اویقو صورونلری آلزحەیمر ریسگنڭ خبرجیسی اولابیلیر
اویقو صورونلری آلزحەیمر ریسگنڭ خبرجیسی اولابیلیر
اویقو ایلە آلزحەیمر خستەلقی آراسندەکی ایلیشکنڭ چفت یوڭلی اولابیلەجگنە اشارت ایدن أوستل، “اویقو بوزوقلقلری بیلیشسال گریلمە آچیسندن بر ریسك فاقتوری اولیركن آلزحەیمر خستەلغییله ایلیشکیلی بیندەكی دگیشیکلکلر دە اویقو-اویانیقلق دوزننڭ بوزولمسینه نەدن اولابیلییور. بو نەدنلە أوزللکله ایلری یاشلرده اورتایه چیقان و اوزون سورە دوام ایدن اویقو صورونلرینی یالڭزجە یاشلانلانمانڭ طوغال بر صوڭوجی اولەرق دگرلەنلندیرمك گرکییور.” افادەلرینی قوللاندی.
أوستل، گیجە بوینجە صیق اویانمانڭ و درین اویقو دونملرنڭ آزالمسنڭ اویقو قالیتەسنی اولومسز اتکیلەدیگنە دقّدی چکەرك، “کیشی سکز ساعت یاتاقده قالمش اولسە بیله اویقوسی سورکلی بولونویورصه یترلی و قالیتەلی بر اویقو الده إدمەیەبیلیر. أوزللکله یوکسك سسله خورلامه، اویقوده نفسڭ طوردوغنڭ فرق ایدیلمسی، صباح دیڭلنمدن اویانمه و گون ایچندە آشیری اویقو حالی وارسە اویقو آپنەسی آچیسندن دگرلندیرمه یاپیلمسی أونملیدر.” دگرلەنلندیرمەلرنده بولوندی.
“هر اویقو صورونی آلزحەیمر خستەلقڭه اشارت ایتمز”
اویقوسزلق و أوبصطروکتیف اویقو آپنەسی گبی بوزوقلقلرله بیلیشسال گریلمە و دمانس آراسندە ایلیشکی بولوندیغنی گوسترن آراشدیرمەلرە اشارت ایدن أوستل، اویقو صورونی یاشایان هرکسڭ آلزحەیمر خستەلقڭه یاقهلانلاناجغی یوڭنده بر چیقاریم یاپیلماماصی گرکدیگنی بلیرتدی.
أوستل، اویقو صیرەسندە بینڭ بعض متابولیك آتیقلری تەمیزلەین مقانیزمەلرنڭ داها آقتیف چالیشدگڭی وورغولایارق، “اویقو صیرەسندە بینڭ گون ایچندە اولوشان بعض متابولیك آتیقلرڭ تمیزلەنلنمسینه یوڭلیك مقانیزمەلری داها آقتیف چالیشییور. آلزحەیمر خستەلقڭده أونملی رول اوینایان بتا-آمیلوید و طاو پروتەئینلری ایلە اویقو آراسندەکی ایلیشکی دە بو نەدنلە اوزون سورەدر آراشدیریلییور. آنجق بورادە أونملی اولان، کوتو اویقو آلزحەیمرڭ کسین نەدنی دیمك دگلدر. بیلیمسال ویریلر بر ایلیشکییە اشارت ایدییور.” افادەلرینی قوللاندی.
یترسز اویقو، سترس، دپرسیون، بعض علاجلار و فرقلی صاغلق صورونلرنڭ دە اونوتقانلغە نەدن اولابیلهجگنی بلیرتن أوستل، سوزلرینی شویله تماملادی:
“کیشینڭ یاقین زماندە یاشانان اولایلری صیق صیق اونوتمسی، عین صورولری تکرار تکرار صورمسی، گونلك ایشلرنی یاپمقدە زورلانلانمسی ویا بو یاقینمالرە بلیرگین اویقو بوزوقلقلرنڭ اشلك ایتمەسی طورومندە دگرلندیرمه گجیكتیریلمەملیدر. بین صاغلغنڭ قورونمسینده قالیتەلی اویقو، دوزنلی فیزیكسال آقطیویته، دنگەلی بسلنمه و طمار صاغلغنڭ قورونمسییله برلکدە اله آلینملیدر.”
