هگستەە گنەرال طایانمییور: عبد اوردوسینده تصفیه قریزی
هگستەە گنەرال طایانمییور: عبد اوردوسینده تصفیه قریزی
عراق صاواشی غازیسی اولان و باشقان یاردیمجیسی ژد فانسڭ یاقین چورەسندە بولونان دریسجولل، ترمپ یوڭتیمنە طیشاریدن مخالفت ایدن بر اسم دگلدی. استعفاسیندن برقاچ گون أوڭجە ترمپ ایلە گوروشارك ایران صاواشنڭ سلاحلی قوتلر أوزرندە یاراتدیغی باصقی و هگستەڭ قوموته قدمەسینه مداخلەلری قونوسندە قایگیلارینی اقطاردیغی بیلدیریلدی.
٢٤ گنەرال و آمیرال گورودن آلیندی
هگسته گوروە گلدكدن صوڭرە اڭ آز ٢٤ گنەرال و آمیرالی گورودن آلدی ویا آیریلمایە زورلادی، اونلرجە ترفیه مداخله ایتدی. قره قوتلری قورمای باشقانی أورگەنەرال راندى غەورگە دە نیسانده گورودن آلینان اسملر آراسیندهیدی. آوروپە و آفریقەدەكی عبد قره قوتلرنڭ باشڭدەكی أورگەنەرال کریستوفر دوناحوه ایسە قوموتانلقنڭ ستاتوسنڭ دوشورولمسنڭ آردندن امکلیلگە زورلاندی.
دریسجوللڭ آیریلمسییله قره قوتلری عین آندە سناتو طرفندن اونایلانمش باقان، قورمای باشقانی و آوروپەدەكی قوتلرڭ قوموتانندن یوقسون قالدی.
پنتاگونداقی دگیشیم یالڭزجە گورو طاغیلیمییله صینیرلی قالمادی. دریسجولل و غەورگە، اوقراینه صاواشندن چیقاریلان درسلر طوغریلتیسندە قره قوتلرنی انسانسیز هوا آراچلری، یاپای ذکا و داها خیزلی تدارك سورچلرنە یونەلدن مودرنیزاسیون چالیشمەلرینڭ باشڭدەكی ایکی ایشمدی.
ترمپڭ “ایحا آدمی” اولەرق آدلانلاندیردیغی دریسجولل، گچن قاسم آیندە اوقراینەیە گیدرەك أولکه ڭڭ انسانسیز سیستملر قونوسندەکی صاواش تجربەسنی عبد اوردوسینه اقطارمایە یوڭلیك أیشبیرلگی گلیشدیردی. غەورگە دونمنده ایحا صاواشینی أوگرنمك آماجیلە اولوشطورولان یڭی بر قره قوتلری طابورنڭ دە هگستەە یاقینلقییله بیلینن قره قوتلری قورمای باشقان وکیلی أورگەنەرال کریستوفر لانەوه طرفندن آشامەلی اولەرق قپاتیلدیغی بلیرتیلییور.
لانەوه، تکنولوژی یاتیریملرنی تماما ترك ایتمەسە دە “تمل ایلکەلرە دونوش” یاقلاشیمینی صاوونییور. فیزیكسال یترلیلك و گلەنكسال صاواشجی کولتورنە داها فضله آغیرلق ویریركن آوروپەدەكی بعض قره قوتلری عنصرلری آزالتیلییور و باتی یاریمقورەیە یوڭلیك عسکری پلانلامه أوڭە چیقاریلییور.
پاطریوط صتوغنڭ أوچدە ایکیسی قوللانیلدی
پنتاگونداقی قادرو دگیشیمی عبد اوردوسنڭ ایران صاواشی نه دنیله قایناق صیقینتیسییله قارشی قارشییه اولدیغی دونمدە گرچكلەشییور. فینانجیال تیمەسڭ اقطاردیغی تخمینلرە گورە ایران اوپەراسیونلری، عبدنڭ صاواش أوڭجەسیدەكی پاطریوط أوڭلەجی فوزه صتوغنڭ یاقلاشیق أوچدە ایکیسنی توکتدی.
أوست دوزی عسکری یتکیلیلرڭ گچن آی هگستەی، ایرانە قارشی گڭیش چاپلی اوپەراسیونلرڭ عین یوغونلقده سوردیرولمسنڭ عبدنڭ باشقە بولگەلردەكی تهدیدلرە جواب ویرمه قپاسیتەسنی ضعیفلاتابیلەجگی قونوسندە اویاردیغی بیلدیریلدی. ترمپڭ ایران قونوسندە بتون عسکری سچەنكلری آچیق طوتمسی ایسە ٥٠ بیکدن فضله آمەریقان عسکرنڭ آیلەردر آلارم طورومندە قالمسینه یول آچدی.
