یمندن قیزیلدەنیز مساژی: “گوگنلك اورتاق صوروملیلق”
یمندن قیزیلدەنیز مساژی: “گوگنلك اورتاق صوروملیلق”
بابولمندب بوغازندن گچن قارغو و انرژی سوقیاتنڭ کرهسال تدارك زنجیرلرنڭ مرکزندە یر آلدیغنی وورغولایان آل صاادی، “بورادن قایناقلانان تهدید، تجارت اقصادیغنده و انرژی فیئاتلری یوکسلدیگنده کمنڭ ملیدینی ویا فاتورەیی أودیەجك دولت صورمز.” دیدی.
آل صاادی، اولوسلر آراس طوپلومڭ دڭز قوریدورلرنی قورومه صوروملیلغنە دقّدی چکەرك “بو قونسیڭ گوزدن قاچیرمامسی گرکن بر گرچك وار. یمن دنیادن کندیسنی صاوونمەسنی ایستەمییور. یمن ذاتًا دنیانڭ چیقارلرینی صاوونییور. صورو، دنیانڭ بو چیقاری قورومانڭ اورتاق بر صوروملیلق اولدیغنی قبول ایدوب ایتمەیەجگیدر. بابولمندب و قیزیلدەنیزڭ گوگنلگی یمنی آسان بر صوروملیلق.” افادەلرینی قوللاندی.
صورونڭ آرتیق برقاچ کیلومترەلك قیی شریدنڭ قونترولی اولمادیغنی دیلە گتیرن آل صاادی، دنیانڭ اڭ أونملی تجارت قاپیلرندن برینڭ شانتاژ آراجنە دونوشمسینه اذن ویریلمەمسی گرکدیگنی وورغولادی.
آل صاادی، حوصیلەره قارشی قینامه مساژلرنڭ أوتەسینه گچیلمەسی گرکدیگنی بلیرتەرك، شونلری قید ایتدی:
“بوگون گرکلی اولان، میلیسلرڭ یمن طوپراقلرینی بر تهدید پلاتفورمنە دونوشتورمسنی انگللەیەجك بر جایدیریجیلق سیستمی قوردر. جایدیریلمایان تهدید، قاپسامه آلانینی گەنیشلەتیر، بوگون أودوللندیریلن هر هانگی بر شانتاژ، یارین چوق داها تهلکەلی بر شکلدە گری دونەجكدر. بو تهلکەنڭ اولوشمسنی بوگون انگللەمك، یارین اونڭلە مجادله ایتمەیە چالیشمقدن چوق داها آز مالیتلی اولاجقدر.”
یمندە انسانی طابلویە و چوجقلرڭ سلاح آلتینە آلینمسی قونوسنه دە دگینن آل صاادی، “بر یمنلی چوجغڭ طوغال یری باریقاتلر و مزارلقلر دگل، عائلەسنڭ یانی و اوقولدر.” دیدی.
آل صاادی، قونوشمسنڭ صوڭندە بمگكیە حوصی طیرمانیشینین، سیویللرڭ، سعودی عربستانڭ و تجاری کمیلرڭ هدف آلینمسنڭ قینانمسی، طیرمانیشطان حوصی میلیسلرنڭ صوروملی طوتولمسی و مشروع دولت ایلە ترور أورگودینی اشیتلەین دلدن قاچینیلمسی، ٢١٤٠، ٢٢١٦ و ٢٧٢٢ صاییلی بمگك قرارلری اویارنجە سلاحلرە، تکنولوژییە و فینانسمان آقیشینه یوڭلیك آمبارغونڭ تام اویغولانمسی، یمن حکومتنڭ قییلرده، لیمانلرده و قره سولرنده اگەمنلكینی صاغلامەسی ایچون قوللق قوتلرنڭ و ساحل گوگنلگڭ دستکلنمسی، یرندن ایدیلمش کیشیلرڭ و بولگەدەکی طوپلیلقلرڭ انسانی احتیاجلرنە آجلا یانیت ویریلمسی آدیملرنڭ آتیلمسی چاغریسندە بولوندی.
“بابولمندب بوغازڭدەكی و چورەسیدەكی طوروم صوڭ گونلردە گیدرەك داها دە استقرارسز بر حال آلمشدر”
بم اورته طوغو، آسیه و پاصیفیكدن صوروملی گنل سکرەتر یاردیمجیسی محمد قحالد کهیاری دە اوتورومده یاپدیغی قونوشمەدە، “بابولمندب بوغازڭدەكی و چورەسیدەكی طوروم صوڭ گونلردە گیدرەك داها دە استقرارسز بر حال آلمشدر.” دیدی.
یمندە خثیلر و یمن گوچلری آراسندەکی چاتیشمەلرڭ سیویللرڭ یرندن ایدیلمەسنە یا دە أولمسینه یول آچدیغنە اشارت ایدن کهیاری، “توم طرفلرە، سیویللری قورومالری، اولوسلر آراس انسانی حقوقە اویمالری و آجل اولەرق احتیاج دویولان یاردیمڭ محتاج طوپلیلقلرە اولاشابیلمسی ایچون گوگنلی و انگلسز انسانی یاردیم ایریشیمینی قولایلاشطیرمالری چاغریسندە بولونویوروز.” افادەلرینی قوللاندی.