Uyku sorunları Alzheimer riskinin habercisi olabilir
Uyku ile Alzheimer hastalığı arasındaki ilişkinin çift yönlü olabileceğine işaret eden Üstel, “Uyku bozuklukları bilişsel gerileme açısından bir risk faktörü olabilirken Alzheimer hastalığıyla ilişkili beyindeki değişiklikler de uyku-uyanıklık düzeninin bozulmasına neden olabiliyor. Bu nedenle özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan ve uzun süre devam eden uyku sorunlarını yalnızca yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirmemek gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Üstel, gece boyunca sık uyanmanın ve derin uyku dönemlerinin azalmasının uyku kalitesini olumsuz etkilediğine dikkati çekerek, “Kişi sekiz saat yatakta kalmış olsa bile uykusu sürekli bölünüyorsa yeterli ve kaliteli bir uyku elde edemeyebilir. Özellikle yüksek sesle horlama, uykuda nefesin durduğunun fark edilmesi, sabah dinlenmeden uyanma ve gün içinde aşırı uyku hali varsa uyku apnesi açısından değerlendirme yapılması önemlidir.” değerlendirmelerinde bulundu.
“Her uyku sorunu Alzheimer hastalığına işaret etmez”
Uykusuzluk ve obstrüktif uyku apnesi gibi bozukluklarla bilişsel gerileme ve demans arasında ilişki bulunduğunu gösteren araştırmalara işaret eden Üstel, uyku sorunu yaşayan herkesin Alzheimer hastalığına yakalanacağı yönünde bir çıkarım yapılmaması gerektiğini belirtti.
Üstel, uyku sırasında beynin bazı metabolik atıkları temizleyen mekanizmalarının daha aktif çalıştığını vurgulayarak, “Uyku sırasında beynin gün içinde oluşan bazı metabolik atıkların temizlenmesine yönelik mekanizmaları daha aktif çalışıyor. Alzheimer hastalığında önemli rol oynayan beta-amiloid ve tau proteinleri ile uyku arasındaki ilişki de bu nedenle uzun süredir araştırılıyor. Ancak burada önemli olan, kötü uyku Alzheimer’ın kesin nedeni demek değildir. Bilimsel veriler bir ilişkiye işaret ediyor.” ifadelerini kullandı.
Yetersiz uyku, stres, depresyon, bazı ilaçlar ve farklı sağlık sorunlarının da unutkanlığa neden olabileceğini belirten Üstel, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kişinin yakın zamanda yaşanan olayları sık sık unutması, aynı soruları tekrar tekrar sorması, günlük işlerini yapmakta zorlanması veya bu yakınmalara belirgin uyku bozukluklarının eşlik etmesi durumunda değerlendirme geciktirilmemelidir. Beyin sağlığının korunmasında kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve damar sağlığının korunmasıyla birlikte ele alınmalıdır.”
اویقو صورونلری آلزحەیمر ریسگنڭ خبرجیسی اولابیلیر
خستەخانەدن یاپیلان آچیقلامه دە گوروشلرنە یر ویریلن أوستل، اویقونڭ یالڭزجە دیڭلنمه سورجی اولمادیغنی، اویقو اشناسینده بینڭ حافظه، أوگرنمه و متابولیك آتیقلرڭ اوزاقلاشطیریلمسییله ایلگیلی فعالیتلرینی سوردیردوغینی قید ایتدی.اویقو ایلە آلزحەیمر خستەلقی آراسندەکی ایلیشکنڭ چفت یوڭلی اولابیلەجگنە اشارت ایدن أوستل، “اویقو بوزوقلقلری بیلیشسال گریلمە آچیسندن بر ریسك فاقتوری اولیركن آلزحەیمر خستەلغییله ایلیشکیلی بیندەكی دگیشیکلکلر دە اویقو-اویانیقلق دوزننڭ بوزولمسینه نەدن اولابیلییور. بو نەدنلە أوزللکله ایلری یاشلرده اورتایه چیقان و اوزون سورە دوام ایدن اویقو صورونلرینی یالڭزجە یاشلانلانمانڭ طوغال بر صوڭوجی اولەرق دگرلەنلندیرمك گرکییور.” افادەلرینی قوللاندی.
أوستل، گیجە بوینجە صیق اویانمانڭ و درین اویقو دونملرنڭ آزالمسنڭ اویقو قالیتەسنی اولومسز اتکیلەدیگنە دقّدی چکەرك، “کیشی سکز ساعت یاتاقده قالمش اولسە بیله اویقوسی سورکلی بولونویورصه یترلی و قالیتەلی بر اویقو الده إدمەیەبیلیر. أوزللکله یوکسك سسله خورلامه، اویقوده نفسڭ طوردوغنڭ فرق ایدیلمسی، صباح دیڭلنمدن اویانمه و گون ایچندە آشیری اویقو حالی وارسە اویقو آپنەسی آچیسندن دگرلندیرمه یاپیلمسی أونملیدر.” دگرلەنلندیرمەلرنده بولوندی.