عسکری قونوشلانماده پلاندن صاپیلدی
قایناق صیقینتیسی عبدنڭ کرهسال عسکری قونوشلانمسینه دە یانسیدی. ژاپونیەدە قونلو عس غەورگە وەسخڭکتوڭ اوچاق گمیسی، طقوز عیدان اوزون سورەدر دەڭزنده بولونان عس آبراحام لینجولنی راحتلاتمق آماجیلە آغستوس آیندە اورته طوغویە گوندریلدی. بو دگیشیکلك صوڭرەسندە عبدنڭ آسیه-پاصیفیكدە اوچاق گمیسی تعرض غروبی قالمادی.
اورتایه چیقان طابلو گوسترییور کە عبد آچیسندن صورون ایران صاواشنڭ تك باشنە یاراتدیغی عسکری مالیدڭ أوتەسینه گچمش طورومدە. پاطریوط صتوقلرنڭ خیزله آزالمسی و آسیه-پاصیفیکتەکی دڭز گوجونڭ اورته طوغویە قایدیریلدیغی بر دونمدە پنتاگون، دڭەییملی قوموتانلرڭ تصفیەسی و اوردونڭ گلەجکدەکی صاواشلرە هانگی تکنولوژی و قوت یاپیسییله حاضرلانلاناجغی قونوسندە یاشانان مجادلەیله قارشی قارشییه. بو قوشوللر، وەسخڭکتوڭڭ اورته طوغو، آوروپە و آسیه-پاصیفیكدە عین آندە عسکری أوستونلك صاغلامه قپاسیتەسی أوزرندەکی باصقییی آرطیرییور.
Hegseth’e general dayanmıyor: ABD ordusunda tasfiye krizi
Irak Savaşı gazisi olan ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in yakın çevresinde bulunan Driscoll, Trump yönetimine dışarıdan muhalefet eden bir isim değildi. İstifasından birkaç gün önce Trump ile görüşerek İran savaşının silahlı kuvvetler üzerinde yarattığı baskı ve Hegseth’in komuta kademesine müdahaleleri konusunda kaygılarını aktardığı bildirildi.
24 general ve amiral görevden alındı
Hegseth göreve geldikten sonra en az 24 general ve amirali görevden aldı veya ayrılmaya zorladı, onlarca terfiye müdahale etti. Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı Orgeneral Randy George da nisanda görevden alınan isimler arasındaydı. Avrupa ve Afrika’daki ABD Kara Kuvvetlerinin başındaki Orgeneral Christopher Donahue ise komutanlığının statüsünün düşürülmesinin ardından emekliliğe zorlandı.
Driscoll’ın ayrılmasıyla Kara Kuvvetleri aynı anda Senato tarafından onaylanmış bakan, kurmay başkanı ve Avrupa’daki kuvvetlerin komutanından yoksun kaldı.
Pentagon’daki değişim yalnızca görev dağılımıyla sınırlı kalmadı. Driscoll ve George, Ukrayna savaşından çıkarılan dersler doğrultusunda Kara Kuvvetlerini insansız hava araçları, yapay zekâ ve daha hızlı tedarik süreçlerine yönelten modernizasyon çalışmalarının başındaki iki isimdi.
Trump’ın “İHA adamı” olarak adlandırdığı Driscoll, geçen kasım ayında Ukrayna’ya giderek ülkenin insansız sistemler konusundaki savaş tecrübesini ABD ordusuna aktarmaya yönelik işbirliği geliştirdi. George döneminde İHA savaşını öğrenmek amacıyla oluşturulan yeni bir Kara Kuvvetleri taburunun da Hegseth’e yakınlığıyla bilinen Kara Kuvvetleri Kurmay Başkan Vekili Orgeneral Christopher LaNeve tarafından aşamalı olarak kapatıldığı belirtiliyor.
LaNeve, teknoloji yatırımlarını tamamen terk etmese de “temel ilkelere dönüş” yaklaşımını savunuyor. Fiziksel yeterlilik ve geleneksel savaşçı kültürüne daha fazla ağırlık verilirken Avrupa’daki bazı Kara Kuvvetleri unsurları azaltılıyor ve Batı Yarımküre’ye yönelik askeri planlama öne çıkarılıyor.
