تبمم باشقانی قورتولمشدن فون صوروشدیرمەسی مساژی: “أوزرینه گیدیلەجك” – TBMM Başkanı Kurtulmuş’tan fon soruşturması mesajı: “Üzerine gidilecek”

tmptitle görseli
📜 Hibrit İçerik: Osmanlıca & Latinize Transkripsiyon

تبمم باشقانی قورتولمشدن فون صوروشدیرمەسی مساژی: “أوزرینه گیدیلەجك”

TBMM Başkanı Kurtulmuş’tan fon soruşturması mesajı: “Üzerine gidilecek”
قورتولمش،Kurtulmuş, پورتەکیزەPortekiz'e دوزنلەدیگیdüzenlediği رسمیresmi زیارتziyaret أوڭجەسندەöncesinde اوچاقدهuçakta غزتەجیلرڭgazetecilerin صورولرنیsorularını یانیطلادی.yanıtladı.
فونFon صوروشدیرمالرنەsoruşturmalarına ایلیشکینilişkin دگرلەنلندیرمسیdeğerlendirmesi صورولانsorulan قورتولمش،Kurtulmuş, حسّاسhassas برbir قونوkonu اولدیغنیolduğunu وve چوقçok بویوكbüyük برbir کتلەییkitleyi ایلگیلەنلندیردیگینیilgilendirdiğini سویلەدی.söyledi. قورتولمش،Kurtulmuş, "بو"Bu انسانلرڭinsanların تمامیtamamı ٣-٥3-5 کروشkuruş بریکتیردكلریbiriktirdikleri حلالhelal پارەلرندنparalarından قزانچkazanç الدهelde ایتمكetmek ایچونiçin بورسەیەborsaya یاتیریمyatırım یاپمشلر،yapmışlar, بونلرڭbunların پارەلریparaları أوزرندەüzerinde کیمkim سپکولاصیونspekülasyon یاپدی،yaptı, کیمkim حقسزhaksız قزانچkazanç صاغلادیسەsağladıysa بورونلرندنburunlarından فتیلfitil فتیلfitil گتیریلمەلیدیر،getirilmelidir, هپسندنhepsinden حسابhesap صورولمالیدیر."sorulmalıdır." افادەسنیifadesini قوللاندی.kullandı.
مسئلەییMeseleyi "حلاللەشمەنڭ"helalleşmenin ممکنmümkün اولمادیغی"olmadığı" برbir قونوkonu اولەرقolarak طانیملایانtanımlayan قورتولمش،Kurtulmuş, چوقçok صاییدەsayıda انسانڭinsanın گلەجكgelecek خیالنەhayaline الel قونولمسنڭkonulmasının "اففەدیلمەز""affedilemez" اولدیغنیolduğunu وورغولادی.vurguladı.
تبممTBMM باشقانیBaşkanı قورتولمش،Kurtulmuş, "امید"Ümit ایدرمederim کەki تورکیهTürkiye اقونومیسنڭ،ekonomisinin, سادەجەsadece درdar برbir آلانندە،alanında, بورسەنڭborsanın دەda درdar برbir آلانندەalanında ایتکیلیetkili اولورolur وve قیصهkısa سورەsüre ایچریسندهiçerisinde آلینانalınan تدبیرلرtedbirler صوڭوچلرنیsonuçlarını ویرەركvererek دەde بورسهBorsa استانبولİstanbul سلامدەselamete قاووشمشkavuşmuş اولور."olur." تمنیسیندهtemennisinde بولوندی.bulundu.
تورکیەدەTürkiye'de اکونومیكekonomik گوگنلكgüvenlik قونوسندەkonusunda اڭen اوفاقufak برbir طارتیشمانڭtartışmanın گوندمەgündeme گلمەیەجگیgelmeyeceği برbir سورجڭsürecin یونەتیلمەسیyönetilmesi گرکدیگنیgerektiğini وورغولایانvurgulayan قورتولمش،Kurtulmuş, "امید"Ümit ایدرمederim کەki هرکسherkes طرفندنtarafından تیتیزلکلهtitizlikle تعقیبtakip ایدیلنedilen بوbu قونودەkonuda یابانڭyapanın یاننەyanına کارkar قالمایاجقkalmayacak برbir قرارلیلقلەkararlılıkla مسئلەنڭmeselenin اوستنهüstüne گیدیلەجکتیر."gidilecektir." دیدی.dedi.
صوروشدیرمەدەSoruşturmada بعضbazı میللتوەکیللەرینینmilletvekillerinin آدینینینadınının دەda گچدیگیgeçtiği آڭیمساتیلارق،anımsatılarak, "اگر"Eğer صاوجیلق،savcılık, سورجیsüreci یارغیسالyargısal بویودەboyuta طاشیرسەtaşırsa وve مجلسەMeclis'e تذکرهtezkere گوندەریرسهgönderirse بوbu دونمdönem ایچریسندهiçerisinde طوقونولمازلقلرڭdokunulmazlıkların قالدیریلمسیkaldırılması مسئلەسیmeselesi طبقیtıpkı دیگرdiğer یولسزلقyolsuzluk سورچلرییلهsüreçleriyle قارشیkarşı قارشییهkarşıya قالانkalan میللتوەکیللەرینینکینهmilletvekillerininkine بڭزرbenzer برbir شکلدەşekilde قارشیمزنهkarşımıza چیقاجقçıkacak می؟"mı?" دییهdiye صورولمسیsorulması أوزرینهüzerine قورتولمش،Kurtulmuş, میللتوەکیللەرینینmilletvekillerinin طوقونولمازلقلرنڭdokunulmazlıklarının قالدیریلمسیkaldırılması قونوسندەkonusunda مجلسMeclis باشقانلغنەBaşkanlığına بیراقیلمیشbırakılmış برbir اینیسییاتیفڭinisiyatifin بولونمدیغنیbulunmadığını دیلەdile گتیردی.getirdi.
تذکرەلرڭTezkerelerin مجلسMeclis باشقانلغیBaşkanlığı طرفندنtarafından تعاملteamül گرگیgereği قارمهKarma قومیسیونەKomisyona حوالهhavale ایدیلدیگنیedildiğini آڭلاتانanlatan قورتولمش،Kurtulmuş, "مجلس"Meclis هنوزhenüz تعطیلده،tatilde, بوbu قونوkonu مجلسەMeclis'e گلمشgelmiş دگل،değil, هر  هانگیherhangi برbir فذلکهfezleke اولوشمشoluşmuş دگل.değil. فذلکەلرFezlekeler گلدیگندەgeldiğinde دەde ایزلەنلنەجكizlenecek سورچsüreç بللیدر."bellidir." آچیقلامەسندەaçıklamasında بولوندی.bulundu.
"تورکیەنڭ"Türkiye'nin دیپلوماسیdiplomasi آلانندەکیalanındaki بویوكbüyük برbir باشاریسیدر"başarısıdır"
جمهورباشقانیCumhurbaşkanı رجبRecep طیّبTayyip ارطوغانڭ،Erdoğan'ın, برلشمشBirleşmiş ملتلرMilletler گوگنلكGüvenlik قونسیڭدەكیKonseyindeki (بمگك)(BMGK) قونوشمسیkonuşması ایلەile اسرائیلİsrail باش  باقانیBaşbakanı بیڭیەمڭBinyamin نتاڭیەخینڭNetanyahu'nun بمBM گنلGenel قورولوندەكیKurulu'ndaki تورکیەیەTürkiye'ye یوڭلیكyönelik سوزلرینەsözlerine ایلیشکینilişkin دگرلەنلندیرمسیdeğerlendirmesi صورولانsorulan قورتولمش،Kurtulmuş, جمهورباشقانیCumhurbaşkanı ارطوغانڭ،Erdoğan'ın, قونوشمەسندەkonuşmasında انسانلقinsanlık سهفهسینینcephesinin قرارلیلقینیkararlılığını وورغولادیغینی،vurguladığını, صوی  قیریمجیsoykırımcı نتاڭیەخیNetanyahu وve چتەسیندنçetesinden حسابhesap صورولمسیsorulması قونوسندەکیkonusundaki کرهسالküresel وجدانیvicdanı دیلەdile گتیردیگنیgetirdiğini آڭیمساتدی.anımsattı.
نتاڭیەخینڭNetanyahu'nun "کوشەیە"köşeye صیقیشلقڭsıkışmışlığın ویردیگیverdiği برbir چارەسیزلیکله"çaresizlikle" قونوشدوغینیkonuştuğunu بلیرتنbelirten قورتولمش،Kurtulmuş, نتاڭیەخینڭNetanyahu'nun شیمدیşimdiye یە  قدرkadar بمگکدکیBMGK'deki اڭen یوغونyoğun پروتستویەprotestoya مخاطبmuhatap اولدیغنەolduğuna اشارتişaret ایتدی.etti.
"بو،"Bu, شیمدیşimdiye یە  قدرkadar هیچhiç اولمامشolmamış برbir شیئ"şey" افادەسنیifadesini قوللانانkullanan قورتولمش،Kurtulmuş, سوزلرینیsözlerini شویلهşöyle سوردیردی:sürdürdü:
"بر"Bir طرفدهtarafta سییونیستsiyonist أیدەولوژینینideolojinin گلدیگیgeldiği نقطهnokta آچیسندنaçısından بویوكbüyük برbir نفرتnefret اولوشدوغینیoluştuğunu گورویور،görüyor, برbir طرفدنtaraftan دەda برbir صاواشsavaş صوچلوسیsuçlusu اولەرقolarak اعلانilan ایدیلمشedilmiş برbir حکومتhükümet باشقانیbaşkanı اولەرقolarak عاقبدنڭakıbetinin نهne اولاجغنیolacağını اوo صالوندەكیsalondaki رآقسییونلهreaksiyonla گورویور.görüyor. چوقÇok نتnet سویلییورم،söylüyorum, صالوندەكیsalondaki رآقسییون،reaksiyon, ٧7 اکیمEkim صالدیریلرندنsaldırılarından صوڭرەsonra اسرائیلڭİsrail'in یاپدیغیyaptığı صوی  قیریملرەsoykırımlara قارشیkarşı انسانلغڭinsanlığın وجداننڭvicdanının أویانیشهuyanışa گچمسیدر.geçmesidir. آرتیقArtık حسابhesap صورمهsorma وقتنڭvaktinin یاقلاشدیغنڭyaklaştığının گوسترگەسیدر.göstergesidir. اسرائیلİsrail حکومتی،hükümeti, سییونیستsiyonist رژیم،rejim, اولوشدیردیغیoluşturduğu نفرتnefret طالغەسیندهdalgasında بوغولاجغینیboğulacağını گورویور.görüyor. نتاڭیەخینڭNetanyahu'nun بورادەburada تورکیەییTürkiye'yi هدفhedef آلمسی،alması, صایینSayın جمهورباشقانیمزنیCumhurbaşkanımızı هدفhedef آلمسیalması دەda بوندنbundan طولاییدر،dolayıdır, چونکهçünkü ٧7 اکیمڭEkim'in همنhemen ایرتەسیertesi گونندنgününden اعتبارا،itibaren, یعنیyani اسرائیلڭİsrail'in صالدیریلریsaldırıları باشلەدیغندنbaşladığından اعتباراitibaren اڭen گوچلیgüçlü رآقسییونیreaksiyonu اورتایهortaya قویانkoyan تورکیەدر،Türkiye'dir, صایینSayın جمهورباشقانیمزدر،Cumhurbaşkanımızdır, بذلەرزدر."bizlerizdir."
قاتیلدیغیKatıldığı اولوسلرuluslararası آراس  طوپلانتیلردهtoplantılarda اسرائیلİsrail لەنەlehine قونوشانkonuşan تكtek توكtük أولکهülkenin ڭڭ  قالدیغنیkaldığını آقتارانaktaran قورتولمش،Kurtulmuş, "هرکس"Herkes بزمbizim اورتایهortaya قویدوغمزkoyduğumuz نقطەیەnoktaya گلدی.geldi. بوBu اصلندەaslında تورکیەنڭTürkiye'nin دیپلوماسیdiplomasi آلانندەکیalanındaki بویوكbüyük برbir باشاریسیدر.başarısıdır. انساللّٰهİnşallah صوی  قیریمجیsoykırımcı چتەنڭçetenin دەde جزالانلاندیریلدیغینیcezalandırıldığını گورمكgörmek نصیبnasip اولور."olur." دییهdiye قونوشدی.konuştu.
"اسرائیل"İsrail نتاڭیەخیدنNetanyahu'dan قورتولارقkurtularak أوزرندەکیüzerindeki بوbu نفردیnefreti آتمقatmak گبیgibi برbir ستراتژیstrateji ایچریسندهiçerisinde می؟"mi?" شکلندەکیşeklindeki صوریییsoruyu ایسەise قورتولمش،Kurtulmuş, "نتاڭیەخی"Netanyahu چوقçok آگرەسیفagresif برbir پولیتیقهpolitika ایزلەدی.izledi. اسرائیلİsrail دولتنڭdevletinin سییونیستsiyonist أیدەولوژیدنideolojiden واز  گچمسیvazgeçmesi ممکنmümkün دگل.değil. زمانZaman زمانzaman أیزاكİzak رابعنRabin گبیgibi صوسیالsosyal دموقراتلرdemokratlar دەda اسرائیلدەİsrail'de یوڭتیمدهyönetimde اولدیلر،oldular, فلسطینلیلرەFilistinlilere داهاdaha چوقçok حقhak طانییان،tanıyan, انسانinsan حقلریhakları وve أوزگورلكلریözgürlükleri قونوسندەkonusunda داهاdaha دویارلیduyarlı اولانolan یوڭتیملرyönetimler گلدیgeldi اماama صوڭوچsonuç اعتباریلهitibarıyla اسرائیلدەİsrail'de دولتdevlet پولیتیقەسیpolitikası اولەرقolarak هپhep سییونیزمsiyonizm بەنیمسەندی.benimsendi. سییونیزمەSiyonizme دیرکتdirekt قارشیkarşı اولان،olan, سییونیزمیsiyonizmi هدفhedef آلانalan هر  هانگیherhangi برنڭbirisinin دەde اسرائیلدەİsrail'de چوقçok اوزونuzun صولوقلوsoluklu قالمسیkalması ممکنmümkün اولمدی.olmadı. بونیBunu بیلمكbilmek لازمlazım اماama أویلهöyle گورونویورgörünüyor کەki بوbu حکومتڭhükümetin ایشی،işi, اولدقجەoldukça زور."zor." شکلندهşeklinde یانیطلادی.yanıtladı.
"اسکیسی"Eskisi قدرkadar یوغونyoğun برbir چالیشمهçalışma تمپوسیtemposu اولمایاجق"olmayacak"
ملیMilli طایانیشمهDayanışma وve طوپلومسالToplumsal بتونلەشمەنڭBütünleşmenin گوچلەنلندیریلمسینهGüçlendirilmesine دائرDair قانونKanun قاپسامندەkapsamında مجلسدەMeclis'te قورولاجقkurulacak ایزلمەİzleme قومیسیوننڭKomisyonunun قورولوشkuruluş تقویمنەtakvimine ایلیشکینilişkin صوریییsoruyu دەda یانیطلایانyanıtlayan قورتولمش،Kurtulmuş, ملیMilli طایانیشمهDayanışma قرداشلكKardeşlik وve دموقراسیDemokrasi قومیسیوننڭKomisyonunun اولوشمسیدەكیoluşmasındaki "مذاکرەجی"müzakereci یوڭتمی"yöntemi" بورادەburada دەda أیزلەیەجکلەرینیizleyeceklerini بیلدیردی.bildirdi.
مجلسڭ،Meclis'in, "أوچنجی"üçüncü گوز"göz" اولەرقolarak سورجڭsürecin ناصلnasıl دوامdevam ایتدیگڭیettiğini ملتmillet آدینەadına تعقیبtakip ایدەجگنیedeceğini بلیرتنbelirten قورتولمش،Kurtulmuş, "قومیسیونی،"Komisyonu, امیدümit ایدییورمediyorum اڭen قیصهkısa سورەsüre ایچریسندهiçerisinde اولوشطوریرز.oluştururuz. مجلسدەMeclis'te غروبیgrubu بولونانbulunan پارتیلرڭpartilerin هپسنڭhepsinin تمثیلtemsil ایدیلەجگیedileceği برbir یاپنڭyapının اولمسی،olması, اولوشمسیoluşması لازم.lazım. بوBu سورچدەsüreçte جمهورباشقانیCumhurbaşkanı یاردیمجیمزنڭYardımcımızın باشقانلغندهbaşkanlığında اولوشطورولانoluşturulan قوروللهkurulla دەda أیشبیرلگیişbirliği حالنده،halinde, اولرلهonlarla دەda تماسtemas حالندهhalinde اگرeğer برbir یاسالyasal دوزنلەمەdüzenleme احتیاجihtiyacı اورتایهortaya چیقارسەçıkarsa بونڭbunun اولوشمسییلهoluşmasıyla ایلگیلیilgili سورجیsüreci یوڭتمكyönetmek وve هپسندنhepsinden أونملیسیönemlisi دەde ملتmillet آدینەadına بوbu سورجڭsürecin صاحبلەنیللنیلمسنیsahiplenilmesini تأمینtemin ایتمكدر.etmektir. اسکیسیEskisi قدرkadar بویلهböyle یوغونyoğun برbir چالیشمهçalışma تمپوسیtemposu اولمایاجغیolmayacağı آشکار."aşikar." افادەسنیifadesini قوللاندی.kullandı.
قورتولمش،Kurtulmuş, "بو"Bu قومیسیونkomisyon بالذاتbizzat ساحەدەsahada چالیشاجاكçalışacak می؟"mı?" صوروسنیsorusunu ایسەise "خیر."Hayır. ساحەدەSahada اولوبolup بیتەنیbiteni ایزلەمكizlemek دولتڭdevletin رسمیresmi گوگنلكgüvenlik قوروللرنڭkurullarının گوروgörev وve صوروملیلغی."sorumluluğu." شکلندهşeklinde جوابلادی.cevapladı.
"سیاسدڭ"Siyasetin چوقçok هوسلیhevesli اولمادیغیolmadığı وve آغیردنağırdan آلدیغی"aldığı" یوڭندەکیyönündeki الشدیریلرڭeleştirilerin خاطرلاتیلمسیhatırlatılması أوزرینهüzerine قورتولمش،Kurtulmuş, "سورجە"Sürece ایلیشکینilişkin برbir تکلیفی،teklifi, آچیقaçık سویلەیەییم،söyleyeyim, ٤٦٧467 اویلامقoyla قبولkabul ایتمشetmiş اولانolan برbir پارلامنتو،parlamento, تورکیهTürkiye سیاسدنڭsiyasetinin مرکزی،merkezi, تورکیهTürkiye سیاسدنڭsiyasetinin قلبیkalbi بوbu قونوییkonuyu اصلاasla آغیردنağırdan آلمایاجغینیalmayacağını دەda دکلارهdeklare ایتمشetmiş دیمکدر."demektir." دییهdiye قونوشدی.konuştu.