“هر اویقو صورونی آلزحەیمر خستەلقڭه اشارت ایتمز”
اویقوسزلق و أوبصطروکتیف اویقو آپنەسی گبی بوزوقلقلرله بیلیشسال گریلمە و دمانس آراسندە ایلیشکی بولوندیغنی گوسترن آراشدیرمەلرە اشارت ایدن أوستل، اویقو صورونی یاشایان هرکسڭ آلزحەیمر خستەلقڭه یاقهلانلاناجغی یوڭنده بر چیقاریم یاپیلماماصی گرکدیگنی بلیرتدی.
أوستل، اویقو صیرەسندە بینڭ بعض متابولیك آتیقلری تەمیزلەین مقانیزمەلرنڭ داها آقتیف چالیشدگڭی وورغولایارق، “اویقو صیرەسندە بینڭ گون ایچندە اولوشان بعض متابولیك آتیقلرڭ تمیزلەنلنمسینه یوڭلیك مقانیزمەلری داها آقتیف چالیشییور. آلزحەیمر خستەلقڭده أونملی رول اوینایان بتا-آمیلوید و طاو پروتەئینلری ایلە اویقو آراسندەکی ایلیشکی دە بو نەدنلە اوزون سورەدر آراشدیریلییور. آنجق بورادە أونملی اولان، کوتو اویقو آلزحەیمرڭ کسین نەدنی دیمك دگلدر. بیلیمسال ویریلر بر ایلیشکییە اشارت ایدییور.” افادەلرینی قوللاندی.
یترسز اویقو، سترس، دپرسیون، بعض علاجلار و فرقلی صاغلق صورونلرنڭ دە اونوتقانلغە نەدن اولابیلهجگنی بلیرتن أوستل، سوزلرینی شویله تماملادی:
“کیشینڭ یاقین زماندە یاشانان اولایلری صیق صیق اونوتمسی، عین صورولری تکرار تکرار صورمسی، گونلك ایشلرنی یاپمقدە زورلانلانمسی ویا بو یاقینمالرە بلیرگین اویقو بوزوقلقلرنڭ اشلك ایتمەسی طورومندە دگرلندیرمه گجیكتیریلمەملیدر. بین صاغلغنڭ قورونمسینده قالیتەلی اویقو، دوزنلی فیزیكسال آقطیویته، دنگەلی بسلنمه و طمار صاغلغنڭ قورونمسییله برلکدە اله آلینملیدر.”
Uyku sorunları Alzheimer riskinin habercisi olabilir
Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Üstel, uykunun yalnızca dinlenme süreci olmadığını, uyku esnasında beynin hafıza, öğrenme ve metabolik atıkların uzaklaştırılmasıyla ilgili faaliyetlerini sürdürdüğünü kaydetti.Uyku ile Alzheimer hastalığı arasındaki ilişkinin çift yönlü olabileceğine işaret eden Üstel, “Uyku bozuklukları bilişsel gerileme açısından bir risk faktörü olabilirken Alzheimer hastalığıyla ilişkili beyindeki değişiklikler de uyku-uyanıklık düzeninin bozulmasına neden olabiliyor. Bu nedenle özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan ve uzun süre devam eden uyku sorunlarını yalnızca yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirmemek gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Üstel, gece boyunca sık uyanmanın ve derin uyku dönemlerinin azalmasının uyku kalitesini olumsuz etkilediğine dikkati çekerek, “Kişi sekiz saat yatakta kalmış olsa bile uykusu sürekli bölünüyorsa yeterli ve kaliteli bir uyku elde edemeyebilir. Özellikle yüksek sesle horlama, uykuda nefesin durduğunun fark edilmesi, sabah dinlenmeden uyanma ve gün içinde aşırı uyku hali varsa uyku apnesi açısından değerlendirme yapılması önemlidir.” değerlendirmelerinde bulundu.
“Her uyku sorunu Alzheimer hastalığına işaret etmez”
Uykusuzluk ve obstrüktif uyku apnesi gibi bozukluklarla bilişsel gerileme ve demans arasında ilişki bulunduğunu gösteren araştırmalara işaret eden Üstel, uyku sorunu yaşayan herkesin Alzheimer hastalığına yakalanacağı yönünde bir çıkarım yapılmaması gerektiğini belirtti.