Patriot stokunun üçte ikisi kullanıldı
Pentagon’daki kadro değişimi ABD ordusunun İran savaşı nedeniyle kaynak sıkıntısıyla karşı karşıya olduğu dönemde gerçekleşiyor. Financial Times’ın aktardığı tahminlere göre İran operasyonları, ABD’nin savaş öncesindeki Patriot önleyici füze stokunun yaklaşık üçte ikisini tüketti.
Üst düzey askeri yetkililerin geçen ay Hegseth’i, İran’a karşı geniş çaplı operasyonların aynı yoğunlukta sürdürülmesinin ABD’nin başka bölgelerdeki tehditlere cevap verme kapasitesini zayıflatabileceği konusunda uyardığı bildirildi. Trump’ın İran konusunda bütün askeri seçenekleri açık tutması ise 50 binden fazla Amerikan askerinin aylardır alarm durumunda kalmasına yol açtı.
Askeri konuşlanmada plandan sapıldı
Kaynak sıkıntısı ABD’nin küresel askeri konuşlanmasına da yansıdı. Japonya’da konuşlu USS George Washington uçak gemisi, dokuz aydan uzun süredir denizde bulunan USS Abraham Lincoln’ü rahatlatmak amacıyla ağustos ayında Orta Doğu’ya gönderildi. Bu değişiklik sonrasında ABD’nin Asya-Pasifik’te uçak gemisi taarruz grubu kalmadı.
Ortaya çıkan tablo gösteriyor ki ABD açısından sorun İran savaşının tek başına yarattığı askeri maliyetin ötesine geçmiş durumda. Patriot stoklarının hızla azalması ve Asya-Pasifik’teki deniz gücünün Orta Doğu’ya kaydırıldığı bir dönemde Pentagon, deneyimli komutanların tasfiyesi ve ordunun gelecekteki savaşlara hangi teknoloji ve kuvvet yapısıyla hazırlanacağı konusunda yaşanan mücadeleyle karşı karşıya. Bu koşullar, Washington’ın Orta Doğu, Avrupa ve Asya-Pasifik’te aynı anda askeri üstünlük sağlama kapasitesi üzerindeki baskıyı artırıyor.
هگستەە گنەرال طایانمییور: عبد اوردوسینده تصفیه قریزی
عبدنڭ ایران صاواشی مهمات صتوقلری و کرهسال عسکری قونوشلانما أوزرندە باصقی یاراطیرقن پنتاگوندە یاقلاشیق بر بوچوق ییلدیر دوام ایدن قادرو دگیشیمی یڭی بر آشامەیە اولاشدی. قره قوتلری باقانی طان دریسجولل، صاوونمه باقانی پته هگسته ایلە أوست دوزی صوبایلرڭ گورودن آلینمسی و قره قوتلرنڭ گلەجگی قونوسندە آیلر سورن آنلاشمازلیغین آردندن ٣١ آغستوسدە استعفاسنی باشقان طونالد ترمپە صوندی.عراق صاواشی غازیسی اولان و باشقان یاردیمجیسی ژد فانسڭ یاقین چورەسندە بولونان دریسجولل، ترمپ یوڭتیمنە طیشاریدن مخالفت ایدن بر اسم دگلدی. استعفاسیندن برقاچ گون أوڭجە ترمپ ایلە گوروشارك ایران صاواشنڭ سلاحلی قوتلر أوزرندە یاراتدیغی باصقی و هگستەڭ قوموته قدمەسینه مداخلەلری قونوسندە قایگیلارینی اقطاردیغی بیلدیریلدی.
٢٤ گنەرال و آمیرال گورودن آلیندی
هگسته گوروە گلدكدن صوڭرە اڭ آز ٢٤ گنەرال و آمیرالی گورودن آلدی ویا آیریلمایە زورلادی، اونلرجە ترفیه مداخله ایتدی. قره قوتلری قورمای باشقانی أورگەنەرال راندى غەورگە دە نیسانده گورودن آلینان اسملر آراسیندهیدی. آوروپە و آفریقەدەكی عبد قره قوتلرنڭ باشڭدەكی أورگەنەرال کریستوفر دوناحوه ایسە قوموتانلقنڭ ستاتوسنڭ دوشورولمسنڭ آردندن امکلیلگە زورلاندی.
دریسجوللڭ آیریلمسییله قره قوتلری عین آندە سناتو طرفندن اونایلانمش باقان، قورمای باشقانی و آوروپەدەكی قوتلرڭ قوموتانندن یوقسون قالدی.
پنتاگونداقی دگیشیم یالڭزجە گورو طاغیلیمییله صینیرلی قالمادی. دریسجولل و غەورگە، اوقراینه صاواشندن چیقاریلان درسلر طوغریلتیسندە قره قوتلرنی انسانسیز هوا آراچلری، یاپای ذکا و داها خیزلی تدارك سورچلرنە یونەلدن مودرنیزاسیون چالیشمەلرینڭ باشڭدەكی ایکی ایشمدی.
ترمپڭ “ایحا آدمی” اولەرق آدلانلاندیردیغی دریسجولل، گچن قاسم آیندە اوقراینەیە گیدرەك أولکه ڭڭ انسانسیز سیستملر قونوسندەکی صاواش تجربەسنی عبد اوردوسینه اقطارمایە یوڭلیك أیشبیرلگی گلیشدیردی. غەورگە دونمنده ایحا صاواشینی أوگرنمك آماجیلە اولوشطورولان یڭی بر قره قوتلری طابورنڭ دە هگستەە یاقینلقییله بیلینن قره قوتلری قورمای باشقان وکیلی أورگەنەرال کریستوفر لانەوه طرفندن آشامەلی اولەرق قپاتیلدیغی بلیرتیلییور.
لانەوه، تکنولوژی یاتیریملرنی تماما ترك ایتمەسە دە “تمل ایلکەلرە دونوش” یاقلاشیمینی صاوونییور. فیزیكسال یترلیلك و گلەنكسال صاواشجی کولتورنە داها فضله آغیرلق ویریركن آوروپەدەكی بعض قره قوتلری عنصرلری آزالتیلییور و باتی یاریمقورەیە یوڭلیك عسکری پلانلامه أوڭە چیقاریلییور.
پاطریوط صتوغنڭ أوچدە ایکیسی قوللانیلدی
پنتاگونداقی قادرو دگیشیمی عبد اوردوسنڭ ایران صاواشی نه دنیله قایناق صیقینتیسییله قارشی قارشییه اولدیغی دونمدە گرچكلەشییور. فینانجیال تیمەسڭ اقطاردیغی تخمینلرە گورە ایران اوپەراسیونلری، عبدنڭ صاواش أوڭجەسیدەكی پاطریوط أوڭلەجی فوزه صتوغنڭ یاقلاشیق أوچدە ایکیسنی توکتدی.
أوست دوزی عسکری یتکیلیلرڭ گچن آی هگستەی، ایرانە قارشی گڭیش چاپلی اوپەراسیونلرڭ عین یوغونلقده سوردیرولمسنڭ عبدنڭ باشقە بولگەلردەكی تهدیدلرە جواب ویرمه قپاسیتەسنی ضعیفلاتابیلەجگی قونوسندە اویاردیغی بیلدیریلدی. ترمپڭ ایران قونوسندە بتون عسکری سچەنكلری آچیق طوتمسی ایسە ٥٠ بیکدن فضله آمەریقان عسکرنڭ آیلەردر آلارم طورومندە قالمسینه یول آچدی.
عسکری قونوشلانماده پلاندن صاپیلدی
قایناق صیقینتیسی عبدنڭ کرهسال عسکری قونوشلانمسینه دە یانسیدی. ژاپونیەدە قونلو عس غەورگە وەسخڭکتوڭ اوچاق گمیسی، طقوز عیدان اوزون سورەدر دەڭزنده بولونان عس آبراحام لینجولنی راحتلاتمق آماجیلە آغستوس آیندە اورته طوغویە گوندریلدی. بو دگیشیکلك صوڭرەسندە عبدنڭ آسیه-پاصیفیكدە اوچاق گمیسی تعرض غروبی قالمادی.
اورتایه چیقان طابلو گوسترییور کە عبد آچیسندن صورون ایران صاواشنڭ تك باشنە یاراتدیغی عسکری مالیدڭ أوتەسینه گچمش طورومدە. پاطریوط صتوقلرنڭ خیزله آزالمسی و آسیه-پاصیفیکتەکی دڭز گوجونڭ اورته طوغویە قایدیریلدیغی بر دونمدە پنتاگون، دڭەییملی قوموتانلرڭ تصفیەسی و اوردونڭ گلەجکدەکی صاواشلرە هانگی تکنولوژی و قوت یاپیسییله حاضرلانلاناجغی قونوسندە یاشانان مجادلەیله قارشی قارشییه. بو قوشوللر، وەسخڭکتوڭڭ اورته طوغو، آوروپە و آسیه-پاصیفیكدە عین آندە عسکری أوستونلك صاغلامه قپاسیتەسی أوزرندەکی باصقییی آرطیرییور.
Hegseth’e general dayanmıyor: ABD ordusunda tasfiye krizi
ABD’nin İran savaşı mühimmat stokları ve küresel askeri konuşlanma üzerinde baskı yaratırken Pentagon’da yaklaşık bir buçuk yıldır devam eden kadro değişimi yeni bir aşamaya ulaştı. Kara Kuvvetleri Bakanı Dan Driscoll, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile üst düzey subayların görevden alınması ve Kara Kuvvetlerinin geleceği konusunda aylar süren anlaşmazlığın ardından 31 Ağustos’ta istifasını Başkan Donald Trump’a sundu.Irak Savaşı gazisi olan ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in yakın çevresinde bulunan Driscoll, Trump yönetimine dışarıdan muhalefet eden bir isim değildi. İstifasından birkaç gün önce Trump ile görüşerek İran savaşının silahlı kuvvetler üzerinde yarattığı baskı ve Hegseth’in komuta kademesine müdahaleleri konusunda kaygılarını aktardığı bildirildi.
24 general ve amiral görevden alındı
Hegseth göreve geldikten sonra en az 24 general ve amirali görevden aldı veya ayrılmaya zorladı, onlarca terfiye müdahale etti. Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı Orgeneral Randy George da nisanda görevden alınan isimler arasındaydı. Avrupa ve Afrika’daki ABD Kara Kuvvetlerinin başındaki Orgeneral Christopher Donahue ise komutanlığının statüsünün düşürülmesinin ardından emekliliğe zorlandı.
Driscoll’ın ayrılmasıyla Kara Kuvvetleri aynı anda Senato tarafından onaylanmış bakan, kurmay başkanı ve Avrupa’daki kuvvetlerin komutanından yoksun kaldı.
Pentagon’daki değişim yalnızca görev dağılımıyla sınırlı kalmadı. Driscoll ve George, Ukrayna savaşından çıkarılan dersler doğrultusunda Kara Kuvvetlerini insansız hava araçları, yapay zekâ ve daha hızlı tedarik süreçlerine yönelten modernizasyon çalışmalarının başındaki iki isimdi.
Trump’ın “İHA adamı” olarak adlandırdığı Driscoll, geçen kasım ayında Ukrayna’ya giderek ülkenin insansız sistemler konusundaki savaş tecrübesini ABD ordusuna aktarmaya yönelik işbirliği geliştirdi. George döneminde İHA savaşını öğrenmek amacıyla oluşturulan yeni bir Kara Kuvvetleri taburunun da Hegseth’e yakınlığıyla bilinen Kara Kuvvetleri Kurmay Başkan Vekili Orgeneral Christopher LaNeve tarafından aşamalı olarak kapatıldığı belirtiliyor.
LaNeve, teknoloji yatırımlarını tamamen terk etmese de “temel ilkelere dönüş” yaklaşımını savunuyor. Fiziksel yeterlilik ve geleneksel savaşçı kültürüne daha fazla ağırlık verilirken Avrupa’daki bazı Kara Kuvvetleri unsurları azaltılıyor ve Batı Yarımküre’ye yönelik askeri planlama öne çıkarılıyor.
Patriot stokunun üçte ikisi kullanıldı
Pentagon’daki kadro değişimi ABD ordusunun İran savaşı nedeniyle kaynak sıkıntısıyla karşı karşıya olduğu dönemde gerçekleşiyor. Financial Times’ın aktardığı tahminlere göre İran operasyonları, ABD’nin savaş öncesindeki Patriot önleyici füze stokunun yaklaşık üçte ikisini tüketti.
Üst düzey askeri yetkililerin geçen ay Hegseth’i, İran’a karşı geniş çaplı operasyonların aynı yoğunlukta sürdürülmesinin ABD’nin başka bölgelerdeki tehditlere cevap verme kapasitesini zayıflatabileceği konusunda uyardığı bildirildi. Trump’ın İran konusunda bütün askeri seçenekleri açık tutması ise 50 binden fazla Amerikan askerinin aylardır alarm durumunda kalmasına yol açtı.
Askeri konuşlanmada plandan sapıldı
Kaynak sıkıntısı ABD’nin küresel askeri konuşlanmasına da yansıdı. Japonya’da konuşlu USS George Washington uçak gemisi, dokuz aydan uzun süredir denizde bulunan USS Abraham Lincoln’ü rahatlatmak amacıyla ağustos ayında Orta Doğu’ya gönderildi. Bu değişiklik sonrasında ABD’nin Asya-Pasifik’te uçak gemisi taarruz grubu kalmadı.
Ortaya çıkan tablo gösteriyor ki ABD açısından sorun İran savaşının tek başına yarattığı askeri maliyetin ötesine geçmiş durumda. Patriot stoklarının hızla azalması ve Asya-Pasifik’teki deniz gücünün Orta Doğu’ya kaydırıldığı bir dönemde Pentagon, deneyimli komutanların tasfiyesi ve ordunun gelecekteki savaşlara hangi teknoloji ve kuvvet yapısıyla hazırlanacağı konusunda yaşanan mücadeleyle karşı karşıya. Bu koşullar, Washington’ın Orta Doğu, Avrupa ve Asya-Pasifik’te aynı anda askeri üstünlük sağlama kapasitesi üzerindeki baskıyı artırıyor.
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
عبدنڭ ایران صاواشی مهمات صتوقلری و کرهسال عسکری قونوشلانما أوزرندە باصقی یاراطیرقن پنتاگوندە یاقلاشیق بر بوچوق ییلدیر دوام ایدن قادرو دگیشیمی یڭی بر آشامەیە اولاشدی. قره قوتلری باقانی طان دریسجولل، صاوونمه باقانی پته هگسته ایلە أوست دوزی صوبایلرڭ گورودن آلینمسی و قره قوتلرنڭ گلەجگی قونوسندە آیلر سورن آنلاشمازلیغین آردندن ٣١ آغستوسدە استعفاسنی باشقان طونالد ترمپە صوندی.
عراق صاواشی غازیسی اولان و باشقان یاردیمجیسی ژد فانسڭ یاقین چورەسندە بولونان دریسجولل، ترمپ یوڭتیمنە طیشاریدن مخالفت ایدن بر اسم دگلدی. استعفاسیندن برقاچ گون أوڭجە ترمپ ایلە گوروشارك ایران صاواشنڭ سلاحلی قوتلر أوزرندە یاراتدیغی باصقی و هگستەڭ قوموته قدمەسینه مداخلەلری قونوسندە قایگیلارینی اقطاردیغی بیلدیریلدی.
٢٤ گنەرال و آمیرال گورودن آلیندی
هگسته گوروە گلدكدن صوڭرە اڭ آز ٢٤ گنەرال و آمیرالی گورودن آلدی ویا آیریلمایە زورلادی، اونلرجە ترفیه مداخله ایتدی. قره قوتلری قورمای باشقانی أورگەنەرال راندى غەورگە دە نیسانده گورودن آلینان اسملر آراسیندهیدی. آوروپە و آفریقەدەكی عبد قره قوتلرنڭ باشڭدەكی أورگەنەرال کریستوفر دوناحوه ایسە قوموتانلقنڭ ستاتوسنڭ دوشورولمسنڭ آردندن امکلیلگە زورلاندی.
دریسجوللڭ آیریلمسییله قره قوتلری عین آندە سناتو طرفندن اونایلانمش باقان، قورمای باشقانی و آوروپەدەكی قوتلرڭ قوموتانندن یوقسون قالدی.
پنتاگونداقی دگیشیم یالڭزجە گورو طاغیلیمییله صینیرلی قالمادی. دریسجولل و غەورگە، اوقراینه صاواشندن چیقاریلان درسلر طوغریلتیسندە قره قوتلرنی انسانسیز هوا آراچلری، یاپای ذکا و داها خیزلی تدارك سورچلرنە یونەلدن مودرنیزاسیون چالیشمەلرینڭ باشڭدەكی ایکی ایشمدی.
ترمپڭ “ایحا آدمی” اولەرق آدلانلاندیردیغی دریسجولل، گچن قاسم آیندە اوقراینەیە گیدرەك أولکه ڭڭ انسانسیز سیستملر قونوسندەکی صاواش تجربەسنی عبد اوردوسینه اقطارمایە یوڭلیك أیشبیرلگی گلیشدیردی. غەورگە دونمنده ایحا صاواشینی أوگرنمك آماجیلە اولوشطورولان یڭی بر قره قوتلری طابورنڭ دە هگستەە یاقینلقییله بیلینن قره قوتلری قورمای باشقان وکیلی أورگەنەرال کریستوفر لانەوه طرفندن آشامەلی اولەرق قپاتیلدیغی بلیرتیلییور.
لانەوه، تکنولوژی یاتیریملرنی تماما ترك ایتمەسە دە “تمل ایلکەلرە دونوش” یاقلاشیمینی صاوونییور. فیزیكسال یترلیلك و گلەنكسال صاواشجی کولتورنە داها فضله آغیرلق ویریركن آوروپەدەكی بعض قره قوتلری عنصرلری آزالتیلییور و باتی یاریمقورەیە یوڭلیك عسکری پلانلامه أوڭە چیقاریلییور.
پاطریوط صتوغنڭ أوچدە ایکیسی قوللانیلدی
پنتاگونداقی قادرو دگیشیمی عبد اوردوسنڭ ایران صاواشی نه دنیله قایناق صیقینتیسییله قارشی قارشییه اولدیغی دونمدە گرچكلەشییور. فینانجیال تیمەسڭ اقطاردیغی تخمینلرە گورە ایران اوپەراسیونلری، عبدنڭ صاواش أوڭجەسیدەكی پاطریوط أوڭلەجی فوزه صتوغنڭ یاقلاشیق أوچدە ایکیسنی توکتدی.
أوست دوزی عسکری یتکیلیلرڭ گچن آی هگستەی، ایرانە قارشی گڭیش چاپلی اوپەراسیونلرڭ عین یوغونلقده سوردیرولمسنڭ عبدنڭ باشقە بولگەلردەكی تهدیدلرە جواب ویرمه قپاسیتەسنی ضعیفلاتابیلەجگی قونوسندە اویاردیغی بیلدیریلدی. ترمپڭ ایران قونوسندە بتون عسکری سچەنكلری آچیق طوتمسی ایسە ٥٠ بیکدن فضله آمەریقان عسکرنڭ آیلەردر آلارم طورومندە قالمسینه یول آچدی.
عسکری قونوشلانماده پلاندن صاپیلدی
قایناق صیقینتیسی عبدنڭ کرهسال عسکری قونوشلانمسینه دە یانسیدی. ژاپونیەدە قونلو عس غەورگە وەسخڭکتوڭ اوچاق گمیسی، طقوز عیدان اوزون سورەدر دەڭزنده بولونان عس آبراحام لینجولنی راحتلاتمق آماجیلە آغستوس آیندە اورته طوغویە گوندریلدی. بو دگیشیکلك صوڭرەسندە عبدنڭ آسیه-پاصیفیكدە اوچاق گمیسی تعرض غروبی قالمادی.
اورتایه چیقان طابلو گوسترییور کە عبد آچیسندن صورون ایران صاواشنڭ تك باشنە یاراتدیغی عسکری مالیدڭ أوتەسینه گچمش طورومدە. پاطریوط صتوقلرنڭ خیزله آزالمسی و آسیه-پاصیفیکتەکی دڭز گوجونڭ اورته طوغویە قایدیریلدیغی بر دونمدە پنتاگون، دڭەییملی قوموتانلرڭ تصفیەسی و اوردونڭ گلەجکدەکی صاواشلرە هانگی تکنولوژی و قوت یاپیسییله حاضرلانلاناجغی قونوسندە یاشانان مجادلەیله قارشی قارشییه. بو قوشوللر، وەسخڭکتوڭڭ اورته طوغو، آوروپە و آسیه-پاصیفیكدە عین آندە عسکری أوستونلك صاغلامه قپاسیتەسی أوزرندەکی باصقییی آرطیرییور.
ABD’nin İran savaşı mühimmat stokları ve küresel askeri konuşlanma üzerinde baskı yaratırken Pentagon’da yaklaşık bir buçuk yıldır devam eden kadro değişimi yeni bir aşamaya ulaştı. Kara Kuvvetleri Bakanı Dan Driscoll, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile üst düzey subayların görevden alınması ve Kara Kuvvetlerinin geleceği konusunda aylar süren anlaşmazlığın ardından 31 Ağustos’ta istifasını Başkan Donald Trump’a sundu.
Irak Savaşı gazisi olan ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in yakın çevresinde bulunan Driscoll, Trump yönetimine dışarıdan muhalefet eden bir isim değildi. İstifasından birkaç gün önce Trump ile görüşerek İran savaşının silahlı kuvvetler üzerinde yarattığı baskı ve Hegseth’in komuta kademesine müdahaleleri konusunda kaygılarını aktardığı bildirildi.
24 general ve amiral görevden alındı
Hegseth göreve geldikten sonra en az 24 general ve amirali görevden aldı veya ayrılmaya zorladı, onlarca terfiye müdahale etti. Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı Orgeneral Randy George da nisanda görevden alınan isimler arasındaydı. Avrupa ve Afrika’daki ABD Kara Kuvvetlerinin başındaki Orgeneral Christopher Donahue ise komutanlığının statüsünün düşürülmesinin ardından emekliliğe zorlandı.
Driscoll’ın ayrılmasıyla Kara Kuvvetleri aynı anda Senato tarafından onaylanmış bakan, kurmay başkanı ve Avrupa’daki kuvvetlerin komutanından yoksun kaldı.
Pentagon’daki değişim yalnızca görev dağılımıyla sınırlı kalmadı. Driscoll ve George, Ukrayna savaşından çıkarılan dersler doğrultusunda Kara Kuvvetlerini insansız hava araçları, yapay zekâ ve daha hızlı tedarik süreçlerine yönelten modernizasyon çalışmalarının başındaki iki isimdi.
Trump’ın “İHA adamı” olarak adlandırdığı Driscoll, geçen kasım ayında Ukrayna’ya giderek ülkenin insansız sistemler konusundaki savaş tecrübesini ABD ordusuna aktarmaya yönelik işbirliği geliştirdi. George döneminde İHA savaşını öğrenmek amacıyla oluşturulan yeni bir Kara Kuvvetleri taburunun da Hegseth’e yakınlığıyla bilinen Kara Kuvvetleri Kurmay Başkan Vekili Orgeneral Christopher LaNeve tarafından aşamalı olarak kapatıldığı belirtiliyor.
LaNeve, teknoloji yatırımlarını tamamen terk etmese de “temel ilkelere dönüş” yaklaşımını savunuyor. Fiziksel yeterlilik ve geleneksel savaşçı kültürüne daha fazla ağırlık verilirken Avrupa’daki bazı Kara Kuvvetleri unsurları azaltılıyor ve Batı Yarımküre’ye yönelik askeri planlama öne çıkarılıyor.
Patriot stokunun üçte ikisi kullanıldı
Pentagon’daki kadro değişimi ABD ordusunun İran savaşı nedeniyle kaynak sıkıntısıyla karşı karşıya olduğu dönemde gerçekleşiyor. Financial Times’ın aktardığı tahminlere göre İran operasyonları, ABD’nin savaş öncesindeki Patriot önleyici füze stokunun yaklaşık üçte ikisini tüketti.
Üst düzey askeri yetkililerin geçen ay Hegseth’i, İran’a karşı geniş çaplı operasyonların aynı yoğunlukta sürdürülmesinin ABD’nin başka bölgelerdeki tehditlere cevap verme kapasitesini zayıflatabileceği konusunda uyardığı bildirildi. Trump’ın İran konusunda bütün askeri seçenekleri açık tutması ise 50 binden fazla Amerikan askerinin aylardır alarm durumunda kalmasına yol açtı.
Askeri konuşlanmada plandan sapıldı
Kaynak sıkıntısı ABD’nin küresel askeri konuşlanmasına da yansıdı. Japonya’da konuşlu USS George Washington uçak gemisi, dokuz aydan uzun süredir denizde bulunan USS Abraham Lincoln’ü rahatlatmak amacıyla ağustos ayında Orta Doğu’ya gönderildi. Bu değişiklik sonrasında ABD’nin Asya-Pasifik’te uçak gemisi taarruz grubu kalmadı.
Ortaya çıkan tablo gösteriyor ki ABD açısından sorun İran savaşının tek başına yarattığı askeri maliyetin ötesine geçmiş durumda. Patriot stoklarının hızla azalması ve Asya-Pasifik’teki deniz gücünün Orta Doğu’ya kaydırıldığı bir dönemde Pentagon, deneyimli komutanların tasfiyesi ve ordunun gelecekteki savaşlara hangi teknoloji ve kuvvet yapısıyla hazırlanacağı konusunda yaşanan mücadeleyle karşı karşıya. Bu koşullar, Washington’ın Orta Doğu, Avrupa ve Asya-Pasifik’te aynı anda askeri üstünlük sağlama kapasitesi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Bir yanıt yazın