تیکتوك آلابامه ایلە اوزلاشدی: اڭ آز ١٠٠ میلیون طولار أودەیەجك – TikTok Alabama ile uzlaştı: En az 100 milyon dolar ödeyecek

tmptitle görseli
📜 Hibrit İçerik: Osmanlıca & Latinize Transkripsiyon

تیکتوك آلابامه ایلە اوزلاشدی: اڭ آز ١٠٠ میلیون طولار أودەیەجك

TikTok Alabama ile uzlaştı: En az 100 milyon dolar ödeyecek
ویدیوVideo پایلاشیمpaylaşım پلاتفورمیplatformu تیکتوكTikTok وve آناana شرکتşirketi بیتەدنجە،ByteDance, عبدنڭABD'nin آلابامهAlabama ایالدنڭeyaletinin چوجقçocuk گوگنلگیgüvenliği وve آلگوریتمیكalgoritmik باغیملیلقbağımlılık ادعالرییلهiddialarıyla آچدیغیaçtığı دعوادەdavada اوزلاشمایەuzlaşmaya واردی.vardı. ٢٥25 ایلولدەEylül'de دویورولانduyurulan آڭلاشمەیەanlaşmaya گورەgöre شرکت،şirket, ایالدەeyalete اڭen آزaz ١٠٠100 میلیونmilyon طولارdolar أودەیەجكödeyecek وve گنچgenç قوللانیجیلارهkullanıcılara یوڭلیكyönelik صیقیsıkı قوللانیمkullanım قیصیتلامالریkısıtlamaları گتیرەجك.getirecek. اوزلاشمه،Uzlaşma, ژوریلیjürili طوروشمەنڭduruşmanın باشلەمسینهbaşlamasına یالڭزجەyalnızca برقاچbirkaç گونgün قلعهkala صاغلاندی.sağlandı.
تیکتوكڭTikTok'un آلابامەدەAlabama'da گنچلرەgençlere گتیرەجەگیgetireceği قیصیتلامالرkısıtlamalar نەلر؟neler?
آڭلاشمەیەAnlaşmaya گورەgöre تیکتوك،TikTok, آلاباماداقیAlabama'daki گنچgenç قوللانیجیلارkullanıcılar ایچونiçin گونلكgünlük اڭen فضلهfazla ٢2 ساعتلكsaatlik قوللانیمkullanım صینیریsınırı أویگولایاجاك.uygulayacak. اویغولامه،Uygulama, ١٥15 دقیقەلقdakikalık کسینتیسزkesintisiz قوللانیمڭkullanımın آردندنardından اوطوماتیكotomatik مولهmola اویاریسیuyarısı ویرەجك.verecek. بڭزرBenzer اویاریلرuyarılar ٦٠60 وve ٩٠90 دقیقەلقdakikalık قوللانیمدهkullanımda دەda تکرارلاناجق.tekrarlanacak.
گنچلرڭGençlerin گیجەgece ٠٠.٠٠00.00 ایلەile صباحsabah ٠٦.٠٠06.00 آراسندەarasında اویغولامەیەuygulamaya ایریشیمیerişimi قیصیتلانلاناجق.kısıtlanacak. اوقولOkul ساعتلرندەsaatlerinde وve گیجەgece بوینجەboyunca بیلدیریملرbildirimler ایلەile مساژلاشماmesajlaşma أوزللکلریözellikleri دەde صینیرلانلاندیریلاجق.sınırlandırılacak. تیکتوكTikTok آیریجەayrıca ابوینebeveyn قونترولkontrol آراجلرنیaraçlarını وve یاشyaş طوغریلامهdoğrulama اویغولامالرنیuygulamalarını صیقیلاشطیراجق.sıkılaştıracak.
تیکتوكTikTok أودمەییödemeyi نهne زمانzaman یاپاجق؟yapacak?
آڭلاشمەیەAnlaşmaya گورەgöre اڭen آزaz ١٠٠100 میلیونmilyon طولارلقdolarlık ایلكilk أودمە،ödeme, ٤٥45 گونgün ایچندەiçinde آلابامهAlabama ایالدنەeyaletine اقطاریلاجق.aktarılacak.
أودمەÖdeme نەدنneden ٣٠٠300 میلیونmilyon طولارەdolara چیقابیلیر؟çıkabilir?