کهیاری، قونوشمەسندە شو سوزلرە یر ویردی:
“سعودی عربستاندەكی سیویل و انرژی آلت یاپیسینه یوڭلیك حوصی غروپلرنڭ صینیر أوتەسی صالدیریلرینی بر کز داها شدّتلە قینییورز. قیزیلدەنیز و بابولمندب بوغازنده و چورەسندە سیروسەفر حقلری و أوزگورلكلری، اولوسلر آراس حقوقە اویغون اولەرق و ٢٧٢٢ صاییلی قرار دە دخیل اولمق أوزرە بو قونسیڭ ایلگیلی قرارلرییله طوتارلی بر شکلدە، هرکس طرفندن تام اولەرق یڭیدن تأسیس ایدیلملی و بونلرە صایغی گوستەریلمەلیدیر.”
طرفلرە هرمزدەكی سیویللری قورومه چاغریسی
هرمز بوغازڭدەكی استقرارصیزلقدن دە اندیشه دویدقلرنی بلیرتن کهیاری، “اولوسلر آراس دڭزجیلك قوریدورلرنده، سیروسەفر حقلری و أوزگورلكلری تماما صاغلانملی و اولوسلر آراس حقوق اویارنجە بوڭا صایغی دویولمالیدیر.” دیدی.
کهیاری، هرمز بوغازی قپالی قالدقجە بونڭ کرهسال چاپدەكی بدللرنڭ دە آغیرلاشدیغینی وورغولایارق، “توم طرفلر، سیویل گمیلری، مرتباتلری و آلت یاپییی قورومق ایچون آلابیلەجكلری هر تورلی أوڭلمی آلملیدر.” چاغریسندە بولوندی.
بابولمندبدەکی گلیشمەلرڭ یەمەندەكی گرگینلكڭ داها فضله طیرمانمادن صوڭە اردیریلمسنڭ أونمنە اشارت ایتدیگڭی بلیرتن کهیاری، “شو آندە احتیاج دویولان شیئ، گریلیملری ازالدان، داها فضله طیرمانمایی أونلەین و سیروسەفر أوزگورلگینی قورویان سوردیرولەبیلیر بر دییالوغدر. یەمەندەكی طرفلر، دییالوغە أوڭجەلك ویرملی و مذاکره یولیله سیاسی بر چوزومە یوڭلیك بم أوڭجیلگندەکی چابالرە یاپیجی بر شکلدە قاتیلملیدر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
قایناق: آه
Yemen’den Kızıldeniz mesajı: “Güvenlik ortak sorumluluk”
Babulmendeb Boğazı’ndan geçen kargo ve enerji sevkiyatının küresel tedarik zincirlerinin merkezinde yer aldığını vurgulayan Al Saadi, “Buradan kaynaklanan tehdit, ticaret aksadığında ve enerji fiyatları yükseldiğinde geminin milliyetini veya faturayı ödeyecek devleti sormaz.” dedi.
Al Saadi, uluslararası toplumun deniz koridorlarını koruma sorumluluğuna dikkati çekerek “Bu Konsey’in gözden kaçırmaması gereken bir gerçek var. Yemen dünyadan kendisini savunmasını istemiyor. Yemen zaten dünyanın çıkarlarını savunuyor. Soru, dünyanın bu çıkarı korumanın ortak bir sorumluluk olduğunu kabul edip etmeyeceğidir. Babulmendeb ve Kızıldeniz’in güvenliği Yemen’i aşan bir sorumluluk.” ifadelerini kullandı.
Sorunun artık birkaç kilometrelik kıyı şeridinin kontrolü olmadığını dile getiren Al Saadi, dünyanın en önemli ticaret kapılarından birinin şantaj aracına dönüşmesine izin verilmemesi gerektiğini vurguladı.
Al Saadi, Husilere karşı kınama mesajlarının ötesine geçilmesi gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:
“Bugün gerekli olan, milislerin Yemen topraklarını bir tehdit platformuna dönüştürmesini engelleyecek bir caydırıcılık sistemi kurmaktır. Caydırılmayan tehdit, kapsama alanını genişletir, bugün ödüllendirilen herhangi bir şantaj, yarın çok daha tehlikeli bir şekilde geri dönecektir. Bu tehlikenin oluşmasını bugün engellemek, yarın onunla mücadele etmeye çalışmaktan çok daha az maliyetli olacaktır.”
Yemen’de insani tabloya ve çocukların silah altına alınması konusuna da değinen Al Saadi, “Bir Yemenli çocuğun doğal yeri barikatlar ve mezarlıklar değil, ailesinin yanı ve okuldur.” dedi.