Üstel, uyku sırasında beynin bazı metabolik atıkları temizleyen mekanizmalarının daha aktif çalıştığını vurgulayarak, “Uyku sırasında beynin gün içinde oluşan bazı metabolik atıkların temizlenmesine yönelik mekanizmaları daha aktif çalışıyor. Alzheimer hastalığında önemli rol oynayan beta-amiloid ve tau proteinleri ile uyku arasındaki ilişki de bu nedenle uzun süredir araştırılıyor. Ancak burada önemli olan, kötü uyku Alzheimer’ın kesin nedeni demek değildir. Bilimsel veriler bir ilişkiye işaret ediyor.” ifadelerini kullandı.
Yetersiz uyku, stres, depresyon, bazı ilaçlar ve farklı sağlık sorunlarının da unutkanlığa neden olabileceğini belirten Üstel, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kişinin yakın zamanda yaşanan olayları sık sık unutması, aynı soruları tekrar tekrar sorması, günlük işlerini yapmakta zorlanması veya bu yakınmalara belirgin uyku bozukluklarının eşlik etmesi durumunda değerlendirme geciktirilmemelidir. Beyin sağlığının korunmasında kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve damar sağlığının korunmasıyla birlikte ele alınmalıdır.”
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
خستەخانەدن یاپیلان آچیقلامه دە گوروشلرنە یر ویریلن أوستل، اویقونڭ یالڭزجە دیڭلنمه سورجی اولمادیغنی، اویقو اشناسینده بینڭ حافظه، أوگرنمه و متابولیك آتیقلرڭ اوزاقلاشطیریلمسییله ایلگیلی فعالیتلرینی سوردیردوغینی قید ایتدی.
اویقو ایلە آلزحەیمر خستەلقی آراسندەکی ایلیشکنڭ چفت یوڭلی اولابیلەجگنە اشارت ایدن أوستل، “اویقو بوزوقلقلری بیلیشسال گریلمە آچیسندن بر ریسك فاقتوری اولیركن آلزحەیمر خستەلغییله ایلیشکیلی بیندەكی دگیشیکلکلر دە اویقو-اویانیقلق دوزننڭ بوزولمسینه نەدن اولابیلییور. بو نەدنلە أوزللکله ایلری یاشلرده اورتایه چیقان و اوزون سورە دوام ایدن اویقو صورونلرینی یالڭزجە یاشلانلانمانڭ طوغال بر صوڭوجی اولەرق دگرلەنلندیرمك گرکییور.” افادەلرینی قوللاندی.
أوستل، گیجە بوینجە صیق اویانمانڭ و درین اویقو دونملرنڭ آزالمسنڭ اویقو قالیتەسنی اولومسز اتکیلەدیگنە دقّدی چکەرك، “کیشی سکز ساعت یاتاقده قالمش اولسە بیله اویقوسی سورکلی بولونویورصه یترلی و قالیتەلی بر اویقو الده إدمەیەبیلیر. أوزللکله یوکسك سسله خورلامه، اویقوده نفسڭ طوردوغنڭ فرق ایدیلمسی، صباح دیڭلنمدن اویانمه و گون ایچندە آشیری اویقو حالی وارسە اویقو آپنەسی آچیسندن دگرلندیرمه یاپیلمسی أونملیدر.” دگرلەنلندیرمەلرنده بولوندی.
“هر اویقو صورونی آلزحەیمر خستەلقڭه اشارت ایتمز”
اویقوسزلق و أوبصطروکتیف اویقو آپنەسی گبی بوزوقلقلرله بیلیشسال گریلمە و دمانس آراسندە ایلیشکی بولوندیغنی گوسترن آراشدیرمەلرە اشارت ایدن أوستل، اویقو صورونی یاشایان هرکسڭ آلزحەیمر خستەلقڭه یاقهلانلاناجغی یوڭنده بر چیقاریم یاپیلماماصی گرکدیگنی بلیرتدی.
أوستل، اویقو صیرەسندە بینڭ بعض متابولیك آتیقلری تەمیزلەین مقانیزمەلرنڭ داها آقتیف چالیشدگڭی وورغولایارق، “اویقو صیرەسندە بینڭ گون ایچندە اولوشان بعض متابولیك آتیقلرڭ تمیزلەنلنمسینه یوڭلیك مقانیزمەلری داها آقتیف چالیشییور. آلزحەیمر خستەلقڭده أونملی رول اوینایان بتا-آمیلوید و طاو پروتەئینلری ایلە اویقو آراسندەکی ایلیشکی دە بو نەدنلە اوزون سورەدر آراشدیریلییور. آنجق بورادە أونملی اولان، کوتو اویقو آلزحەیمرڭ کسین نەدنی دیمك دگلدر. بیلیمسال ویریلر بر ایلیشکییە اشارت ایدییور.” افادەلرینی قوللاندی.
یترسز اویقو، سترس، دپرسیون، بعض علاجلار و فرقلی صاغلق صورونلرنڭ دە اونوتقانلغە نەدن اولابیلهجگنی بلیرتن أوستل، سوزلرینی شویله تماملادی:
“کیشینڭ یاقین زماندە یاشانان اولایلری صیق صیق اونوتمسی، عین صورولری تکرار تکرار صورمسی، گونلك ایشلرنی یاپمقدە زورلانلانمسی ویا بو یاقینمالرە بلیرگین اویقو بوزوقلقلرنڭ اشلك ایتمەسی طورومندە دگرلندیرمه گجیكتیریلمەملیدر. بین صاغلغنڭ قورونمسینده قالیتەلی اویقو، دوزنلی فیزیكسال آقطیویته، دنگەلی بسلنمه و طمار صاغلغنڭ قورونمسییله برلکدە اله آلینملیدر.”
Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Üstel, uykunun yalnızca dinlenme süreci olmadığını, uyku esnasında beynin hafıza, öğrenme ve metabolik atıkların uzaklaştırılmasıyla ilgili faaliyetlerini sürdürdüğünü kaydetti.
Uyku ile Alzheimer hastalığı arasındaki ilişkinin çift yönlü olabileceğine işaret eden Üstel, “Uyku bozuklukları bilişsel gerileme açısından bir risk faktörü olabilirken Alzheimer hastalığıyla ilişkili beyindeki değişiklikler de uyku-uyanıklık düzeninin bozulmasına neden olabiliyor. Bu nedenle özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan ve uzun süre devam eden uyku sorunlarını yalnızca yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirmemek gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Üstel, gece boyunca sık uyanmanın ve derin uyku dönemlerinin azalmasının uyku kalitesini olumsuz etkilediğine dikkati çekerek, “Kişi sekiz saat yatakta kalmış olsa bile uykusu sürekli bölünüyorsa yeterli ve kaliteli bir uyku elde edemeyebilir. Özellikle yüksek sesle horlama, uykuda nefesin durduğunun fark edilmesi, sabah dinlenmeden uyanma ve gün içinde aşırı uyku hali varsa uyku apnesi açısından değerlendirme yapılması önemlidir.” değerlendirmelerinde bulundu.
“Her uyku sorunu Alzheimer hastalığına işaret etmez”
Uykusuzluk ve obstrüktif uyku apnesi gibi bozukluklarla bilişsel gerileme ve demans arasında ilişki bulunduğunu gösteren araştırmalara işaret eden Üstel, uyku sorunu yaşayan herkesin Alzheimer hastalığına yakalanacağı yönünde bir çıkarım yapılmaması gerektiğini belirtti.
Üstel, uyku sırasında beynin bazı metabolik atıkları temizleyen mekanizmalarının daha aktif çalıştığını vurgulayarak, “Uyku sırasında beynin gün içinde oluşan bazı metabolik atıkların temizlenmesine yönelik mekanizmaları daha aktif çalışıyor. Alzheimer hastalığında önemli rol oynayan beta-amiloid ve tau proteinleri ile uyku arasındaki ilişki de bu nedenle uzun süredir araştırılıyor. Ancak burada önemli olan, kötü uyku Alzheimer’ın kesin nedeni demek değildir. Bilimsel veriler bir ilişkiye işaret ediyor.” ifadelerini kullandı.
Yetersiz uyku, stres, depresyon, bazı ilaçlar ve farklı sağlık sorunlarının da unutkanlığa neden olabileceğini belirten Üstel, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kişinin yakın zamanda yaşanan olayları sık sık unutması, aynı soruları tekrar tekrar sorması, günlük işlerini yapmakta zorlanması veya bu yakınmalara belirgin uyku bozukluklarının eşlik etmesi durumunda değerlendirme geciktirilmemelidir. Beyin sağlığının korunmasında kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve damar sağlığının korunmasıyla birlikte ele alınmalıdır.”
Bir yanıt yazın