آڭلاشمەدەكیAnlaşmadaki أوزلözel برbir مادەیەmaddeye گورەgöre تیکتوكەTikTok'a قارشیkarşı بڭزرbenzer دعوالرdavalar آچانaçan دیگرdiğer ایالتلرڭeyaletlerin باش  صاوجیلرندنbaşsavcılarından اڭen آزaz ٤٠ی40'ı بلیرلننbelirlenen سورەsüre ایچندەiçinde بوbu اوزلاشمهuzlaşma چرچوەسینهçerçevesine قاطیلیرصه،katılırsa, شرکتڭşirketin آلابامەیەAlabama'ya یاپاجغیyapacağı طوپلامtoplam أودمەödeme ٣٠٠300 میلیونmilyon طولارەdolara قدرkadar یوکسەلەبیلەجك.yükselebilecek. بوBu ماده،madde, دیگرdiğer ایالتلرڭeyaletlerin دەde بڭزرbenzer شرطلرلهşartlarla اوزلاشمایەuzlaşmaya قاتیلمسنیkatılmasını تشویقteşvik ایتمەییetmeyi آماچلییور.amaçlıyor.
تیکتوكTikTok دعوادەdavada نیلهneyle صوچلنییوردی؟suçlanıyordu?
آلابامهAlabama ایالدنڭeyaletinin آچدیغیaçtığı دعوادە،davada, تیکتوكڭTikTok'un آلغوریتمەلرنڭalgoritmalarının گنچلریgençleri کندینەkendine ضررzarar ویرمهverme وve شدتşiddet ایچرنiçeren ویدیولرەvideolara یوڭلەنلندیردیگیyönlendirdiği ادعاiddia ایدیلییوردی.ediliyordu. ایالتEyalet آیریجەayrıca شرکتڭ،şirketin, پلاتفورمڭplatformun چوجقلرçocuklar ایچونiçin گوگنلیgüvenli اولدیغیolduğu یوڭندهyönünde یاڭیلتیجیyanıltıcı آچیقلامەلرaçıklamalar یاپدیغنیyaptığını أوڭەöne سوروییوردی.sürüyordu.
اوزلاشمهUzlaşma نەدنneden طوروشمەدنduruşmadan همنhemen أوڭجەönce یاپیلدی؟yapıldı?
اوزلاشمه،Uzlaşma, آلابامهAlabama ایالتeyalet محکمەسیندهmahkemesinde باشلامسیbaşlaması پلانلانانplanlanan ژوریلیjürili طوروشمەدنduruşmadan یالڭزجەyalnızca برقاچbirkaç گونgün أوڭجەönce تماملاندی.tamamlandı. طوروشمەنڭDuruşmanın یاپیلمسیyapılması حالندهhâlinde تیکتوكڭTikTok'un ایچiç أیشلەییشینهişleyişine وve آلغوریتمەسنڭalgoritmasının ناصلnasıl چالیشدیغنەçalıştığına دائرdair بیلگیلرbilgiler قامو  اوییناkamuoyuna آچیقلانلانابیلەجكدی.açıklanabilecekti. اوزلاشمایلهUzlaşmayla برلکدەbirlikte شرکتşirket بوbu ریسکیriski اورتەدنortadan قالدیرمشkaldırmış اولدی.oldu.
صوسیالSosyal مدیهmedya شرکتلرنەşirketlerine یوڭلیكyönelik دعوالرdavalar آرتییورartıyor می؟mu?
اوت.Evet. صوسیالSosyal مدیهmedya شرکتلری،şirketleri, چوجقçocuk گوگنلگیgüvenliği وve قوللانیجیkullanıcı ویریلرنڭverilerinin قورونمسیkorunması قونوسندەkonusunda عبددەABD'de گیدرەكgiderek آرتانartan حقوقیhukuki دڭتیملهdenetimle قارشیkarşı قارشییه.karşıya. نیوNew مکسیجودەMexico'da برbir ژوریjüri قیصهkısa سورەsüre أوڭجەönce متاعییMeta'yı قوللانیجیkullanıcı گیزلیلگیgizliliği قونوسندەkonusunda یاڭیلتیجیyanıltıcı بیانلردهbeyanlarda بولونمقدنbulunmaktan صوچلیsuçlu بولمشدی.bulmuştu. قالیفورنییەدەKaliforniya'da ایسەise گیزلیgizli سیاسیsiyasi رکلاملرreklamlar ایچونiçin گوندریgönderi باشنەbaşına پارهpara جزاسیcezası أوڭöngören گورنyeni یڭی  دوزنلەمەلر،düzenlemeler, تکنولوژیteknoloji پلاتفورملرنڭplatformlarının یوکوملیلکلرینیyükümlülüklerini آرطیرییور.artırıyor.
مخابر:Muhabir: برقBerk کوچكKüçük