Al Saadi, konuşmasının sonunda BMGK’ye Husi tırmanışının, sivillerin, Suudi Arabistan’ın ve ticari gemilerin hedef alınmasının kınanması, tırmanıştan Husi milislerinin sorumlu tutulması ve meşru devlet ile terör örgütünü eşitleyen dilden kaçınılması, 2140, 2216 ve 2722 sayılı BMGK kararları uyarınca silahlara, teknolojiye ve finansman akışına yönelik ambargonun tam uygulanması, Yemen hükümetinin kıyılarda, limanlarda ve kara sularında egemenliğini sağlaması için kolluk kuvvetlerinin ve sahil güvenliğin desteklenmesi, yerinden edilmiş kişilerin ve bölgedeki toplulukların insani ihtiyaçlarına acilen yanıt verilmesi adımlarının atılması çağrısında bulundu.
“Babulmendeb Boğazı’ndaki ve çevresindeki durum son günlerde giderek daha da istikrarsız bir hal almıştır”
BM Orta Doğu, Asya ve Pasifik’ten Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Mohamed Khaled Khiari de oturumda yaptığı konuşmada, “Babulmendeb Boğazı’ndaki ve çevresindeki durum son günlerde giderek daha da istikrarsız bir hal almıştır.” dedi.
Yemen’de Husiler ve Yemen güçleri arasındaki çatışmaların sivillerin yerinden edilmesine ya da ölmesine yol açtığına işaret eden Khiari, “Tüm taraflara, sivilleri korumaları, uluslararası insani hukuka uymaları ve acil olarak ihtiyaç duyulan yardımın muhtaç topluluklara ulaşabilmesi için güvenli ve engelsiz insani yardım erişimini kolaylaştırmaları çağrısında bulunuyoruz.” ifadelerini kullandı.
Khiari, konuşmasında şu sözlere yer verdi:
“Suudi Arabistan’daki sivil ve enerji altyapısına yönelik Husi gruplarının sınır ötesi saldırılarını bir kez daha şiddetle kınıyoruz. Kızıldeniz ve Babulmendeb Boğazı’nda ve çevresinde seyrüsefer hakları ve özgürlükleri, uluslararası hukuka uygun olarak ve 2722 sayılı karar da dahil olmak üzere bu Konsey’in ilgili kararlarıyla tutarlı bir şekilde, herkes tarafından tam olarak yeniden tesis edilmeli ve bunlara saygı gösterilmelidir.”
Taraflara Hürmüz’deki sivilleri koruma çağrısı
Hürmüz Boğazı’ndaki istikrarsızlıktan da endişe duyduklarını belirten Khiari, “Uluslararası denizcilik koridorlarında, seyrüsefer hakları ve özgürlükleri tamamen sağlanmalı ve uluslararası hukuk uyarınca buna saygı duyulmalıdır.” dedi.
Khiari, Hürmüz Boğazı kapalı kaldıkça bunun küresel çaptaki bedellerinin de ağırlaştığını vurgulayarak, “Tüm taraflar, sivil gemileri, mürettebatı ve altyapıyı korumak için alabilecekleri her türlü önlemi almalıdır.” çağrısında bulundu.
Babulmendeb’deki gelişmelerin Yemen’deki gerginliğin daha fazla tırmanmadan sona erdirilmesinin önemine işaret ettiğini belirten Khiari, “Şu anda ihtiyaç duyulan şey, gerilimleri azaltan, daha fazla tırmanmayı önleyen ve seyrüsefer özgürlüğünü koruyan sürdürülebilir bir diyalogdur. Yemen’deki taraflar, diyaloğa öncelik vermeli ve müzakere yoluyla siyasi bir çözüme yönelik BM öncülüğündeki çabalara yapıcı bir şekilde katılmalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA
یمندن قیزیلدەنیز مساژی: “گوگنلك اورتاق صوروملیلق”
آل صاادی، بم گوگنلك قونسینده (بمگك) اورته طوغودەكی طورومی اله آلمق أوزرە دوزنلنن آجل اوتورومده قونوشدی.بابولمندب بوغازندن گچن قارغو و انرژی سوقیاتنڭ کرهسال تدارك زنجیرلرنڭ مرکزندە یر آلدیغنی وورغولایان آل صاادی، “بورادن قایناقلانان تهدید، تجارت اقصادیغنده و انرژی فیئاتلری یوکسلدیگنده کمنڭ ملیدینی ویا فاتورەیی أودیەجك دولت صورمز.” دیدی.
آل صاادی، اولوسلر آراس طوپلومڭ دڭز قوریدورلرنی قورومه صوروملیلغنە دقّدی چکەرك “بو قونسیڭ گوزدن قاچیرمامسی گرکن بر گرچك وار. یمن دنیادن کندیسنی صاوونمەسنی ایستەمییور. یمن ذاتًا دنیانڭ چیقارلرینی صاوونییور. صورو، دنیانڭ بو چیقاری قورومانڭ اورتاق بر صوروملیلق اولدیغنی قبول ایدوب ایتمەیەجگیدر. بابولمندب و قیزیلدەنیزڭ گوگنلگی یمنی آسان بر صوروملیلق.” افادەلرینی قوللاندی.
صورونڭ آرتیق برقاچ کیلومترەلك قیی شریدنڭ قونترولی اولمادیغنی دیلە گتیرن آل صاادی، دنیانڭ اڭ أونملی تجارت قاپیلرندن برینڭ شانتاژ آراجنە دونوشمسینه اذن ویریلمەمسی گرکدیگنی وورغولادی.
آل صاادی، حوصیلەره قارشی قینامه مساژلرنڭ أوتەسینه گچیلمەسی گرکدیگنی بلیرتەرك، شونلری قید ایتدی:
“بوگون گرکلی اولان، میلیسلرڭ یمن طوپراقلرینی بر تهدید پلاتفورمنە دونوشتورمسنی انگللەیەجك بر جایدیریجیلق سیستمی قوردر. جایدیریلمایان تهدید، قاپسامه آلانینی گەنیشلەتیر، بوگون أودوللندیریلن هر هانگی بر شانتاژ، یارین چوق داها تهلکەلی بر شکلدە گری دونەجكدر. بو تهلکەنڭ اولوشمسنی بوگون انگللەمك، یارین اونڭلە مجادله ایتمەیە چالیشمقدن چوق داها آز مالیتلی اولاجقدر.”
یمندە انسانی طابلویە و چوجقلرڭ سلاح آلتینە آلینمسی قونوسنه دە دگینن آل صاادی، “بر یمنلی چوجغڭ طوغال یری باریقاتلر و مزارلقلر دگل، عائلەسنڭ یانی و اوقولدر.” دیدی.
آل صاادی، قونوشمسنڭ صوڭندە بمگكیە حوصی طیرمانیشینین، سیویللرڭ، سعودی عربستانڭ و تجاری کمیلرڭ هدف آلینمسنڭ قینانمسی، طیرمانیشطان حوصی میلیسلرنڭ صوروملی طوتولمسی و مشروع دولت ایلە ترور أورگودینی اشیتلەین دلدن قاچینیلمسی، ٢١٤٠، ٢٢١٦ و ٢٧٢٢ صاییلی بمگك قرارلری اویارنجە سلاحلرە، تکنولوژییە و فینانسمان آقیشینه یوڭلیك آمبارغونڭ تام اویغولانمسی، یمن حکومتنڭ قییلرده، لیمانلرده و قره سولرنده اگەمنلكینی صاغلامەسی ایچون قوللق قوتلرنڭ و ساحل گوگنلگڭ دستکلنمسی، یرندن ایدیلمش کیشیلرڭ و بولگەدەکی طوپلیلقلرڭ انسانی احتیاجلرنە آجلا یانیت ویریلمسی آدیملرنڭ آتیلمسی چاغریسندە بولوندی.
“بابولمندب بوغازڭدەكی و چورەسیدەكی طوروم صوڭ گونلردە گیدرەك داها دە استقرارسز بر حال آلمشدر”
بم اورته طوغو، آسیه و پاصیفیكدن صوروملی گنل سکرەتر یاردیمجیسی محمد قحالد کهیاری دە اوتورومده یاپدیغی قونوشمەدە، “بابولمندب بوغازڭدەكی و چورەسیدەكی طوروم صوڭ گونلردە گیدرەك داها دە استقرارسز بر حال آلمشدر.” دیدی.
یمندە خثیلر و یمن گوچلری آراسندەکی چاتیشمەلرڭ سیویللرڭ یرندن ایدیلمەسنە یا دە أولمسینه یول آچدیغنە اشارت ایدن کهیاری، “توم طرفلرە، سیویللری قورومالری، اولوسلر آراس انسانی حقوقە اویمالری و آجل اولەرق احتیاج دویولان یاردیمڭ محتاج طوپلیلقلرە اولاشابیلمسی ایچون گوگنلی و انگلسز انسانی یاردیم ایریشیمینی قولایلاشطیرمالری چاغریسندە بولونویوروز.” افادەلرینی قوللاندی.
کهیاری، قونوشمەسندە شو سوزلرە یر ویردی:
“سعودی عربستاندەكی سیویل و انرژی آلت یاپیسینه یوڭلیك حوصی غروپلرنڭ صینیر أوتەسی صالدیریلرینی بر کز داها شدّتلە قینییورز. قیزیلدەنیز و بابولمندب بوغازنده و چورەسندە سیروسەفر حقلری و أوزگورلكلری، اولوسلر آراس حقوقە اویغون اولەرق و ٢٧٢٢ صاییلی قرار دە دخیل اولمق أوزرە بو قونسیڭ ایلگیلی قرارلرییله طوتارلی بر شکلدە، هرکس طرفندن تام اولەرق یڭیدن تأسیس ایدیلملی و بونلرە صایغی گوستەریلمەلیدیر.”
طرفلرە هرمزدەكی سیویللری قورومه چاغریسی
هرمز بوغازڭدەكی استقرارصیزلقدن دە اندیشه دویدقلرنی بلیرتن کهیاری، “اولوسلر آراس دڭزجیلك قوریدورلرنده، سیروسەفر حقلری و أوزگورلكلری تماما صاغلانملی و اولوسلر آراس حقوق اویارنجە بوڭا صایغی دویولمالیدیر.” دیدی.
کهیاری، هرمز بوغازی قپالی قالدقجە بونڭ کرهسال چاپدەكی بدللرنڭ دە آغیرلاشدیغینی وورغولایارق، “توم طرفلر، سیویل گمیلری، مرتباتلری و آلت یاپییی قورومق ایچون آلابیلەجكلری هر تورلی أوڭلمی آلملیدر.” چاغریسندە بولوندی.
بابولمندبدەکی گلیشمەلرڭ یەمەندەكی گرگینلكڭ داها فضله طیرمانمادن صوڭە اردیریلمسنڭ أونمنە اشارت ایتدیگڭی بلیرتن کهیاری، “شو آندە احتیاج دویولان شیئ، گریلیملری ازالدان، داها فضله طیرمانمایی أونلەین و سیروسەفر أوزگورلگینی قورویان سوردیرولەبیلیر بر دییالوغدر. یەمەندەكی طرفلر، دییالوغە أوڭجەلك ویرملی و مذاکره یولیله سیاسی بر چوزومە یوڭلیك بم أوڭجیلگندەکی چابالرە یاپیجی بر شکلدە قاتیلملیدر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
قایناق: آه
Yemen’den Kızıldeniz mesajı: “Güvenlik ortak sorumluluk”
Al Saadi, BM Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) Orta Doğu’daki durumu ele almak üzere düzenlenen acil oturumda konuştu.Babulmendeb Boğazı’ndan geçen kargo ve enerji sevkiyatının küresel tedarik zincirlerinin merkezinde yer aldığını vurgulayan Al Saadi, “Buradan kaynaklanan tehdit, ticaret aksadığında ve enerji fiyatları yükseldiğinde geminin milliyetini veya faturayı ödeyecek devleti sormaz.” dedi.
Al Saadi, uluslararası toplumun deniz koridorlarını koruma sorumluluğuna dikkati çekerek “Bu Konsey’in gözden kaçırmaması gereken bir gerçek var. Yemen dünyadan kendisini savunmasını istemiyor. Yemen zaten dünyanın çıkarlarını savunuyor. Soru, dünyanın bu çıkarı korumanın ortak bir sorumluluk olduğunu kabul edip etmeyeceğidir. Babulmendeb ve Kızıldeniz’in güvenliği Yemen’i aşan bir sorumluluk.” ifadelerini kullandı.
Sorunun artık birkaç kilometrelik kıyı şeridinin kontrolü olmadığını dile getiren Al Saadi, dünyanın en önemli ticaret kapılarından birinin şantaj aracına dönüşmesine izin verilmemesi gerektiğini vurguladı.
Al Saadi, Husilere karşı kınama mesajlarının ötesine geçilmesi gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:
“Bugün gerekli olan, milislerin Yemen topraklarını bir tehdit platformuna dönüştürmesini engelleyecek bir caydırıcılık sistemi kurmaktır. Caydırılmayan tehdit, kapsama alanını genişletir, bugün ödüllendirilen herhangi bir şantaj, yarın çok daha tehlikeli bir şekilde geri dönecektir. Bu tehlikenin oluşmasını bugün engellemek, yarın onunla mücadele etmeye çalışmaktan çok daha az maliyetli olacaktır.”
Yemen’de insani tabloya ve çocukların silah altına alınması konusuna da değinen Al Saadi, “Bir Yemenli çocuğun doğal yeri barikatlar ve mezarlıklar değil, ailesinin yanı ve okuldur.” dedi.
Al Saadi, konuşmasının sonunda BMGK’ye Husi tırmanışının, sivillerin, Suudi Arabistan’ın ve ticari gemilerin hedef alınmasının kınanması, tırmanıştan Husi milislerinin sorumlu tutulması ve meşru devlet ile terör örgütünü eşitleyen dilden kaçınılması, 2140, 2216 ve 2722 sayılı BMGK kararları uyarınca silahlara, teknolojiye ve finansman akışına yönelik ambargonun tam uygulanması, Yemen hükümetinin kıyılarda, limanlarda ve kara sularında egemenliğini sağlaması için kolluk kuvvetlerinin ve sahil güvenliğin desteklenmesi, yerinden edilmiş kişilerin ve bölgedeki toplulukların insani ihtiyaçlarına acilen yanıt verilmesi adımlarının atılması çağrısında bulundu.
“Babulmendeb Boğazı’ndaki ve çevresindeki durum son günlerde giderek daha da istikrarsız bir hal almıştır”
BM Orta Doğu, Asya ve Pasifik’ten Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Mohamed Khaled Khiari de oturumda yaptığı konuşmada, “Babulmendeb Boğazı’ndaki ve çevresindeki durum son günlerde giderek daha da istikrarsız bir hal almıştır.” dedi.
Yemen’de Husiler ve Yemen güçleri arasındaki çatışmaların sivillerin yerinden edilmesine ya da ölmesine yol açtığına işaret eden Khiari, “Tüm taraflara, sivilleri korumaları, uluslararası insani hukuka uymaları ve acil olarak ihtiyaç duyulan yardımın muhtaç topluluklara ulaşabilmesi için güvenli ve engelsiz insani yardım erişimini kolaylaştırmaları çağrısında bulunuyoruz.” ifadelerini kullandı.
Khiari, konuşmasında şu sözlere yer verdi:
“Suudi Arabistan’daki sivil ve enerji altyapısına yönelik Husi gruplarının sınır ötesi saldırılarını bir kez daha şiddetle kınıyoruz. Kızıldeniz ve Babulmendeb Boğazı’nda ve çevresinde seyrüsefer hakları ve özgürlükleri, uluslararası hukuka uygun olarak ve 2722 sayılı karar da dahil olmak üzere bu Konsey’in ilgili kararlarıyla tutarlı bir şekilde, herkes tarafından tam olarak yeniden tesis edilmeli ve bunlara saygı gösterilmelidir.”
Taraflara Hürmüz’deki sivilleri koruma çağrısı
Hürmüz Boğazı’ndaki istikrarsızlıktan da endişe duyduklarını belirten Khiari, “Uluslararası denizcilik koridorlarında, seyrüsefer hakları ve özgürlükleri tamamen sağlanmalı ve uluslararası hukuk uyarınca buna saygı duyulmalıdır.” dedi.
Khiari, Hürmüz Boğazı kapalı kaldıkça bunun küresel çaptaki bedellerinin de ağırlaştığını vurgulayarak, “Tüm taraflar, sivil gemileri, mürettebatı ve altyapıyı korumak için alabilecekleri her türlü önlemi almalıdır.” çağrısında bulundu.
Babulmendeb’deki gelişmelerin Yemen’deki gerginliğin daha fazla tırmanmadan sona erdirilmesinin önemine işaret ettiğini belirten Khiari, “Şu anda ihtiyaç duyulan şey, gerilimleri azaltan, daha fazla tırmanmayı önleyen ve seyrüsefer özgürlüğünü koruyan sürdürülebilir bir diyalogdur. Yemen’deki taraflar, diyaloğa öncelik vermeli ve müzakere yoluyla siyasi bir çözüme yönelik BM öncülüğündeki çabalara yapıcı bir şekilde katılmalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
آل صاادی، بم گوگنلك قونسینده (بمگك) اورته طوغودەكی طورومی اله آلمق أوزرە دوزنلنن آجل اوتورومده قونوشدی.
بابولمندب بوغازندن گچن قارغو و انرژی سوقیاتنڭ کرهسال تدارك زنجیرلرنڭ مرکزندە یر آلدیغنی وورغولایان آل صاادی، “بورادن قایناقلانان تهدید، تجارت اقصادیغنده و انرژی فیئاتلری یوکسلدیگنده کمنڭ ملیدینی ویا فاتورەیی أودیەجك دولت صورمز.” دیدی.
آل صاادی، اولوسلر آراس طوپلومڭ دڭز قوریدورلرنی قورومه صوروملیلغنە دقّدی چکەرك “بو قونسیڭ گوزدن قاچیرمامسی گرکن بر گرچك وار. یمن دنیادن کندیسنی صاوونمەسنی ایستەمییور. یمن ذاتًا دنیانڭ چیقارلرینی صاوونییور. صورو، دنیانڭ بو چیقاری قورومانڭ اورتاق بر صوروملیلق اولدیغنی قبول ایدوب ایتمەیەجگیدر. بابولمندب و قیزیلدەنیزڭ گوگنلگی یمنی آسان بر صوروملیلق.” افادەلرینی قوللاندی.
صورونڭ آرتیق برقاچ کیلومترەلك قیی شریدنڭ قونترولی اولمادیغنی دیلە گتیرن آل صاادی، دنیانڭ اڭ أونملی تجارت قاپیلرندن برینڭ شانتاژ آراجنە دونوشمسینه اذن ویریلمەمسی گرکدیگنی وورغولادی.
آل صاادی، حوصیلەره قارشی قینامه مساژلرنڭ أوتەسینه گچیلمەسی گرکدیگنی بلیرتەرك، شونلری قید ایتدی:
“بوگون گرکلی اولان، میلیسلرڭ یمن طوپراقلرینی بر تهدید پلاتفورمنە دونوشتورمسنی انگللەیەجك بر جایدیریجیلق سیستمی قوردر. جایدیریلمایان تهدید، قاپسامه آلانینی گەنیشلەتیر، بوگون أودوللندیریلن هر هانگی بر شانتاژ، یارین چوق داها تهلکەلی بر شکلدە گری دونەجكدر. بو تهلکەنڭ اولوشمسنی بوگون انگللەمك، یارین اونڭلە مجادله ایتمەیە چالیشمقدن چوق داها آز مالیتلی اولاجقدر.”
یمندە انسانی طابلویە و چوجقلرڭ سلاح آلتینە آلینمسی قونوسنه دە دگینن آل صاادی، “بر یمنلی چوجغڭ طوغال یری باریقاتلر و مزارلقلر دگل، عائلەسنڭ یانی و اوقولدر.” دیدی.
آل صاادی، قونوشمسنڭ صوڭندە بمگكیە حوصی طیرمانیشینین، سیویللرڭ، سعودی عربستانڭ و تجاری کمیلرڭ هدف آلینمسنڭ قینانمسی، طیرمانیشطان حوصی میلیسلرنڭ صوروملی طوتولمسی و مشروع دولت ایلە ترور أورگودینی اشیتلەین دلدن قاچینیلمسی، ٢١٤٠، ٢٢١٦ و ٢٧٢٢ صاییلی بمگك قرارلری اویارنجە سلاحلرە، تکنولوژییە و فینانسمان آقیشینه یوڭلیك آمبارغونڭ تام اویغولانمسی، یمن حکومتنڭ قییلرده، لیمانلرده و قره سولرنده اگەمنلكینی صاغلامەسی ایچون قوللق قوتلرنڭ و ساحل گوگنلگڭ دستکلنمسی، یرندن ایدیلمش کیشیلرڭ و بولگەدەکی طوپلیلقلرڭ انسانی احتیاجلرنە آجلا یانیت ویریلمسی آدیملرنڭ آتیلمسی چاغریسندە بولوندی.
“بابولمندب بوغازڭدەكی و چورەسیدەكی طوروم صوڭ گونلردە گیدرەك داها دە استقرارسز بر حال آلمشدر”
بم اورته طوغو، آسیه و پاصیفیكدن صوروملی گنل سکرەتر یاردیمجیسی محمد قحالد کهیاری دە اوتورومده یاپدیغی قونوشمەدە، “بابولمندب بوغازڭدەكی و چورەسیدەكی طوروم صوڭ گونلردە گیدرەك داها دە استقرارسز بر حال آلمشدر.” دیدی.
یمندە خثیلر و یمن گوچلری آراسندەکی چاتیشمەلرڭ سیویللرڭ یرندن ایدیلمەسنە یا دە أولمسینه یول آچدیغنە اشارت ایدن کهیاری، “توم طرفلرە، سیویللری قورومالری، اولوسلر آراس انسانی حقوقە اویمالری و آجل اولەرق احتیاج دویولان یاردیمڭ محتاج طوپلیلقلرە اولاشابیلمسی ایچون گوگنلی و انگلسز انسانی یاردیم ایریشیمینی قولایلاشطیرمالری چاغریسندە بولونویوروز.” افادەلرینی قوللاندی.
کهیاری، قونوشمەسندە شو سوزلرە یر ویردی:
“سعودی عربستاندەكی سیویل و انرژی آلت یاپیسینه یوڭلیك حوصی غروپلرنڭ صینیر أوتەسی صالدیریلرینی بر کز داها شدّتلە قینییورز. قیزیلدەنیز و بابولمندب بوغازنده و چورەسندە سیروسەفر حقلری و أوزگورلكلری، اولوسلر آراس حقوقە اویغون اولەرق و ٢٧٢٢ صاییلی قرار دە دخیل اولمق أوزرە بو قونسیڭ ایلگیلی قرارلرییله طوتارلی بر شکلدە، هرکس طرفندن تام اولەرق یڭیدن تأسیس ایدیلملی و بونلرە صایغی گوستەریلمەلیدیر.”
طرفلرە هرمزدەكی سیویللری قورومه چاغریسی
هرمز بوغازڭدەكی استقرارصیزلقدن دە اندیشه دویدقلرنی بلیرتن کهیاری، “اولوسلر آراس دڭزجیلك قوریدورلرنده، سیروسەفر حقلری و أوزگورلكلری تماما صاغلانملی و اولوسلر آراس حقوق اویارنجە بوڭا صایغی دویولمالیدیر.” دیدی.
کهیاری، هرمز بوغازی قپالی قالدقجە بونڭ کرهسال چاپدەكی بدللرنڭ دە آغیرلاشدیغینی وورغولایارق، “توم طرفلر، سیویل گمیلری، مرتباتلری و آلت یاپییی قورومق ایچون آلابیلەجكلری هر تورلی أوڭلمی آلملیدر.” چاغریسندە بولوندی.
بابولمندبدەکی گلیشمەلرڭ یەمەندەكی گرگینلكڭ داها فضله طیرمانمادن صوڭە اردیریلمسنڭ أونمنە اشارت ایتدیگڭی بلیرتن کهیاری، “شو آندە احتیاج دویولان شیئ، گریلیملری ازالدان، داها فضله طیرمانمایی أونلەین و سیروسەفر أوزگورلگینی قورویان سوردیرولەبیلیر بر دییالوغدر. یەمەندەكی طرفلر، دییالوغە أوڭجەلك ویرملی و مذاکره یولیله سیاسی بر چوزومە یوڭلیك بم أوڭجیلگندەکی چابالرە یاپیجی بر شکلدە قاتیلملیدر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
قایناق: آه
Al Saadi, BM Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) Orta Doğu’daki durumu ele almak üzere düzenlenen acil oturumda konuştu.
Babulmendeb Boğazı’ndan geçen kargo ve enerji sevkiyatının küresel tedarik zincirlerinin merkezinde yer aldığını vurgulayan Al Saadi, “Buradan kaynaklanan tehdit, ticaret aksadığında ve enerji fiyatları yükseldiğinde geminin milliyetini veya faturayı ödeyecek devleti sormaz.” dedi.
Al Saadi, uluslararası toplumun deniz koridorlarını koruma sorumluluğuna dikkati çekerek “Bu Konsey’in gözden kaçırmaması gereken bir gerçek var. Yemen dünyadan kendisini savunmasını istemiyor. Yemen zaten dünyanın çıkarlarını savunuyor. Soru, dünyanın bu çıkarı korumanın ortak bir sorumluluk olduğunu kabul edip etmeyeceğidir. Babulmendeb ve Kızıldeniz’in güvenliği Yemen’i aşan bir sorumluluk.” ifadelerini kullandı.
Sorunun artık birkaç kilometrelik kıyı şeridinin kontrolü olmadığını dile getiren Al Saadi, dünyanın en önemli ticaret kapılarından birinin şantaj aracına dönüşmesine izin verilmemesi gerektiğini vurguladı.
Al Saadi, Husilere karşı kınama mesajlarının ötesine geçilmesi gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:
“Bugün gerekli olan, milislerin Yemen topraklarını bir tehdit platformuna dönüştürmesini engelleyecek bir caydırıcılık sistemi kurmaktır. Caydırılmayan tehdit, kapsama alanını genişletir, bugün ödüllendirilen herhangi bir şantaj, yarın çok daha tehlikeli bir şekilde geri dönecektir. Bu tehlikenin oluşmasını bugün engellemek, yarın onunla mücadele etmeye çalışmaktan çok daha az maliyetli olacaktır.”
Yemen’de insani tabloya ve çocukların silah altına alınması konusuna da değinen Al Saadi, “Bir Yemenli çocuğun doğal yeri barikatlar ve mezarlıklar değil, ailesinin yanı ve okuldur.” dedi.
Al Saadi, konuşmasının sonunda BMGK’ye Husi tırmanışının, sivillerin, Suudi Arabistan’ın ve ticari gemilerin hedef alınmasının kınanması, tırmanıştan Husi milislerinin sorumlu tutulması ve meşru devlet ile terör örgütünü eşitleyen dilden kaçınılması, 2140, 2216 ve 2722 sayılı BMGK kararları uyarınca silahlara, teknolojiye ve finansman akışına yönelik ambargonun tam uygulanması, Yemen hükümetinin kıyılarda, limanlarda ve kara sularında egemenliğini sağlaması için kolluk kuvvetlerinin ve sahil güvenliğin desteklenmesi, yerinden edilmiş kişilerin ve bölgedeki toplulukların insani ihtiyaçlarına acilen yanıt verilmesi adımlarının atılması çağrısında bulundu.
“Babulmendeb Boğazı’ndaki ve çevresindeki durum son günlerde giderek daha da istikrarsız bir hal almıştır”
BM Orta Doğu, Asya ve Pasifik’ten Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Mohamed Khaled Khiari de oturumda yaptığı konuşmada, “Babulmendeb Boğazı’ndaki ve çevresindeki durum son günlerde giderek daha da istikrarsız bir hal almıştır.” dedi.
Yemen’de Husiler ve Yemen güçleri arasındaki çatışmaların sivillerin yerinden edilmesine ya da ölmesine yol açtığına işaret eden Khiari, “Tüm taraflara, sivilleri korumaları, uluslararası insani hukuka uymaları ve acil olarak ihtiyaç duyulan yardımın muhtaç topluluklara ulaşabilmesi için güvenli ve engelsiz insani yardım erişimini kolaylaştırmaları çağrısında bulunuyoruz.” ifadelerini kullandı.
Khiari, konuşmasında şu sözlere yer verdi:
“Suudi Arabistan’daki sivil ve enerji altyapısına yönelik Husi gruplarının sınır ötesi saldırılarını bir kez daha şiddetle kınıyoruz. Kızıldeniz ve Babulmendeb Boğazı’nda ve çevresinde seyrüsefer hakları ve özgürlükleri, uluslararası hukuka uygun olarak ve 2722 sayılı karar da dahil olmak üzere bu Konsey’in ilgili kararlarıyla tutarlı bir şekilde, herkes tarafından tam olarak yeniden tesis edilmeli ve bunlara saygı gösterilmelidir.”
Taraflara Hürmüz’deki sivilleri koruma çağrısı
Hürmüz Boğazı’ndaki istikrarsızlıktan da endişe duyduklarını belirten Khiari, “Uluslararası denizcilik koridorlarında, seyrüsefer hakları ve özgürlükleri tamamen sağlanmalı ve uluslararası hukuk uyarınca buna saygı duyulmalıdır.” dedi.
Khiari, Hürmüz Boğazı kapalı kaldıkça bunun küresel çaptaki bedellerinin de ağırlaştığını vurgulayarak, “Tüm taraflar, sivil gemileri, mürettebatı ve altyapıyı korumak için alabilecekleri her türlü önlemi almalıdır.” çağrısında bulundu.
Babulmendeb’deki gelişmelerin Yemen’deki gerginliğin daha fazla tırmanmadan sona erdirilmesinin önemine işaret ettiğini belirten Khiari, “Şu anda ihtiyaç duyulan şey, gerilimleri azaltan, daha fazla tırmanmayı önleyen ve seyrüsefer özgürlüğünü koruyan sürdürülebilir bir diyalogdur. Yemen’deki taraflar, diyaloğa öncelik vermeli ve müzakere yoluyla siyasi bir çözüme yönelik BM öncülüğündeki çabalara yapıcı bir şekilde katılmalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA

Bir yanıt yazın