde Türkiye’nin önünde kapsamlı bir çalışma gündemi bulunmaktadır. Bakanlıklar, kamu kurumları, üniversiteler, yerel yönetimler, meslek kuruluşları ve sivil toplum yapıları, kendi görev alanlarında Türk Devletleri Teşkilatının 2040 Vizyon Belgesi doğrultusunda somut, kalıcı ve sonuç odaklı projeler geliştirmelidir.
İsmail Gaspıralı’nın ortaya koyduğu ‘Dilde, fikirde, işte birlik’ anlayışı, bugün Türk devletleri arasındaki ilişkilerin çağın şartlarına uygun biçimde geliştirilmesi bakımından yol gösterici niteliğini korumaktadır. Bu çerçevede eğitim, kültür, ekonomi, bilim ve teknoloji alanlarında işbirliği mekanizmaları güçlendirilmeli, Türkiye’nin bilgi birikimi ve kurumsal kapasitesi, Türk dünyasının ortak kalkınma hedefleri doğrultusunda değerlendirilmelidir.”
Bahçeli, Türk dünyasının sahip olduğu potansiyelin devletlerin mevcut imkanlarının toplamından daha büyük bir anlam taşıdığını belirterek, bu potansiyelin gerçek bir güce dönüşmesinin ortak akıl, güçlü koordinasyon, karşılıklı saygı, egemenliklere riayet ve uzun vadeli bir bakışla mümkün olacağını vurguladı.
Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığının bu anlayışın somut sonuçlara dönüştürüldüğü bir dönem olması gerektiğini ifade eden Bahçeli, “İstikametimiz açıktır, başta Azerbaycan olmak üzere Türk dünyası arasındaki kardeşlik hukukunu ve gönül bağını zedeleyecek hiçbir nifak tohumunun aramıza ekilmesine müsaade etmeden, Türk cumhuriyetlerinin egemenlik ve bağımsızlıklarına karşılıklı saygı temelinde işbirliğimizi derinleştirmek, tarihimizin bizlere yüklediği sorumluluk bilinciyle ortak geleceğimizi inşa etmek, Türk ve Türkiye Yüzyılı hedefini Türk dünyasının yükselişiyle buluşturmaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Bahçeli, Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığı sürecinde tarihinden aldığı güç, devlet tecrübesi ve gelecek vizyonuyla Türk dünyasının birlik, dayanışma ve yükseliş hedeflerine katkı sunmaya devam edeceğini kaydetti.
Kaynak: AA
باغچەلیدن تورك دولتلری تشکیلات آچیقلامسی
باغچەلی، تورك دولتلری تشکیلات و تورکیەنڭ دونم باشقانلغنە ایلیشکین یاپدیغی یازیلی آچیقلامه دە، تورك دولتلری تشکیلاتنڭ اورتاق تاریخ، کولتور و مشترك گلەجك تصورنڭ قورومسال زمین حالنه گلدیگنی افاده ایتدی.باغچەلی، آدرییاتیكدن چین سدننه اوزانان گڭیش تورك دنیاسندە سیاسی ارادەنڭ گوچلەنلندیگی، اکونومیك و تجاری ایلیشکیلرڭ گلیشدیگی، اولاشدیرمه و انرژی باغلانتیلرنڭ گەنیشلەدیگی یڭی بر دونمڭ شکللەنلندیگینی بیلدیردی.
صاوونمه صنایعسی، تکنولوژی، اگیتیم، بیلیم و کولتور باشده اولمق أوزرە برچوق آلانده أیشبیرلگی امکانلرنڭ آرتمسنڭ، تورك دولتلری آراسندەکی ایلیشکیلری چوق بویوطلی بر یاپییە قاووشطوردوغنە دقّدی چکن باغچەلی، شویله دوام ایتدی:
“تورك دولتلری تشکیلات بنیەسیدەكی ایلیشکیلرڭ تملندە، هر بر أویه دولتڭ اگەمنلگنە، باغیمسزلغنە، طوپراق بتونلگنە و کندی ایچ حقوغنە صایغی ایلکەسی بولونمقدەدر. هر بر تورك جمهوریتی کندی ایچندە مستقل و اگەمن بر دولتدر. تورك دولتلری آراسندەکی أیشبیرلگی، بو اگەمنلك آڭلاییشینی اساس آلمقدە، قارشیلقلی صایغی، اشیتلك و اورتاق منفعتلر تملندە گلیشمكدەدر. اگەدن حظرە، گچمشدن گلەجگە تورکیه و آذربیجان عین گوڭل جغرافیەسنڭ ایکی گوچلی دولدیدر. ایکی أولکه آراسندەکی قرداشلك حقوغینی زەدەلەمەیە یوڭلیك هر تورلی یاقلاشیم قارشیسنده صاغدویو، قارشیلقلی آڭلاییش و اورتاق عقل تملندە حرکت ایدیلمسی بویوك أونم طاشیمقدەدر.
تورکیەنڭ تورك دولتلری تشکیلات دونم باشقانلغنی أوستلەنلنەجك اولمسی دە بو گلیشمەلرڭ اورتایه چیقاردیغی أونملی بر صوروملیلق و فرصتدر. تورکیه ایلە آذربیجان آراسندەکی ایلیشکیلر ایسە بو سورجڭ اڭ گوچلی طایاناقلرندن بریدر. ایکی أولکه آراسندەکی تاریخی، کولتورل و قرداشلك باغلری، سیاسی گلیشمەلرڭ أوتەسندە ملتلرمزنڭ اورتاق حافظەسینه و گوڭل باغنە طایانمقدەدر. بو باقیمدن قاراباغ ظفرینڭ باشقوموطانی آذربیجان جمهورباشقانی صایین الهام علی یەو ایلە جمهور باشقانیمز صایین رجب طیّب ارطوغانڭ ذروەدە گرچكلەشتیرەجگی بولوشمانڭ، تورکیه-آذربیجان قرداشلكنڭ صارصیلمز ارادەسنی بر کز داها اورتایه قویاجاغنە اینانییورز.”
“٢٠٤٠ ویزیون بلگەسی طوغریلتیسندە قالیجی و صوڭوچ اوداقلی پروژەلر گلیشدیرملی”
اکیم آینڭ صوڭ هفتەسندە آنقرەدە گرچکلشدیریلەجك تورك دولتلری تشکیلات ذروەسینڭ بو باقیمدن تاریخی بر أونم طاشیدیغڭی وورغولایان باغچەلی، ذروەدە دونم باشقانلقنڭ آذربیجاندن تورکیەیە گچمسییله برلکدە تورکیەنڭ، تورك دنیاسنڭ اورتاق هدفلرنڭ حیاتە گچیریلمەسینه یوڭلیك أونملی بر صوروملیلق أوستلەنلنەجگینی بلیرتدی.
تورکیەنڭ تاریخی بیریکیمی، دولت تجربەسی، اکونومیك قپاسیتەسی، دیپلوماتیك گوجی و تورك دنیاسییله قوردیغی گوچلی ایلیشکیلری سایهسنده تشکیلاتڭ گلیشیمنده أونملی بر قونومە صاحب اولدیغنڭ آلتینی چیزن باغچەلی، آچیقلامەسنی شویله سوردیردی:
“دونم باشقانلغی سورجندە تورکیەنڭ أوڭندە قاپساملی بر چالیشمه گوندمی بولونمقدەدر. باقانلقلر، قامو قوروملری، أونیورسیتەلر، یرل یوڭتیملر، مسلك قورولوشلری و سیویل طوپلوم یاپیلری، کندی گورو آلانلرندە تورك دولتلری تشکیلاتنڭ ٢٠٤٠ ویزیون بلگەسی طوغریلتیسندە صومیت، قالیجی و صوڭوچ اوداقلی پروژەلر گلیشدیرملیدر.
اسماعیل گاصپیرالینڭ اورتایه قویدیغی ‘دلده، فکرده، ایشته برلك’ آڭلاییشی، بوگون تورك دولتلری آراسندەکی ایلیشکیلرڭ چاغین شرطلرنە اویغون بیچیمدە گلیشدیریلمسی باقیمندن یول گوستریجی نیتەلیگینی قورومقدەدر. بو چرچوەدە اگیتیم، کولتور، اقونومی، بیلیم و تکنولوژی آلانلرندە أیشبیرلگی مقانیزمەلری گوچلندیریلملی، تورکیەنڭ بیلگی بیریکیمی و قورومسال قپاسیتەسی، تورك دنیاسنڭ اورتاق قالقینمه هدفلری طوغریلتیسندە دگرلندیریلملیدر.”
باغچەلی، تورك دنیاسنڭ صاحب اولدیغی پوتانسییلڭ دولتلرڭ موجود امکانلرنڭ طوپلامندن داها بویوك بر آڭلام طاشیدیغڭی بلیرتەرك، بو پوتانسییلڭ گرچك بر گوجە دونوشمسنڭ اورتاق عقل، گوچلی قوئوردیناسیون، قارشیلقلی صایغی، اگەمنلكلرە رعایت و اوزون وعدەلی بر باقیشله ممکن اولاجغنی وورغولادی.
تورکیەنڭ تورك دولتلری تشکیلات دونم باشقانلقنڭ بو آڭلاییشڭ صومیت صوڭوچلرە دونوشتورولدوغی بر دونم اولمسی گرکدیگنی افاده ایدن باغچەلی، “استقامدمز آچیقدر، باشده آذربیجان اولمق أوزرە تورك دنیاسی آراسندەکی قرداشلك حقوغینی و گوڭل باغینی زدەلەیەجك هیچ بر نفاق تخومنڭ آرامزنه اكیلمسینه مساعده ایتمدن، تورك جمهوریتلرنڭ اگەمنلك و باغیمصیزلقلرنە قارشیلقلی صایغی تملندە ایش برلگیمزنی درینلشدیرمك، تاریخمزنڭ بزلرە یوکلەدیگی صوروملیلق بیلینجییله اورتاق گلەجگمزنی انشا ایتمك، تورك و تورکیه یوز ییلی هدفینی تورك دنیاسنڭ یوکسەلیشییله بولوشطورماقطیر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
باغچەلی، تورکیەنڭ تورك دولتلری تشکیلات دونم باشقانلغی سورجندە تاریخندن آلدیغی گوچ، دولت تجربەسی و گلەجك ویزیونییله تورك دنیاسنڭ برلك، طایانیشمه و یوکسلیش هدفلرینە قاتقی صنعمایە دوام ایدەجگنی قید ایتدی.
قایناق: آه
Bahçeli’den Türk Devletleri Teşkilatı açıklaması
Bahçeli, Türk Devletleri Teşkilatı ve Türkiye’nin dönem başkanlığına ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, Türk Devletleri Teşkilatının ortak tarih, kültür ve müşterek gelecek tasavvurunun kurumsal zemini haline geldiğini ifade etti.Bahçeli, Adriyatik’ten Çin Seddi’ne uzanan geniş Türk dünyasında siyasi iradenin güçlendiği, ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştiği, ulaştırma ve enerji bağlantılarının genişlediği yeni bir dönemin şekillendiğini bildirdi.
Savunma sanayisi, teknoloji, eğitim, bilim ve kültür başta olmak üzere birçok alanda işbirliği imkanlarının artmasının, Türk devletleri arasındaki ilişkileri çok boyutlu bir yapıya kavuşturduğuna dikkati çeken Bahçeli, şöyle devam etti:
“Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki ilişkilerin temelinde, her bir üye devletin egemenliğine, bağımsızlığına, toprak bütünlüğüne ve kendi iç hukukuna saygı ilkesi bulunmaktadır. Her bir Türk cumhuriyeti kendi içinde müstakil ve egemen bir devlettir. Türk devletleri arasındaki işbirliği, bu egemenlik anlayışını esas almakta, karşılıklı saygı, eşitlik ve ortak menfaatler temelinde gelişmektedir. Ege’den Hazar’a, geçmişten geleceğe Türkiye ve Azerbaycan aynı gönül coğrafyasının iki güçlü devletidir. İki ülke arasındaki kardeşlik hukukunu zedelemeye yönelik her türlü yaklaşım karşısında sağduyu, karşılıklı anlayış ve ortak akıl temelinde hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığını üstlenecek olması da bu gelişmelerin ortaya çıkardığı önemli bir sorumluluk ve fırsattır. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler ise bu sürecin en güçlü dayanaklarından biridir. İki ülke arasındaki tarihi, kültürel ve kardeşlik bağları, siyasi gelişmelerin ötesinde milletlerimizin ortak hafızasına ve gönül bağına dayanmaktadır. Bu bakımdan Karabağ Zaferi’nin Başkomutanı Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev ile Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın zirvede gerçekleştireceği buluşmanın, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin sarsılmaz iradesini bir kez daha ortaya koyacağına inanıyoruz.”
“2040 Vizyon Belgesi doğrultusunda kalıcı ve sonuç odaklı projeler geliştirmeli”
Ekim ayının son haftasında Ankara’da gerçekleştirilecek Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nin bu bakımdan tarihi bir önem taşıdığını vurgulayan Bahçeli, zirvede dönem başkanlığının Azerbaycan’dan Türkiye’ye geçmesiyle birlikte Türkiye’nin, Türk dünyasının ortak hedeflerinin hayata geçirilmesine yönelik önemli bir sorumluluk üstleneceğini belirtti.
Türkiye’nin tarihi birikimi, devlet tecrübesi, ekonomik kapasitesi, diplomatik gücü ve Türk dünyasıyla kurduğu güçlü ilişkileri sayesinde Teşkilatın gelişiminde önemli bir konuma sahip olduğunun altını çizen Bahçeli, açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Dönem başkanlığı sürecinde Türkiye’nin önünde kapsamlı bir çalışma gündemi bulunmaktadır. Bakanlıklar, kamu kurumları, üniversiteler, yerel yönetimler, meslek kuruluşları ve sivil toplum yapıları, kendi görev alanlarında Türk Devletleri Teşkilatının 2040 Vizyon Belgesi doğrultusunda somut, kalıcı ve sonuç odaklı projeler geliştirmelidir.
İsmail Gaspıralı’nın ortaya koyduğu ‘Dilde, fikirde, işte birlik’ anlayışı, bugün Türk devletleri arasındaki ilişkilerin çağın şartlarına uygun biçimde geliştirilmesi bakımından yol gösterici niteliğini korumaktadır. Bu çerçevede eğitim, kültür, ekonomi, bilim ve teknoloji alanlarında işbirliği mekanizmaları güçlendirilmeli, Türkiye’nin bilgi birikimi ve kurumsal kapasitesi, Türk dünyasının ortak kalkınma hedefleri doğrultusunda değerlendirilmelidir.”
Bahçeli, Türk dünyasının sahip olduğu potansiyelin devletlerin mevcut imkanlarının toplamından daha büyük bir anlam taşıdığını belirterek, bu potansiyelin gerçek bir güce dönüşmesinin ortak akıl, güçlü koordinasyon, karşılıklı saygı, egemenliklere riayet ve uzun vadeli bir bakışla mümkün olacağını vurguladı.
Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığının bu anlayışın somut sonuçlara dönüştürüldüğü bir dönem olması gerektiğini ifade eden Bahçeli, “İstikametimiz açıktır, başta Azerbaycan olmak üzere Türk dünyası arasındaki kardeşlik hukukunu ve gönül bağını zedeleyecek hiçbir nifak tohumunun aramıza ekilmesine müsaade etmeden, Türk cumhuriyetlerinin egemenlik ve bağımsızlıklarına karşılıklı saygı temelinde işbirliğimizi derinleştirmek, tarihimizin bizlere yüklediği sorumluluk bilinciyle ortak geleceğimizi inşa etmek, Türk ve Türkiye Yüzyılı hedefini Türk dünyasının yükselişiyle buluşturmaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Bahçeli, Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığı sürecinde tarihinden aldığı güç, devlet tecrübesi ve gelecek vizyonuyla Türk dünyasının birlik, dayanışma ve yükseliş hedeflerine katkı sunmaya devam edeceğini kaydetti.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
باغچەلی، تورك دولتلری تشکیلات و تورکیەنڭ دونم باشقانلغنە ایلیشکین یاپدیغی یازیلی آچیقلامه دە، تورك دولتلری تشکیلاتنڭ اورتاق تاریخ، کولتور و مشترك گلەجك تصورنڭ قورومسال زمین حالنه گلدیگنی افاده ایتدی.
باغچەلی، آدرییاتیكدن چین سدننه اوزانان گڭیش تورك دنیاسندە سیاسی ارادەنڭ گوچلەنلندیگی، اکونومیك و تجاری ایلیشکیلرڭ گلیشدیگی، اولاشدیرمه و انرژی باغلانتیلرنڭ گەنیشلەدیگی یڭی بر دونمڭ شکللەنلندیگینی بیلدیردی.
صاوونمه صنایعسی، تکنولوژی، اگیتیم، بیلیم و کولتور باشده اولمق أوزرە برچوق آلانده أیشبیرلگی امکانلرنڭ آرتمسنڭ، تورك دولتلری آراسندەکی ایلیشکیلری چوق بویوطلی بر یاپییە قاووشطوردوغنە دقّدی چکن باغچەلی، شویله دوام ایتدی:
“تورك دولتلری تشکیلات بنیەسیدەكی ایلیشکیلرڭ تملندە، هر بر أویه دولتڭ اگەمنلگنە، باغیمسزلغنە، طوپراق بتونلگنە و کندی ایچ حقوغنە صایغی ایلکەسی بولونمقدەدر. هر بر تورك جمهوریتی کندی ایچندە مستقل و اگەمن بر دولتدر. تورك دولتلری آراسندەکی أیشبیرلگی، بو اگەمنلك آڭلاییشینی اساس آلمقدە، قارشیلقلی صایغی، اشیتلك و اورتاق منفعتلر تملندە گلیشمكدەدر. اگەدن حظرە، گچمشدن گلەجگە تورکیه و آذربیجان عین گوڭل جغرافیەسنڭ ایکی گوچلی دولدیدر. ایکی أولکه آراسندەکی قرداشلك حقوغینی زەدەلەمەیە یوڭلیك هر تورلی یاقلاشیم قارشیسنده صاغدویو، قارشیلقلی آڭلاییش و اورتاق عقل تملندە حرکت ایدیلمسی بویوك أونم طاشیمقدەدر.
تورکیەنڭ تورك دولتلری تشکیلات دونم باشقانلغنی أوستلەنلنەجك اولمسی دە بو گلیشمەلرڭ اورتایه چیقاردیغی أونملی بر صوروملیلق و فرصتدر. تورکیه ایلە آذربیجان آراسندەکی ایلیشکیلر ایسە بو سورجڭ اڭ گوچلی طایاناقلرندن بریدر. ایکی أولکه آراسندەکی تاریخی، کولتورل و قرداشلك باغلری، سیاسی گلیشمەلرڭ أوتەسندە ملتلرمزنڭ اورتاق حافظەسینه و گوڭل باغنە طایانمقدەدر. بو باقیمدن قاراباغ ظفرینڭ باشقوموطانی آذربیجان جمهورباشقانی صایین الهام علی یەو ایلە جمهور باشقانیمز صایین رجب طیّب ارطوغانڭ ذروەدە گرچكلەشتیرەجگی بولوشمانڭ، تورکیه-آذربیجان قرداشلكنڭ صارصیلمز ارادەسنی بر کز داها اورتایه قویاجاغنە اینانییورز.”
“٢٠٤٠ ویزیون بلگەسی طوغریلتیسندە قالیجی و صوڭوچ اوداقلی پروژەلر گلیشدیرملی”
اکیم آینڭ صوڭ هفتەسندە آنقرەدە گرچکلشدیریلەجك تورك دولتلری تشکیلات ذروەسینڭ بو باقیمدن تاریخی بر أونم طاشیدیغڭی وورغولایان باغچەلی، ذروەدە دونم باشقانلقنڭ آذربیجاندن تورکیەیە گچمسییله برلکدە تورکیەنڭ، تورك دنیاسنڭ اورتاق هدفلرنڭ حیاتە گچیریلمەسینه یوڭلیك أونملی بر صوروملیلق أوستلەنلنەجگینی بلیرتدی.
تورکیەنڭ تاریخی بیریکیمی، دولت تجربەسی، اکونومیك قپاسیتەسی، دیپلوماتیك گوجی و تورك دنیاسییله قوردیغی گوچلی ایلیشکیلری سایهسنده تشکیلاتڭ گلیشیمنده أونملی بر قونومە صاحب اولدیغنڭ آلتینی چیزن باغچەلی، آچیقلامەسنی شویله سوردیردی:
“دونم باشقانلغی سورجندە تورکیەنڭ أوڭندە قاپساملی بر چالیشمه گوندمی بولونمقدەدر. باقانلقلر، قامو قوروملری، أونیورسیتەلر، یرل یوڭتیملر، مسلك قورولوشلری و سیویل طوپلوم یاپیلری، کندی گورو آلانلرندە تورك دولتلری تشکیلاتنڭ ٢٠٤٠ ویزیون بلگەسی طوغریلتیسندە صومیت، قالیجی و صوڭوچ اوداقلی پروژەلر گلیشدیرملیدر.
اسماعیل گاصپیرالینڭ اورتایه قویدیغی ‘دلده، فکرده، ایشته برلك’ آڭلاییشی، بوگون تورك دولتلری آراسندەکی ایلیشکیلرڭ چاغین شرطلرنە اویغون بیچیمدە گلیشدیریلمسی باقیمندن یول گوستریجی نیتەلیگینی قورومقدەدر. بو چرچوەدە اگیتیم، کولتور، اقونومی، بیلیم و تکنولوژی آلانلرندە أیشبیرلگی مقانیزمەلری گوچلندیریلملی، تورکیەنڭ بیلگی بیریکیمی و قورومسال قپاسیتەسی، تورك دنیاسنڭ اورتاق قالقینمه هدفلری طوغریلتیسندە دگرلندیریلملیدر.”
باغچەلی، تورك دنیاسنڭ صاحب اولدیغی پوتانسییلڭ دولتلرڭ موجود امکانلرنڭ طوپلامندن داها بویوك بر آڭلام طاشیدیغڭی بلیرتەرك، بو پوتانسییلڭ گرچك بر گوجە دونوشمسنڭ اورتاق عقل، گوچلی قوئوردیناسیون، قارشیلقلی صایغی، اگەمنلكلرە رعایت و اوزون وعدەلی بر باقیشله ممکن اولاجغنی وورغولادی.
تورکیەنڭ تورك دولتلری تشکیلات دونم باشقانلقنڭ بو آڭلاییشڭ صومیت صوڭوچلرە دونوشتورولدوغی بر دونم اولمسی گرکدیگنی افاده ایدن باغچەلی، “استقامدمز آچیقدر، باشده آذربیجان اولمق أوزرە تورك دنیاسی آراسندەکی قرداشلك حقوغینی و گوڭل باغینی زدەلەیەجك هیچ بر نفاق تخومنڭ آرامزنه اكیلمسینه مساعده ایتمدن، تورك جمهوریتلرنڭ اگەمنلك و باغیمصیزلقلرنە قارشیلقلی صایغی تملندە ایش برلگیمزنی درینلشدیرمك، تاریخمزنڭ بزلرە یوکلەدیگی صوروملیلق بیلینجییله اورتاق گلەجگمزنی انشا ایتمك، تورك و تورکیه یوز ییلی هدفینی تورك دنیاسنڭ یوکسەلیشییله بولوشطورماقطیر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
باغچەلی، تورکیەنڭ تورك دولتلری تشکیلات دونم باشقانلغی سورجندە تاریخندن آلدیغی گوچ، دولت تجربەسی و گلەجك ویزیونییله تورك دنیاسنڭ برلك، طایانیشمه و یوکسلیش هدفلرینە قاتقی صنعمایە دوام ایدەجگنی قید ایتدی.
قایناق: آه
Bahçeli, Türk Devletleri Teşkilatı ve Türkiye’nin dönem başkanlığına ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, Türk Devletleri Teşkilatının ortak tarih, kültür ve müşterek gelecek tasavvurunun kurumsal zemini haline geldiğini ifade etti.
Bahçeli, Adriyatik’ten Çin Seddi’ne uzanan geniş Türk dünyasında siyasi iradenin güçlendiği, ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştiği, ulaştırma ve enerji bağlantılarının genişlediği yeni bir dönemin şekillendiğini bildirdi.
Savunma sanayisi, teknoloji, eğitim, bilim ve kültür başta olmak üzere birçok alanda işbirliği imkanlarının artmasının, Türk devletleri arasındaki ilişkileri çok boyutlu bir yapıya kavuşturduğuna dikkati çeken Bahçeli, şöyle devam etti:
“Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki ilişkilerin temelinde, her bir üye devletin egemenliğine, bağımsızlığına, toprak bütünlüğüne ve kendi iç hukukuna saygı ilkesi bulunmaktadır. Her bir Türk cumhuriyeti kendi içinde müstakil ve egemen bir devlettir. Türk devletleri arasındaki işbirliği, bu egemenlik anlayışını esas almakta, karşılıklı saygı, eşitlik ve ortak menfaatler temelinde gelişmektedir. Ege’den Hazar’a, geçmişten geleceğe Türkiye ve Azerbaycan aynı gönül coğrafyasının iki güçlü devletidir. İki ülke arasındaki kardeşlik hukukunu zedelemeye yönelik her türlü yaklaşım karşısında sağduyu, karşılıklı anlayış ve ortak akıl temelinde hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığını üstlenecek olması da bu gelişmelerin ortaya çıkardığı önemli bir sorumluluk ve fırsattır. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler ise bu sürecin en güçlü dayanaklarından biridir. İki ülke arasındaki tarihi, kültürel ve kardeşlik bağları, siyasi gelişmelerin ötesinde milletlerimizin ortak hafızasına ve gönül bağına dayanmaktadır. Bu bakımdan Karabağ Zaferi’nin Başkomutanı Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev ile Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın zirvede gerçekleştireceği buluşmanın, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin sarsılmaz iradesini bir kez daha ortaya koyacağına inanıyoruz.”
“2040 Vizyon Belgesi doğrultusunda kalıcı ve sonuç odaklı projeler geliştirmeli”
Ekim ayının son haftasında Ankara’da gerçekleştirilecek Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nin bu bakımdan tarihi bir önem taşıdığını vurgulayan Bahçeli, zirvede dönem başkanlığının Azerbaycan’dan Türkiye’ye geçmesiyle birlikte Türkiye’nin, Türk dünyasının ortak hedeflerinin hayata geçirilmesine yönelik önemli bir sorumluluk üstleneceğini belirtti.
Türkiye’nin tarihi birikimi, devlet tecrübesi, ekonomik kapasitesi, diplomatik gücü ve Türk dünyasıyla kurduğu güçlü ilişkileri sayesinde Teşkilatın gelişiminde önemli bir konuma sahip olduğunun altını çizen Bahçeli, açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Dönem başkanlığı sürecinde Türkiye’nin önünde kapsamlı bir çalışma gündemi bulunmaktadır. Bakanlıklar, kamu kurumları, üniversiteler, yerel yönetimler, meslek kuruluşları ve sivil toplum yapıları, kendi görev alanlarında Türk Devletleri Teşkilatının 2040 Vizyon Belgesi doğrultusunda somut, kalıcı ve sonuç odaklı projeler geliştirmelidir.
İsmail Gaspıralı’nın ortaya koyduğu ‘Dilde, fikirde, işte birlik’ anlayışı, bugün Türk devletleri arasındaki ilişkilerin çağın şartlarına uygun biçimde geliştirilmesi bakımından yol gösterici niteliğini korumaktadır. Bu çerçevede eğitim, kültür, ekonomi, bilim ve teknoloji alanlarında işbirliği mekanizmaları güçlendirilmeli, Türkiye’nin bilgi birikimi ve kurumsal kapasitesi, Türk dünyasının ortak kalkınma hedefleri doğrultusunda değerlendirilmelidir.”
Bahçeli, Türk dünyasının sahip olduğu potansiyelin devletlerin mevcut imkanlarının toplamından daha büyük bir anlam taşıdığını belirterek, bu potansiyelin gerçek bir güce dönüşmesinin ortak akıl, güçlü koordinasyon, karşılıklı saygı, egemenliklere riayet ve uzun vadeli bir bakışla mümkün olacağını vurguladı.
Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığının bu anlayışın somut sonuçlara dönüştürüldüğü bir dönem olması gerektiğini ifade eden Bahçeli, “İstikametimiz açıktır, başta Azerbaycan olmak üzere Türk dünyası arasındaki kardeşlik hukukunu ve gönül bağını zedeleyecek hiçbir nifak tohumunun aramıza ekilmesine müsaade etmeden, Türk cumhuriyetlerinin egemenlik ve bağımsızlıklarına karşılıklı saygı temelinde işbirliğimizi derinleştirmek, tarihimizin bizlere yüklediği sorumluluk bilinciyle ortak geleceğimizi inşa etmek, Türk ve Türkiye Yüzyılı hedefini Türk dünyasının yükselişiyle buluşturmaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Bahçeli, Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığı sürecinde tarihinden aldığı güç, devlet tecrübesi ve gelecek vizyonuyla Türk dünyasının birlik, dayanışma ve yükseliş hedeflerine katkı sunmaya devam edeceğini kaydetti.
Kaynak: AA

Bir yanıt yazın