تیکتوك آلابامه ایلە اوزلاشدی: اڭ آز ١٠٠ میلیون طولار أودەیەجك

ویدیو پایلاشیم پلاتفورمی تیکتوك و آنا شرکت بیتەدنجە، عبدنڭ آلابامه ایالدنڭ چوجق گوگنلگی و آلگوریتمیك باغیملیلق ادعالرییله آچدیغی دعوادە اوزلاشمایە واردی. ٢٥ ایلولدە دویورولان آڭلاشمەیە گورە شرکت، ایالدە اڭ آز ١٠٠ میلیون طولار أودەیەجك و گنچ قوللانیجیلاره یوڭلیك صیقی قوللانیم قیصیتلامالری گتیرەجك. اوزلاشمه، ژوریلی طوروشمەنڭ باشلەمسینه یالڭزجە برقاچ گون قلعه صاغلاندی.

تیکتوكڭ آلابامەدە گنچلرە گتیرەجەگی قیصیتلامالر نەلر؟

آڭلاشمەیە گورە تیکتوك، آلاباماداقی گنچ قوللانیجیلار ایچون گونلك اڭ فضله ٢ ساعتلك قوللانیم صینیری أویگولایاجاك. اویغولامه، ١٥ دقیقەلق کسینتیسز قوللانیمڭ آردندن اوطوماتیك موله اویاریسی ویرەجك. بڭزر اویاریلر ٦٠ و ٩٠ دقیقەلق قوللانیمده دە تکرارلاناجق.

گنچلرڭ گیجە ٠٠.٠٠ ایلە صباح ٠٦.٠٠ آراسندە اویغولامەیە ایریشیمی قیصیتلانلاناجق. اوقول ساعتلرندە و گیجە بوینجە بیلدیریملر ایلە مساژلاشما أوزللکلری دە صینیرلانلاندیریلاجق. تیکتوك آیریجە ابوین قونترول آراجلرنی و یاش طوغریلامه اویغولامالرنی صیقیلاشطیراجق.

تیکتوك أودمەیی نه زمان یاپاجق؟

آڭلاشمەیە گورە اڭ آز ١٠٠ میلیون طولارلق ایلك أودمە، ٤٥ گون ایچندە آلابامه ایالدنە اقطاریلاجق.

أودمە نەدن ٣٠٠ میلیون طولارە چیقابیلیر؟

آڭلاشمەدەكی أوزل بر مادەیە گورە تیکتوكە قارشی بڭزر دعوالر آچان دیگر ایالتلرڭ باش صاوجیلرندن اڭ آز ٤٠ی بلیرلنن سورە ایچندە بو اوزلاشمه چرچوەسینه قاطیلیرصه، شرکتڭ آلابامەیە یاپاجغی طوپلام أودمە ٣٠٠ میلیون طولارە قدر یوکسەلەبیلەجك. بو ماده، دیگر ایالتلرڭ دە بڭزر شرطلرله اوزلاشمایە قاتیلمسنی تشویق ایتمەیی آماچلییور.

تیکتوك دعوادە نیله صوچلنییوردی؟

آلابامه ایالدنڭ آچدیغی دعوادە، تیکتوكڭ آلغوریتمەلرنڭ گنچلری کندینە ضرر ویرمه و شدت ایچرن ویدیولرە یوڭلەنلندیردیگی ادعا ایدیلییوردی. ایالت آیریجە شرکتڭ، پلاتفورمڭ چوجقلر ایچون گوگنلی اولدیغی یوڭنده یاڭیلتیجی آچیقلامەلر یاپدیغنی أوڭە سوروییوردی.

اوزلاشمه نەدن طوروشمەدن همن أوڭجە یاپیلدی؟

اوزلاشمه، آلابامه ایالت محکمەسینده باشلامسی پلانلانان ژوریلی طوروشمەدن یالڭزجە برقاچ گون أوڭجە تماملاندی. طوروشمەنڭ یاپیلمسی حالنده تیکتوكڭ ایچ أیشلەییشینه و آلغوریتمەسنڭ ناصل چالیشدیغنە دائر بیلگیلر قامو اویینا آچیقلانلانابیلەجكدی. اوزلاشمایله برلکدە شرکت بو ریسکی اورتەدن قالدیرمش اولدی.

صوسیال مدیه شرکتلرنە یوڭلیك دعوالر آرتییور می؟

اوت. صوسیال مدیه شرکتلری، چوجق گوگنلگی و قوللانیجی ویریلرنڭ قورونمسی قونوسندە عبددە گیدرەك آرتان حقوقی دڭتیمله قارشی قارشییه. نیو مکسیجودە بر ژوری قیصه سورە أوڭجە متاعیی قوللانیجی گیزلیلگی قونوسندە یاڭیلتیجی بیانلرده بولونمقدن صوچلی بولمشدی. قالیفورنییەدە ایسە گیزلی سیاسی رکلاملر ایچون گوندری باشنە پاره جزاسی أوڭ گورن یڭی دوزنلەمەلر، تکنولوژی پلاتفورملرنڭ یوکوملیلکلرینی آرطیرییور.

مخابر: برق کوچك

TikTok Alabama ile uzlaştı: En az 100 milyon dolar ödeyecek

Video paylaşım platformu TikTok ve ana şirketi ByteDance, ABD’nin Alabama eyaletinin çocuk güvenliği ve algoritmik bağımlılık iddialarıyla açtığı davada uzlaşmaya vardı. 25 Eylül’de duyurulan anlaşmaya göre şirket, eyalete en az 100 milyon dolar ödeyecek ve genç kullanıcılara yönelik sıkı kullanım kısıtlamaları getirecek. Uzlaşma, jürili duruşmanın başlamasına yalnızca birkaç gün kala sağlandı.

TikTok’un Alabama’da gençlere getireceği kısıtlamalar neler?

Anlaşmaya göre TikTok, Alabama’daki genç kullanıcılar için günlük en fazla 2 saatlik kullanım sınırı uygulayacak. Uygulama, 15 dakikalık kesintisiz kullanımın ardından otomatik mola uyarısı verecek. Benzer uyarılar 60 ve 90 dakikalık kullanımda da tekrarlanacak.

Gençlerin gece 00.00 ile sabah 06.00 arasında uygulamaya erişimi kısıtlanacak. Okul saatlerinde ve gece boyunca bildirimler ile mesajlaşma özellikleri de sınırlandırılacak. TikTok ayrıca ebeveyn kontrol araçlarını ve yaş doğrulama uygulamalarını sıkılaştıracak.

TikTok ödemeyi ne zaman yapacak?

Anlaşmaya göre en az 100 milyon dolarlık ilk ödeme, 45 gün içinde Alabama eyaletine aktarılacak.

Ödeme neden 300 milyon dolara çıkabilir?

Anlaşmadaki özel bir maddeye göre TikTok’a karşı benzer davalar açan diğer eyaletlerin başsavcılarından en az 40’ı belirlenen süre içinde bu uzlaşma çerçevesine katılırsa, şirketin Alabama’ya yapacağı toplam ödeme 300 milyon dolara kadar yükselebilecek. Bu madde, diğer eyaletlerin de benzer şartlarla uzlaşmaya katılmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.

TikTok davada neyle suçlanıyordu?

Alabama eyaletinin açtığı davada, TikTok’un algoritmalarının gençleri kendine zarar verme ve şiddet içeren videolara yönlendirdiği iddia ediliyordu. Eyalet ayrıca şirketin, platformun çocuklar için güvenli olduğu yönünde yanıltıcı açıklamalar yaptığını öne sürüyordu.

Uzlaşma neden duruşmadan hemen önce yapıldı?

Uzlaşma, Alabama eyalet mahkemesinde başlaması planlanan jürili duruşmadan yalnızca birkaç gün önce tamamlandı. Duruşmanın yapılması hâlinde TikTok’un iç işleyişine ve algoritmasının nasıl çalıştığına dair bilgiler kamuoyuna açıklanabilecekti. Uzlaşmayla birlikte şirket bu riski ortadan kaldırmış oldu.

Sosyal medya şirketlerine yönelik davalar artıyor mu?

Evet. Sosyal medya şirketleri, çocuk güvenliği ve kullanıcı verilerinin korunması konusunda ABD’de giderek artan hukuki denetimle karşı karşıya. New Mexico’da bir jüri kısa süre önce Meta’yı kullanıcı gizliliği konusunda yanıltıcı beyanlarda bulunmaktan suçlu bulmuştu. Kaliforniya’da ise gizli siyasi reklamlar için gönderi başına para cezası öngören yeni düzenlemeler, teknoloji platformlarının yükümlülüklerini artırıyor.

Muhabir: Berk Küçük
📖 Osmanlıca Orijinal Metin

تیکتوك آلابامه ایلە اوزلاشدی: اڭ آز ١٠٠ میلیون طولار أودەیەجك

ویدیو پایلاشیم پلاتفورمی تیکتوك و آنا شرکت بیتەدنجە، عبدنڭ آلابامه ایالدنڭ چوجق گوگنلگی و آلگوریتمیك باغیملیلق ادعالرییله آچدیغی دعوادە اوزلاشمایە واردی. ٢٥ ایلولدە دویورولان آڭلاشمەیە گورە شرکت، ایالدە اڭ آز ١٠٠ میلیون طولار أودەیەجك و گنچ قوللانیجیلاره یوڭلیك صیقی قوللانیم قیصیتلامالری گتیرەجك. اوزلاشمه، ژوریلی طوروشمەنڭ باشلەمسینه یالڭزجە برقاچ گون قلعه صاغلاندی.