بویوكBüyük بر  قاموbir اوییkamuoyu دستگیdesteği بولونانbulunan سورچدنsüreçten خوشلانلانمایان،hoşlanmayan, بوbu ایشڭişin اولمامسیolmaması ایچونiçin سفربرseferber اولانلرڭolanların سورجیsüreci عقامدەakamete اوغراتمقuğratmak بزملەistediğini دیلەdile گتیرنgetiren قورتولمش،Kurtulmuş, "سیاست"Siyaseti أیتیبارصیزلاشطیرماكitibarsızlaştırmak ایچونiçin 'قرارصیزلر،'Kararsızlar, ایشیişi زمانەzamana یایییورلار'yayıyorlar' شکلندەکیşeklindeki الشدیریلرڭeleştirilerin تمامنڭtamamının آرتart نیتلیniyetli اولدیغنیolduğunu دوشونویورم.düşünüyorum. آچیقچاصیAçıkçası هرher شیئşey طیقیرtıkır طیقیرtıkır کندیkendi سورجیsüreci ایچریسندهiçerisinde اشلییور.işliyor. انساللّٰهİnşallah أورگوتörgüt برbir آنan اولevvel سلاحلریsilahları بیراقدیغینیbıraktığını کوستریر،gösterir, بوbu تثبیتtespit وve تأییدteyit ایدیلیر،edilir, تابعtabi بوندنbundan داهاdaha دەda أونملیönemli اولانolan شیئşey ذهنلریدەكیzihinlerindeki سلاحلریsilahları بیراقیرلارbırakırlar وve آرتیقartık سلاحڭsilahın اولمادیغی،olmadığı, سوزڭsözün اولدیغیolduğu وve انسانلرڭinsanların برلکدەbirlikte باریشbarış ایچندەiçinde یاشادیغیyaşadığı برbir سورجیsüreci باشلەتیرز."başlatırız." دیدی.dedi.
تبممTBMM باشقانیBaşkanı قورتولمش،Kurtulmuş, "هرکسڭ"Herkesin آیریلقچیayrılıkçı برbir دلdil قوللانلانمقدنkullanmaktan واز  گچمسی،vazgeçmesi, بعضbazı چورەلرڭçevrelerin دەde آیریمجیayrımcı برbir دلdil قوللانلانمقدنkullanmaktan واز  گچمسیvazgeçmesi لازم.lazım. یڭیYeni دونم،dönem, هیچhiç شبهەسیزşüphesiz یڭیyeni برbir دیلیdili گركتیرییور،gerektiriyor, یڭیyeni برbir آڭلاییشیanlayışı گركتیرییور.gerektiriyor. بوڭاBuna اویغونuygun حرکتhareket ایدیلمسی،edilmesi, هرکسڭherkesin منفعدڭنهدر."menfaatinedir." گوروشینیgörüşünü پایلاشدی.paylaştı.
ترورTerör مسئلەسنڭmeselesinin اڭen قیصهkısa سورەsüre ایچریسندهiçerisinde گریدەgeride قالاجغینیkalacağını بلیرتنbelirten قورتولمش،Kurtulmuş, سورجەsürece چوماقçomak صوقمایەsokmaya چالیشانلارینçalışanların قایبەدەجەگینی،kaybedeceğini, "ترورسز"Terörsüz تورکیه"Türkiye" قونوسندەkonusunda اصلاasla تعویذtaviz ویریلمەیەجگینیverilmeyeceğini وورغولادی.vurguladı.
"بو"Bu قدرkadar یوکسكyüksek اویلامقoyla قبولkabul ایدیلنedilen باشقەbaşka برbir حقوقیhukuki متنmetin یوقدر"yoktur"
تبممTBMM باشقانیBaşkanı قورتولمش،Kurtulmuş, برbir صوروsoru أوزرینهüzerine ترورterör أورگوتیörgütü پژاكڭPJAK'ın دەda کندیلریkendileri آچیسندنaçısından برbir ریسكrisk اولمقدنolmaktan چیقدیغنیçıktığını بلیرتدی.belirtti.
عراقدەكیIrak'taki سلاحلیsilahlı میلیسلرڭmilislerin خیزلیhızlı برbir شکلدەşekilde دولدەdevlete انتگراسیونیentegrasyonu تأمینtemin ایدیلدیگیedildiği تقدیردەtakdirde "ترورسز"Terörsüz تورکیه"Türkiye" دگلdeğil "ترورسز"terörsüz بولگه"نڭbölge"nin دەde یاواشyavaş یاواشyavaş گرچكلەشمەیەgerçekleşmeye باشلایاجاغینیbaşlayacağını قید  ایدنkaydeden قورتولمش،Kurtulmuş, "بو"Bu ایشدنişten راحتسزrahatsız اولانolan باشدهbaşta اسرائیلİsrail اولمقolmak أوزرەüzere برطاقیمbirtakım پروووقاطیفprovokatif عنصرلرڭunsurların وارلغنیvarlığını بیلییورز.biliyoruz. هرکسHerkes چوقçok دقتلیdikkatli اولسین.olsun. سوزSöz قولایدر،kolaydır, سوزىsözü هرکسherkes سویلر،söyler, سویلننsöylenen سوزڭsözün ایلمeylem اولەرقolarak برbir قارشیلغیkarşılığı یوقسەyoksa برbir أونمیönemi یوق.yok. مهمMühim اولانolan ساحەدەsahada بونلرڭbunların گرچكلەشتیریلمسی،gerçekleştirilmesi, یورورلگەyürürlüğe گچمسیgeçmesi وve باریشbarış وve قرداشلكkardeşlik أوزرینهüzerine قورولیkurulu یڭیyeni برbir دونمڭdönemin تأسیسtesis ایدیلمسیدر."edilmesidir." سوزلرینیsözlerini صرفsarf ایتدی.etti.
تورکیەنڭTürkiye'nin سیویل،sivil, چاغداش،çağdaş, قاپصاییجی،kapsayıcı, قوشاتیجی،kuşatıcı, دموقراتیكdemokratik یڭیyeni برbir آنایاسایەanayasaya احتیاجنڭihtiyacının اولدیغنیolduğunu بلیرتنbelirten قورتولمش،Kurtulmuş, "بو"Bu مجلسڭMeclisin بونیbunu یاپمەyapma گوجنه،gücüne, قدردنەkudretine صاحبsahip اولدیغیolduğu قناعدڭندهkanaatindeyim. یم.  بعضلرلرینڭBazılarının قونوشدوغیkonuştuğu 'قوروجی'kurucu مجلس'Meclis' گبیgibi طارتیشمالریtartışmaları تمامیلهtamamıyla آنطیدەموقراطیكantidemokratik بولوروم.bulurum. بوBu مجلس،Meclis, یڭیyeni آنایاساییanayasayı یاپابیلیر.yapabilir. آیریجەAyrıca تامtam دەda زمانیدر.zamanıdır. 'باشقە'Başka برbir موسمەmevsime بیراقالیم'bırakalım' گوروشینیgörüşünü دەde طوغریdoğru بولمزم."bulmam." دییهdiye قونوشدی.konuştu.
"ارکن"Erken سچیم"seçim" طارتیشمالریtartışmaları حقّندەکیhakkındaki صورویەsoruya ایسەise قورتولمش،Kurtulmuş, "اگر"Eğer تبممدەTBMM'de ٣٦٠دن360'tan فضله  ملّتfazla وکیلیmilletvekili سچیمیseçimi یەنیلەمكyenilemek ایسترسهisterse وve هانگیhangi تاریخدەtarihte یەنیلەمكyenilemek ایسترسهisterse اوo ینیلەمەyenileme سورجیsüreci باشلەمشbaşlamış اولور."olur." یانیدینیyanıtını ویردی.verdi.
بوBu قونودەkonuda برbir حاضرلقhazırlık اولمادیغنیolmadığını افادهifade ایدنeden قورتولمش،Kurtulmuş, "سچیمڭ"Seçimin یڭیلەنلنمسیyenilenmesi مسئلەسی،meselesi, سیاسیsiyasi اقلیمiklim مسئلەسیدر.meselesidir. شوŞu آندەanda تورکیەنڭTürkiye'nin گوندمندهgündeminde ایتکین،etkin, حاکمhakim اولانolan سیاسیsiyasi گوندم،gündem, سچیمڭseçimin یڭیلەنلنمسیyenilenmesi دگلدر."değildir." دگرلندیرمەسندەdeğerlendirmesinde بولوندی.bulundu.
قورتولمش،Kurtulmuş, یڭیyeni آنایاساanayasa چالیشمەلریçalışmaları قونوسندەkonusunda أوزرینهüzerine دوشنdüşen صوروملیلغیsorumluluğu یرینهyerine گتیرەجەگینیgetireceğini وورغولایارق،vurgulayarak, بوbu دونمdönem بوbu چالیشمەلرڭçalışmaların یاپیلابیلەجگینیyapılabileceğini آقتاردی.aktardı.
جومحورباشقانلغیCumhurbaşkanlığı حکومتHükümet سیستمینڭSistemi'nin بویوكbüyük اوراندەoranda اوتوردوغینیoturduğunu دیلەdile گتیرنgetiren قورتولمش،Kurtulmuş, شوşu افادەلریifadeleri قوللاندی:kullandı:
"خلق"Halk طرفندنtarafından دەda قبولkabul گوردیگیgördüğü قناعدڭندهkanaatindeyim یم  چونکهçünkü قاچkaç کرهkere سچیمەseçime گیدیلدی،gidildi, آنایاساanayasa دخیل.dahil. اوO آنایاسانڭanayasanın گركتیردیگیgerektirdiği جومحورباشقانلغیcumhurbaşkanlığı سچیملریseçimleri دخیلdahil تورکیهTürkiye أوچüç کرهkere سچیمە،seçime, یعنیyani برbir رفەراندومreferandum ایکیiki گنلgenel سچیمەseçime گیتدی.gitti. طولاییسیلهDolayısıyla بوbu سیستمیsistemi فعلاfiilen ملتmillet اونایلامشonaylamış اولدیoldu اماama داهاdaha اولevvel دەde جومحورباشقانلغیCumhurbaşkanlığı بنیەسندەbünyesinde چالیشمەلرçalışmalar یاپیلدی،yapıldı, دیگرdiğer سیاسیsiyasi پارتیلرڭpartilerin تکلیفلریteklifleri مطلقهmutlaka اولاجقدر،olacaktır, اقصایان،aksayan, اکسیكeksik یوڭلری،yönleri, رویزهrevize ایدیلمسیedilmesi گرکنgereken یوڭلریyönleri طبیعیtabii کەki گوندمەgündeme گتیریلەبیلیر.getirilebilir. آیریجەAyrıca برbir آنایاساanayasa یاپمقدنyapmaktan بخستییورسەك،bahsediyorsak, هلهhele هلهhele آنایاسادهanayasada بللیbelli کوکلیköklü دگیشیكلكلردنdeğişikliklerden بخستییورسەكbahsediyorsak بونڭbunun یولیyolu ماصەیەmasaya هرکسڭherkesin گتیردیگیgetirdiği فکرلردهfikirlerde اوزلاشمقدر.uzlaşmaktır. بونڭBunun ایچونiçin دەde پارتیلرpartiler کندیلریkendileri آچیسندنaçısından قرمزیkırmızı چیزگیلریçizgileri اورتایهortaya قویارلر،koyarlar, اگرeğer اوo قرمزیkırmızı چیزگیلرڭçizgilerin اولمادیغیolmadığı آلانلردەalanlarda برbir أوزلاشیuzlaşı چیقارسە،çıkarsa, اورتایهortaya برbir مطابقتmutabakat متنmetni دەde چیقارçıkar دییهdiye دوشونویورم.düşünüyorum. زورZor اماama دەدیگمdediğim گبیgibi داهاdaha زورzor اولانیolanı باشارمشbaşarmış برbir مجلسدەMeclis'te قونوشویوروز."konuşuyoruz."
"دردمز"Derdimiz بوbu چالیشمەلرڭçalışmaların داهاdaha ویریملیverimli حالدهhalde اولمەسنیolmasını تأمینtemin ایتمك"etmek"
قورتولمش،Kurtulmuş, مخپMHP گنلGenel باشقانیBaşkanı دولتDevlet باغچەلینڭ،Bahçeli'nin, سچیمSeçim قانونیKanunu وve سیاسیSiyasi پارتیلرPartiler قانونینڭKanunu'nun دگیشتیریلمسیdeğiştirilmesi گرکدیگنەgerektiğine یوڭلیكyönelik آچیقلامەلرنی،açıklamalarını, شوşu افادەلرلهifadelerle دگرلندیردی:değerlendirdi:
"بو"Bu تکلیفی،teklifi, طوغریdoğru وve یرندهyerinde برbir تکلیفteklif اولەرقolarak تلقیtelakki ایدییورم.ediyorum. سیاسیSiyasi حیاتمhayatım بوینجەboyunca شوڭاşuna اینانمشinanmış بری  یم.birisiyim. برBir أولکهülkenin ڭڭ  دموقراتیكdemokratik طوپوغرافیەسنیtopografyasını درتdört یاسالyasal متنmetin اورتایهortaya قویار:koyar: آنایاساسی،anayasası, سیاسیsiyasi پارتیلرpartiler یاساسی،yasası, سچیمseçim یاساسیyasası وve مجلسMeclis أیچتوزوگو.İçtüzüğü. بوBu درتdört متنڭmetnin دموقراتیكdemokratik برbir رویزیونەrevizyona احتیاجihtiyaç دویدیغیduyduğu قناعدڭندهkanaatindeyim. یم.  طولاییسیلهDolayısıyla بوbu سچیمSeçim یاساسیYasası وve سیاسیSiyasi پارتیلرPartiler یاساسنڭYasasının دگیشتیریلمسیdeğiştirilmesi تکلیفینیteklifini صوڭson درجەderece اولوملیolumlu وve یرندهyerinde بولییورم."buluyorum."
مجلسMeclis أیچتوزوگونونİçtüzüğünün دەde دگیشتیریلمسیdeğiştirilmesi گرکدیگنیgerektiğini افادهifade ایدنeden قورتولمش،Kurtulmuş, "شونی"Şunu راحاطلیقلهrahatlıkla سویلەیەبیلیرم،söyleyebilirim, دنیانڭdünyanın اڭen اوزونuzun چالیشان،çalışan, اڭen جدیciddi چالیشان،çalışan, اڭen کسینتیسزkesintisiz چالیشانçalışan پارلامنتولرندنparlamentolarından بریسىbirisi تبممTBMM اماama ویریملیلكverimlilik آچیسندنaçısından تبممTBMM ناصلnasıl دییهdiye صورارسەڭز،sorarsanız, اوo قونودەkonuda عینaynı شیئیşeyi سویلەیەمەییورزsöyleyemiyoruz مع  الاسف.maalesef. دردمزDerdimiz بوbu چالیشمەلرڭçalışmaların داهاdaha ویریملیverimli حالدهhalde اولمەسنیolmasını تأمینtemin ایتمكدر.etmektir. یوقسەYoksa آA پارتیسنڭpartisinin یاya دەda بB پارتیسنڭpartisinin سوزنڭsözünün کسیلمسی،kesilmesi, قیصیلمسیkısılması دگلدر."değildir." دیدی.dedi.
مکهMekke صاوونمهSavunma آڭلاشمسینڭ،Anlaşması'nın, حوصیلەرینHusilerin یاپدیغیyaptığı سویلننsöylenen صالدیریsaldırı أوزرینهüzerine قورولدوغوkurulduğu فکرنڭfikrinin چوقçok یاڭلیشyanlış اولدیغنیolduğunu آڭلاتانanlatan قورتولمش،Kurtulmuş, شویلهşöyle دوامdevam ایتدی:etti:
"بولگه"Bölge أولکەلریülkeleri آچیقaçık برbir تهدیتلهtehditle قارشیkarşı قارشییه.karşıya. طولاییسیلهDolayısıyla مکهMekke صاوونمهSavunma آڭلاشمسیAnlaşması اصلندەaslında بولگهbölge أولکەلرنیülkelerini شیمدیşimdiye یە  قدرkadar قورونامادیقلاریkorunamadıkları صالدیریلردنsaldırılardan قورویابیلمكkoruyabilmek ایچونiçin گوندمەgündeme گلمشgelmiş اولانolan برbir آڭلاشمه.anlaşma. هنوزHenüz فکرfikir صفحەسینده.safhasında. اوت،Evet, آڭلاشمهanlaşma امضالاندی،imzalandı, اورتایهortaya برbir صوڭوچsonuç چیقتی،çıktı, گنلgenel سکرەتریsekreteri آتاندی،atandı, چوقçok تازهtaze برbir کلیشمه.gelişme. امیدÜmit ایدییورمediyorum کەki بوbu آڭلاشمهanlaşma گنیشلەیەركgenişleyerek دوامdevam ایتسین.etsin. دیگرDiğer بولگهbölge أولکەلرینڭülkelerinin دەde ایچندەiçinde اولدیغی،olduğu, حتیhatta وve حتیhatta گڭیشgeniş اسلامİslam جغرافیەسیندنcoğrafyasından أولکەلرڭülkelerin دەde قاتقیkatkı صوندیغیsunduğu برbir اورتاقortak شمسیهşemsiye حالنهhaline دونسین.dönsün. بویلهBöyle باقدیغڭزbaktığınız زمانzaman ذاتًاzaten مکهMekke صاوونمهSavunma آڭلاشمسیAnlaşması ایلكilk آندنandan اعتباراitibaren سویلنیلدیگیsöylenildiği گبیgibi هر  هانگیherhangi برbir صاوونمهsavunma پاقدنەpaktına آلترناتیفalternatif دگلدر،değildir, هر  هانگیherhangi برbir دولدەdevlete دەde قارشیkarşı یاپیلمشyapılmış برbir آڭلاشمهanlaşma دگلدر."değildir."
قورتولمش،Kurtulmuş, مکهMekke صاوونمهSavunma آڭلاشمسینڭAnlaşması'nın تبممنڭTBMM'nin دەde گوندمنەgündemine گلەجگنیgeleceğini آقتاردی.aktardı.
قایناق:Kaynak: آهAA

تبمم باشقانی قورتولمشدن فون صوروشدیرمەسی مساژی: “أوزرینه گیدیلەجك”

قورتولمش، پورتەکیزە دوزنلەدیگی رسمی زیارت أوڭجەسندە اوچاقده غزتەجیلرڭ صورولرنی یانیطلادی.

فون صوروشدیرمالرنە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، حسّاس بر قونو اولدیغنی و چوق بویوك بر کتلەیی ایلگیلەنلندیردیگینی سویلەدی. قورتولمش، “بو انسانلرڭ تمامی ٣-٥ کروش بریکتیردكلری حلال پارەلرندن قزانچ الده ایتمك ایچون بورسەیە یاتیریم یاپمشلر، بونلرڭ پارەلری أوزرندە کیم سپکولاصیون یاپدی، کیم حقسز قزانچ صاغلادیسە بورونلرندن فتیل فتیل گتیریلمەلیدیر، هپسندن حساب صورولمالیدیر.” افادەسنی قوللاندی.

مسئلەیی “حلاللەشمەنڭ ممکن اولمادیغی” بر قونو اولەرق طانیملایان قورتولمش، چوق صاییدە انسانڭ گلەجك خیالنە ال قونولمسنڭ “اففەدیلمەز” اولدیغنی وورغولادی.

تبمم باشقانی قورتولمش، “امید ایدرم کە تورکیه اقونومیسنڭ، سادەجە در بر آلانندە، بورسەنڭ دە در بر آلانندە ایتکیلی اولور و قیصه سورە ایچریسنده آلینان تدبیرلر صوڭوچلرنی ویرەرك دە بورسه استانبول سلامدە قاووشمش اولور.” تمنیسینده بولوندی.

تورکیەدە اکونومیك گوگنلك قونوسندە اڭ اوفاق بر طارتیشمانڭ گوندمە گلمەیەجگی بر سورجڭ یونەتیلمەسی گرکدیگنی وورغولایان قورتولمش، “امید ایدرم کە هرکس طرفندن تیتیزلکله تعقیب ایدیلن بو قونودە یابانڭ یاننە کار قالمایاجق بر قرارلیلقلە مسئلەنڭ اوستنه گیدیلەجکتیر.” دیدی.

صوروشدیرمەدە بعض میللتوەکیللەرینین آدینینین دە گچدیگی آڭیمساتیلارق، “اگر صاوجیلق، سورجی یارغیسال بویودە طاشیرسە و مجلسە تذکره گوندەریرسه بو دونم ایچریسنده طوقونولمازلقلرڭ قالدیریلمسی مسئلەسی طبقی دیگر یولسزلق سورچلرییله قارشی قارشییه قالان میللتوەکیللەرینینکینه بڭزر بر شکلدە قارشیمزنه چیقاجق می؟” دییه صورولمسی أوزرینه قورتولمش، میللتوەکیللەرینین طوقونولمازلقلرنڭ قالدیریلمسی قونوسندە مجلس باشقانلغنە بیراقیلمیش بر اینیسییاتیفڭ بولونمدیغنی دیلە گتیردی.

تذکرەلرڭ مجلس باشقانلغی طرفندن تعامل گرگی قارمه قومیسیونە حواله ایدیلدیگنی آڭلاتان قورتولمش، “مجلس هنوز تعطیلده، بو قونو مجلسە گلمش دگل، هر هانگی بر فذلکه اولوشمش دگل. فذلکەلر گلدیگندە دە ایزلەنلنەجك سورچ بللیدر.” آچیقلامەسندە بولوندی.

“تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر”

جمهورباشقانی رجب طیّب ارطوغانڭ، برلشمش ملتلر گوگنلك قونسیڭدەكی (بمگك) قونوشمسی ایلە اسرائیل باش باقانی بیڭیەمڭ نتاڭیەخینڭ بم گنل قورولوندەكی تورکیەیە یوڭلیك سوزلرینە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، جمهورباشقانی ارطوغانڭ، قونوشمەسندە انسانلق سهفهسینین قرارلیلقینی وورغولادیغینی، صوی قیریمجی نتاڭیەخی و چتەسیندن حساب صورولمسی قونوسندەکی کرهسال وجدانی دیلە گتیردیگنی آڭیمساتدی.

نتاڭیەخینڭ “کوشەیە صیقیشلقڭ ویردیگی بر چارەسیزلیکله” قونوشدوغینی بلیرتن قورتولمش، نتاڭیەخینڭ شیمدی یە قدر بمگکدکی اڭ یوغون پروتستویە مخاطب اولدیغنە اشارت ایتدی.

“بو، شیمدی یە قدر هیچ اولمامش بر شیئ” افادەسنی قوللانان قورتولمش، سوزلرینی شویله سوردیردی:

“بر طرفده سییونیست أیدەولوژینین گلدیگی نقطه آچیسندن بویوك بر نفرت اولوشدوغینی گورویور، بر طرفدن دە بر صاواش صوچلوسی اولەرق اعلان ایدیلمش بر حکومت باشقانی اولەرق عاقبدنڭ نه اولاجغنی او صالوندەكی رآقسییونله گورویور. چوق نت سویلییورم، صالوندەكی رآقسییون، ٧ اکیم صالدیریلرندن صوڭرە اسرائیلڭ یاپدیغی صوی قیریملرە قارشی انسانلغڭ وجداننڭ أویانیشه گچمسیدر. آرتیق حساب صورمه وقتنڭ یاقلاشدیغنڭ گوسترگەسیدر. اسرائیل حکومتی، سییونیست رژیم، اولوشدیردیغی نفرت طالغەسینده بوغولاجغینی گورویور. نتاڭیەخینڭ بورادە تورکیەیی هدف آلمسی، صایین جمهورباشقانیمزنی هدف آلمسی دە بوندن طولاییدر، چونکه ٧ اکیمڭ همن ایرتەسی گونندن اعتبارا، یعنی اسرائیلڭ صالدیریلری باشلەدیغندن اعتبارا اڭ گوچلی رآقسییونی اورتایه قویان تورکیەدر، صایین جمهورباشقانیمزدر، بذلەرزدر.”

قاتیلدیغی اولوسلر آراس طوپلانتیلرده اسرائیل لەنە قونوشان تك توك أولکه ڭڭ قالدیغنی آقتاران قورتولمش، “هرکس بزم اورتایه قویدوغمز نقطەیە گلدی. بو اصلندە تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر. انساللّٰه صوی قیریمجی چتەنڭ دە جزالانلاندیریلدیغینی گورمك نصیب اولور.” دییه قونوشدی.

“اسرائیل نتاڭیەخیدن قورتولارق أوزرندەکی بو نفردی آتمق گبی بر ستراتژی ایچریسنده می؟” شکلندەکی صورییی ایسە قورتولمش، “نتاڭیەخی چوق آگرەسیف بر پولیتیقه ایزلەدی. اسرائیل دولتنڭ سییونیست أیدەولوژیدن واز گچمسی ممکن دگل. زمان زمان أیزاك رابعن گبی صوسیال دموقراتلر دە اسرائیلدە یوڭتیمده اولدیلر، فلسطینلیلرە داها چوق حق طانییان، انسان حقلری و أوزگورلكلری قونوسندە داها دویارلی اولان یوڭتیملر گلدی اما صوڭوچ اعتباریله اسرائیلدە دولت پولیتیقەسی اولەرق هپ سییونیزم بەنیمسەندی. سییونیزمە دیرکت قارشی اولان، سییونیزمی هدف آلان هر هانگی برنڭ دە اسرائیلدە چوق اوزون صولوقلو قالمسی ممکن اولمدی. بونی بیلمك لازم اما أویله گورونویور کە بو حکومتڭ ایشی، اولدقجە زور.” شکلنده یانیطلادی.

“اسکیسی قدر یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجق”

ملی طایانیشمه و طوپلومسال بتونلەشمەنڭ گوچلەنلندیریلمسینه دائر قانون قاپسامندە مجلسدە قورولاجق ایزلمە قومیسیوننڭ قورولوش تقویمنە ایلیشکین صورییی دە یانیطلایان قورتولمش، ملی طایانیشمه قرداشلك و دموقراسی قومیسیوننڭ اولوشمسیدەكی “مذاکرەجی یوڭتمی” بورادە دە أیزلەیەجکلەرینی بیلدیردی.

مجلسڭ، “أوچنجی گوز” اولەرق سورجڭ ناصل دوام ایتدیگڭی ملت آدینە تعقیب ایدەجگنی بلیرتن قورتولمش، “قومیسیونی، امید ایدییورم اڭ قیصه سورە ایچریسنده اولوشطوریرز. مجلسدە غروبی بولونان پارتیلرڭ هپسنڭ تمثیل ایدیلەجگی بر یاپنڭ اولمسی، اولوشمسی لازم. بو سورچدە جمهورباشقانی یاردیمجیمزنڭ باشقانلغنده اولوشطورولان قورولله دە أیشبیرلگی حالنده، اولرله دە تماس حالنده اگر بر یاسال دوزنلەمە احتیاج اورتایه چیقارسە بونڭ اولوشمسییله ایلگیلی سورجی یوڭتمك و هپسندن أونملیسی دە ملت آدینە بو سورجڭ صاحبلەنیللنیلمسنی تأمین ایتمكدر. اسکیسی قدر بویله یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجغی آشکار.” افادەسنی قوللاندی.

قورتولمش، “بو قومیسیون بالذات ساحەدە چالیشاجاك می؟” صوروسنی ایسە “خیر. ساحەدە اولوب بیتەنی ایزلەمك دولتڭ رسمی گوگنلك قوروللرنڭ گورو و صوروملیلغی.” شکلنده جوابلادی.

“سیاسدڭ چوق هوسلی اولمادیغی و آغیردن آلدیغی” یوڭندەکی الشدیریلرڭ خاطرلاتیلمسی أوزرینه قورتولمش، “سورجە ایلیشکین بر تکلیفی، آچیق سویلەیەییم، ٤٦٧ اویلامق قبول ایتمش اولان بر پارلامنتو، تورکیه سیاسدنڭ مرکزی، تورکیه سیاسدنڭ قلبی بو قونویی اصلا آغیردن آلمایاجغینی دە دکلاره ایتمش دیمکدر.” دییه قونوشدی.

بویوك بر قامو اویی دستگی بولونان سورچدن خوشلانلانمایان، بو ایشڭ اولمامسی ایچون سفربر اولانلرڭ سورجی عقامدە اوغراتمق بزملە دیلە گتیرن قورتولمش، “سیاست أیتیبارصیزلاشطیرماك ایچون ‘قرارصیزلر، ایشی زمانە یایییورلار’ شکلندەکی الشدیریلرڭ تمامنڭ آرت نیتلی اولدیغنی دوشونویورم. آچیقچاصی هر شیئ طیقیر طیقیر کندی سورجی ایچریسنده اشلییور. انساللّٰه أورگوت بر آن اول سلاحلری بیراقدیغینی کوستریر، بو تثبیت و تأیید ایدیلیر، تابع بوندن داها دە أونملی اولان شیئ ذهنلریدەكی سلاحلری بیراقیرلار و آرتیق سلاحڭ اولمادیغی، سوزڭ اولدیغی و انسانلرڭ برلکدە باریش ایچندە یاشادیغی بر سورجی باشلەتیرز.” دیدی.

تبمم باشقانی قورتولمش، “هرکسڭ آیریلقچی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی، بعض چورەلرڭ دە آیریمجی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی لازم. یڭی دونم، هیچ شبهەسیز یڭی بر دیلی گركتیرییور، یڭی بر آڭلاییشی گركتیرییور. بوڭا اویغون حرکت ایدیلمسی، هرکسڭ منفعدڭنهدر.” گوروشینی پایلاشدی.

ترور مسئلەسنڭ اڭ قیصه سورە ایچریسنده گریدە قالاجغینی بلیرتن قورتولمش، سورجە چوماق صوقمایە چالیشانلارین قایبەدەجەگینی، “ترورسز تورکیه” قونوسندە اصلا تعویذ ویریلمەیەجگینی وورغولادی.

“بو قدر یوکسك اویلامق قبول ایدیلن باشقە بر حقوقی متن یوقدر”

تبمم باشقانی قورتولمش، بر صورو أوزرینه ترور أورگوتی پژاكڭ دە کندیلری آچیسندن بر ریسك اولمقدن چیقدیغنی بلیرتدی.

عراقدەكی سلاحلی میلیسلرڭ خیزلی بر شکلدە دولدە انتگراسیونی تأمین ایدیلدیگی تقدیردە “ترورسز تورکیه” دگل “ترورسز بولگه”نڭ دە یاواش یاواش گرچكلەشمەیە باشلایاجاغینی قید ایدن قورتولمش، “بو ایشدن راحتسز اولان باشده اسرائیل اولمق أوزرە برطاقیم پروووقاطیف عنصرلرڭ وارلغنی بیلییورز. هرکس چوق دقتلی اولسین. سوز قولایدر، سوزى هرکس سویلر، سویلنن سوزڭ ایلم اولەرق بر قارشیلغی یوقسە بر أونمی یوق. مهم اولان ساحەدە بونلرڭ گرچكلەشتیریلمسی، یورورلگە گچمسی و باریش و قرداشلك أوزرینه قورولی یڭی بر دونمڭ تأسیس ایدیلمسیدر.” سوزلرینی صرف ایتدی.

تورکیەنڭ سیویل، چاغداش، قاپصاییجی، قوشاتیجی، دموقراتیك یڭی بر آنایاسایە احتیاجنڭ اولدیغنی بلیرتن قورتولمش، “بو مجلسڭ بونی یاپمە گوجنه، قدردنە صاحب اولدیغی قناعدڭنده یم. بعضلرلرینڭ قونوشدوغی ‘قوروجی مجلس’ گبی طارتیشمالری تمامیله آنطیدەموقراطیك بولوروم. بو مجلس، یڭی آنایاسایی یاپابیلیر. آیریجە تام دە زمانیدر. ‘باشقە بر موسمە بیراقالیم’ گوروشینی دە طوغری بولمزم.” دییه قونوشدی.

“ارکن سچیم” طارتیشمالری حقّندەکی صورویە ایسە قورتولمش، “اگر تبممدە ٣٦٠دن فضله ملّت وکیلی سچیمی یەنیلەمك ایسترسه و هانگی تاریخدە یەنیلەمك ایسترسه او ینیلەمە سورجی باشلەمش اولور.” یانیدینی ویردی.

بو قونودە بر حاضرلق اولمادیغنی افاده ایدن قورتولمش، “سچیمڭ یڭیلەنلنمسی مسئلەسی، سیاسی اقلیم مسئلەسیدر. شو آندە تورکیەنڭ گوندمنده ایتکین، حاکم اولان سیاسی گوندم، سچیمڭ یڭیلەنلنمسی دگلدر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.

قورتولمش، یڭی آنایاسا چالیشمەلری قونوسندە أوزرینه دوشن صوروملیلغی یرینه گتیرەجەگینی وورغولایارق، بو دونم بو چالیشمەلرڭ یاپیلابیلەجگینی آقتاردی.

جومحورباشقانلغی حکومت سیستمینڭ بویوك اوراندە اوتوردوغینی دیلە گتیرن قورتولمش، شو افادەلری قوللاندی:

“خلق طرفندن دە قبول گوردیگی قناعدڭنده یم چونکه قاچ کره سچیمە گیدیلدی، آنایاسا دخیل. او آنایاسانڭ گركتیردیگی جومحورباشقانلغی سچیملری دخیل تورکیه أوچ کره سچیمە، یعنی بر رفەراندوم ایکی گنل سچیمە گیتدی. طولاییسیله بو سیستمی فعلا ملت اونایلامش اولدی اما داها اول دە جومحورباشقانلغی بنیەسندە چالیشمەلر یاپیلدی، دیگر سیاسی پارتیلرڭ تکلیفلری مطلقه اولاجقدر، اقصایان، اکسیك یوڭلری، رویزه ایدیلمسی گرکن یوڭلری طبیعی کە گوندمە گتیریلەبیلیر. آیریجە بر آنایاسا یاپمقدن بخستییورسەك، هله هله آنایاساده بللی کوکلی دگیشیكلكلردن بخستییورسەك بونڭ یولی ماصەیە هرکسڭ گتیردیگی فکرلرده اوزلاشمقدر. بونڭ ایچون دە پارتیلر کندیلری آچیسندن قرمزی چیزگیلری اورتایه قویارلر، اگر او قرمزی چیزگیلرڭ اولمادیغی آلانلردە بر أوزلاشی چیقارسە، اورتایه بر مطابقت متن دە چیقار دییه دوشونویورم. زور اما دەدیگم گبی داها زور اولانی باشارمش بر مجلسدە قونوشویوروز.”

“دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمك”

قورتولمش، مخپ گنل باشقانی دولت باغچەلینڭ، سچیم قانونی و سیاسی پارتیلر قانونینڭ دگیشتیریلمسی گرکدیگنە یوڭلیك آچیقلامەلرنی، شو افادەلرله دگرلندیردی:

“بو تکلیفی، طوغری و یرنده بر تکلیف اولەرق تلقی ایدییورم. سیاسی حیاتم بوینجە شوڭا اینانمش بری یم. بر أولکه ڭڭ دموقراتیك طوپوغرافیەسنی درت یاسال متن اورتایه قویار: آنایاساسی، سیاسی پارتیلر یاساسی، سچیم یاساسی و مجلس أیچتوزوگو. بو درت متنڭ دموقراتیك بر رویزیونە احتیاج دویدیغی قناعدڭنده یم. طولاییسیله بو سچیم یاساسی و سیاسی پارتیلر یاساسنڭ دگیشتیریلمسی تکلیفینی صوڭ درجە اولوملی و یرنده بولییورم.”

مجلس أیچتوزوگونون دە دگیشتیریلمسی گرکدیگنی افاده ایدن قورتولمش، “شونی راحاطلیقله سویلەیەبیلیرم، دنیانڭ اڭ اوزون چالیشان، اڭ جدی چالیشان، اڭ کسینتیسز چالیشان پارلامنتولرندن بریسى تبمم اما ویریملیلك آچیسندن تبمم ناصل دییه صورارسەڭز، او قونودە عین شیئی سویلەیەمەییورز مع الاسف. دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمكدر. یوقسە آ پارتیسنڭ یا دە ب پارتیسنڭ سوزنڭ کسیلمسی، قیصیلمسی دگلدر.” دیدی.

مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ، حوصیلەرین یاپدیغی سویلنن صالدیری أوزرینه قورولدوغو فکرنڭ چوق یاڭلیش اولدیغنی آڭلاتان قورتولمش، شویله دوام ایتدی:

“بولگه أولکەلری آچیق بر تهدیتله قارشی قارشییه. طولاییسیله مکه صاوونمه آڭلاشمسی اصلندە بولگه أولکەلرنی شیمدی یە قدر قورونامادیقلاری صالدیریلردن قورویابیلمك ایچون گوندمە گلمش اولان بر آڭلاشمه. هنوز فکر صفحەسینده. اوت، آڭلاشمه امضالاندی، اورتایه بر صوڭوچ چیقتی، گنل سکرەتری آتاندی، چوق تازه بر کلیشمه. امید ایدییورم کە بو آڭلاشمه گنیشلەیەرك دوام ایتسین. دیگر بولگه أولکەلرینڭ دە ایچندە اولدیغی، حتی و حتی گڭیش اسلام جغرافیەسیندن أولکەلرڭ دە قاتقی صوندیغی بر اورتاق شمسیه حالنه دونسین. بویله باقدیغڭز زمان ذاتًا مکه صاوونمه آڭلاشمسی ایلك آندن اعتبارا سویلنیلدیگی گبی هر هانگی بر صاوونمه پاقدنە آلترناتیف دگلدر، هر هانگی بر دولدە دە قارشی یاپیلمش بر آڭلاشمه دگلدر.”

قورتولمش، مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ تبممنڭ دە گوندمنە گلەجگنی آقتاردی.

قایناق: آه

TBMM Başkanı Kurtulmuş’tan fon soruşturması mesajı: “Üzerine gidilecek”

Kurtulmuş, Portekiz’e düzenlediği resmi ziyaret öncesinde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Fon soruşturmalarına ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, hassas bir konu olduğunu ve çok büyük bir kitleyi ilgilendirdiğini söyledi. Kurtulmuş, “Bu insanların tamamı 3-5 kuruş biriktirdikleri helal paralarından kazanç elde etmek için borsaya yatırım yapmışlar, bunların paraları üzerinde kim spekülasyon yaptı, kim haksız kazanç sağladıysa burunlarından fitil fitil getirilmelidir, hepsinden hesap sorulmalıdır.” ifadesini kullandı.

Meseleyi “helalleşmenin mümkün olmadığı” bir konu olarak tanımlayan Kurtulmuş, çok sayıda insanın gelecek hayaline el konulmasının “affedilemez” olduğunu vurguladı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Ümit ederim ki Türkiye ekonomisinin, sadece dar bir alanında, borsanın da dar bir alanında etkili olur ve kısa süre içerisinde alınan tedbirler sonuçlarını vererek de Borsa İstanbul selamete kavuşmuş olur.” temennisinde bulundu.

Türkiye’de ekonomik güvenlik konusunda en ufak bir tartışmanın gündeme gelmeyeceği bir sürecin yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, “Ümit ederim ki herkes tarafından titizlikle takip edilen bu konuda yapanın yanına kar kalmayacak bir kararlılıkla meselenin üstüne gidilecektir.” dedi.

Soruşturmada bazı milletvekillerinin adınının da geçtiği anımsatılarak, “Eğer savcılık, süreci yargısal boyuta taşırsa ve Meclis’e tezkere gönderirse bu dönem içerisinde dokunulmazlıkların kaldırılması meselesi tıpkı diğer yolsuzluk süreçleriyle karşı karşıya kalan milletvekillerininkine benzer bir şekilde karşımıza çıkacak mı?” diye sorulması üzerine Kurtulmuş, milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması konusunda Meclis Başkanlığına bırakılmış bir inisiyatifin bulunmadığını dile getirdi.

Tezkerelerin Meclis Başkanlığı tarafından teamül gereği Karma Komisyona havale edildiğini anlatan Kurtulmuş, “Meclis henüz tatilde, bu konu Meclis’e gelmiş değil, herhangi bir fezleke oluşmuş değil. Fezlekeler geldiğinde de izlenecek süreç bellidir.” açıklamasında bulundu.

“Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyindeki (BMGK) konuşması ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki Türkiye’ye yönelik sözlerine ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, konuşmasında insanlık cephesinin kararlılığını vurguladığını, soykırımcı Netanyahu ve çetesinden hesap sorulması konusundaki küresel vicdanı dile getirdiğini anımsattı.

Netanyahu’nun “köşeye sıkışmışlığın verdiği bir çaresizlikle” konuştuğunu belirten Kurtulmuş, Netanyahu’nun şimdiye kadar BMGK’deki en yoğun protestoya muhatap olduğuna işaret etti.

“Bu, şimdiye kadar hiç olmamış bir şey” ifadesini kullanan Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bir tarafta siyonist ideolojinin geldiği nokta açısından büyük bir nefret oluştuğunu görüyor, bir taraftan da bir savaş suçlusu olarak ilan edilmiş bir hükümet başkanı olarak akıbetinin ne olacağını o salondaki reaksiyonla görüyor. Çok net söylüyorum, salondaki reaksiyon, 7 Ekim saldırılarından sonra İsrail’in yaptığı soykırımlara karşı insanlığın vicdanının uyanışa geçmesidir. Artık hesap sorma vaktinin yaklaştığının göstergesidir. İsrail hükümeti, siyonist rejim, oluşturduğu nefret dalgasında boğulacağını görüyor. Netanyahu’nun burada Türkiye’yi hedef alması, Sayın Cumhurbaşkanımızı hedef alması da bundan dolayıdır, çünkü 7 Ekim’in hemen ertesi gününden itibaren, yani İsrail’in saldırıları başladığından itibaren en güçlü reaksiyonu ortaya koyan Türkiye’dir, Sayın Cumhurbaşkanımızdır, bizlerizdir.”

Katıldığı uluslararası toplantılarda İsrail lehine konuşan tek tük ülkenin kaldığını aktaran Kurtulmuş, “Herkes bizim ortaya koyduğumuz noktaya geldi. Bu aslında Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır. İnşallah soykırımcı çetenin de cezalandırıldığını görmek nasip olur.” diye konuştu.

“İsrail Netanyahu’dan kurtularak üzerindeki bu nefreti atmak gibi bir strateji içerisinde mi?” şeklindeki soruyu ise Kurtulmuş, “Netanyahu çok agresif bir politika izledi. İsrail devletinin siyonist ideolojiden vazgeçmesi mümkün değil. Zaman zaman İzak Rabin gibi sosyal demokratlar da İsrail’de yönetimde oldular, Filistinlilere daha çok hak tanıyan, insan hakları ve özgürlükleri konusunda daha duyarlı olan yönetimler geldi ama sonuç itibarıyla İsrail’de devlet politikası olarak hep siyonizm benimsendi. Siyonizme direkt karşı olan, siyonizmi hedef alan herhangi birisinin de İsrail’de çok uzun soluklu kalması mümkün olmadı. Bunu bilmek lazım ama öyle görünüyor ki bu hükümetin işi, oldukça zor.” şeklinde yanıtladı.

“Eskisi kadar yoğun bir çalışma temposu olmayacak”

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında Meclis’te kurulacak İzleme Komisyonunun kuruluş takvimine ilişkin soruyu da yanıtlayan Kurtulmuş, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun oluşmasındaki “müzakereci yöntemi” burada da izleyeceklerini bildirdi.

Meclis’in, “üçüncü göz” olarak sürecin nasıl devam ettiğini millet adına takip edeceğini belirten Kurtulmuş, “Komisyonu, ümit ediyorum en kısa süre içerisinde oluştururuz. Meclis’te grubu bulunan partilerin hepsinin temsil edileceği bir yapının olması, oluşması lazım. Bu süreçte Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında oluşturulan kurulla da işbirliği halinde, onlarla da temas halinde eğer bir yasal düzenleme ihtiyacı ortaya çıkarsa bunun oluşmasıyla ilgili süreci yönetmek ve hepsinden önemlisi de millet adına bu sürecin sahiplenilmesini temin etmektir. Eskisi kadar böyle yoğun bir çalışma temposu olmayacağı aşikar.” ifadesini kullandı.

Kurtulmuş, “Bu komisyon bizzat sahada çalışacak mı?” sorusunu ise “Hayır. Sahada olup biteni izlemek devletin resmi güvenlik kurullarının görev ve sorumluluğu.” şeklinde cevapladı.

“Siyasetin çok hevesli olmadığı ve ağırdan aldığı” yönündeki eleştirilerin hatırlatılması üzerine Kurtulmuş, “Sürece ilişkin bir teklifi, açık söyleyeyim, 467 oyla kabul etmiş olan bir parlamento, Türkiye siyasetinin merkezi, Türkiye siyasetinin kalbi bu konuyu asla ağırdan almayacağını da deklare etmiş demektir.” diye konuştu.

Büyük bir kamuoyu desteği bulunan süreçten hoşlanmayan, bu işin olmaması için seferber olanların süreci akamete uğratmak istediğini dile getiren Kurtulmuş, “Siyaseti itibarsızlaştırmak için ‘Kararsızlar, işi zamana yayıyorlar’ şeklindeki eleştirilerin tamamının art niyetli olduğunu düşünüyorum. Açıkçası her şey tıkır tıkır kendi süreci içerisinde işliyor. İnşallah örgüt bir an evvel silahları bıraktığını gösterir, bu tespit ve teyit edilir, tabi bundan daha da önemli olan şey zihinlerindeki silahları bırakırlar ve artık silahın olmadığı, sözün olduğu ve insanların birlikte barış içinde yaşadığı bir süreci başlatırız.” dedi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Herkesin ayrılıkçı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi, bazı çevrelerin de ayrımcı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi lazım. Yeni dönem, hiç şüphesiz yeni bir dili gerektiriyor, yeni bir anlayışı gerektiriyor. Buna uygun hareket edilmesi, herkesin menfaatinedir.” görüşünü paylaştı.

Terör meselesinin en kısa süre içerisinde geride kalacağını belirten Kurtulmuş, sürece çomak sokmaya çalışanların kaybedeceğini, “Terörsüz Türkiye” konusunda asla taviz verilmeyeceğini vurguladı.

“Bu kadar yüksek oyla kabul edilen başka bir hukuki metin yoktur”

TBMM Başkanı Kurtulmuş, bir soru üzerine terör örgütü PJAK’ın da kendileri açısından bir risk olmaktan çıktığını belirtti.

Irak’taki silahlı milislerin hızlı bir şekilde devlete entegrasyonu temin edildiği takdirde “Terörsüz Türkiye” değil “terörsüz bölge”nin de yavaş yavaş gerçekleşmeye başlayacağını kaydeden Kurtulmuş, “Bu işten rahatsız olan başta İsrail olmak üzere birtakım provokatif unsurların varlığını biliyoruz. Herkes çok dikkatli olsun. Söz kolaydır, sözü herkes söyler, söylenen sözün eylem olarak bir karşılığı yoksa bir önemi yok. Mühim olan sahada bunların gerçekleştirilmesi, yürürlüğe geçmesi ve barış ve kardeşlik üzerine kurulu yeni bir dönemin tesis edilmesidir.” sözlerini sarf etti.

Türkiye’nin sivil, çağdaş, kapsayıcı, kuşatıcı, demokratik yeni bir anayasaya ihtiyacının olduğunu belirten Kurtulmuş, “Bu Meclisin bunu yapma gücüne, kudretine sahip olduğu kanaatindeyim. Bazılarının konuştuğu ‘kurucu Meclis’ gibi tartışmaları tamamıyla antidemokratik bulurum. Bu Meclis, yeni anayasayı yapabilir. Ayrıca tam da zamanıdır. ‘Başka bir mevsime bırakalım’ görüşünü de doğru bulmam.” diye konuştu.

“Erken seçim” tartışmaları hakkındaki soruya ise Kurtulmuş, “Eğer TBMM’de 360’tan fazla milletvekili seçimi yenilemek isterse ve hangi tarihte yenilemek isterse o yenileme süreci başlamış olur.” yanıtını verdi.

Bu konuda bir hazırlık olmadığını ifade eden Kurtulmuş, “Seçimin yenilenmesi meselesi, siyasi iklim meselesidir. Şu anda Türkiye’nin gündeminde etkin, hakim olan siyasi gündem, seçimin yenilenmesi değildir.” değerlendirmesinde bulundu.

Kurtulmuş, yeni anayasa çalışmaları konusunda üzerine düşen sorumluluğu yerine getireceğini vurgulayarak, bu dönem bu çalışmaların yapılabileceğini aktardı.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin büyük oranda oturduğunu dile getiren Kurtulmuş, şu ifadeleri kullandı:

“Halk tarafından da kabul gördüğü kanaatindeyim çünkü kaç kere seçime gidildi, anayasa dahil. O anayasanın gerektirdiği cumhurbaşkanlığı seçimleri dahil Türkiye üç kere seçime, yani bir referandum iki genel seçime gitti. Dolayısıyla bu sistemi fiilen millet onaylamış oldu ama daha evvel de Cumhurbaşkanlığı bünyesinde çalışmalar yapıldı, diğer siyasi partilerin teklifleri mutlaka olacaktır, aksayan, eksik yönleri, revize edilmesi gereken yönleri tabii ki gündeme getirilebilir. Ayrıca bir anayasa yapmaktan bahsediyorsak, hele hele anayasada belli köklü değişikliklerden bahsediyorsak bunun yolu masaya herkesin getirdiği fikirlerde uzlaşmaktır. Bunun için de partiler kendileri açısından kırmızı çizgileri ortaya koyarlar, eğer o kırmızı çizgilerin olmadığı alanlarda bir uzlaşı çıkarsa, ortaya bir mutabakat metni de çıkar diye düşünüyorum. Zor ama dediğim gibi daha zor olanı başarmış bir Meclis’te konuşuyoruz.”

“Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmek”

Kurtulmuş, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin, Seçim Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu’nun değiştirilmesi gerektiğine yönelik açıklamalarını, şu ifadelerle değerlendirdi:

“Bu teklifi, doğru ve yerinde bir teklif olarak telakki ediyorum. Siyasi hayatım boyunca şuna inanmış birisiyim. Bir ülkenin demokratik topografyasını dört yasal metin ortaya koyar: anayasası, siyasi partiler yasası, seçim yasası ve Meclis İçtüzüğü. Bu dört metnin demokratik bir revizyona ihtiyaç duyduğu kanaatindeyim. Dolayısıyla bu Seçim Yasası ve Siyasi Partiler Yasasının değiştirilmesi teklifini son derece olumlu ve yerinde buluyorum.”

Meclis İçtüzüğünün de değiştirilmesi gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, “Şunu rahatlıkla söyleyebilirim, dünyanın en uzun çalışan, en ciddi çalışan, en kesintisiz çalışan parlamentolarından birisi TBMM ama verimlilik açısından TBMM nasıl diye sorarsanız, o konuda aynı şeyi söyleyemiyoruz maalesef. Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmektir. Yoksa A partisinin ya da B partisinin sözünün kesilmesi, kısılması değildir.” dedi.

Mekke Savunma Anlaşması’nın, Husilerin yaptığı söylenen saldırı üzerine kurulduğu fikrinin çok yanlış olduğunu anlatan Kurtulmuş, şöyle devam etti:

“Bölge ülkeleri açık bir tehditle karşı karşıya. Dolayısıyla Mekke Savunma Anlaşması aslında bölge ülkelerini şimdiye kadar korunamadıkları saldırılardan koruyabilmek için gündeme gelmiş olan bir anlaşma. Henüz fikir safhasında. Evet, anlaşma imzalandı, ortaya bir sonuç çıktı, genel sekreteri atandı, çok taze bir gelişme. Ümit ediyorum ki bu anlaşma genişleyerek devam etsin. Diğer bölge ülkelerinin de içinde olduğu, hatta ve hatta geniş İslam coğrafyasından ülkelerin de katkı sunduğu bir ortak şemsiye haline dönsün. Böyle baktığınız zaman zaten Mekke Savunma Anlaşması ilk andan itibaren söylenildiği gibi herhangi bir savunma paktına alternatif değildir, herhangi bir devlete de karşı yapılmış bir anlaşma değildir.”

Kurtulmuş, Mekke Savunma Anlaşması’nın TBMM’nin de gündemine geleceğini aktardı.

Kaynak: AA
📖 Osmanlıca Orijinal Metin

تبمم باشقانی قورتولمشدن فون صوروشدیرمەسی مساژی: “أوزرینه گیدیلەجك”

قورتولمش، پورتەکیزە دوزنلەدیگی رسمی زیارت أوڭجەسندە اوچاقده غزتەجیلرڭ صورولرنی یانیطلادی.

فون صوروشدیرمالرنە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، حسّاس بر قونو اولدیغنی و چوق بویوك بر کتلەیی ایلگیلەنلندیردیگینی سویلەدی. قورتولمش، “بو انسانلرڭ تمامی ٣-٥ کروش بریکتیردكلری حلال پارەلرندن قزانچ الده ایتمك ایچون بورسەیە یاتیریم یاپمشلر، بونلرڭ پارەلری أوزرندە کیم سپکولاصیون یاپدی، کیم حقسز قزانچ صاغلادیسە بورونلرندن فتیل فتیل گتیریلمەلیدیر، هپسندن حساب صورولمالیدیر.” افادەسنی قوللاندی.

مسئلەیی “حلاللەشمەنڭ ممکن اولمادیغی” بر قونو اولەرق طانیملایان قورتولمش، چوق صاییدە انسانڭ گلەجك خیالنە ال قونولمسنڭ “اففەدیلمەز” اولدیغنی وورغولادی.

تبمم باشقانی قورتولمش، “امید ایدرم کە تورکیه اقونومیسنڭ، سادەجە در بر آلانندە، بورسەنڭ دە در بر آلانندە ایتکیلی اولور و قیصه سورە ایچریسنده آلینان تدبیرلر صوڭوچلرنی ویرەرك دە بورسه استانبول سلامدە قاووشمش اولور.” تمنیسینده بولوندی.

تورکیەدە اکونومیك گوگنلك قونوسندە اڭ اوفاق بر طارتیشمانڭ گوندمە گلمەیەجگی بر سورجڭ یونەتیلمەسی گرکدیگنی وورغولایان قورتولمش، “امید ایدرم کە هرکس طرفندن تیتیزلکله تعقیب ایدیلن بو قونودە یابانڭ یاننە کار قالمایاجق بر قرارلیلقلە مسئلەنڭ اوستنه گیدیلەجکتیر.” دیدی.

صوروشدیرمەدە بعض میللتوەکیللەرینین آدینینین دە گچدیگی آڭیمساتیلارق، “اگر صاوجیلق، سورجی یارغیسال بویودە طاشیرسە و مجلسە تذکره گوندەریرسه بو دونم ایچریسنده طوقونولمازلقلرڭ قالدیریلمسی مسئلەسی طبقی دیگر یولسزلق سورچلرییله قارشی قارشییه قالان میللتوەکیللەرینینکینه بڭزر بر شکلدە قارشیمزنه چیقاجق می؟” دییه صورولمسی أوزرینه قورتولمش، میللتوەکیللەرینین طوقونولمازلقلرنڭ قالدیریلمسی قونوسندە مجلس باشقانلغنە بیراقیلمیش بر اینیسییاتیفڭ بولونمدیغنی دیلە گتیردی.

تذکرەلرڭ مجلس باشقانلغی طرفندن تعامل گرگی قارمه قومیسیونە حواله ایدیلدیگنی آڭلاتان قورتولمش، “مجلس هنوز تعطیلده، بو قونو مجلسە گلمش دگل، هر هانگی بر فذلکه اولوشمش دگل. فذلکەلر گلدیگندە دە ایزلەنلنەجك سورچ بللیدر.” آچیقلامەسندە بولوندی.

“تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر”

جمهورباشقانی رجب طیّب ارطوغانڭ، برلشمش ملتلر گوگنلك قونسیڭدەكی (بمگك) قونوشمسی ایلە اسرائیل باش باقانی بیڭیەمڭ نتاڭیەخینڭ بم گنل قورولوندەكی تورکیەیە یوڭلیك سوزلرینە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، جمهورباشقانی ارطوغانڭ، قونوشمەسندە انسانلق سهفهسینین قرارلیلقینی وورغولادیغینی، صوی قیریمجی نتاڭیەخی و چتەسیندن حساب صورولمسی قونوسندەکی کرهسال وجدانی دیلە گتیردیگنی آڭیمساتدی.

نتاڭیەخینڭ “کوشەیە صیقیشلقڭ ویردیگی بر چارەسیزلیکله” قونوشدوغینی بلیرتن قورتولمش، نتاڭیەخینڭ شیمدی یە قدر بمگکدکی اڭ یوغون پروتستویە مخاطب اولدیغنە اشارت ایتدی.

“بو، شیمدی یە قدر هیچ اولمامش بر شیئ” افادەسنی قوللانان قورتولمش، سوزلرینی شویله سوردیردی:

“بر طرفده سییونیست أیدەولوژینین گلدیگی نقطه آچیسندن بویوك بر نفرت اولوشدوغینی گورویور، بر طرفدن دە بر صاواش صوچلوسی اولەرق اعلان ایدیلمش بر حکومت باشقانی اولەرق عاقبدنڭ نه اولاجغنی او صالوندەكی رآقسییونله گورویور. چوق نت سویلییورم، صالوندەكی رآقسییون، ٧ اکیم صالدیریلرندن صوڭرە اسرائیلڭ یاپدیغی صوی قیریملرە قارشی انسانلغڭ وجداننڭ أویانیشه گچمسیدر. آرتیق حساب صورمه وقتنڭ یاقلاشدیغنڭ گوسترگەسیدر. اسرائیل حکومتی، سییونیست رژیم، اولوشدیردیغی نفرت طالغەسینده بوغولاجغینی گورویور. نتاڭیەخینڭ بورادە تورکیەیی هدف آلمسی، صایین جمهورباشقانیمزنی هدف آلمسی دە بوندن طولاییدر، چونکه ٧ اکیمڭ همن ایرتەسی گونندن اعتبارا، یعنی اسرائیلڭ صالدیریلری باشلەدیغندن اعتبارا اڭ گوچلی رآقسییونی اورتایه قویان تورکیەدر، صایین جمهورباشقانیمزدر، بذلەرزدر.”

قاتیلدیغی اولوسلر آراس طوپلانتیلرده اسرائیل لەنە قونوشان تك توك أولکه ڭڭ قالدیغنی آقتاران قورتولمش، “هرکس بزم اورتایه قویدوغمز نقطەیە گلدی. بو اصلندە تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر. انساللّٰه صوی قیریمجی چتەنڭ دە جزالانلاندیریلدیغینی گورمك نصیب اولور.” دییه قونوشدی.

“اسرائیل نتاڭیەخیدن قورتولارق أوزرندەکی بو نفردی آتمق گبی بر ستراتژی ایچریسنده می؟” شکلندەکی صورییی ایسە قورتولمش، “نتاڭیەخی چوق آگرەسیف بر پولیتیقه ایزلەدی. اسرائیل دولتنڭ سییونیست أیدەولوژیدن واز گچمسی ممکن دگل. زمان زمان أیزاك رابعن گبی صوسیال دموقراتلر دە اسرائیلدە یوڭتیمده اولدیلر، فلسطینلیلرە داها چوق حق طانییان، انسان حقلری و أوزگورلكلری قونوسندە داها دویارلی اولان یوڭتیملر گلدی اما صوڭوچ اعتباریله اسرائیلدە دولت پولیتیقەسی اولەرق هپ سییونیزم بەنیمسەندی. سییونیزمە دیرکت قارشی اولان، سییونیزمی هدف آلان هر هانگی برنڭ دە اسرائیلدە چوق اوزون صولوقلو قالمسی ممکن اولمدی. بونی بیلمك لازم اما أویله گورونویور کە بو حکومتڭ ایشی، اولدقجە زور.” شکلنده یانیطلادی.

“اسکیسی قدر یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجق”

ملی طایانیشمه و طوپلومسال بتونلەشمەنڭ گوچلەنلندیریلمسینه دائر قانون قاپسامندە مجلسدە قورولاجق ایزلمە قومیسیوننڭ قورولوش تقویمنە ایلیشکین صورییی دە یانیطلایان قورتولمش، ملی طایانیشمه قرداشلك و دموقراسی قومیسیوننڭ اولوشمسیدەكی “مذاکرەجی یوڭتمی” بورادە دە أیزلەیەجکلەرینی بیلدیردی.

مجلسڭ، “أوچنجی گوز” اولەرق سورجڭ ناصل دوام ایتدیگڭی ملت آدینە تعقیب ایدەجگنی بلیرتن قورتولمش، “قومیسیونی، امید ایدییورم اڭ قیصه سورە ایچریسنده اولوشطوریرز. مجلسدە غروبی بولونان پارتیلرڭ هپسنڭ تمثیل ایدیلەجگی بر یاپنڭ اولمسی، اولوشمسی لازم. بو سورچدە جمهورباشقانی یاردیمجیمزنڭ باشقانلغنده اولوشطورولان قورولله دە أیشبیرلگی حالنده، اولرله دە تماس حالنده اگر بر یاسال دوزنلەمە احتیاج اورتایه چیقارسە بونڭ اولوشمسییله ایلگیلی سورجی یوڭتمك و هپسندن أونملیسی دە ملت آدینە بو سورجڭ صاحبلەنیللنیلمسنی تأمین ایتمكدر. اسکیسی قدر بویله یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجغی آشکار.” افادەسنی قوللاندی.

قورتولمش، “بو قومیسیون بالذات ساحەدە چالیشاجاك می؟” صوروسنی ایسە “خیر. ساحەدە اولوب بیتەنی ایزلەمك دولتڭ رسمی گوگنلك قوروللرنڭ گورو و صوروملیلغی.” شکلنده جوابلادی.

“سیاسدڭ چوق هوسلی اولمادیغی و آغیردن آلدیغی” یوڭندەکی الشدیریلرڭ خاطرلاتیلمسی أوزرینه قورتولمش، “سورجە ایلیشکین بر تکلیفی، آچیق سویلەیەییم، ٤٦٧ اویلامق قبول ایتمش اولان بر پارلامنتو، تورکیه سیاسدنڭ مرکزی، تورکیه سیاسدنڭ قلبی بو قونویی اصلا آغیردن آلمایاجغینی دە دکلاره ایتمش دیمکدر.” دییه قونوشدی.

بویوك بر قامو اویی دستگی بولونان سورچدن خوشلانلانمایان، بو ایشڭ اولمامسی ایچون سفربر اولانلرڭ سورجی عقامدە اوغراتمق بزملە دیلە گتیرن قورتولمش، “سیاست أیتیبارصیزلاشطیرماك ایچون ‘قرارصیزلر، ایشی زمانە یایییورلار’ شکلندەکی الشدیریلرڭ تمامنڭ آرت نیتلی اولدیغنی دوشونویورم. آچیقچاصی هر شیئ طیقیر طیقیر کندی سورجی ایچریسنده اشلییور. انساللّٰه أورگوت بر آن اول سلاحلری بیراقدیغینی کوستریر، بو تثبیت و تأیید ایدیلیر، تابع بوندن داها دە أونملی اولان شیئ ذهنلریدەكی سلاحلری بیراقیرلار و آرتیق سلاحڭ اولمادیغی، سوزڭ اولدیغی و انسانلرڭ برلکدە باریش ایچندە یاشادیغی بر سورجی باشلەتیرز.” دیدی.

تبمم باشقانی قورتولمش، “هرکسڭ آیریلقچی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی، بعض چورەلرڭ دە آیریمجی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی لازم. یڭی دونم، هیچ شبهەسیز یڭی بر دیلی گركتیرییور، یڭی بر آڭلاییشی گركتیرییور. بوڭا اویغون حرکت ایدیلمسی، هرکسڭ منفعدڭنهدر.” گوروشینی پایلاشدی.

ترور مسئلەسنڭ اڭ قیصه سورە ایچریسنده گریدە قالاجغینی بلیرتن قورتولمش، سورجە چوماق صوقمایە چالیشانلارین قایبەدەجەگینی، “ترورسز تورکیه” قونوسندە اصلا تعویذ ویریلمەیەجگینی وورغولادی.

“بو قدر یوکسك اویلامق قبول ایدیلن باشقە بر حقوقی متن یوقدر”

تبمم باشقانی قورتولمش، بر صورو أوزرینه ترور أورگوتی پژاكڭ دە کندیلری آچیسندن بر ریسك اولمقدن چیقدیغنی بلیرتدی.

عراقدەكی سلاحلی میلیسلرڭ خیزلی بر شکلدە دولدە انتگراسیونی تأمین ایدیلدیگی تقدیردە “ترورسز تورکیه” دگل “ترورسز بولگه”نڭ دە یاواش یاواش گرچكلەشمەیە باشلایاجاغینی قید ایدن قورتولمش، “بو ایشدن راحتسز اولان باشده اسرائیل اولمق أوزرە برطاقیم پروووقاطیف عنصرلرڭ وارلغنی بیلییورز. هرکس چوق دقتلی اولسین. سوز قولایدر، سوزى هرکس سویلر، سویلنن سوزڭ ایلم اولەرق بر قارشیلغی یوقسە بر أونمی یوق. مهم اولان ساحەدە بونلرڭ گرچكلەشتیریلمسی، یورورلگە گچمسی و باریش و قرداشلك أوزرینه قورولی یڭی بر دونمڭ تأسیس ایدیلمسیدر.” سوزلرینی صرف ایتدی.

تورکیەنڭ سیویل، چاغداش، قاپصاییجی، قوشاتیجی، دموقراتیك یڭی بر آنایاسایە احتیاجنڭ اولدیغنی بلیرتن قورتولمش، “بو مجلسڭ بونی یاپمە گوجنه، قدردنە صاحب اولدیغی قناعدڭنده یم. بعضلرلرینڭ قونوشدوغی ‘قوروجی مجلس’ گبی طارتیشمالری تمامیله آنطیدەموقراطیك بولوروم. بو مجلس، یڭی آنایاسایی یاپابیلیر. آیریجە تام دە زمانیدر. ‘باشقە بر موسمە بیراقالیم’ گوروشینی دە طوغری بولمزم.” دییه قونوشدی.

“ارکن سچیم” طارتیشمالری حقّندەکی صورویە ایسە قورتولمش، “اگر تبممدە ٣٦٠دن فضله ملّت وکیلی سچیمی یەنیلەمك ایسترسه و هانگی تاریخدە یەنیلەمك ایسترسه او ینیلەمە سورجی باشلەمش اولور.” یانیدینی ویردی.

بو قونودە بر حاضرلق اولمادیغنی افاده ایدن قورتولمش، “سچیمڭ یڭیلەنلنمسی مسئلەسی، سیاسی اقلیم مسئلەسیدر. شو آندە تورکیەنڭ گوندمنده ایتکین، حاکم اولان سیاسی گوندم، سچیمڭ یڭیلەنلنمسی دگلدر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.

قورتولمش، یڭی آنایاسا چالیشمەلری قونوسندە أوزرینه دوشن صوروملیلغی یرینه گتیرەجەگینی وورغولایارق، بو دونم بو چالیشمەلرڭ یاپیلابیلەجگینی آقتاردی.

جومحورباشقانلغی حکومت سیستمینڭ بویوك اوراندە اوتوردوغینی دیلە گتیرن قورتولمش، شو افادەلری قوللاندی:

“خلق طرفندن دە قبول گوردیگی قناعدڭنده یم چونکه قاچ کره سچیمە گیدیلدی، آنایاسا دخیل. او آنایاسانڭ گركتیردیگی جومحورباشقانلغی سچیملری دخیل تورکیه أوچ کره سچیمە، یعنی بر رفەراندوم ایکی گنل سچیمە گیتدی. طولاییسیله بو سیستمی فعلا ملت اونایلامش اولدی اما داها اول دە جومحورباشقانلغی بنیەسندە چالیشمەلر یاپیلدی، دیگر سیاسی پارتیلرڭ تکلیفلری مطلقه اولاجقدر، اقصایان، اکسیك یوڭلری، رویزه ایدیلمسی گرکن یوڭلری طبیعی کە گوندمە گتیریلەبیلیر. آیریجە بر آنایاسا یاپمقدن بخستییورسەك، هله هله آنایاساده بللی کوکلی دگیشیكلكلردن بخستییورسەك بونڭ یولی ماصەیە هرکسڭ گتیردیگی فکرلرده اوزلاشمقدر. بونڭ ایچون دە پارتیلر کندیلری آچیسندن قرمزی چیزگیلری اورتایه قویارلر، اگر او قرمزی چیزگیلرڭ اولمادیغی آلانلردە بر أوزلاشی چیقارسە، اورتایه بر مطابقت متن دە چیقار دییه دوشونویورم. زور اما دەدیگم گبی داها زور اولانی باشارمش بر مجلسدە قونوشویوروز.”

“دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمك”

قورتولمش، مخپ گنل باشقانی دولت باغچەلینڭ، سچیم قانونی و سیاسی پارتیلر قانونینڭ دگیشتیریلمسی گرکدیگنە یوڭلیك آچیقلامەلرنی، شو افادەلرله دگرلندیردی:

“بو تکلیفی، طوغری و یرنده بر تکلیف اولەرق تلقی ایدییورم. سیاسی حیاتم بوینجە شوڭا اینانمش بری یم. بر أولکه ڭڭ دموقراتیك طوپوغرافیەسنی درت یاسال متن اورتایه قویار: آنایاساسی، سیاسی پارتیلر یاساسی، سچیم یاساسی و مجلس أیچتوزوگو. بو درت متنڭ دموقراتیك بر رویزیونە احتیاج دویدیغی قناعدڭنده یم. طولاییسیله بو سچیم یاساسی و سیاسی پارتیلر یاساسنڭ دگیشتیریلمسی تکلیفینی صوڭ درجە اولوملی و یرنده بولییورم.”

مجلس أیچتوزوگونون دە دگیشتیریلمسی گرکدیگنی افاده ایدن قورتولمش، “شونی راحاطلیقله سویلەیەبیلیرم، دنیانڭ اڭ اوزون چالیشان، اڭ جدی چالیشان، اڭ کسینتیسز چالیشان پارلامنتولرندن بریسى تبمم اما ویریملیلك آچیسندن تبمم ناصل دییه صورارسەڭز، او قونودە عین شیئی سویلەیەمەییورز مع الاسف. دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمكدر. یوقسە آ پارتیسنڭ یا دە ب پارتیسنڭ سوزنڭ کسیلمسی، قیصیلمسی دگلدر.” دیدی.

مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ، حوصیلەرین یاپدیغی سویلنن صالدیری أوزرینه قورولدوغو فکرنڭ چوق یاڭلیش اولدیغنی آڭلاتان قورتولمش، شویله دوام ایتدی:

“بولگه أولکەلری آچیق بر تهدیتله قارشی قارشییه. طولاییسیله مکه صاوونمه آڭلاشمسی اصلندە بولگه أولکەلرنی شیمدی یە قدر قورونامادیقلاری صالدیریلردن قورویابیلمك ایچون گوندمە گلمش اولان بر آڭلاشمه. هنوز فکر صفحەسینده. اوت، آڭلاشمه امضالاندی، اورتایه بر صوڭوچ چیقتی، گنل سکرەتری آتاندی، چوق تازه بر کلیشمه. امید ایدییورم کە بو آڭلاشمه گنیشلەیەرك دوام ایتسین. دیگر بولگه أولکەلرینڭ دە ایچندە اولدیغی، حتی و حتی گڭیش اسلام جغرافیەسیندن أولکەلرڭ دە قاتقی صوندیغی بر اورتاق شمسیه حالنه دونسین. بویله باقدیغڭز زمان ذاتًا مکه صاوونمه آڭلاشمسی ایلك آندن اعتبارا سویلنیلدیگی گبی هر هانگی بر صاوونمه پاقدنە آلترناتیف دگلدر، هر هانگی بر دولدە دە قارشی یاپیلمش بر آڭلاشمه دگلدر.”

قورتولمش، مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ تبممنڭ دە گوندمنە گلەجگنی آقتاردی.

قایناق: آه
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)

TBMM Başkanı Kurtulmuş’tan fon soruşturması mesajı: “Üzerine gidilecek”

Kurtulmuş, Portekiz’e düzenlediği resmi ziyaret öncesinde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Fon soruşturmalarına ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, hassas bir konu olduğunu ve çok büyük bir kitleyi ilgilendirdiğini söyledi. Kurtulmuş, “Bu insanların tamamı 3-5 kuruş biriktirdikleri helal paralarından kazanç elde etmek için borsaya yatırım yapmışlar, bunların paraları üzerinde kim spekülasyon yaptı, kim haksız kazanç sağladıysa burunlarından fitil fitil getirilmelidir, hepsinden hesap sorulmalıdır.” ifadesini kullandı.

Meseleyi “helalleşmenin mümkün olmadığı” bir konu olarak tanımlayan Kurtulmuş, çok sayıda insanın gelecek hayaline el konulmasının “affedilemez” olduğunu vurguladı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Ümit ederim ki Türkiye ekonomisinin, sadece dar bir alanında, borsanın da dar bir alanında etkili olur ve kısa süre içerisinde alınan tedbirler sonuçlarını vererek de Borsa İstanbul selamete kavuşmuş olur.” temennisinde bulundu.

Türkiye’de ekonomik güvenlik konusunda en ufak bir tartışmanın gündeme gelmeyeceği bir sürecin yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, “Ümit ederim ki herkes tarafından titizlikle takip edilen bu konuda yapanın yanına kar kalmayacak bir kararlılıkla meselenin üstüne gidilecektir.” dedi.

Soruşturmada bazı milletvekillerinin adınının da geçtiği anımsatılarak, “Eğer savcılık, süreci yargısal boyuta taşırsa ve Meclis’e tezkere gönderirse bu dönem içerisinde dokunulmazlıkların kaldırılması meselesi tıpkı diğer yolsuzluk süreçleriyle karşı karşıya kalan milletvekillerininkine benzer bir şekilde karşımıza çıkacak mı?” diye sorulması üzerine Kurtulmuş, milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması konusunda Meclis Başkanlığına bırakılmış bir inisiyatifin bulunmadığını dile getirdi.

Tezkerelerin Meclis Başkanlığı tarafından teamül gereği Karma Komisyona havale edildiğini anlatan Kurtulmuş, “Meclis henüz tatilde, bu konu Meclis’e gelmiş değil, herhangi bir fezleke oluşmuş değil. Fezlekeler geldiğinde de izlenecek süreç bellidir.” açıklamasında bulundu.

“Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyindeki (BMGK) konuşması ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki Türkiye’ye yönelik sözlerine ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, konuşmasında insanlık cephesinin kararlılığını vurguladığını, soykırımcı Netanyahu ve çetesinden hesap sorulması konusundaki küresel vicdanı dile getirdiğini anımsattı.

Netanyahu’nun “köşeye sıkışmışlığın verdiği bir çaresizlikle” konuştuğunu belirten Kurtulmuş, Netanyahu’nun şimdiye kadar BMGK’deki en yoğun protestoya muhatap olduğuna işaret etti.

“Bu, şimdiye kadar hiç olmamış bir şey” ifadesini kullanan Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bir tarafta siyonist ideolojinin geldiği nokta açısından büyük bir nefret oluştuğunu görüyor, bir taraftan da bir savaş suçlusu olarak ilan edilmiş bir hükümet başkanı olarak akıbetinin ne olacağını o salondaki reaksiyonla görüyor. Çok net söylüyorum, salondaki reaksiyon, 7 Ekim saldırılarından sonra İsrail’in yaptığı soykırımlara karşı insanlığın vicdanının uyanışa geçmesidir. Artık hesap sorma vaktinin yaklaştığının göstergesidir. İsrail hükümeti, siyonist rejim, oluşturduğu nefret dalgasında boğulacağını görüyor. Netanyahu’nun burada Türkiye’yi hedef alması, Sayın Cumhurbaşkanımızı hedef alması da bundan dolayıdır, çünkü 7 Ekim’in hemen ertesi gününden itibaren, yani İsrail’in saldırıları başladığından itibaren en güçlü reaksiyonu ortaya koyan Türkiye’dir, Sayın Cumhurbaşkanımızdır, bizlerizdir.”

Katıldığı uluslararası toplantılarda İsrail lehine konuşan tek tük ülkenin kaldığını aktaran Kurtulmuş, “Herkes bizim ortaya koyduğumuz noktaya geldi. Bu aslında Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır. İnşallah soykırımcı çetenin de cezalandırıldığını görmek nasip olur.” diye konuştu.

“İsrail Netanyahu’dan kurtularak üzerindeki bu nefreti atmak gibi bir strateji içerisinde mi?” şeklindeki soruyu ise Kurtulmuş, “Netanyahu çok agresif bir politika izledi. İsrail devletinin siyonist ideolojiden vazgeçmesi mümkün değil. Zaman zaman İzak Rabin gibi sosyal demokratlar da İsrail’de yönetimde oldular, Filistinlilere daha çok hak tanıyan, insan hakları ve özgürlükleri konusunda daha duyarlı olan yönetimler geldi ama sonuç itibarıyla İsrail’de devlet politikası olarak hep siyonizm benimsendi. Siyonizme direkt karşı olan, siyonizmi hedef alan herhangi birisinin de İsrail’de çok uzun soluklu kalması mümkün olmadı. Bunu bilmek lazım ama öyle görünüyor ki bu hükümetin işi, oldukça zor.” şeklinde yanıtladı.

“Eskisi kadar yoğun bir çalışma temposu olmayacak”

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında Meclis’te kurulacak İzleme Komisyonunun kuruluş takvimine ilişkin soruyu da yanıtlayan Kurtulmuş, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun oluşmasındaki “müzakereci yöntemi” burada da izleyeceklerini bildirdi.

Meclis’in, “üçüncü göz” olarak sürecin nasıl devam ettiğini millet adına takip edeceğini belirten Kurtulmuş, “Komisyonu, ümit ediyorum en kısa süre içerisinde oluştururuz. Meclis’te grubu bulunan partilerin hepsinin temsil edileceği bir yapının olması, oluşması lazım. Bu süreçte Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında oluşturulan kurulla da işbirliği halinde, onlarla da temas halinde eğer bir yasal düzenleme ihtiyacı ortaya çıkarsa bunun oluşmasıyla ilgili süreci yönetmek ve hepsinden önemlisi de millet adına bu sürecin sahiplenilmesini temin etmektir. Eskisi kadar böyle yoğun bir çalışma temposu olmayacağı aşikar.” ifadesini kullandı.

Kurtulmuş, “Bu komisyon bizzat sahada çalışacak mı?” sorusunu ise “Hayır. Sahada olup biteni izlemek devletin resmi güvenlik kurullarının görev ve sorumluluğu.” şeklinde cevapladı.

“Siyasetin çok hevesli olmadığı ve ağırdan aldığı” yönündeki eleştirilerin hatırlatılması üzerine Kurtulmuş, “Sürece ilişkin bir teklifi, açık söyleyeyim, 467 oyla kabul etmiş olan bir parlamento, Türkiye siyasetinin merkezi, Türkiye siyasetinin kalbi bu konuyu asla ağırdan almayacağını da deklare etmiş demektir.” diye konuştu.

Büyük bir kamuoyu desteği bulunan süreçten hoşlanmayan, bu işin olmaması için seferber olanların süreci akamete uğratmak istediğini dile getiren Kurtulmuş, “Siyaseti itibarsızlaştırmak için ‘Kararsızlar, işi zamana yayıyorlar’ şeklindeki eleştirilerin tamamının art niyetli olduğunu düşünüyorum. Açıkçası her şey tıkır tıkır kendi süreci içerisinde işliyor. İnşallah örgüt bir an evvel silahları bıraktığını gösterir, bu tespit ve teyit edilir, tabi bundan daha da önemli olan şey zihinlerindeki silahları bırakırlar ve artık silahın olmadığı, sözün olduğu ve insanların birlikte barış içinde yaşadığı bir süreci başlatırız.” dedi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Herkesin ayrılıkçı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi, bazı çevrelerin de ayrımcı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi lazım. Yeni dönem, hiç şüphesiz yeni bir dili gerektiriyor, yeni bir anlayışı gerektiriyor. Buna uygun hareket edilmesi, herkesin menfaatinedir.” görüşünü paylaştı.

Terör meselesinin en kısa süre içerisinde geride kalacağını belirten Kurtulmuş, sürece çomak sokmaya çalışanların kaybedeceğini, “Terörsüz Türkiye” konusunda asla taviz verilmeyeceğini vurguladı.

“Bu kadar yüksek oyla kabul edilen başka bir hukuki metin yoktur”

TBMM Başkanı Kurtulmuş, bir soru üzerine terör örgütü PJAK’ın da kendileri açısından bir risk olmaktan çıktığını belirtti.

Irak’taki silahlı milislerin hızlı bir şekilde devlete entegrasyonu temin edildiği takdirde “Terörsüz Türkiye” değil “terörsüz bölge”nin de yavaş yavaş gerçekleşmeye başlayacağını kaydeden Kurtulmuş, “Bu işten rahatsız olan başta İsrail olmak üzere birtakım provokatif unsurların varlığını biliyoruz. Herkes çok dikkatli olsun. Söz kolaydır, sözü herkes söyler, söylenen sözün eylem olarak bir karşılığı yoksa bir önemi yok. Mühim olan sahada bunların gerçekleştirilmesi, yürürlüğe geçmesi ve barış ve kardeşlik üzerine kurulu yeni bir dönemin tesis edilmesidir.” sözlerini sarf etti.

Türkiye’nin sivil, çağdaş, kapsayıcı, kuşatıcı, demokratik yeni bir anayasaya ihtiyacının olduğunu belirten Kurtulmuş, “Bu Meclisin bunu yapma gücüne, kudretine sahip olduğu kanaatindeyim. Bazılarının konuştuğu ‘kurucu Meclis’ gibi tartışmaları tamamıyla antidemokratik bulurum. Bu Meclis, yeni anayasayı yapabilir. Ayrıca tam da zamanıdır. ‘Başka bir mevsime bırakalım’ görüşünü de doğru bulmam.” diye konuştu.

“Erken seçim” tartışmaları hakkındaki soruya ise Kurtulmuş, “Eğer TBMM’de 360’tan fazla milletvekili seçimi yenilemek isterse ve hangi tarihte yenilemek isterse o yenileme süreci başlamış olur.” yanıtını verdi.

Bu konuda bir hazırlık olmadığını ifade eden Kurtulmuş, “Seçimin yenilenmesi meselesi, siyasi iklim meselesidir. Şu anda Türkiye’nin gündeminde etkin, hakim olan siyasi gündem, seçimin yenilenmesi değildir.” değerlendirmesinde bulundu.

Kurtulmuş, yeni anayasa çalışmaları konusunda üzerine düşen sorumluluğu yerine getireceğini vurgulayarak, bu dönem bu çalışmaların yapılabileceğini aktardı.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin büyük oranda oturduğunu dile getiren Kurtulmuş, şu ifadeleri kullandı:

“Halk tarafından da kabul gördüğü kanaatindeyim çünkü kaç kere seçime gidildi, anayasa dahil. O anayasanın gerektirdiği cumhurbaşkanlığı seçimleri dahil Türkiye üç kere seçime, yani bir referandum iki genel seçime gitti. Dolayısıyla bu sistemi fiilen millet onaylamış oldu ama daha evvel de Cumhurbaşkanlığı bünyesinde çalışmalar yapıldı, diğer siyasi partilerin teklifleri mutlaka olacaktır, aksayan, eksik yönleri, revize edilmesi gereken yönleri tabii ki gündeme getirilebilir. Ayrıca bir anayasa yapmaktan bahsediyorsak, hele hele anayasada belli köklü değişikliklerden bahsediyorsak bunun yolu masaya herkesin getirdiği fikirlerde uzlaşmaktır. Bunun için de partiler kendileri açısından kırmızı çizgileri ortaya koyarlar, eğer o kırmızı çizgilerin olmadığı alanlarda bir uzlaşı çıkarsa, ortaya bir mutabakat metni de çıkar diye düşünüyorum. Zor ama dediğim gibi daha zor olanı başarmış bir Meclis’te konuşuyoruz.”

“Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmek”

Kurtulmuş, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin, Seçim Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu’nun değiştirilmesi gerektiğine yönelik açıklamalarını, şu ifadelerle değerlendirdi:

“Bu teklifi, doğru ve yerinde bir teklif olarak telakki ediyorum. Siyasi hayatım boyunca şuna inanmış birisiyim. Bir ülkenin demokratik topografyasını dört yasal metin ortaya koyar: anayasası, siyasi partiler yasası, seçim yasası ve Meclis İçtüzüğü. Bu dört metnin demokratik bir revizyona ihtiyaç duyduğu kanaatindeyim. Dolayısıyla bu Seçim Yasası ve Siyasi Partiler Yasasının değiştirilmesi teklifini son derece olumlu ve yerinde buluyorum.”

Meclis İçtüzüğünün de değiştirilmesi gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, “Şunu rahatlıkla söyleyebilirim, dünyanın en uzun çalışan, en ciddi çalışan, en kesintisiz çalışan parlamentolarından birisi TBMM ama verimlilik açısından TBMM nasıl diye sorarsanız, o konuda aynı şeyi söyleyemiyoruz maalesef. Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmektir. Yoksa A partisinin ya da B partisinin sözünün kesilmesi, kısılması değildir.” dedi.

Mekke Savunma Anlaşması’nın, Husilerin yaptığı söylenen saldırı üzerine kurulduğu fikrinin çok yanlış olduğunu anlatan Kurtulmuş, şöyle devam etti:

“Bölge ülkeleri açık bir tehditle karşı karşıya. Dolayısıyla Mekke Savunma Anlaşması aslında bölge ülkelerini şimdiye kadar korunamadıkları saldırılardan koruyabilmek için gündeme gelmiş olan bir anlaşma. Henüz fikir safhasında. Evet, anlaşma imzalandı, ortaya bir sonuç çıktı, genel sekreteri atandı, çok taze bir gelişme. Ümit ediyorum ki bu anlaşma genişleyerek devam etsin. Diğer bölge ülkelerinin de içinde olduğu, hatta ve hatta geniş İslam coğrafyasından ülkelerin de katkı sunduğu bir ortak şemsiye haline dönsün. Böyle baktığınız zaman zaten Mekke Savunma Anlaşması ilk andan itibaren söylenildiği gibi herhangi bir savunma paktına alternatif değildir, herhangi bir devlete de karşı yapılmış bir anlaşma değildir.”

Kurtulmuş, Mekke Savunma Anlaşması’nın TBMM’nin de gündemine geleceğini aktardı.

Kaynak: AA

📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi

Kurtulmuş ➔ قورتولمش<br />
Türkiye ➔ تورکیه<br />
Meclis ➔ مجلس<br />
İsrail ➔ أی̇صرایل<br />
Tbmm ➔ تبمم<br />
Netanyahu ➔ نتاڭیەخی<br />
Ortaya ➔ اورتایه<br />
Yeni ➔ یڭی<br />
Siyasi ➔ سیاسی<br />
Büyük ➔ بویوك<br />
Içerisinde ➔ ایچریسنده<br />
Süreci ➔ سورجی<br />
Başkanı ➔ باشقانی<br />
Konusunda ➔ قونوسندە<br />
Savunma ➔ صاوونمه<br />
Ilişkin ➔ ایلیشکین<br />
Olmadığı ➔ اولمادیغی<br />
Ümit ➔ امید<br />
Herkes ➔ هرکس<br />
Eğer ➔ اگر<br />
Dile ➔ دیلە<br />
Değil ➔ دگل<br />
Herhangi ➔ هر هانگی<br />
Genel ➔ گنل<br />
Belirten ➔ بلیرتن<br />
Açısından ➔ آچیسندن<br />
Temin ➔ تأمین<br />
Bölge ➔ بولگه<br />
Seçim ➔ سچیم<br />
Değildir ➔ دگلدر


قورتولمش، پورتەکیزە دوزنلەدیگی رسمی زیارت أوڭجەسندە اوچاقده غزتەجیلرڭ صورولرنی یانیطلادی.


فون صوروشدیرمالرنە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، حسّاس بر قونو اولدیغنی و چوق بویوك بر کتلەیی ایلگیلەنلندیردیگینی سویلەدی. قورتولمش، “بو انسانلرڭ تمامی ٣-٥ کروش بریکتیردكلری حلال پارەلرندن قزانچ الده ایتمك ایچون بورسەیە یاتیریم یاپمشلر، بونلرڭ پارەلری أوزرندە کیم سپکولاصیون یاپدی، کیم حقسز قزانچ صاغلادیسە بورونلرندن فتیل فتیل گتیریلمەلیدیر، هپسندن حساب صورولمالیدیر.” افادەسنی قوللاندی.


مسئلەیی “حلاللەشمەنڭ ممکن اولمادیغی” بر قونو اولەرق طانیملایان قورتولمش، چوق صاییدە انسانڭ گلەجك خیالنە ال قونولمسنڭ “اففەدیلمەز” اولدیغنی وورغولادی.


تبمم باشقانی قورتولمش، “امید ایدرم کە تورکیه اقونومیسنڭ، سادەجە در بر آلانندە، بورسەنڭ دە در بر آلانندە ایتکیلی اولور و قیصه سورە ایچریسنده آلینان تدبیرلر صوڭوچلرنی ویرەرك دە بورسه استانبول سلامدە قاووشمش اولور.” تمنیسینده بولوندی.


تورکیەدە اکونومیك گوگنلك قونوسندە اڭ اوفاق بر طارتیشمانڭ گوندمە گلمەیەجگی بر سورجڭ یونەتیلمەسی گرکدیگنی وورغولایان قورتولمش، “امید ایدرم کە هرکس طرفندن تیتیزلکله تعقیب ایدیلن بو قونودە یابانڭ یاننە کار قالمایاجق بر قرارلیلقلە مسئلەنڭ اوستنه گیدیلەجکتیر.” دیدی.


صوروشدیرمەدە بعض میللتوەکیللەرینین آدینینین دە گچدیگی آڭیمساتیلارق، “اگر صاوجیلق، سورجی یارغیسال بویودە طاشیرسە و مجلسە تذکره گوندەریرسه بو دونم ایچریسنده طوقونولمازلقلرڭ قالدیریلمسی مسئلەسی طبقی دیگر یولسزلق سورچلرییله قارشی قارشییه قالان میللتوەکیللەرینینکینه بڭزر بر شکلدە قارشیمزنه چیقاجق می؟” دییه صورولمسی أوزرینه قورتولمش، میللتوەکیللەرینین طوقونولمازلقلرنڭ قالدیریلمسی قونوسندە مجلس باشقانلغنە بیراقیلمیش بر اینیسییاتیفڭ بولونمدیغنی دیلە گتیردی.


تذکرەلرڭ مجلس باشقانلغی طرفندن تعامل گرگی قارمه قومیسیونە حواله ایدیلدیگنی آڭلاتان قورتولمش، “مجلس هنوز تعطیلده، بو قونو مجلسە گلمش دگل، هر هانگی بر فذلکه اولوشمش دگل. فذلکەلر گلدیگندە دە ایزلەنلنەجك سورچ بللیدر.” آچیقلامەسندە بولوندی.


“تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر”


جمهورباشقانی رجب طیّب ارطوغانڭ، برلشمش ملتلر گوگنلك قونسیڭدەكی (بمگك) قونوشمسی ایلە اسرائیل باش باقانی بیڭیەمڭ نتاڭیەخینڭ بم گنل قورولوندەكی تورکیەیە یوڭلیك سوزلرینە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، جمهورباشقانی ارطوغانڭ، قونوشمەسندە انسانلق سهفهسینین قرارلیلقینی وورغولادیغینی، صوی قیریمجی نتاڭیەخی و چتەسیندن حساب صورولمسی قونوسندەکی کرهسال وجدانی دیلە گتیردیگنی آڭیمساتدی.


نتاڭیەخینڭ “کوشەیە صیقیشلقڭ ویردیگی بر چارەسیزلیکله” قونوشدوغینی بلیرتن قورتولمش، نتاڭیەخینڭ شیمدی یە قدر بمگکدکی اڭ یوغون پروتستویە مخاطب اولدیغنە اشارت ایتدی.


“بو، شیمدی یە قدر هیچ اولمامش بر شیئ” افادەسنی قوللانان قورتولمش، سوزلرینی شویله سوردیردی:


“بر طرفده سییونیست أیدەولوژینین گلدیگی نقطه آچیسندن بویوك بر نفرت اولوشدوغینی گورویور، بر طرفدن دە بر صاواش صوچلوسی اولەرق اعلان ایدیلمش بر حکومت باشقانی اولەرق عاقبدنڭ نه اولاجغنی او صالوندەكی رآقسییونله گورویور. چوق نت سویلییورم، صالوندەكی رآقسییون، ٧ اکیم صالدیریلرندن صوڭرە اسرائیلڭ یاپدیغی صوی قیریملرە قارشی انسانلغڭ وجداننڭ أویانیشه گچمسیدر. آرتیق حساب صورمه وقتنڭ یاقلاشدیغنڭ گوسترگەسیدر. اسرائیل حکومتی، سییونیست رژیم، اولوشدیردیغی نفرت طالغەسینده بوغولاجغینی گورویور. نتاڭیەخینڭ بورادە تورکیەیی هدف آلمسی، صایین جمهورباشقانیمزنی هدف آلمسی دە بوندن طولاییدر، چونکه ٧ اکیمڭ همن ایرتەسی گونندن اعتبارا، یعنی اسرائیلڭ صالدیریلری باشلەدیغندن اعتبارا اڭ گوچلی رآقسییونی اورتایه قویان تورکیەدر، صایین جمهورباشقانیمزدر، بذلەرزدر.”


قاتیلدیغی اولوسلر آراس طوپلانتیلرده اسرائیل لەنە قونوشان تك توك أولکه ڭڭ قالدیغنی آقتاران قورتولمش، “هرکس بزم اورتایه قویدوغمز نقطەیە گلدی. بو اصلندە تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر. انساللّٰه صوی قیریمجی چتەنڭ دە جزالانلاندیریلدیغینی گورمك نصیب اولور.” دییه قونوشدی.


“اسرائیل نتاڭیەخیدن قورتولارق أوزرندەکی بو نفردی آتمق گبی بر ستراتژی ایچریسنده می؟” شکلندەکی صورییی ایسە قورتولمش، “نتاڭیەخی چوق آگرەسیف بر پولیتیقه ایزلەدی. اسرائیل دولتنڭ سییونیست أیدەولوژیدن واز گچمسی ممکن دگل. زمان زمان أیزاك رابعن گبی صوسیال دموقراتلر دە اسرائیلدە یوڭتیمده اولدیلر، فلسطینلیلرە داها چوق حق طانییان، انسان حقلری و أوزگورلكلری قونوسندە داها دویارلی اولان یوڭتیملر گلدی اما صوڭوچ اعتباریله اسرائیلدە دولت پولیتیقەسی اولەرق هپ سییونیزم بەنیمسەندی. سییونیزمە دیرکت قارشی اولان، سییونیزمی هدف آلان هر هانگی برنڭ دە اسرائیلدە چوق اوزون صولوقلو قالمسی ممکن اولمدی. بونی بیلمك لازم اما أویله گورونویور کە بو حکومتڭ ایشی، اولدقجە زور.” شکلنده یانیطلادی.


“اسکیسی قدر یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجق”


ملی طایانیشمه و طوپلومسال بتونلەشمەنڭ گوچلەنلندیریلمسینه دائر قانون قاپسامندە مجلسدە قورولاجق ایزلمە قومیسیوننڭ قورولوش تقویمنە ایلیشکین صورییی دە یانیطلایان قورتولمش، ملی طایانیشمه قرداشلك و دموقراسی قومیسیوننڭ اولوشمسیدەكی “مذاکرەجی یوڭتمی” بورادە دە أیزلەیەجکلەرینی بیلدیردی.


مجلسڭ، “أوچنجی گوز” اولەرق سورجڭ ناصل دوام ایتدیگڭی ملت آدینە تعقیب ایدەجگنی بلیرتن قورتولمش، “قومیسیونی، امید ایدییورم اڭ قیصه سورە ایچریسنده اولوشطوریرز. مجلسدە غروبی بولونان پارتیلرڭ هپسنڭ تمثیل ایدیلەجگی بر یاپنڭ اولمسی، اولوشمسی لازم. بو سورچدە جمهورباشقانی یاردیمجیمزنڭ باشقانلغنده اولوشطورولان قورولله دە أیشبیرلگی حالنده، اولرله دە تماس حالنده اگر بر یاسال دوزنلەمە احتیاج اورتایه چیقارسە بونڭ اولوشمسییله ایلگیلی سورجی یوڭتمك و هپسندن أونملیسی دە ملت آدینە بو سورجڭ صاحبلەنیللنیلمسنی تأمین ایتمكدر. اسکیسی قدر بویله یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجغی آشکار.” افادەسنی قوللاندی.


قورتولمش، “بو قومیسیون بالذات ساحەدە چالیشاجاك می؟” صوروسنی ایسە “خیر. ساحەدە اولوب بیتەنی ایزلەمك دولتڭ رسمی گوگنلك قوروللرنڭ گورو و صوروملیلغی.” شکلنده جوابلادی.


“سیاسدڭ چوق هوسلی اولمادیغی و آغیردن آلدیغی” یوڭندەکی الشدیریلرڭ خاطرلاتیلمسی أوزرینه قورتولمش، “سورجە ایلیشکین بر تکلیفی، آچیق سویلەیەییم، ٤٦٧ اویلامق قبول ایتمش اولان بر پارلامنتو، تورکیه سیاسدنڭ مرکزی، تورکیه سیاسدنڭ قلبی بو قونویی اصلا آغیردن آلمایاجغینی دە دکلاره ایتمش دیمکدر.” دییه قونوشدی.


بویوك بر قامو اویی دستگی بولونان سورچدن خوشلانلانمایان، بو ایشڭ اولمامسی ایچون سفربر اولانلرڭ سورجی عقامدە اوغراتمق بزملە دیلە گتیرن قورتولمش، “سیاست أیتیبارصیزلاشطیرماك ایچون ‘قرارصیزلر، ایشی زمانە یایییورلار’ شکلندەکی الشدیریلرڭ تمامنڭ آرت نیتلی اولدیغنی دوشونویورم. آچیقچاصی هر شیئ طیقیر طیقیر کندی سورجی ایچریسنده اشلییور. انساللّٰه أورگوت بر آن اول سلاحلری بیراقدیغینی کوستریر، بو تثبیت و تأیید ایدیلیر، تابع بوندن داها دە أونملی اولان شیئ ذهنلریدەكی سلاحلری بیراقیرلار و آرتیق سلاحڭ اولمادیغی، سوزڭ اولدیغی و انسانلرڭ برلکدە باریش ایچندە یاشادیغی بر سورجی باشلەتیرز.” دیدی.


تبمم باشقانی قورتولمش، “هرکسڭ آیریلقچی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی، بعض چورەلرڭ دە آیریمجی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی لازم. یڭی دونم، هیچ شبهەسیز یڭی بر دیلی گركتیرییور، یڭی بر آڭلاییشی گركتیرییور. بوڭا اویغون حرکت ایدیلمسی، هرکسڭ منفعدڭنهدر.” گوروشینی پایلاشدی.


ترور مسئلەسنڭ اڭ قیصه سورە ایچریسنده گریدە قالاجغینی بلیرتن قورتولمش، سورجە چوماق صوقمایە چالیشانلارین قایبەدەجەگینی، “ترورسز تورکیه” قونوسندە اصلا تعویذ ویریلمەیەجگینی وورغولادی.


“بو قدر یوکسك اویلامق قبول ایدیلن باشقە بر حقوقی متن یوقدر”


تبمم باشقانی قورتولمش، بر صورو أوزرینه ترور أورگوتی پژاكڭ دە کندیلری آچیسندن بر ریسك اولمقدن چیقدیغنی بلیرتدی.


عراقدەكی سلاحلی میلیسلرڭ خیزلی بر شکلدە دولدە انتگراسیونی تأمین ایدیلدیگی تقدیردە “ترورسز تورکیه” دگل “ترورسز بولگه”نڭ دە یاواش یاواش گرچكلەشمەیە باشلایاجاغینی قید ایدن قورتولمش، “بو ایشدن راحتسز اولان باشده اسرائیل اولمق أوزرە برطاقیم پروووقاطیف عنصرلرڭ وارلغنی بیلییورز. هرکس چوق دقتلی اولسین. سوز قولایدر، سوزى هرکس سویلر، سویلنن سوزڭ ایلم اولەرق بر قارشیلغی یوقسە بر أونمی یوق. مهم اولان ساحەدە بونلرڭ گرچكلەشتیریلمسی، یورورلگە گچمسی و باریش و قرداشلك أوزرینه قورولی یڭی بر دونمڭ تأسیس ایدیلمسیدر.” سوزلرینی صرف ایتدی.


تورکیەنڭ سیویل، چاغداش، قاپصاییجی، قوشاتیجی، دموقراتیك یڭی بر آنایاسایە احتیاجنڭ اولدیغنی بلیرتن قورتولمش، “بو مجلسڭ بونی یاپمە گوجنه، قدردنە صاحب اولدیغی قناعدڭنده یم. بعضلرلرینڭ قونوشدوغی ‘قوروجی مجلس’ گبی طارتیشمالری تمامیله آنطیدەموقراطیك بولوروم. بو مجلس، یڭی آنایاسایی یاپابیلیر. آیریجە تام دە زمانیدر. ‘باشقە بر موسمە بیراقالیم’ گوروشینی دە طوغری بولمزم.” دییه قونوشدی.


“ارکن سچیم” طارتیشمالری حقّندەکی صورویە ایسە قورتولمش، “اگر تبممدە ٣٦٠دن فضله ملّت وکیلی سچیمی یەنیلەمك ایسترسه و هانگی تاریخدە یەنیلەمك ایسترسه او ینیلەمە سورجی باشلەمش اولور.” یانیدینی ویردی.


بو قونودە بر حاضرلق اولمادیغنی افاده ایدن قورتولمش، “سچیمڭ یڭیلەنلنمسی مسئلەسی، سیاسی اقلیم مسئلەسیدر. شو آندە تورکیەنڭ گوندمنده ایتکین، حاکم اولان سیاسی گوندم، سچیمڭ یڭیلەنلنمسی دگلدر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.


قورتولمش، یڭی آنایاسا چالیشمەلری قونوسندە أوزرینه دوشن صوروملیلغی یرینه گتیرەجەگینی وورغولایارق، بو دونم بو چالیشمەلرڭ یاپیلابیلەجگینی آقتاردی.


جومحورباشقانلغی حکومت سیستمینڭ بویوك اوراندە اوتوردوغینی دیلە گتیرن قورتولمش، شو افادەلری قوللاندی:


“خلق طرفندن دە قبول گوردیگی قناعدڭنده یم چونکه قاچ کره سچیمە گیدیلدی، آنایاسا دخیل. او آنایاسانڭ گركتیردیگی جومحورباشقانلغی سچیملری دخیل تورکیه أوچ کره سچیمە، یعنی بر رفەراندوم ایکی گنل سچیمە گیتدی. طولاییسیله بو سیستمی فعلا ملت اونایلامش اولدی اما داها اول دە جومحورباشقانلغی بنیەسندە چالیشمەلر یاپیلدی، دیگر سیاسی پارتیلرڭ تکلیفلری مطلقه اولاجقدر، اقصایان، اکسیك یوڭلری، رویزه ایدیلمسی گرکن یوڭلری طبیعی کە گوندمە گتیریلەبیلیر. آیریجە بر آنایاسا یاپمقدن بخستییورسەك، هله هله آنایاساده بللی کوکلی دگیشیكلكلردن بخستییورسەك بونڭ یولی ماصەیە هرکسڭ گتیردیگی فکرلرده اوزلاشمقدر. بونڭ ایچون دە پارتیلر کندیلری آچیسندن قرمزی چیزگیلری اورتایه قویارلر، اگر او قرمزی چیزگیلرڭ اولمادیغی آلانلردە بر أوزلاشی چیقارسە، اورتایه بر مطابقت متن دە چیقار دییه دوشونویورم. زور اما دەدیگم گبی داها زور اولانی باشارمش بر مجلسدە قونوشویوروز.”


“دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمك”


قورتولمش، مخپ گنل باشقانی دولت باغچەلینڭ، سچیم قانونی و سیاسی پارتیلر قانونینڭ دگیشتیریلمسی گرکدیگنە یوڭلیك آچیقلامەلرنی، شو افادەلرله دگرلندیردی:


“بو تکلیفی، طوغری و یرنده بر تکلیف اولەرق تلقی ایدییورم. سیاسی حیاتم بوینجە شوڭا اینانمش بری یم. بر أولکه ڭڭ دموقراتیك طوپوغرافیەسنی درت یاسال متن اورتایه قویار: آنایاساسی، سیاسی پارتیلر یاساسی، سچیم یاساسی و مجلس أیچتوزوگو. بو درت متنڭ دموقراتیك بر رویزیونە احتیاج دویدیغی قناعدڭنده یم. طولاییسیله بو سچیم یاساسی و سیاسی پارتیلر یاساسنڭ دگیشتیریلمسی تکلیفینی صوڭ درجە اولوملی و یرنده بولییورم.”


مجلس أیچتوزوگونون دە دگیشتیریلمسی گرکدیگنی افاده ایدن قورتولمش، “شونی راحاطلیقله سویلەیەبیلیرم، دنیانڭ اڭ اوزون چالیشان، اڭ جدی چالیشان، اڭ کسینتیسز چالیشان پارلامنتولرندن بریسى تبمم اما ویریملیلك آچیسندن تبمم ناصل دییه صورارسەڭز، او قونودە عین شیئی سویلەیەمەییورز مع الاسف. دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمكدر. یوقسە آ پارتیسنڭ یا دە ب پارتیسنڭ سوزنڭ کسیلمسی، قیصیلمسی دگلدر.” دیدی.


مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ، حوصیلەرین یاپدیغی سویلنن صالدیری أوزرینه قورولدوغو فکرنڭ چوق یاڭلیش اولدیغنی آڭلاتان قورتولمش، شویله دوام ایتدی:


“بولگه أولکەلری آچیق بر تهدیتله قارشی قارشییه. طولاییسیله مکه صاوونمه آڭلاشمسی اصلندە بولگه أولکەلرنی شیمدی یە قدر قورونامادیقلاری صالدیریلردن قورویابیلمك ایچون گوندمە گلمش اولان بر آڭلاشمه. هنوز فکر صفحەسینده. اوت، آڭلاشمه امضالاندی، اورتایه بر صوڭوچ چیقتی، گنل سکرەتری آتاندی، چوق تازه بر کلیشمه. امید ایدییورم کە بو آڭلاشمه گنیشلەیەرك دوام ایتسین. دیگر بولگه أولکەلرینڭ دە ایچندە اولدیغی، حتی و حتی گڭیش اسلام جغرافیەسیندن أولکەلرڭ دە قاتقی صوندیغی بر اورتاق شمسیه حالنه دونسین. بویله باقدیغڭز زمان ذاتًا مکه صاوونمه آڭلاشمسی ایلك آندن اعتبارا سویلنیلدیگی گبی هر هانگی بر صاوونمه پاقدنە آلترناتیف دگلدر، هر هانگی بر دولدە دە قارشی یاپیلمش بر آڭلاشمه دگلدر.”


قورتولمش، مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ تبممنڭ دە گوندمنە گلەجگنی آقتاردی.


قایناق: آه



Kurtulmuş, Portekiz’e düzenlediği resmi ziyaret öncesinde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı.


Fon soruşturmalarına ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, hassas bir konu olduğunu ve çok büyük bir kitleyi ilgilendirdiğini söyledi. Kurtulmuş, “Bu insanların tamamı 3-5 kuruş biriktirdikleri helal paralarından kazanç elde etmek için borsaya yatırım yapmışlar, bunların paraları üzerinde kim spekülasyon yaptı, kim haksız kazanç sağladıysa burunlarından fitil fitil getirilmelidir, hepsinden hesap sorulmalıdır.” ifadesini kullandı.


Meseleyi “helalleşmenin mümkün olmadığı” bir konu olarak tanımlayan Kurtulmuş, çok sayıda insanın gelecek hayaline el konulmasının “affedilemez” olduğunu vurguladı.


TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Ümit ederim ki Türkiye ekonomisinin, sadece dar bir alanında, borsanın da dar bir alanında etkili olur ve kısa süre içerisinde alınan tedbirler sonuçlarını vererek de Borsa İstanbul selamete kavuşmuş olur.” temennisinde bulundu.


Türkiye’de ekonomik güvenlik konusunda en ufak bir tartışmanın gündeme gelmeyeceği bir sürecin yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, “Ümit ederim ki herkes tarafından titizlikle takip edilen bu konuda yapanın yanına kar kalmayacak bir kararlılıkla meselenin üstüne gidilecektir.” dedi.


Soruşturmada bazı milletvekillerinin adınının da geçtiği anımsatılarak, “Eğer savcılık, süreci yargısal boyuta taşırsa ve Meclis’e tezkere gönderirse bu dönem içerisinde dokunulmazlıkların kaldırılması meselesi tıpkı diğer yolsuzluk süreçleriyle karşı karşıya kalan milletvekillerininkine benzer bir şekilde karşımıza çıkacak mı?” diye sorulması üzerine Kurtulmuş, milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması konusunda Meclis Başkanlığına bırakılmış bir inisiyatifin bulunmadığını dile getirdi.


Tezkerelerin Meclis Başkanlığı tarafından teamül gereği Karma Komisyona havale edildiğini anlatan Kurtulmuş, “Meclis henüz tatilde, bu konu Meclis’e gelmiş değil, herhangi bir fezleke oluşmuş değil. Fezlekeler geldiğinde de izlenecek süreç bellidir.” açıklamasında bulundu.


“Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır”


Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyindeki (BMGK) konuşması ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki Türkiye’ye yönelik sözlerine ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, konuşmasında insanlık cephesinin kararlılığını vurguladığını, soykırımcı Netanyahu ve çetesinden hesap sorulması konusundaki küresel vicdanı dile getirdiğini anımsattı.


Netanyahu’nun “köşeye sıkışmışlığın verdiği bir çaresizlikle” konuştuğunu belirten Kurtulmuş, Netanyahu’nun şimdiye kadar BMGK’deki en yoğun protestoya muhatap olduğuna işaret etti.


“Bu, şimdiye kadar hiç olmamış bir şey” ifadesini kullanan Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:


“Bir tarafta siyonist ideolojinin geldiği nokta açısından büyük bir nefret oluştuğunu görüyor, bir taraftan da bir savaş suçlusu olarak ilan edilmiş bir hükümet başkanı olarak akıbetinin ne olacağını o salondaki reaksiyonla görüyor. Çok net söylüyorum, salondaki reaksiyon, 7 Ekim saldırılarından sonra İsrail’in yaptığı soykırımlara karşı insanlığın vicdanının uyanışa geçmesidir. Artık hesap sorma vaktinin yaklaştığının göstergesidir. İsrail hükümeti, siyonist rejim, oluşturduğu nefret dalgasında boğulacağını görüyor. Netanyahu’nun burada Türkiye’yi hedef alması, Sayın Cumhurbaşkanımızı hedef alması da bundan dolayıdır, çünkü 7 Ekim’in hemen ertesi gününden itibaren, yani İsrail’in saldırıları başladığından itibaren en güçlü reaksiyonu ortaya koyan Türkiye’dir, Sayın Cumhurbaşkanımızdır, bizlerizdir.”


Katıldığı uluslararası toplantılarda İsrail lehine konuşan tek tük ülkenin kaldığını aktaran Kurtulmuş, “Herkes bizim ortaya koyduğumuz noktaya geldi. Bu aslında Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır. İnşallah soykırımcı çetenin de cezalandırıldığını görmek nasip olur.” diye konuştu.


“İsrail Netanyahu’dan kurtularak üzerindeki bu nefreti atmak gibi bir strateji içerisinde mi?” şeklindeki soruyu ise Kurtulmuş, “Netanyahu çok agresif bir politika izledi. İsrail devletinin siyonist ideolojiden vazgeçmesi mümkün değil. Zaman zaman İzak Rabin gibi sosyal demokratlar da İsrail’de yönetimde oldular, Filistinlilere daha çok hak tanıyan, insan hakları ve özgürlükleri konusunda daha duyarlı olan yönetimler geldi ama sonuç itibarıyla İsrail’de devlet politikası olarak hep siyonizm benimsendi. Siyonizme direkt karşı olan, siyonizmi hedef alan herhangi birisinin de İsrail’de çok uzun soluklu kalması mümkün olmadı. Bunu bilmek lazım ama öyle görünüyor ki bu hükümetin işi, oldukça zor.” şeklinde yanıtladı.


“Eskisi kadar yoğun bir çalışma temposu olmayacak”


Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında Meclis’te kurulacak İzleme Komisyonunun kuruluş takvimine ilişkin soruyu da yanıtlayan Kurtulmuş, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun oluşmasındaki “müzakereci yöntemi” burada da izleyeceklerini bildirdi.


Meclis’in, “üçüncü göz” olarak sürecin nasıl devam ettiğini millet adına takip edeceğini belirten Kurtulmuş, “Komisyonu, ümit ediyorum en kısa süre içerisinde oluştururuz. Meclis’te grubu bulunan partilerin hepsinin temsil edileceği bir yapının olması, oluşması lazım. Bu süreçte Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında oluşturulan kurulla da işbirliği halinde, onlarla da temas halinde eğer bir yasal düzenleme ihtiyacı ortaya çıkarsa bunun oluşmasıyla ilgili süreci yönetmek ve hepsinden önemlisi de millet adına bu sürecin sahiplenilmesini temin etmektir. Eskisi kadar böyle yoğun bir çalışma temposu olmayacağı aşikar.” ifadesini kullandı.


Kurtulmuş, “Bu komisyon bizzat sahada çalışacak mı?” sorusunu ise “Hayır. Sahada olup biteni izlemek devletin resmi güvenlik kurullarının görev ve sorumluluğu.” şeklinde cevapladı.


“Siyasetin çok hevesli olmadığı ve ağırdan aldığı” yönündeki eleştirilerin hatırlatılması üzerine Kurtulmuş, “Sürece ilişkin bir teklifi, açık söyleyeyim, 467 oyla kabul etmiş olan bir parlamento, Türkiye siyasetinin merkezi, Türkiye siyasetinin kalbi bu konuyu asla ağırdan almayacağını da deklare etmiş demektir.” diye konuştu.


Büyük bir kamuoyu desteği bulunan süreçten hoşlanmayan, bu işin olmaması için seferber olanların süreci akamete uğratmak istediğini dile getiren Kurtulmuş, “Siyaseti itibarsızlaştırmak için ‘Kararsızlar, işi zamana yayıyorlar’ şeklindeki eleştirilerin tamamının art niyetli olduğunu düşünüyorum. Açıkçası her şey tıkır tıkır kendi süreci içerisinde işliyor. İnşallah örgüt bir an evvel silahları bıraktığını gösterir, bu tespit ve teyit edilir, tabi bundan daha da önemli olan şey zihinlerindeki silahları bırakırlar ve artık silahın olmadığı, sözün olduğu ve insanların birlikte barış içinde yaşadığı bir süreci başlatırız.” dedi.


TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Herkesin ayrılıkçı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi, bazı çevrelerin de ayrımcı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi lazım. Yeni dönem, hiç şüphesiz yeni bir dili gerektiriyor, yeni bir anlayışı gerektiriyor. Buna uygun hareket edilmesi, herkesin menfaatinedir.” görüşünü paylaştı.


Terör meselesinin en kısa süre içerisinde geride kalacağını belirten Kurtulmuş, sürece çomak sokmaya çalışanların kaybedeceğini, “Terörsüz Türkiye” konusunda asla taviz verilmeyeceğini vurguladı.


“Bu kadar yüksek oyla kabul edilen başka bir hukuki metin yoktur”


TBMM Başkanı Kurtulmuş, bir soru üzerine terör örgütü PJAK’ın da kendileri açısından bir risk olmaktan çıktığını belirtti.


Irak’taki silahlı milislerin hızlı bir şekilde devlete entegrasyonu temin edildiği takdirde “Terörsüz Türkiye” değil “terörsüz bölge”nin de yavaş yavaş gerçekleşmeye başlayacağını kaydeden Kurtulmuş, “Bu işten rahatsız olan başta İsrail olmak üzere birtakım provokatif unsurların varlığını biliyoruz. Herkes çok dikkatli olsun. Söz kolaydır, sözü herkes söyler, söylenen sözün eylem olarak bir karşılığı yoksa bir önemi yok. Mühim olan sahada bunların gerçekleştirilmesi, yürürlüğe geçmesi ve barış ve kardeşlik üzerine kurulu yeni bir dönemin tesis edilmesidir.” sözlerini sarf etti.


Türkiye’nin sivil, çağdaş, kapsayıcı, kuşatıcı, demokratik yeni bir anayasaya ihtiyacının olduğunu belirten Kurtulmuş, “Bu Meclisin bunu yapma gücüne, kudretine sahip olduğu kanaatindeyim. Bazılarının konuştuğu ‘kurucu Meclis’ gibi tartışmaları tamamıyla antidemokratik bulurum. Bu Meclis, yeni anayasayı yapabilir. Ayrıca tam da zamanıdır. ‘Başka bir mevsime bırakalım’ görüşünü de doğru bulmam.” diye konuştu.


“Erken seçim” tartışmaları hakkındaki soruya ise Kurtulmuş, “Eğer TBMM’de 360’tan fazla milletvekili seçimi yenilemek isterse ve hangi tarihte yenilemek isterse o yenileme süreci başlamış olur.” yanıtını verdi.


Bu konuda bir hazırlık olmadığını ifade eden Kurtulmuş, “Seçimin yenilenmesi meselesi, siyasi iklim meselesidir. Şu anda Türkiye’nin gündeminde etkin, hakim olan siyasi gündem, seçimin yenilenmesi değildir.” değerlendirmesinde bulundu.


Kurtulmuş, yeni anayasa çalışmaları konusunda üzerine düşen sorumluluğu yerine getireceğini vurgulayarak, bu dönem bu çalışmaların yapılabileceğini aktardı.


Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin büyük oranda oturduğunu dile getiren Kurtulmuş, şu ifadeleri kullandı:


“Halk tarafından da kabul gördüğü kanaatindeyim çünkü kaç kere seçime gidildi, anayasa dahil. O anayasanın gerektirdiği cumhurbaşkanlığı seçimleri dahil Türkiye üç kere seçime, yani bir referandum iki genel seçime gitti. Dolayısıyla bu sistemi fiilen millet onaylamış oldu ama daha evvel de Cumhurbaşkanlığı bünyesinde çalışmalar yapıldı, diğer siyasi partilerin teklifleri mutlaka olacaktır, aksayan, eksik yönleri, revize edilmesi gereken yönleri tabii ki gündeme getirilebilir. Ayrıca bir anayasa yapmaktan bahsediyorsak, hele hele anayasada belli köklü değişikliklerden bahsediyorsak bunun yolu masaya herkesin getirdiği fikirlerde uzlaşmaktır. Bunun için de partiler kendileri açısından kırmızı çizgileri ortaya koyarlar, eğer o kırmızı çizgilerin olmadığı alanlarda bir uzlaşı çıkarsa, ortaya bir mutabakat metni de çıkar diye düşünüyorum. Zor ama dediğim gibi daha zor olanı başarmış bir Meclis’te konuşuyoruz.”


“Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmek”


Kurtulmuş, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin, Seçim Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu’nun değiştirilmesi gerektiğine yönelik açıklamalarını, şu ifadelerle değerlendirdi:


“Bu teklifi, doğru ve yerinde bir teklif olarak telakki ediyorum. Siyasi hayatım boyunca şuna inanmış birisiyim. Bir ülkenin demokratik topografyasını dört yasal metin ortaya koyar: anayasası, siyasi partiler yasası, seçim yasası ve Meclis İçtüzüğü. Bu dört metnin demokratik bir revizyona ihtiyaç duyduğu kanaatindeyim. Dolayısıyla bu Seçim Yasası ve Siyasi Partiler Yasasının değiştirilmesi teklifini son derece olumlu ve yerinde buluyorum.”


Meclis İçtüzüğünün de değiştirilmesi gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, “Şunu rahatlıkla söyleyebilirim, dünyanın en uzun çalışan, en ciddi çalışan, en kesintisiz çalışan parlamentolarından birisi TBMM ama verimlilik açısından TBMM nasıl diye sorarsanız, o konuda aynı şeyi söyleyemiyoruz maalesef. Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmektir. Yoksa A partisinin ya da B partisinin sözünün kesilmesi, kısılması değildir.” dedi.


Mekke Savunma Anlaşması’nın, Husilerin yaptığı söylenen saldırı üzerine kurulduğu fikrinin çok yanlış olduğunu anlatan Kurtulmuş, şöyle devam etti:


“Bölge ülkeleri açık bir tehditle karşı karşıya. Dolayısıyla Mekke Savunma Anlaşması aslında bölge ülkelerini şimdiye kadar korunamadıkları saldırılardan koruyabilmek için gündeme gelmiş olan bir anlaşma. Henüz fikir safhasında. Evet, anlaşma imzalandı, ortaya bir sonuç çıktı, genel sekreteri atandı, çok taze bir gelişme. Ümit ediyorum ki bu anlaşma genişleyerek devam etsin. Diğer bölge ülkelerinin de içinde olduğu, hatta ve hatta geniş İslam coğrafyasından ülkelerin de katkı sunduğu bir ortak şemsiye haline dönsün. Böyle baktığınız zaman zaten Mekke Savunma Anlaşması ilk andan itibaren söylenildiği gibi herhangi bir savunma paktına alternatif değildir, herhangi bir devlete de karşı yapılmış bir anlaşma değildir.”


Kurtulmuş, Mekke Savunma Anlaşması’nın TBMM’nin de gündemine geleceğini aktardı.


Kaynak: AA

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir