گقرىدە اسرائیللی نفوسی آرتییور: “آیریجالیقلی پولیتیقەلر راحتسزلق یاراتدی” – GKRY’de İsrailli nüfusu artıyor: “Ayrıcalıklı politikalar rahatsızlık yarattı”

GKRY'de İsrailli nüfusu artıyor: "Ayrıcalıklı politikalar rahatsızlık yarattı"

İsrail’in Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ndeki (GKRY) Büyükelçiliği, bölgede artan İsrailli nüfusuna ilişkin “Yaklaşık 15-20 bin İsrailli halihazırda Kıbrıs’ı (Rum kesimini) evi olarak görüyor” açıklamasında bulundu. İsrail’in Lefkoşa Büyükelçiliğinin, Rum kesimindeki Phileleftheros gazetesinin dijital haber portalı Philenews sitesine yaptığı açıklamaya göre, yaklaşık 15 ila 20 bin İsrailli GKRY’yi ev olarak görüyor.

İsrailli şirketler için “merkez” mi olacak?

Habere göre Büyükelçilik, bu sayının yıllar içinde önemli ölçüde arttığını, GKRY’nin, İsrailliler için cazip olmasının coğrafi yakınlığın ve iki taraf arasındaki yakın ilişkilerin önemli rol oynadığını belirtti. Artan ekonomik ilişkilerin İsrailli şirketlerin GKRY’yi yalnızca bir satış pazarı olarak değil, uluslararası faaliyetlerini yürütmek için bir merkez olarak değerlendirmesine de yol açtığını aktaran Büyükelçilik, özellikle tarım ve su teknolojilerinde yeni işbirliği imkanlarının bulunduğunu kaydetti.

Büyükelçilik, İsrail’in tarım teknolojisi çözümlerinin GKRY’deki koşullarda test edilmesi ve bölgedeki çiftçilere tanıtılması amacıyla pilot gösterim çiftliği kurulması ihtimalinin değerlendirildiğini bildirdi. Haberde, GKRY’de yaşayan bazı İsraillilerin aynı zamanda Avrupa Birliği (AB) pasaportu taşıması nedeniyle resmi istatistiklerde İsrail vatandaşı olarak görünmeyebileceği ifadesi de yer alıyor. GKRY İstatistik Servisinin verilerine yer verilen habere göre İsrail, 2025’te Ada’nın en büyük ikinci turizm pazarı olurken ülkeden gelen ziyaretçiler toplam turist girişlerinin yüzde 13’ünü oluşturdu. Bununla birlikte, iki taraf arasındaki ticaret hacmi ise 2025’te 600 milyon avroyu aştı. İsrail’in GKRY’deki yatırımları da enerji, gayrimenkul, teknoloji ve turizm sektörlerinde genişledi.

İsrail ekonomisi için alarm: Varlıklı İsraillilerin göç oranı rekor kırdı

Tel Aviv Üniversitesinin araştırmasına göre, yaklaşık 49 bin İsrailli 2023 ve 2024’te bir yıldan uzun süreyle ülkeden ayrıldı. Bu araştırmaya göre ayrıca, 2025’te ülkeyi terk eden yaklaşık 50 bin kişinin de en az 12 ay yurt dışında kalmaları halinde göçmen olarak sınıflandırılacağı öngörülüyor.

Araştırmada, yüksek göç seviyelerinin devam etmesinin İsrail ekonomisi ve güvenliği açısından sonuçlar doğurabileceği belirtildi. Haberde yer verilen İsrail Vergi Dairesinin Planlama ve Ekonomi Bölümünün araştırması ise ülkeden ayrılanların profilinin değiştiğine işaret etti. Araştırmaya göre, varlıklı İsrailliler arasındaki göç oranı 2023 ve 2024’te rekor seviyelere ulaştı ve 2019’a kadar kaydedilen seviyenin neredeyse iki katına çıktı. Doktorlar, mühendisler ve diğer yüksek eğitimli ve yüksek gelirli çalışanların göç edenler arasında çok yüksek oranda bulunduğu belirtildi.

İsrail-GKRY hattında teknoloji işbirliği

Haberde ayrıca, İsrail ile GKRY arasındaki işbirliğinin ticaret ve yatırımla sınırlı kalmadığı, araştırma ve teknoloji alanlarına da yayıldığı belirtiliyor. Enerji depolama, yapay zeka ve siber güvenliğin de gelecekteki işbirliği alanları arasında gösterildiği haberde, İsrail merkezli BaroMar şirketi ile GKRY Enstitüsü arasındaki ortak çalışmanın bu alandaki mevcut projelerden biri olarak öne çıktığına dikkat çekiliyor. Buna göre, proje kapsamında su altında basınçlı hava kullanılarak enerji depolanmasını sağlayan bir sistem, PROTEAS araştırma tesisinde entegre edilerek test ediliyor.

Artan İsrail etkisinden rahatsızlık da doğuyor

GKRY’de giderek artan İsrail etkisinden bazı Rumların rahatsızlık duyduğu yönündeki haberler basına yansımıştı. Yunanistan merkezli, GKRY’de de yayımlanan Kathimerini gazetesinde çıkan “İsrail varlığının giderek artan etkisi” başlıklı makalede, İsraillilerin GKRY’ye yerleşimlerinin kalıcı olabileceğine işaret edilerek, hükümetin İsraillilere yönelik ayrıcalıklı politikaları eleştirilmişti. Makalede, GKRY’deki İsraillilerin ihtiyaçlarına yönelik okullar, ibadet yerleri, işletmeler ve altyapıların kurulmasının, Kıbrıs Rum toplumunda İsrail varlığının artık yalnızca yatırım veya turizm değil, “yerleşim ve daha büyük kalıcılık” niteliği kazandığı izlenimini güçlendirdiği ve sürecin böyle devam etmesi halinde toplumdaki İsrail ile iyi ilişkiler kabulünün zarar göreceği savunulmuştu.