تیکتوكڭ آلابامەدە گنچلرە گتیرەجەگی قیصیتلامالر نەلر؟

آڭلاشمەیە گورە تیکتوك، آلاباماداقی گنچ قوللانیجیلار ایچون گونلك اڭ فضله ٢ ساعتلك قوللانیم صینیری أویگولایاجاك. اویغولامه، ١٥ دقیقەلق کسینتیسز قوللانیمڭ آردندن اوطوماتیك موله اویاریسی ویرەجك. بڭزر اویاریلر ٦٠ و ٩٠ دقیقەلق قوللانیمده دە تکرارلاناجق.

گنچلرڭ گیجە ٠٠.٠٠ ایلە صباح ٠٦.٠٠ آراسندە اویغولامەیە ایریشیمی قیصیتلانلاناجق. اوقول ساعتلرندە و گیجە بوینجە بیلدیریملر ایلە مساژلاشما أوزللکلری دە صینیرلانلاندیریلاجق. تیکتوك آیریجە ابوین قونترول آراجلرنی و یاش طوغریلامه اویغولامالرنی صیقیلاشطیراجق.

تیکتوك أودمەیی نه زمان یاپاجق؟

آڭلاشمەیە گورە اڭ آز ١٠٠ میلیون طولارلق ایلك أودمە، ٤٥ گون ایچندە آلابامه ایالدنە اقطاریلاجق.

أودمە نەدن ٣٠٠ میلیون طولارە چیقابیلیر؟

آڭلاشمەدەكی أوزل بر مادەیە گورە تیکتوكە قارشی بڭزر دعوالر آچان دیگر ایالتلرڭ باش صاوجیلرندن اڭ آز ٤٠ی بلیرلنن سورە ایچندە بو اوزلاشمه چرچوەسینه قاطیلیرصه، شرکتڭ آلابامەیە یاپاجغی طوپلام أودمە ٣٠٠ میلیون طولارە قدر یوکسەلەبیلەجك. بو ماده، دیگر ایالتلرڭ دە بڭزر شرطلرله اوزلاشمایە قاتیلمسنی تشویق ایتمەیی آماچلییور.

تیکتوك دعوادە نیله صوچلنییوردی؟

آلابامه ایالدنڭ آچدیغی دعوادە، تیکتوكڭ آلغوریتمەلرنڭ گنچلری کندینە ضرر ویرمه و شدت ایچرن ویدیولرە یوڭلەنلندیردیگی ادعا ایدیلییوردی. ایالت آیریجە شرکتڭ، پلاتفورمڭ چوجقلر ایچون گوگنلی اولدیغی یوڭنده یاڭیلتیجی آچیقلامەلر یاپدیغنی أوڭە سوروییوردی.

اوزلاشمه نەدن طوروشمەدن همن أوڭجە یاپیلدی؟

اوزلاشمه، آلابامه ایالت محکمەسینده باشلامسی پلانلانان ژوریلی طوروشمەدن یالڭزجە برقاچ گون أوڭجە تماملاندی. طوروشمەنڭ یاپیلمسی حالنده تیکتوكڭ ایچ أیشلەییشینه و آلغوریتمەسنڭ ناصل چالیشدیغنە دائر بیلگیلر قامو اویینا آچیقلانلانابیلەجكدی. اوزلاشمایله برلکدە شرکت بو ریسکی اورتەدن قالدیرمش اولدی.

صوسیال مدیه شرکتلرنە یوڭلیك دعوالر آرتییور می؟

اوت. صوسیال مدیه شرکتلری، چوجق گوگنلگی و قوللانیجی ویریلرنڭ قورونمسی قونوسندە عبددە گیدرەك آرتان حقوقی دڭتیمله قارشی قارشییه. نیو مکسیجودە بر ژوری قیصه سورە أوڭجە متاعیی قوللانیجی گیزلیلگی قونوسندە یاڭیلتیجی بیانلرده بولونمقدن صوچلی بولمشدی. قالیفورنییەدە ایسە گیزلی سیاسی رکلاملر ایچون گوندری باشنە پاره جزاسی أوڭ گورن یڭی دوزنلەمەلر، تکنولوژی پلاتفورملرنڭ یوکوملیلکلرینی آرطیرییور.

مخابر: برق کوچك
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)

TikTok Alabama ile uzlaştı: En az 100 milyon dolar ödeyecek

Video paylaşım platformu TikTok ve ana şirketi ByteDance, ABD’nin Alabama eyaletinin çocuk güvenliği ve algoritmik bağımlılık iddialarıyla açtığı davada uzlaşmaya vardı. 25 Eylül’de duyurulan anlaşmaya göre şirket, eyalete en az 100 milyon dolar ödeyecek ve genç kullanıcılara yönelik sıkı kullanım kısıtlamaları getirecek. Uzlaşma, jürili duruşmanın başlamasına yalnızca birkaç gün kala sağlandı.

TikTok’un Alabama’da gençlere getireceği kısıtlamalar neler?

Anlaşmaya göre TikTok, Alabama’daki genç kullanıcılar için günlük en fazla 2 saatlik kullanım sınırı uygulayacak. Uygulama, 15 dakikalık kesintisiz kullanımın ardından otomatik mola uyarısı verecek. Benzer uyarılar 60 ve 90 dakikalık kullanımda da tekrarlanacak.

Gençlerin gece 00.00 ile sabah 06.00 arasında uygulamaya erişimi kısıtlanacak. Okul saatlerinde ve gece boyunca bildirimler ile mesajlaşma özellikleri de sınırlandırılacak. TikTok ayrıca ebeveyn kontrol araçlarını ve yaş doğrulama uygulamalarını sıkılaştıracak.

TikTok ödemeyi ne zaman yapacak?

Anlaşmaya göre en az 100 milyon dolarlık ilk ödeme, 45 gün içinde Alabama eyaletine aktarılacak.

Ödeme neden 300 milyon dolara çıkabilir?

Anlaşmadaki özel bir maddeye göre TikTok’a karşı benzer davalar açan diğer eyaletlerin başsavcılarından en az 40’ı belirlenen süre içinde bu uzlaşma çerçevesine katılırsa, şirketin Alabama’ya yapacağı toplam ödeme 300 milyon dolara kadar yükselebilecek. Bu madde, diğer eyaletlerin de benzer şartlarla uzlaşmaya katılmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.

TikTok davada neyle suçlanıyordu?

Alabama eyaletinin açtığı davada, TikTok’un algoritmalarının gençleri kendine zarar verme ve şiddet içeren videolara yönlendirdiği iddia ediliyordu. Eyalet ayrıca şirketin, platformun çocuklar için güvenli olduğu yönünde yanıltıcı açıklamalar yaptığını öne sürüyordu.

Uzlaşma neden duruşmadan hemen önce yapıldı?

Uzlaşma, Alabama eyalet mahkemesinde başlaması planlanan jürili duruşmadan yalnızca birkaç gün önce tamamlandı. Duruşmanın yapılması hâlinde TikTok’un iç işleyişine ve algoritmasının nasıl çalıştığına dair bilgiler kamuoyuna açıklanabilecekti. Uzlaşmayla birlikte şirket bu riski ortadan kaldırmış oldu.

Sosyal medya şirketlerine yönelik davalar artıyor mu?

Evet. Sosyal medya şirketleri, çocuk güvenliği ve kullanıcı verilerinin korunması konusunda ABD’de giderek artan hukuki denetimle karşı karşıya. New Mexico’da bir jüri kısa süre önce Meta’yı kullanıcı gizliliği konusunda yanıltıcı beyanlarda bulunmaktan suçlu bulmuştu. Kaliforniya’da ise gizli siyasi reklamlar için gönderi başına para cezası öngören yeni düzenlemeler, teknoloji platformlarının yükümlülüklerini artırıyor.

Muhabir: Berk Küçük

📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi

Tiktok ➔ تیکتوك<br />
Alabama ➔ آلابامه<br />
Milyon ➔ میلیون<br />
Uzlaşma ➔ اوزلاشمه<br />
Davada ➔ دعوادە<br />
Anlaşmaya ➔ آڭلاشمەیە<br />
Benzer ➔ بڭزر<br />
Ödeme ➔ أودمە<br />
Eyaletinin ➔ ایالدنڭ<br />
Çocuk ➔ چوجق<br />
Güvenliği ➔ گوگنلگی<br />
Açtığı ➔ آچدیغی<br />
Uzlaşmaya ➔ اوزلاشمایە<br />
Şirket ➔ شرکت<br />
Genç ➔ گنچ<br />
Yönelik ➔ یوڭلیك<br />
Kullanım ➔ قوللانیم<br />
Jürili ➔ ژوریلی<br />
Duruşmanın ➔ طوروشمەنڭ<br />
Yalnızca ➔ یالڭزجە<br />
Birkaç ➔ برقاچ<br />
Dakikalık ➔ دقیقەلق<br />
Gece ➔ گیجە<br />
Dolara ➔ طولارە<br />
Davalar ➔ دعوالر<br />
Diğer ➔ دیگر<br />
Eyaletlerin ➔ ایالتلرڭ<br />
Süre ➔ سورە<br />
Şirketin ➔ شرکتڭ<br />
Eyalet ➔ ایالت


ویدیو پایلاشیم پلاتفورمی تیکتوك و آنا شرکت بیتەدنجە، عبدنڭ آلابامه ایالدنڭ چوجق گوگنلگی و آلگوریتمیك باغیملیلق ادعالرییله آچدیغی دعوادە اوزلاشمایە واردی. ٢٥ ایلولدە دویورولان آڭلاشمەیە گورە شرکت، ایالدە اڭ آز ١٠٠ میلیون طولار أودەیەجك و گنچ قوللانیجیلاره یوڭلیك صیقی قوللانیم قیصیتلامالری گتیرەجك. اوزلاشمه، ژوریلی طوروشمەنڭ باشلەمسینه یالڭزجە برقاچ گون قلعه صاغلاندی.


تیکتوكڭ آلابامەدە گنچلرە گتیرەجەگی قیصیتلامالر نەلر؟


آڭلاشمەیە گورە تیکتوك، آلاباماداقی گنچ قوللانیجیلار ایچون گونلك اڭ فضله ٢ ساعتلك قوللانیم صینیری أویگولایاجاك. اویغولامه، ١٥ دقیقەلق کسینتیسز قوللانیمڭ آردندن اوطوماتیك موله اویاریسی ویرەجك. بڭزر اویاریلر ٦٠ و ٩٠ دقیقەلق قوللانیمده دە تکرارلاناجق.


گنچلرڭ گیجە ٠٠.٠٠ ایلە صباح ٠٦.٠٠ آراسندە اویغولامەیە ایریشیمی قیصیتلانلاناجق. اوقول ساعتلرندە و گیجە بوینجە بیلدیریملر ایلە مساژلاشما أوزللکلری دە صینیرلانلاندیریلاجق. تیکتوك آیریجە ابوین قونترول آراجلرنی و یاش طوغریلامه اویغولامالرنی صیقیلاشطیراجق.


تیکتوك أودمەیی نه زمان یاپاجق؟


آڭلاشمەیە گورە اڭ آز ١٠٠ میلیون طولارلق ایلك أودمە، ٤٥ گون ایچندە آلابامه ایالدنە اقطاریلاجق.


أودمە نەدن ٣٠٠ میلیون طولارە چیقابیلیر؟


آڭلاشمەدەكی أوزل بر مادەیە گورە تیکتوكە قارشی بڭزر دعوالر آچان دیگر ایالتلرڭ باش صاوجیلرندن اڭ آز ٤٠ی بلیرلنن سورە ایچندە بو اوزلاشمه چرچوەسینه قاطیلیرصه، شرکتڭ آلابامەیە یاپاجغی طوپلام أودمە ٣٠٠ میلیون طولارە قدر یوکسەلەبیلەجك. بو ماده، دیگر ایالتلرڭ دە بڭزر شرطلرله اوزلاشمایە قاتیلمسنی تشویق ایتمەیی آماچلییور.


تیکتوك دعوادە نیله صوچلنییوردی؟


آلابامه ایالدنڭ آچدیغی دعوادە، تیکتوكڭ آلغوریتمەلرنڭ گنچلری کندینە ضرر ویرمه و شدت ایچرن ویدیولرە یوڭلەنلندیردیگی ادعا ایدیلییوردی. ایالت آیریجە شرکتڭ، پلاتفورمڭ چوجقلر ایچون گوگنلی اولدیغی یوڭنده یاڭیلتیجی آچیقلامەلر یاپدیغنی أوڭە سوروییوردی.


اوزلاشمه نەدن طوروشمەدن همن أوڭجە یاپیلدی؟


اوزلاشمه، آلابامه ایالت محکمەسینده باشلامسی پلانلانان ژوریلی طوروشمەدن یالڭزجە برقاچ گون أوڭجە تماملاندی. طوروشمەنڭ یاپیلمسی حالنده تیکتوكڭ ایچ أیشلەییشینه و آلغوریتمەسنڭ ناصل چالیشدیغنە دائر بیلگیلر قامو اویینا آچیقلانلانابیلەجكدی. اوزلاشمایله برلکدە شرکت بو ریسکی اورتەدن قالدیرمش اولدی.


صوسیال مدیه شرکتلرنە یوڭلیك دعوالر آرتییور می؟


اوت. صوسیال مدیه شرکتلری، چوجق گوگنلگی و قوللانیجی ویریلرنڭ قورونمسی قونوسندە عبددە گیدرەك آرتان حقوقی دڭتیمله قارشی قارشییه. نیو مکسیجودە بر ژوری قیصه سورە أوڭجە متاعیی قوللانیجی گیزلیلگی قونوسندە یاڭیلتیجی بیانلرده بولونمقدن صوچلی بولمشدی. قالیفورنییەدە ایسە گیزلی سیاسی رکلاملر ایچون گوندری باشنە پاره جزاسی أوڭ گورن یڭی دوزنلەمەلر، تکنولوژی پلاتفورملرنڭ یوکوملیلکلرینی آرطیرییور.


مخابر: برق کوچك



Video paylaşım platformu TikTok ve ana şirketi ByteDance, ABD’nin Alabama eyaletinin çocuk güvenliği ve algoritmik bağımlılık iddialarıyla açtığı davada uzlaşmaya vardı. 25 Eylül’de duyurulan anlaşmaya göre şirket, eyalete en az 100 milyon dolar ödeyecek ve genç kullanıcılara yönelik sıkı kullanım kısıtlamaları getirecek. Uzlaşma, jürili duruşmanın başlamasına yalnızca birkaç gün kala sağlandı.


TikTok’un Alabama’da gençlere getireceği kısıtlamalar neler?


Anlaşmaya göre TikTok, Alabama’daki genç kullanıcılar için günlük en fazla 2 saatlik kullanım sınırı uygulayacak. Uygulama, 15 dakikalık kesintisiz kullanımın ardından otomatik mola uyarısı verecek. Benzer uyarılar 60 ve 90 dakikalık kullanımda da tekrarlanacak.


Gençlerin gece 00.00 ile sabah 06.00 arasında uygulamaya erişimi kısıtlanacak. Okul saatlerinde ve gece boyunca bildirimler ile mesajlaşma özellikleri de sınırlandırılacak. TikTok ayrıca ebeveyn kontrol araçlarını ve yaş doğrulama uygulamalarını sıkılaştıracak.


TikTok ödemeyi ne zaman yapacak?


Anlaşmaya göre en az 100 milyon dolarlık ilk ödeme, 45 gün içinde Alabama eyaletine aktarılacak.


Ödeme neden 300 milyon dolara çıkabilir?


Anlaşmadaki özel bir maddeye göre TikTok’a karşı benzer davalar açan diğer eyaletlerin başsavcılarından en az 40’ı belirlenen süre içinde bu uzlaşma çerçevesine katılırsa, şirketin Alabama’ya yapacağı toplam ödeme 300 milyon dolara kadar yükselebilecek. Bu madde, diğer eyaletlerin de benzer şartlarla uzlaşmaya katılmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.


TikTok davada neyle suçlanıyordu?


Alabama eyaletinin açtığı davada, TikTok’un algoritmalarının gençleri kendine zarar verme ve şiddet içeren videolara yönlendirdiği iddia ediliyordu. Eyalet ayrıca şirketin, platformun çocuklar için güvenli olduğu yönünde yanıltıcı açıklamalar yaptığını öne sürüyordu.


Uzlaşma neden duruşmadan hemen önce yapıldı?


Uzlaşma, Alabama eyalet mahkemesinde başlaması planlanan jürili duruşmadan yalnızca birkaç gün önce tamamlandı. Duruşmanın yapılması hâlinde TikTok’un iç işleyişine ve algoritmasının nasıl çalıştığına dair bilgiler kamuoyuna açıklanabilecekti. Uzlaşmayla birlikte şirket bu riski ortadan kaldırmış oldu.


Sosyal medya şirketlerine yönelik davalar artıyor mu?


Evet. Sosyal medya şirketleri, çocuk güvenliği ve kullanıcı verilerinin korunması konusunda ABD’de giderek artan hukuki denetimle karşı karşıya. New Mexico’da bir jüri kısa süre önce Meta’yı kullanıcı gizliliği konusunda yanıltıcı beyanlarda bulunmaktan suçlu bulmuştu. Kaliforniya’da ise gizli siyasi reklamlar için gönderi başına para cezası öngören yeni düzenlemeler, teknoloji platformlarının yükümlülüklerini artırıyor.


Muhabir: Berk Küçük

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir