تبمم باشقانی قورتولمشدن فون صوروشدیرمەسی مساژی: “أوزرینه گیدیلەجك”
تبمم باشقانی قورتولمشدن فون صوروشدیرمەسی مساژی: “أوزرینه گیدیلەجك”
فون صوروشدیرمالرنە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، حسّاس بر قونو اولدیغنی و چوق بویوك بر کتلەیی ایلگیلەنلندیردیگینی سویلەدی. قورتولمش، “بو انسانلرڭ تمامی ٣-٥ کروش بریکتیردكلری حلال پارەلرندن قزانچ الده ایتمك ایچون بورسەیە یاتیریم یاپمشلر، بونلرڭ پارەلری أوزرندە کیم سپکولاصیون یاپدی، کیم حقسز قزانچ صاغلادیسە بورونلرندن فتیل فتیل گتیریلمەلیدیر، هپسندن حساب صورولمالیدیر.” افادەسنی قوللاندی.
مسئلەیی “حلاللەشمەنڭ ممکن اولمادیغی” بر قونو اولەرق طانیملایان قورتولمش، چوق صاییدە انسانڭ گلەجك خیالنە ال قونولمسنڭ “اففەدیلمەز” اولدیغنی وورغولادی.
تبمم باشقانی قورتولمش، “امید ایدرم کە تورکیه اقونومیسنڭ، سادەجە در بر آلانندە، بورسەنڭ دە در بر آلانندە ایتکیلی اولور و قیصه سورە ایچریسنده آلینان تدبیرلر صوڭوچلرنی ویرەرك دە بورسه استانبول سلامدە قاووشمش اولور.” تمنیسینده بولوندی.
تورکیەدە اکونومیك گوگنلك قونوسندە اڭ اوفاق بر طارتیشمانڭ گوندمە گلمەیەجگی بر سورجڭ یونەتیلمەسی گرکدیگنی وورغولایان قورتولمش، “امید ایدرم کە هرکس طرفندن تیتیزلکله تعقیب ایدیلن بو قونودە یابانڭ یاننە کار قالمایاجق بر قرارلیلقلە مسئلەنڭ اوستنه گیدیلەجکتیر.” دیدی.
صوروشدیرمەدە بعض میللتوەکیللەرینین آدینینین دە گچدیگی آڭیمساتیلارق، “اگر صاوجیلق، سورجی یارغیسال بویودە طاشیرسە و مجلسە تذکره گوندەریرسه بو دونم ایچریسنده طوقونولمازلقلرڭ قالدیریلمسی مسئلەسی طبقی دیگر یولسزلق سورچلرییله قارشی قارشییه قالان میللتوەکیللەرینینکینه بڭزر بر شکلدە قارشیمزنه چیقاجق می؟” دییه صورولمسی أوزرینه قورتولمش، میللتوەکیللەرینین طوقونولمازلقلرنڭ قالدیریلمسی قونوسندە مجلس باشقانلغنە بیراقیلمیش بر اینیسییاتیفڭ بولونمدیغنی دیلە گتیردی.
تذکرەلرڭ مجلس باشقانلغی طرفندن تعامل گرگی قارمه قومیسیونە حواله ایدیلدیگنی آڭلاتان قورتولمش، “مجلس هنوز تعطیلده، بو قونو مجلسە گلمش دگل، هر هانگی بر فذلکه اولوشمش دگل. فذلکەلر گلدیگندە دە ایزلەنلنەجك سورچ بللیدر.” آچیقلامەسندە بولوندی.
“تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر”
جمهورباشقانی رجب طیّب ارطوغانڭ، برلشمش ملتلر گوگنلك قونسیڭدەكی (بمگك) قونوشمسی ایلە اسرائیل باش باقانی بیڭیەمڭ نتاڭیەخینڭ بم گنل قورولوندەكی تورکیەیە یوڭلیك سوزلرینە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، جمهورباشقانی ارطوغانڭ، قونوشمەسندە انسانلق سهفهسینین قرارلیلقینی وورغولادیغینی، صوی قیریمجی نتاڭیەخی و چتەسیندن حساب صورولمسی قونوسندەکی کرهسال وجدانی دیلە گتیردیگنی آڭیمساتدی.
نتاڭیەخینڭ “کوشەیە صیقیشلقڭ ویردیگی بر چارەسیزلیکله” قونوشدوغینی بلیرتن قورتولمش، نتاڭیەخینڭ شیمدی یە قدر بمگکدکی اڭ یوغون پروتستویە مخاطب اولدیغنە اشارت ایتدی.
“بو، شیمدی یە قدر هیچ اولمامش بر شیئ” افادەسنی قوللانان قورتولمش، سوزلرینی شویله سوردیردی:
“بر طرفده سییونیست أیدەولوژینین گلدیگی نقطه آچیسندن بویوك بر نفرت اولوشدوغینی گورویور، بر طرفدن دە بر صاواش صوچلوسی اولەرق اعلان ایدیلمش بر حکومت باشقانی اولەرق عاقبدنڭ نه اولاجغنی او صالوندەكی رآقسییونله گورویور. چوق نت سویلییورم، صالوندەكی رآقسییون، ٧ اکیم صالدیریلرندن صوڭرە اسرائیلڭ یاپدیغی صوی قیریملرە قارشی انسانلغڭ وجداننڭ أویانیشه گچمسیدر. آرتیق حساب صورمه وقتنڭ یاقلاشدیغنڭ گوسترگەسیدر. اسرائیل حکومتی، سییونیست رژیم، اولوشدیردیغی نفرت طالغەسینده بوغولاجغینی گورویور. نتاڭیەخینڭ بورادە تورکیەیی هدف آلمسی، صایین جمهورباشقانیمزنی هدف آلمسی دە بوندن طولاییدر، چونکه ٧ اکیمڭ همن ایرتەسی گونندن اعتبارا، یعنی اسرائیلڭ صالدیریلری باشلەدیغندن اعتبارا اڭ گوچلی رآقسییونی اورتایه قویان تورکیەدر، صایین جمهورباشقانیمزدر، بذلەرزدر.”
قاتیلدیغی اولوسلر آراس طوپلانتیلرده اسرائیل لەنە قونوشان تك توك أولکه ڭڭ قالدیغنی آقتاران قورتولمش، “هرکس بزم اورتایه قویدوغمز نقطەیە گلدی. بو اصلندە تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر. انساللّٰه صوی قیریمجی چتەنڭ دە جزالانلاندیریلدیغینی گورمك نصیب اولور.” دییه قونوشدی.
“اسرائیل نتاڭیەخیدن قورتولارق أوزرندەکی بو نفردی آتمق گبی بر ستراتژی ایچریسنده می؟” شکلندەکی صورییی ایسە قورتولمش، “نتاڭیەخی چوق آگرەسیف بر پولیتیقه ایزلەدی. اسرائیل دولتنڭ سییونیست أیدەولوژیدن واز گچمسی ممکن دگل. زمان زمان أیزاك رابعن گبی صوسیال دموقراتلر دە اسرائیلدە یوڭتیمده اولدیلر، فلسطینلیلرە داها چوق حق طانییان، انسان حقلری و أوزگورلكلری قونوسندە داها دویارلی اولان یوڭتیملر گلدی اما صوڭوچ اعتباریله اسرائیلدە دولت پولیتیقەسی اولەرق هپ سییونیزم بەنیمسەندی. سییونیزمە دیرکت قارشی اولان، سییونیزمی هدف آلان هر هانگی برنڭ دە اسرائیلدە چوق اوزون صولوقلو قالمسی ممکن اولمدی. بونی بیلمك لازم اما أویله گورونویور کە بو حکومتڭ ایشی، اولدقجە زور.” شکلنده یانیطلادی.
“اسکیسی قدر یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجق”
ملی طایانیشمه و طوپلومسال بتونلەشمەنڭ گوچلەنلندیریلمسینه دائر قانون قاپسامندە مجلسدە قورولاجق ایزلمە قومیسیوننڭ قورولوش تقویمنە ایلیشکین صورییی دە یانیطلایان قورتولمش، ملی طایانیشمه قرداشلك و دموقراسی قومیسیوننڭ اولوشمسیدەكی “مذاکرەجی یوڭتمی” بورادە دە أیزلەیەجکلەرینی بیلدیردی.
مجلسڭ، “أوچنجی گوز” اولەرق سورجڭ ناصل دوام ایتدیگڭی ملت آدینە تعقیب ایدەجگنی بلیرتن قورتولمش، “قومیسیونی، امید ایدییورم اڭ قیصه سورە ایچریسنده اولوشطوریرز. مجلسدە غروبی بولونان پارتیلرڭ هپسنڭ تمثیل ایدیلەجگی بر یاپنڭ اولمسی، اولوشمسی لازم. بو سورچدە جمهورباشقانی یاردیمجیمزنڭ باشقانلغنده اولوشطورولان قورولله دە أیشبیرلگی حالنده، اولرله دە تماس حالنده اگر بر یاسال دوزنلەمە احتیاج اورتایه چیقارسە بونڭ اولوشمسییله ایلگیلی سورجی یوڭتمك و هپسندن أونملیسی دە ملت آدینە بو سورجڭ صاحبلەنیللنیلمسنی تأمین ایتمكدر. اسکیسی قدر بویله یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجغی آشکار.” افادەسنی قوللاندی.
قورتولمش، “بو قومیسیون بالذات ساحەدە چالیشاجاك می؟” صوروسنی ایسە “خیر. ساحەدە اولوب بیتەنی ایزلەمك دولتڭ رسمی گوگنلك قوروللرنڭ گورو و صوروملیلغی.” شکلنده جوابلادی.
“سیاسدڭ چوق هوسلی اولمادیغی و آغیردن آلدیغی” یوڭندەکی الشدیریلرڭ خاطرلاتیلمسی أوزرینه قورتولمش، “سورجە ایلیشکین بر تکلیفی، آچیق سویلەیەییم، ٤٦٧ اویلامق قبول ایتمش اولان بر پارلامنتو، تورکیه سیاسدنڭ مرکزی، تورکیه سیاسدنڭ قلبی بو قونویی اصلا آغیردن آلمایاجغینی دە دکلاره ایتمش دیمکدر.” دییه قونوشدی.
بویوك بر قامو اویی دستگی بولونان سورچدن خوشلانلانمایان، بو ایشڭ اولمامسی ایچون سفربر اولانلرڭ سورجی عقامدە اوغراتمق بزملە دیلە گتیرن قورتولمش، “سیاست أیتیبارصیزلاشطیرماك ایچون ‘قرارصیزلر، ایشی زمانە یایییورلار’ شکلندەکی الشدیریلرڭ تمامنڭ آرت نیتلی اولدیغنی دوشونویورم. آچیقچاصی هر شیئ طیقیر طیقیر کندی سورجی ایچریسنده اشلییور. انساللّٰه أورگوت بر آن اول سلاحلری بیراقدیغینی کوستریر، بو تثبیت و تأیید ایدیلیر، تابع بوندن داها دە أونملی اولان شیئ ذهنلریدەكی سلاحلری بیراقیرلار و آرتیق سلاحڭ اولمادیغی، سوزڭ اولدیغی و انسانلرڭ برلکدە باریش ایچندە یاشادیغی بر سورجی باشلەتیرز.” دیدی.
تبمم باشقانی قورتولمش، “هرکسڭ آیریلقچی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی، بعض چورەلرڭ دە آیریمجی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی لازم. یڭی دونم، هیچ شبهەسیز یڭی بر دیلی گركتیرییور، یڭی بر آڭلاییشی گركتیرییور. بوڭا اویغون حرکت ایدیلمسی، هرکسڭ منفعدڭنهدر.” گوروشینی پایلاشدی.
ترور مسئلەسنڭ اڭ قیصه سورە ایچریسنده گریدە قالاجغینی بلیرتن قورتولمش، سورجە چوماق صوقمایە چالیشانلارین قایبەدەجەگینی، “ترورسز تورکیه” قونوسندە اصلا تعویذ ویریلمەیەجگینی وورغولادی.
“بو قدر یوکسك اویلامق قبول ایدیلن باشقە بر حقوقی متن یوقدر”
تبمم باشقانی قورتولمش، بر صورو أوزرینه ترور أورگوتی پژاكڭ دە کندیلری آچیسندن بر ریسك اولمقدن چیقدیغنی بلیرتدی.
عراقدەكی سلاحلی میلیسلرڭ خیزلی بر شکلدە دولدە انتگراسیونی تأمین ایدیلدیگی تقدیردە “ترورسز تورکیه” دگل “ترورسز بولگه”نڭ دە یاواش یاواش گرچكلەشمەیە باشلایاجاغینی قید ایدن قورتولمش، “بو ایشدن راحتسز اولان باشده اسرائیل اولمق أوزرە برطاقیم پروووقاطیف عنصرلرڭ وارلغنی بیلییورز. هرکس چوق دقتلی اولسین. سوز قولایدر، سوزى هرکس سویلر، سویلنن سوزڭ ایلم اولەرق بر قارشیلغی یوقسە بر أونمی یوق. مهم اولان ساحەدە بونلرڭ گرچكلەشتیریلمسی، یورورلگە گچمسی و باریش و قرداشلك أوزرینه قورولی یڭی بر دونمڭ تأسیس ایدیلمسیدر.” سوزلرینی صرف ایتدی.
تورکیەنڭ سیویل، چاغداش، قاپصاییجی، قوشاتیجی، دموقراتیك یڭی بر آنایاسایە احتیاجنڭ اولدیغنی بلیرتن قورتولمش، “بو مجلسڭ بونی یاپمە گوجنه، قدردنە صاحب اولدیغی قناعدڭنده یم. بعضلرلرینڭ قونوشدوغی ‘قوروجی مجلس’ گبی طارتیشمالری تمامیله آنطیدەموقراطیك بولوروم. بو مجلس، یڭی آنایاسایی یاپابیلیر. آیریجە تام دە زمانیدر. ‘باشقە بر موسمە بیراقالیم’ گوروشینی دە طوغری بولمزم.” دییه قونوشدی.
“ارکن سچیم” طارتیشمالری حقّندەکی صورویە ایسە قورتولمش، “اگر تبممدە ٣٦٠دن فضله ملّت وکیلی سچیمی یەنیلەمك ایسترسه و هانگی تاریخدە یەنیلەمك ایسترسه او ینیلەمە سورجی باشلەمش اولور.” یانیدینی ویردی.
بو قونودە بر حاضرلق اولمادیغنی افاده ایدن قورتولمش، “سچیمڭ یڭیلەنلنمسی مسئلەسی، سیاسی اقلیم مسئلەسیدر. شو آندە تورکیەنڭ گوندمنده ایتکین، حاکم اولان سیاسی گوندم، سچیمڭ یڭیلەنلنمسی دگلدر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
قورتولمش، یڭی آنایاسا چالیشمەلری قونوسندە أوزرینه دوشن صوروملیلغی یرینه گتیرەجەگینی وورغولایارق، بو دونم بو چالیشمەلرڭ یاپیلابیلەجگینی آقتاردی.
جومحورباشقانلغی حکومت سیستمینڭ بویوك اوراندە اوتوردوغینی دیلە گتیرن قورتولمش، شو افادەلری قوللاندی:
“خلق طرفندن دە قبول گوردیگی قناعدڭنده یم چونکه قاچ کره سچیمە گیدیلدی، آنایاسا دخیل. او آنایاسانڭ گركتیردیگی جومحورباشقانلغی سچیملری دخیل تورکیه أوچ کره سچیمە، یعنی بر رفەراندوم ایکی گنل سچیمە گیتدی. طولاییسیله بو سیستمی فعلا ملت اونایلامش اولدی اما داها اول دە جومحورباشقانلغی بنیەسندە چالیشمەلر یاپیلدی، دیگر سیاسی پارتیلرڭ تکلیفلری مطلقه اولاجقدر، اقصایان، اکسیك یوڭلری، رویزه ایدیلمسی گرکن یوڭلری طبیعی کە گوندمە گتیریلەبیلیر. آیریجە بر آنایاسا یاپمقدن بخستییورسەك، هله هله آنایاساده بللی کوکلی دگیشیكلكلردن بخستییورسەك بونڭ یولی ماصەیە هرکسڭ گتیردیگی فکرلرده اوزلاشمقدر. بونڭ ایچون دە پارتیلر کندیلری آچیسندن قرمزی چیزگیلری اورتایه قویارلر، اگر او قرمزی چیزگیلرڭ اولمادیغی آلانلردە بر أوزلاشی چیقارسە، اورتایه بر مطابقت متن دە چیقار دییه دوشونویورم. زور اما دەدیگم گبی داها زور اولانی باشارمش بر مجلسدە قونوشویوروز.”
“دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمك”
قورتولمش، مخپ گنل باشقانی دولت باغچەلینڭ، سچیم قانونی و سیاسی پارتیلر قانونینڭ دگیشتیریلمسی گرکدیگنە یوڭلیك آچیقلامەلرنی، شو افادەلرله دگرلندیردی:
“بو تکلیفی، طوغری و یرنده بر تکلیف اولەرق تلقی ایدییورم. سیاسی حیاتم بوینجە شوڭا اینانمش بری یم. بر أولکه ڭڭ دموقراتیك طوپوغرافیەسنی درت یاسال متن اورتایه قویار: آنایاساسی، سیاسی پارتیلر یاساسی، سچیم یاساسی و مجلس أیچتوزوگو. بو درت متنڭ دموقراتیك بر رویزیونە احتیاج دویدیغی قناعدڭنده یم. طولاییسیله بو سچیم یاساسی و سیاسی پارتیلر یاساسنڭ دگیشتیریلمسی تکلیفینی صوڭ درجە اولوملی و یرنده بولییورم.”
مجلس أیچتوزوگونون دە دگیشتیریلمسی گرکدیگنی افاده ایدن قورتولمش، “شونی راحاطلیقله سویلەیەبیلیرم، دنیانڭ اڭ اوزون چالیشان، اڭ جدی چالیشان، اڭ کسینتیسز چالیشان پارلامنتولرندن بریسى تبمم اما ویریملیلك آچیسندن تبمم ناصل دییه صورارسەڭز، او قونودە عین شیئی سویلەیەمەییورز مع الاسف. دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمكدر. یوقسە آ پارتیسنڭ یا دە ب پارتیسنڭ سوزنڭ کسیلمسی، قیصیلمسی دگلدر.” دیدی.
مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ، حوصیلەرین یاپدیغی سویلنن صالدیری أوزرینه قورولدوغو فکرنڭ چوق یاڭلیش اولدیغنی آڭلاتان قورتولمش، شویله دوام ایتدی:
“بولگه أولکەلری آچیق بر تهدیتله قارشی قارشییه. طولاییسیله مکه صاوونمه آڭلاشمسی اصلندە بولگه أولکەلرنی شیمدی یە قدر قورونامادیقلاری صالدیریلردن قورویابیلمك ایچون گوندمە گلمش اولان بر آڭلاشمه. هنوز فکر صفحەسینده. اوت، آڭلاشمه امضالاندی، اورتایه بر صوڭوچ چیقتی، گنل سکرەتری آتاندی، چوق تازه بر کلیشمه. امید ایدییورم کە بو آڭلاشمه گنیشلەیەرك دوام ایتسین. دیگر بولگه أولکەلرینڭ دە ایچندە اولدیغی، حتی و حتی گڭیش اسلام جغرافیەسیندن أولکەلرڭ دە قاتقی صوندیغی بر اورتاق شمسیه حالنه دونسین. بویله باقدیغڭز زمان ذاتًا مکه صاوونمه آڭلاشمسی ایلك آندن اعتبارا سویلنیلدیگی گبی هر هانگی بر صاوونمه پاقدنە آلترناتیف دگلدر، هر هانگی بر دولدە دە قارشی یاپیلمش بر آڭلاشمه دگلدر.”
قورتولمش، مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ تبممنڭ دە گوندمنە گلەجگنی آقتاردی.
قایناق: آه
TBMM Başkanı Kurtulmuş’tan fon soruşturması mesajı: “Üzerine gidilecek”
Fon soruşturmalarına ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, hassas bir konu olduğunu ve çok büyük bir kitleyi ilgilendirdiğini söyledi. Kurtulmuş, “Bu insanların tamamı 3-5 kuruş biriktirdikleri helal paralarından kazanç elde etmek için borsaya yatırım yapmışlar, bunların paraları üzerinde kim spekülasyon yaptı, kim haksız kazanç sağladıysa burunlarından fitil fitil getirilmelidir, hepsinden hesap sorulmalıdır.” ifadesini kullandı.
Meseleyi “helalleşmenin mümkün olmadığı” bir konu olarak tanımlayan Kurtulmuş, çok sayıda insanın gelecek hayaline el konulmasının “affedilemez” olduğunu vurguladı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Ümit ederim ki Türkiye ekonomisinin, sadece dar bir alanında, borsanın da dar bir alanında etkili olur ve kısa süre içerisinde alınan tedbirler sonuçlarını vererek de Borsa İstanbul selamete kavuşmuş olur.” temennisinde bulundu.
Türkiye’de ekonomik güvenlik konusunda en ufak bir tartışmanın gündeme gelmeyeceği bir sürecin yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, “Ümit ederim ki herkes tarafından titizlikle takip edilen bu konuda yapanın yanına kar kalmayacak bir kararlılıkla meselenin üstüne gidilecektir.” dedi.
Soruşturmada bazı milletvekillerinin adınının da geçtiği anımsatılarak, “Eğer savcılık, süreci yargısal boyuta taşırsa ve Meclis’e tezkere gönderirse bu dönem içerisinde dokunulmazlıkların kaldırılması meselesi tıpkı diğer yolsuzluk süreçleriyle karşı karşıya kalan milletvekillerininkine benzer bir şekilde karşımıza çıkacak mı?” diye sorulması üzerine Kurtulmuş, milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması konusunda Meclis Başkanlığına bırakılmış bir inisiyatifin bulunmadığını dile getirdi.
Tezkerelerin Meclis Başkanlığı tarafından teamül gereği Karma Komisyona havale edildiğini anlatan Kurtulmuş, “Meclis henüz tatilde, bu konu Meclis’e gelmiş değil, herhangi bir fezleke oluşmuş değil. Fezlekeler geldiğinde de izlenecek süreç bellidir.” açıklamasında bulundu.
“Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyindeki (BMGK) konuşması ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki Türkiye’ye yönelik sözlerine ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, konuşmasında insanlık cephesinin kararlılığını vurguladığını, soykırımcı Netanyahu ve çetesinden hesap sorulması konusundaki küresel vicdanı dile getirdiğini anımsattı.
Netanyahu’nun “köşeye sıkışmışlığın verdiği bir çaresizlikle” konuştuğunu belirten Kurtulmuş, Netanyahu’nun şimdiye kadar BMGK’deki en yoğun protestoya muhatap olduğuna işaret etti.
“Bu, şimdiye kadar hiç olmamış bir şey” ifadesini kullanan Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bir tarafta siyonist ideolojinin geldiği nokta açısından büyük bir nefret oluştuğunu görüyor, bir taraftan da bir savaş suçlusu olarak ilan edilmiş bir hükümet başkanı olarak akıbetinin ne olacağını o salondaki reaksiyonla görüyor. Çok net söylüyorum, salondaki reaksiyon, 7 Ekim saldırılarından sonra İsrail’in yaptığı soykırımlara karşı insanlığın vicdanının uyanışa geçmesidir. Artık hesap sorma vaktinin yaklaştığının göstergesidir. İsrail hükümeti, siyonist rejim, oluşturduğu nefret dalgasında boğulacağını görüyor. Netanyahu’nun burada Türkiye’yi hedef alması, Sayın Cumhurbaşkanımızı hedef alması da bundan dolayıdır, çünkü 7 Ekim’in hemen ertesi gününden itibaren, yani İsrail’in saldırıları başladığından itibaren en güçlü reaksiyonu ortaya koyan Türkiye’dir, Sayın Cumhurbaşkanımızdır, bizlerizdir.”
Katıldığı uluslararası toplantılarda İsrail lehine konuşan tek tük ülkenin kaldığını aktaran Kurtulmuş, “Herkes bizim ortaya koyduğumuz noktaya geldi. Bu aslında Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır. İnşallah soykırımcı çetenin de cezalandırıldığını görmek nasip olur.” diye konuştu.
“İsrail Netanyahu’dan kurtularak üzerindeki bu nefreti atmak gibi bir strateji içerisinde mi?” şeklindeki soruyu ise Kurtulmuş, “Netanyahu çok agresif bir politika izledi. İsrail devletinin siyonist ideolojiden vazgeçmesi mümkün değil. Zaman zaman İzak Rabin gibi sosyal demokratlar da İsrail’de yönetimde oldular, Filistinlilere daha çok hak tanıyan, insan hakları ve özgürlükleri konusunda daha duyarlı olan yönetimler geldi ama sonuç itibarıyla İsrail’de devlet politikası olarak hep siyonizm benimsendi. Siyonizme direkt karşı olan, siyonizmi hedef alan herhangi birisinin de İsrail’de çok uzun soluklu kalması mümkün olmadı. Bunu bilmek lazım ama öyle görünüyor ki bu hükümetin işi, oldukça zor.” şeklinde yanıtladı.
“Eskisi kadar yoğun bir çalışma temposu olmayacak”
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında Meclis’te kurulacak İzleme Komisyonunun kuruluş takvimine ilişkin soruyu da yanıtlayan Kurtulmuş, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun oluşmasındaki “müzakereci yöntemi” burada da izleyeceklerini bildirdi.
Meclis’in, “üçüncü göz” olarak sürecin nasıl devam ettiğini millet adına takip edeceğini belirten Kurtulmuş, “Komisyonu, ümit ediyorum en kısa süre içerisinde oluştururuz. Meclis’te grubu bulunan partilerin hepsinin temsil edileceği bir yapının olması, oluşması lazım. Bu süreçte Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında oluşturulan kurulla da işbirliği halinde, onlarla da temas halinde eğer bir yasal düzenleme ihtiyacı ortaya çıkarsa bunun oluşmasıyla ilgili süreci yönetmek ve hepsinden önemlisi de millet adına bu sürecin sahiplenilmesini temin etmektir. Eskisi kadar böyle yoğun bir çalışma temposu olmayacağı aşikar.” ifadesini kullandı.
Kurtulmuş, “Bu komisyon bizzat sahada çalışacak mı?” sorusunu ise “Hayır. Sahada olup biteni izlemek devletin resmi güvenlik kurullarının görev ve sorumluluğu.” şeklinde cevapladı.
“Siyasetin çok hevesli olmadığı ve ağırdan aldığı” yönündeki eleştirilerin hatırlatılması üzerine Kurtulmuş, “Sürece ilişkin bir teklifi, açık söyleyeyim, 467 oyla kabul etmiş olan bir parlamento, Türkiye siyasetinin merkezi, Türkiye siyasetinin kalbi bu konuyu asla ağırdan almayacağını da deklare etmiş demektir.” diye konuştu.
Büyük bir kamuoyu desteği bulunan süreçten hoşlanmayan, bu işin olmaması için seferber olanların süreci akamete uğratmak istediğini dile getiren Kurtulmuş, “Siyaseti itibarsızlaştırmak için ‘Kararsızlar, işi zamana yayıyorlar’ şeklindeki eleştirilerin tamamının art niyetli olduğunu düşünüyorum. Açıkçası her şey tıkır tıkır kendi süreci içerisinde işliyor. İnşallah örgüt bir an evvel silahları bıraktığını gösterir, bu tespit ve teyit edilir, tabi bundan daha da önemli olan şey zihinlerindeki silahları bırakırlar ve artık silahın olmadığı, sözün olduğu ve insanların birlikte barış içinde yaşadığı bir süreci başlatırız.” dedi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Herkesin ayrılıkçı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi, bazı çevrelerin de ayrımcı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi lazım. Yeni dönem, hiç şüphesiz yeni bir dili gerektiriyor, yeni bir anlayışı gerektiriyor. Buna uygun hareket edilmesi, herkesin menfaatinedir.” görüşünü paylaştı.
Terör meselesinin en kısa süre içerisinde geride kalacağını belirten Kurtulmuş, sürece çomak sokmaya çalışanların kaybedeceğini, “Terörsüz Türkiye” konusunda asla taviz verilmeyeceğini vurguladı.
“Bu kadar yüksek oyla kabul edilen başka bir hukuki metin yoktur”
TBMM Başkanı Kurtulmuş, bir soru üzerine terör örgütü PJAK’ın da kendileri açısından bir risk olmaktan çıktığını belirtti.
Irak’taki silahlı milislerin hızlı bir şekilde devlete entegrasyonu temin edildiği takdirde “Terörsüz Türkiye” değil “terörsüz bölge”nin de yavaş yavaş gerçekleşmeye başlayacağını kaydeden Kurtulmuş, “Bu işten rahatsız olan başta İsrail olmak üzere birtakım provokatif unsurların varlığını biliyoruz. Herkes çok dikkatli olsun. Söz kolaydır, sözü herkes söyler, söylenen sözün eylem olarak bir karşılığı yoksa bir önemi yok. Mühim olan sahada bunların gerçekleştirilmesi, yürürlüğe geçmesi ve barış ve kardeşlik üzerine kurulu yeni bir dönemin tesis edilmesidir.” sözlerini sarf etti.
Türkiye’nin sivil, çağdaş, kapsayıcı, kuşatıcı, demokratik yeni bir anayasaya ihtiyacının olduğunu belirten Kurtulmuş, “Bu Meclisin bunu yapma gücüne, kudretine sahip olduğu kanaatindeyim. Bazılarının konuştuğu ‘kurucu Meclis’ gibi tartışmaları tamamıyla antidemokratik bulurum. Bu Meclis, yeni anayasayı yapabilir. Ayrıca tam da zamanıdır. ‘Başka bir mevsime bırakalım’ görüşünü de doğru bulmam.” diye konuştu.
“Erken seçim” tartışmaları hakkındaki soruya ise Kurtulmuş, “Eğer TBMM’de 360’tan fazla milletvekili seçimi yenilemek isterse ve hangi tarihte yenilemek isterse o yenileme süreci başlamış olur.” yanıtını verdi.
Bu konuda bir hazırlık olmadığını ifade eden Kurtulmuş, “Seçimin yenilenmesi meselesi, siyasi iklim meselesidir. Şu anda Türkiye’nin gündeminde etkin, hakim olan siyasi gündem, seçimin yenilenmesi değildir.” değerlendirmesinde bulundu.
Kurtulmuş, yeni anayasa çalışmaları konusunda üzerine düşen sorumluluğu yerine getireceğini vurgulayarak, bu dönem bu çalışmaların yapılabileceğini aktardı.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin büyük oranda oturduğunu dile getiren Kurtulmuş, şu ifadeleri kullandı:
“Halk tarafından da kabul gördüğü kanaatindeyim çünkü kaç kere seçime gidildi, anayasa dahil. O anayasanın gerektirdiği cumhurbaşkanlığı seçimleri dahil Türkiye üç kere seçime, yani bir referandum iki genel seçime gitti. Dolayısıyla bu sistemi fiilen millet onaylamış oldu ama daha evvel de Cumhurbaşkanlığı bünyesinde çalışmalar yapıldı, diğer siyasi partilerin teklifleri mutlaka olacaktır, aksayan, eksik yönleri, revize edilmesi gereken yönleri tabii ki gündeme getirilebilir. Ayrıca bir anayasa yapmaktan bahsediyorsak, hele hele anayasada belli köklü değişikliklerden bahsediyorsak bunun yolu masaya herkesin getirdiği fikirlerde uzlaşmaktır. Bunun için de partiler kendileri açısından kırmızı çizgileri ortaya koyarlar, eğer o kırmızı çizgilerin olmadığı alanlarda bir uzlaşı çıkarsa, ortaya bir mutabakat metni de çıkar diye düşünüyorum. Zor ama dediğim gibi daha zor olanı başarmış bir Meclis’te konuşuyoruz.”
“Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmek”
Kurtulmuş, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin, Seçim Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu’nun değiştirilmesi gerektiğine yönelik açıklamalarını, şu ifadelerle değerlendirdi:
“Bu teklifi, doğru ve yerinde bir teklif olarak telakki ediyorum. Siyasi hayatım boyunca şuna inanmış birisiyim. Bir ülkenin demokratik topografyasını dört yasal metin ortaya koyar: anayasası, siyasi partiler yasası, seçim yasası ve Meclis İçtüzüğü. Bu dört metnin demokratik bir revizyona ihtiyaç duyduğu kanaatindeyim. Dolayısıyla bu Seçim Yasası ve Siyasi Partiler Yasasının değiştirilmesi teklifini son derece olumlu ve yerinde buluyorum.”
Meclis İçtüzüğünün de değiştirilmesi gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, “Şunu rahatlıkla söyleyebilirim, dünyanın en uzun çalışan, en ciddi çalışan, en kesintisiz çalışan parlamentolarından birisi TBMM ama verimlilik açısından TBMM nasıl diye sorarsanız, o konuda aynı şeyi söyleyemiyoruz maalesef. Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmektir. Yoksa A partisinin ya da B partisinin sözünün kesilmesi, kısılması değildir.” dedi.
Mekke Savunma Anlaşması’nın, Husilerin yaptığı söylenen saldırı üzerine kurulduğu fikrinin çok yanlış olduğunu anlatan Kurtulmuş, şöyle devam etti:
“Bölge ülkeleri açık bir tehditle karşı karşıya. Dolayısıyla Mekke Savunma Anlaşması aslında bölge ülkelerini şimdiye kadar korunamadıkları saldırılardan koruyabilmek için gündeme gelmiş olan bir anlaşma. Henüz fikir safhasında. Evet, anlaşma imzalandı, ortaya bir sonuç çıktı, genel sekreteri atandı, çok taze bir gelişme. Ümit ediyorum ki bu anlaşma genişleyerek devam etsin. Diğer bölge ülkelerinin de içinde olduğu, hatta ve hatta geniş İslam coğrafyasından ülkelerin de katkı sunduğu bir ortak şemsiye haline dönsün. Böyle baktığınız zaman zaten Mekke Savunma Anlaşması ilk andan itibaren söylenildiği gibi herhangi bir savunma paktına alternatif değildir, herhangi bir devlete de karşı yapılmış bir anlaşma değildir.”
Kurtulmuş, Mekke Savunma Anlaşması’nın TBMM’nin de gündemine geleceğini aktardı.
Kaynak: AA
تبمم باشقانی قورتولمشدن فون صوروشدیرمەسی مساژی: “أوزرینه گیدیلەجك”
قورتولمش، پورتەکیزە دوزنلەدیگی رسمی زیارت أوڭجەسندە اوچاقده غزتەجیلرڭ صورولرنی یانیطلادی.فون صوروشدیرمالرنە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، حسّاس بر قونو اولدیغنی و چوق بویوك بر کتلەیی ایلگیلەنلندیردیگینی سویلەدی. قورتولمش، “بو انسانلرڭ تمامی ٣-٥ کروش بریکتیردكلری حلال پارەلرندن قزانچ الده ایتمك ایچون بورسەیە یاتیریم یاپمشلر، بونلرڭ پارەلری أوزرندە کیم سپکولاصیون یاپدی، کیم حقسز قزانچ صاغلادیسە بورونلرندن فتیل فتیل گتیریلمەلیدیر، هپسندن حساب صورولمالیدیر.” افادەسنی قوللاندی.
مسئلەیی “حلاللەشمەنڭ ممکن اولمادیغی” بر قونو اولەرق طانیملایان قورتولمش، چوق صاییدە انسانڭ گلەجك خیالنە ال قونولمسنڭ “اففەدیلمەز” اولدیغنی وورغولادی.
تبمم باشقانی قورتولمش، “امید ایدرم کە تورکیه اقونومیسنڭ، سادەجە در بر آلانندە، بورسەنڭ دە در بر آلانندە ایتکیلی اولور و قیصه سورە ایچریسنده آلینان تدبیرلر صوڭوچلرنی ویرەرك دە بورسه استانبول سلامدە قاووشمش اولور.” تمنیسینده بولوندی.
تورکیەدە اکونومیك گوگنلك قونوسندە اڭ اوفاق بر طارتیشمانڭ گوندمە گلمەیەجگی بر سورجڭ یونەتیلمەسی گرکدیگنی وورغولایان قورتولمش، “امید ایدرم کە هرکس طرفندن تیتیزلکله تعقیب ایدیلن بو قونودە یابانڭ یاننە کار قالمایاجق بر قرارلیلقلە مسئلەنڭ اوستنه گیدیلەجکتیر.” دیدی.
صوروشدیرمەدە بعض میللتوەکیللەرینین آدینینین دە گچدیگی آڭیمساتیلارق، “اگر صاوجیلق، سورجی یارغیسال بویودە طاشیرسە و مجلسە تذکره گوندەریرسه بو دونم ایچریسنده طوقونولمازلقلرڭ قالدیریلمسی مسئلەسی طبقی دیگر یولسزلق سورچلرییله قارشی قارشییه قالان میللتوەکیللەرینینکینه بڭزر بر شکلدە قارشیمزنه چیقاجق می؟” دییه صورولمسی أوزرینه قورتولمش، میللتوەکیللەرینین طوقونولمازلقلرنڭ قالدیریلمسی قونوسندە مجلس باشقانلغنە بیراقیلمیش بر اینیسییاتیفڭ بولونمدیغنی دیلە گتیردی.
تذکرەلرڭ مجلس باشقانلغی طرفندن تعامل گرگی قارمه قومیسیونە حواله ایدیلدیگنی آڭلاتان قورتولمش، “مجلس هنوز تعطیلده، بو قونو مجلسە گلمش دگل، هر هانگی بر فذلکه اولوشمش دگل. فذلکەلر گلدیگندە دە ایزلەنلنەجك سورچ بللیدر.” آچیقلامەسندە بولوندی.
“تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر”
جمهورباشقانی رجب طیّب ارطوغانڭ، برلشمش ملتلر گوگنلك قونسیڭدەكی (بمگك) قونوشمسی ایلە اسرائیل باش باقانی بیڭیەمڭ نتاڭیەخینڭ بم گنل قورولوندەكی تورکیەیە یوڭلیك سوزلرینە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، جمهورباشقانی ارطوغانڭ، قونوشمەسندە انسانلق سهفهسینین قرارلیلقینی وورغولادیغینی، صوی قیریمجی نتاڭیەخی و چتەسیندن حساب صورولمسی قونوسندەکی کرهسال وجدانی دیلە گتیردیگنی آڭیمساتدی.
نتاڭیەخینڭ “کوشەیە صیقیشلقڭ ویردیگی بر چارەسیزلیکله” قونوشدوغینی بلیرتن قورتولمش، نتاڭیەخینڭ شیمدی یە قدر بمگکدکی اڭ یوغون پروتستویە مخاطب اولدیغنە اشارت ایتدی.
“بو، شیمدی یە قدر هیچ اولمامش بر شیئ” افادەسنی قوللانان قورتولمش، سوزلرینی شویله سوردیردی:
“بر طرفده سییونیست أیدەولوژینین گلدیگی نقطه آچیسندن بویوك بر نفرت اولوشدوغینی گورویور، بر طرفدن دە بر صاواش صوچلوسی اولەرق اعلان ایدیلمش بر حکومت باشقانی اولەرق عاقبدنڭ نه اولاجغنی او صالوندەكی رآقسییونله گورویور. چوق نت سویلییورم، صالوندەكی رآقسییون، ٧ اکیم صالدیریلرندن صوڭرە اسرائیلڭ یاپدیغی صوی قیریملرە قارشی انسانلغڭ وجداننڭ أویانیشه گچمسیدر. آرتیق حساب صورمه وقتنڭ یاقلاشدیغنڭ گوسترگەسیدر. اسرائیل حکومتی، سییونیست رژیم، اولوشدیردیغی نفرت طالغەسینده بوغولاجغینی گورویور. نتاڭیەخینڭ بورادە تورکیەیی هدف آلمسی، صایین جمهورباشقانیمزنی هدف آلمسی دە بوندن طولاییدر، چونکه ٧ اکیمڭ همن ایرتەسی گونندن اعتبارا، یعنی اسرائیلڭ صالدیریلری باشلەدیغندن اعتبارا اڭ گوچلی رآقسییونی اورتایه قویان تورکیەدر، صایین جمهورباشقانیمزدر، بذلەرزدر.”
قاتیلدیغی اولوسلر آراس طوپلانتیلرده اسرائیل لەنە قونوشان تك توك أولکه ڭڭ قالدیغنی آقتاران قورتولمش، “هرکس بزم اورتایه قویدوغمز نقطەیە گلدی. بو اصلندە تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر. انساللّٰه صوی قیریمجی چتەنڭ دە جزالانلاندیریلدیغینی گورمك نصیب اولور.” دییه قونوشدی.
“اسرائیل نتاڭیەخیدن قورتولارق أوزرندەکی بو نفردی آتمق گبی بر ستراتژی ایچریسنده می؟” شکلندەکی صورییی ایسە قورتولمش، “نتاڭیەخی چوق آگرەسیف بر پولیتیقه ایزلەدی. اسرائیل دولتنڭ سییونیست أیدەولوژیدن واز گچمسی ممکن دگل. زمان زمان أیزاك رابعن گبی صوسیال دموقراتلر دە اسرائیلدە یوڭتیمده اولدیلر، فلسطینلیلرە داها چوق حق طانییان، انسان حقلری و أوزگورلكلری قونوسندە داها دویارلی اولان یوڭتیملر گلدی اما صوڭوچ اعتباریله اسرائیلدە دولت پولیتیقەسی اولەرق هپ سییونیزم بەنیمسەندی. سییونیزمە دیرکت قارشی اولان، سییونیزمی هدف آلان هر هانگی برنڭ دە اسرائیلدە چوق اوزون صولوقلو قالمسی ممکن اولمدی. بونی بیلمك لازم اما أویله گورونویور کە بو حکومتڭ ایشی، اولدقجە زور.” شکلنده یانیطلادی.
“اسکیسی قدر یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجق”
ملی طایانیشمه و طوپلومسال بتونلەشمەنڭ گوچلەنلندیریلمسینه دائر قانون قاپسامندە مجلسدە قورولاجق ایزلمە قومیسیوننڭ قورولوش تقویمنە ایلیشکین صورییی دە یانیطلایان قورتولمش، ملی طایانیشمه قرداشلك و دموقراسی قومیسیوننڭ اولوشمسیدەكی “مذاکرەجی یوڭتمی” بورادە دە أیزلەیەجکلەرینی بیلدیردی.
مجلسڭ، “أوچنجی گوز” اولەرق سورجڭ ناصل دوام ایتدیگڭی ملت آدینە تعقیب ایدەجگنی بلیرتن قورتولمش، “قومیسیونی، امید ایدییورم اڭ قیصه سورە ایچریسنده اولوشطوریرز. مجلسدە غروبی بولونان پارتیلرڭ هپسنڭ تمثیل ایدیلەجگی بر یاپنڭ اولمسی، اولوشمسی لازم. بو سورچدە جمهورباشقانی یاردیمجیمزنڭ باشقانلغنده اولوشطورولان قورولله دە أیشبیرلگی حالنده، اولرله دە تماس حالنده اگر بر یاسال دوزنلەمە احتیاج اورتایه چیقارسە بونڭ اولوشمسییله ایلگیلی سورجی یوڭتمك و هپسندن أونملیسی دە ملت آدینە بو سورجڭ صاحبلەنیللنیلمسنی تأمین ایتمكدر. اسکیسی قدر بویله یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجغی آشکار.” افادەسنی قوللاندی.
قورتولمش، “بو قومیسیون بالذات ساحەدە چالیشاجاك می؟” صوروسنی ایسە “خیر. ساحەدە اولوب بیتەنی ایزلەمك دولتڭ رسمی گوگنلك قوروللرنڭ گورو و صوروملیلغی.” شکلنده جوابلادی.
“سیاسدڭ چوق هوسلی اولمادیغی و آغیردن آلدیغی” یوڭندەکی الشدیریلرڭ خاطرلاتیلمسی أوزرینه قورتولمش، “سورجە ایلیشکین بر تکلیفی، آچیق سویلەیەییم، ٤٦٧ اویلامق قبول ایتمش اولان بر پارلامنتو، تورکیه سیاسدنڭ مرکزی، تورکیه سیاسدنڭ قلبی بو قونویی اصلا آغیردن آلمایاجغینی دە دکلاره ایتمش دیمکدر.” دییه قونوشدی.
بویوك بر قامو اویی دستگی بولونان سورچدن خوشلانلانمایان، بو ایشڭ اولمامسی ایچون سفربر اولانلرڭ سورجی عقامدە اوغراتمق بزملە دیلە گتیرن قورتولمش، “سیاست أیتیبارصیزلاشطیرماك ایچون ‘قرارصیزلر، ایشی زمانە یایییورلار’ شکلندەکی الشدیریلرڭ تمامنڭ آرت نیتلی اولدیغنی دوشونویورم. آچیقچاصی هر شیئ طیقیر طیقیر کندی سورجی ایچریسنده اشلییور. انساللّٰه أورگوت بر آن اول سلاحلری بیراقدیغینی کوستریر، بو تثبیت و تأیید ایدیلیر، تابع بوندن داها دە أونملی اولان شیئ ذهنلریدەكی سلاحلری بیراقیرلار و آرتیق سلاحڭ اولمادیغی، سوزڭ اولدیغی و انسانلرڭ برلکدە باریش ایچندە یاشادیغی بر سورجی باشلەتیرز.” دیدی.
تبمم باشقانی قورتولمش، “هرکسڭ آیریلقچی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی، بعض چورەلرڭ دە آیریمجی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی لازم. یڭی دونم، هیچ شبهەسیز یڭی بر دیلی گركتیرییور، یڭی بر آڭلاییشی گركتیرییور. بوڭا اویغون حرکت ایدیلمسی، هرکسڭ منفعدڭنهدر.” گوروشینی پایلاشدی.
ترور مسئلەسنڭ اڭ قیصه سورە ایچریسنده گریدە قالاجغینی بلیرتن قورتولمش، سورجە چوماق صوقمایە چالیشانلارین قایبەدەجەگینی، “ترورسز تورکیه” قونوسندە اصلا تعویذ ویریلمەیەجگینی وورغولادی.
“بو قدر یوکسك اویلامق قبول ایدیلن باشقە بر حقوقی متن یوقدر”
تبمم باشقانی قورتولمش، بر صورو أوزرینه ترور أورگوتی پژاكڭ دە کندیلری آچیسندن بر ریسك اولمقدن چیقدیغنی بلیرتدی.
عراقدەكی سلاحلی میلیسلرڭ خیزلی بر شکلدە دولدە انتگراسیونی تأمین ایدیلدیگی تقدیردە “ترورسز تورکیه” دگل “ترورسز بولگه”نڭ دە یاواش یاواش گرچكلەشمەیە باشلایاجاغینی قید ایدن قورتولمش، “بو ایشدن راحتسز اولان باشده اسرائیل اولمق أوزرە برطاقیم پروووقاطیف عنصرلرڭ وارلغنی بیلییورز. هرکس چوق دقتلی اولسین. سوز قولایدر، سوزى هرکس سویلر، سویلنن سوزڭ ایلم اولەرق بر قارشیلغی یوقسە بر أونمی یوق. مهم اولان ساحەدە بونلرڭ گرچكلەشتیریلمسی، یورورلگە گچمسی و باریش و قرداشلك أوزرینه قورولی یڭی بر دونمڭ تأسیس ایدیلمسیدر.” سوزلرینی صرف ایتدی.
تورکیەنڭ سیویل، چاغداش، قاپصاییجی، قوشاتیجی، دموقراتیك یڭی بر آنایاسایە احتیاجنڭ اولدیغنی بلیرتن قورتولمش، “بو مجلسڭ بونی یاپمە گوجنه، قدردنە صاحب اولدیغی قناعدڭنده یم. بعضلرلرینڭ قونوشدوغی ‘قوروجی مجلس’ گبی طارتیشمالری تمامیله آنطیدەموقراطیك بولوروم. بو مجلس، یڭی آنایاسایی یاپابیلیر. آیریجە تام دە زمانیدر. ‘باشقە بر موسمە بیراقالیم’ گوروشینی دە طوغری بولمزم.” دییه قونوشدی.
“ارکن سچیم” طارتیشمالری حقّندەکی صورویە ایسە قورتولمش، “اگر تبممدە ٣٦٠دن فضله ملّت وکیلی سچیمی یەنیلەمك ایسترسه و هانگی تاریخدە یەنیلەمك ایسترسه او ینیلەمە سورجی باشلەمش اولور.” یانیدینی ویردی.
بو قونودە بر حاضرلق اولمادیغنی افاده ایدن قورتولمش، “سچیمڭ یڭیلەنلنمسی مسئلەسی، سیاسی اقلیم مسئلەسیدر. شو آندە تورکیەنڭ گوندمنده ایتکین، حاکم اولان سیاسی گوندم، سچیمڭ یڭیلەنلنمسی دگلدر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
قورتولمش، یڭی آنایاسا چالیشمەلری قونوسندە أوزرینه دوشن صوروملیلغی یرینه گتیرەجەگینی وورغولایارق، بو دونم بو چالیشمەلرڭ یاپیلابیلەجگینی آقتاردی.
جومحورباشقانلغی حکومت سیستمینڭ بویوك اوراندە اوتوردوغینی دیلە گتیرن قورتولمش، شو افادەلری قوللاندی:
“خلق طرفندن دە قبول گوردیگی قناعدڭنده یم چونکه قاچ کره سچیمە گیدیلدی، آنایاسا دخیل. او آنایاسانڭ گركتیردیگی جومحورباشقانلغی سچیملری دخیل تورکیه أوچ کره سچیمە، یعنی بر رفەراندوم ایکی گنل سچیمە گیتدی. طولاییسیله بو سیستمی فعلا ملت اونایلامش اولدی اما داها اول دە جومحورباشقانلغی بنیەسندە چالیشمەلر یاپیلدی، دیگر سیاسی پارتیلرڭ تکلیفلری مطلقه اولاجقدر، اقصایان، اکسیك یوڭلری، رویزه ایدیلمسی گرکن یوڭلری طبیعی کە گوندمە گتیریلەبیلیر. آیریجە بر آنایاسا یاپمقدن بخستییورسەك، هله هله آنایاساده بللی کوکلی دگیشیكلكلردن بخستییورسەك بونڭ یولی ماصەیە هرکسڭ گتیردیگی فکرلرده اوزلاشمقدر. بونڭ ایچون دە پارتیلر کندیلری آچیسندن قرمزی چیزگیلری اورتایه قویارلر، اگر او قرمزی چیزگیلرڭ اولمادیغی آلانلردە بر أوزلاشی چیقارسە، اورتایه بر مطابقت متن دە چیقار دییه دوشونویورم. زور اما دەدیگم گبی داها زور اولانی باشارمش بر مجلسدە قونوشویوروز.”
“دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمك”
قورتولمش، مخپ گنل باشقانی دولت باغچەلینڭ، سچیم قانونی و سیاسی پارتیلر قانونینڭ دگیشتیریلمسی گرکدیگنە یوڭلیك آچیقلامەلرنی، شو افادەلرله دگرلندیردی:
“بو تکلیفی، طوغری و یرنده بر تکلیف اولەرق تلقی ایدییورم. سیاسی حیاتم بوینجە شوڭا اینانمش بری یم. بر أولکه ڭڭ دموقراتیك طوپوغرافیەسنی درت یاسال متن اورتایه قویار: آنایاساسی، سیاسی پارتیلر یاساسی، سچیم یاساسی و مجلس أیچتوزوگو. بو درت متنڭ دموقراتیك بر رویزیونە احتیاج دویدیغی قناعدڭنده یم. طولاییسیله بو سچیم یاساسی و سیاسی پارتیلر یاساسنڭ دگیشتیریلمسی تکلیفینی صوڭ درجە اولوملی و یرنده بولییورم.”
مجلس أیچتوزوگونون دە دگیشتیریلمسی گرکدیگنی افاده ایدن قورتولمش، “شونی راحاطلیقله سویلەیەبیلیرم، دنیانڭ اڭ اوزون چالیشان، اڭ جدی چالیشان، اڭ کسینتیسز چالیشان پارلامنتولرندن بریسى تبمم اما ویریملیلك آچیسندن تبمم ناصل دییه صورارسەڭز، او قونودە عین شیئی سویلەیەمەییورز مع الاسف. دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمكدر. یوقسە آ پارتیسنڭ یا دە ب پارتیسنڭ سوزنڭ کسیلمسی، قیصیلمسی دگلدر.” دیدی.
مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ، حوصیلەرین یاپدیغی سویلنن صالدیری أوزرینه قورولدوغو فکرنڭ چوق یاڭلیش اولدیغنی آڭلاتان قورتولمش، شویله دوام ایتدی:
“بولگه أولکەلری آچیق بر تهدیتله قارشی قارشییه. طولاییسیله مکه صاوونمه آڭلاشمسی اصلندە بولگه أولکەلرنی شیمدی یە قدر قورونامادیقلاری صالدیریلردن قورویابیلمك ایچون گوندمە گلمش اولان بر آڭلاشمه. هنوز فکر صفحەسینده. اوت، آڭلاشمه امضالاندی، اورتایه بر صوڭوچ چیقتی، گنل سکرەتری آتاندی، چوق تازه بر کلیشمه. امید ایدییورم کە بو آڭلاشمه گنیشلەیەرك دوام ایتسین. دیگر بولگه أولکەلرینڭ دە ایچندە اولدیغی، حتی و حتی گڭیش اسلام جغرافیەسیندن أولکەلرڭ دە قاتقی صوندیغی بر اورتاق شمسیه حالنه دونسین. بویله باقدیغڭز زمان ذاتًا مکه صاوونمه آڭلاشمسی ایلك آندن اعتبارا سویلنیلدیگی گبی هر هانگی بر صاوونمه پاقدنە آلترناتیف دگلدر، هر هانگی بر دولدە دە قارشی یاپیلمش بر آڭلاشمه دگلدر.”
قورتولمش، مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ تبممنڭ دە گوندمنە گلەجگنی آقتاردی.
قایناق: آه
TBMM Başkanı Kurtulmuş’tan fon soruşturması mesajı: “Üzerine gidilecek”
Kurtulmuş, Portekiz’e düzenlediği resmi ziyaret öncesinde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı.Fon soruşturmalarına ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, hassas bir konu olduğunu ve çok büyük bir kitleyi ilgilendirdiğini söyledi. Kurtulmuş, “Bu insanların tamamı 3-5 kuruş biriktirdikleri helal paralarından kazanç elde etmek için borsaya yatırım yapmışlar, bunların paraları üzerinde kim spekülasyon yaptı, kim haksız kazanç sağladıysa burunlarından fitil fitil getirilmelidir, hepsinden hesap sorulmalıdır.” ifadesini kullandı.
Meseleyi “helalleşmenin mümkün olmadığı” bir konu olarak tanımlayan Kurtulmuş, çok sayıda insanın gelecek hayaline el konulmasının “affedilemez” olduğunu vurguladı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Ümit ederim ki Türkiye ekonomisinin, sadece dar bir alanında, borsanın da dar bir alanında etkili olur ve kısa süre içerisinde alınan tedbirler sonuçlarını vererek de Borsa İstanbul selamete kavuşmuş olur.” temennisinde bulundu.
Türkiye’de ekonomik güvenlik konusunda en ufak bir tartışmanın gündeme gelmeyeceği bir sürecin yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, “Ümit ederim ki herkes tarafından titizlikle takip edilen bu konuda yapanın yanına kar kalmayacak bir kararlılıkla meselenin üstüne gidilecektir.” dedi.
Soruşturmada bazı milletvekillerinin adınının da geçtiği anımsatılarak, “Eğer savcılık, süreci yargısal boyuta taşırsa ve Meclis’e tezkere gönderirse bu dönem içerisinde dokunulmazlıkların kaldırılması meselesi tıpkı diğer yolsuzluk süreçleriyle karşı karşıya kalan milletvekillerininkine benzer bir şekilde karşımıza çıkacak mı?” diye sorulması üzerine Kurtulmuş, milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması konusunda Meclis Başkanlığına bırakılmış bir inisiyatifin bulunmadığını dile getirdi.
Tezkerelerin Meclis Başkanlığı tarafından teamül gereği Karma Komisyona havale edildiğini anlatan Kurtulmuş, “Meclis henüz tatilde, bu konu Meclis’e gelmiş değil, herhangi bir fezleke oluşmuş değil. Fezlekeler geldiğinde de izlenecek süreç bellidir.” açıklamasında bulundu.
“Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyindeki (BMGK) konuşması ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki Türkiye’ye yönelik sözlerine ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, konuşmasında insanlık cephesinin kararlılığını vurguladığını, soykırımcı Netanyahu ve çetesinden hesap sorulması konusundaki küresel vicdanı dile getirdiğini anımsattı.
Netanyahu’nun “köşeye sıkışmışlığın verdiği bir çaresizlikle” konuştuğunu belirten Kurtulmuş, Netanyahu’nun şimdiye kadar BMGK’deki en yoğun protestoya muhatap olduğuna işaret etti.
“Bu, şimdiye kadar hiç olmamış bir şey” ifadesini kullanan Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bir tarafta siyonist ideolojinin geldiği nokta açısından büyük bir nefret oluştuğunu görüyor, bir taraftan da bir savaş suçlusu olarak ilan edilmiş bir hükümet başkanı olarak akıbetinin ne olacağını o salondaki reaksiyonla görüyor. Çok net söylüyorum, salondaki reaksiyon, 7 Ekim saldırılarından sonra İsrail’in yaptığı soykırımlara karşı insanlığın vicdanının uyanışa geçmesidir. Artık hesap sorma vaktinin yaklaştığının göstergesidir. İsrail hükümeti, siyonist rejim, oluşturduğu nefret dalgasında boğulacağını görüyor. Netanyahu’nun burada Türkiye’yi hedef alması, Sayın Cumhurbaşkanımızı hedef alması da bundan dolayıdır, çünkü 7 Ekim’in hemen ertesi gününden itibaren, yani İsrail’in saldırıları başladığından itibaren en güçlü reaksiyonu ortaya koyan Türkiye’dir, Sayın Cumhurbaşkanımızdır, bizlerizdir.”
Katıldığı uluslararası toplantılarda İsrail lehine konuşan tek tük ülkenin kaldığını aktaran Kurtulmuş, “Herkes bizim ortaya koyduğumuz noktaya geldi. Bu aslında Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır. İnşallah soykırımcı çetenin de cezalandırıldığını görmek nasip olur.” diye konuştu.
“İsrail Netanyahu’dan kurtularak üzerindeki bu nefreti atmak gibi bir strateji içerisinde mi?” şeklindeki soruyu ise Kurtulmuş, “Netanyahu çok agresif bir politika izledi. İsrail devletinin siyonist ideolojiden vazgeçmesi mümkün değil. Zaman zaman İzak Rabin gibi sosyal demokratlar da İsrail’de yönetimde oldular, Filistinlilere daha çok hak tanıyan, insan hakları ve özgürlükleri konusunda daha duyarlı olan yönetimler geldi ama sonuç itibarıyla İsrail’de devlet politikası olarak hep siyonizm benimsendi. Siyonizme direkt karşı olan, siyonizmi hedef alan herhangi birisinin de İsrail’de çok uzun soluklu kalması mümkün olmadı. Bunu bilmek lazım ama öyle görünüyor ki bu hükümetin işi, oldukça zor.” şeklinde yanıtladı.
“Eskisi kadar yoğun bir çalışma temposu olmayacak”
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında Meclis’te kurulacak İzleme Komisyonunun kuruluş takvimine ilişkin soruyu da yanıtlayan Kurtulmuş, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun oluşmasındaki “müzakereci yöntemi” burada da izleyeceklerini bildirdi.
Meclis’in, “üçüncü göz” olarak sürecin nasıl devam ettiğini millet adına takip edeceğini belirten Kurtulmuş, “Komisyonu, ümit ediyorum en kısa süre içerisinde oluştururuz. Meclis’te grubu bulunan partilerin hepsinin temsil edileceği bir yapının olması, oluşması lazım. Bu süreçte Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında oluşturulan kurulla da işbirliği halinde, onlarla da temas halinde eğer bir yasal düzenleme ihtiyacı ortaya çıkarsa bunun oluşmasıyla ilgili süreci yönetmek ve hepsinden önemlisi de millet adına bu sürecin sahiplenilmesini temin etmektir. Eskisi kadar böyle yoğun bir çalışma temposu olmayacağı aşikar.” ifadesini kullandı.
Kurtulmuş, “Bu komisyon bizzat sahada çalışacak mı?” sorusunu ise “Hayır. Sahada olup biteni izlemek devletin resmi güvenlik kurullarının görev ve sorumluluğu.” şeklinde cevapladı.
“Siyasetin çok hevesli olmadığı ve ağırdan aldığı” yönündeki eleştirilerin hatırlatılması üzerine Kurtulmuş, “Sürece ilişkin bir teklifi, açık söyleyeyim, 467 oyla kabul etmiş olan bir parlamento, Türkiye siyasetinin merkezi, Türkiye siyasetinin kalbi bu konuyu asla ağırdan almayacağını da deklare etmiş demektir.” diye konuştu.
Büyük bir kamuoyu desteği bulunan süreçten hoşlanmayan, bu işin olmaması için seferber olanların süreci akamete uğratmak istediğini dile getiren Kurtulmuş, “Siyaseti itibarsızlaştırmak için ‘Kararsızlar, işi zamana yayıyorlar’ şeklindeki eleştirilerin tamamının art niyetli olduğunu düşünüyorum. Açıkçası her şey tıkır tıkır kendi süreci içerisinde işliyor. İnşallah örgüt bir an evvel silahları bıraktığını gösterir, bu tespit ve teyit edilir, tabi bundan daha da önemli olan şey zihinlerindeki silahları bırakırlar ve artık silahın olmadığı, sözün olduğu ve insanların birlikte barış içinde yaşadığı bir süreci başlatırız.” dedi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Herkesin ayrılıkçı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi, bazı çevrelerin de ayrımcı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi lazım. Yeni dönem, hiç şüphesiz yeni bir dili gerektiriyor, yeni bir anlayışı gerektiriyor. Buna uygun hareket edilmesi, herkesin menfaatinedir.” görüşünü paylaştı.
Terör meselesinin en kısa süre içerisinde geride kalacağını belirten Kurtulmuş, sürece çomak sokmaya çalışanların kaybedeceğini, “Terörsüz Türkiye” konusunda asla taviz verilmeyeceğini vurguladı.
“Bu kadar yüksek oyla kabul edilen başka bir hukuki metin yoktur”
TBMM Başkanı Kurtulmuş, bir soru üzerine terör örgütü PJAK’ın da kendileri açısından bir risk olmaktan çıktığını belirtti.
Irak’taki silahlı milislerin hızlı bir şekilde devlete entegrasyonu temin edildiği takdirde “Terörsüz Türkiye” değil “terörsüz bölge”nin de yavaş yavaş gerçekleşmeye başlayacağını kaydeden Kurtulmuş, “Bu işten rahatsız olan başta İsrail olmak üzere birtakım provokatif unsurların varlığını biliyoruz. Herkes çok dikkatli olsun. Söz kolaydır, sözü herkes söyler, söylenen sözün eylem olarak bir karşılığı yoksa bir önemi yok. Mühim olan sahada bunların gerçekleştirilmesi, yürürlüğe geçmesi ve barış ve kardeşlik üzerine kurulu yeni bir dönemin tesis edilmesidir.” sözlerini sarf etti.
Türkiye’nin sivil, çağdaş, kapsayıcı, kuşatıcı, demokratik yeni bir anayasaya ihtiyacının olduğunu belirten Kurtulmuş, “Bu Meclisin bunu yapma gücüne, kudretine sahip olduğu kanaatindeyim. Bazılarının konuştuğu ‘kurucu Meclis’ gibi tartışmaları tamamıyla antidemokratik bulurum. Bu Meclis, yeni anayasayı yapabilir. Ayrıca tam da zamanıdır. ‘Başka bir mevsime bırakalım’ görüşünü de doğru bulmam.” diye konuştu.
“Erken seçim” tartışmaları hakkındaki soruya ise Kurtulmuş, “Eğer TBMM’de 360’tan fazla milletvekili seçimi yenilemek isterse ve hangi tarihte yenilemek isterse o yenileme süreci başlamış olur.” yanıtını verdi.
Bu konuda bir hazırlık olmadığını ifade eden Kurtulmuş, “Seçimin yenilenmesi meselesi, siyasi iklim meselesidir. Şu anda Türkiye’nin gündeminde etkin, hakim olan siyasi gündem, seçimin yenilenmesi değildir.” değerlendirmesinde bulundu.
Kurtulmuş, yeni anayasa çalışmaları konusunda üzerine düşen sorumluluğu yerine getireceğini vurgulayarak, bu dönem bu çalışmaların yapılabileceğini aktardı.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin büyük oranda oturduğunu dile getiren Kurtulmuş, şu ifadeleri kullandı:
“Halk tarafından da kabul gördüğü kanaatindeyim çünkü kaç kere seçime gidildi, anayasa dahil. O anayasanın gerektirdiği cumhurbaşkanlığı seçimleri dahil Türkiye üç kere seçime, yani bir referandum iki genel seçime gitti. Dolayısıyla bu sistemi fiilen millet onaylamış oldu ama daha evvel de Cumhurbaşkanlığı bünyesinde çalışmalar yapıldı, diğer siyasi partilerin teklifleri mutlaka olacaktır, aksayan, eksik yönleri, revize edilmesi gereken yönleri tabii ki gündeme getirilebilir. Ayrıca bir anayasa yapmaktan bahsediyorsak, hele hele anayasada belli köklü değişikliklerden bahsediyorsak bunun yolu masaya herkesin getirdiği fikirlerde uzlaşmaktır. Bunun için de partiler kendileri açısından kırmızı çizgileri ortaya koyarlar, eğer o kırmızı çizgilerin olmadığı alanlarda bir uzlaşı çıkarsa, ortaya bir mutabakat metni de çıkar diye düşünüyorum. Zor ama dediğim gibi daha zor olanı başarmış bir Meclis’te konuşuyoruz.”
“Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmek”
Kurtulmuş, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin, Seçim Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu’nun değiştirilmesi gerektiğine yönelik açıklamalarını, şu ifadelerle değerlendirdi:
“Bu teklifi, doğru ve yerinde bir teklif olarak telakki ediyorum. Siyasi hayatım boyunca şuna inanmış birisiyim. Bir ülkenin demokratik topografyasını dört yasal metin ortaya koyar: anayasası, siyasi partiler yasası, seçim yasası ve Meclis İçtüzüğü. Bu dört metnin demokratik bir revizyona ihtiyaç duyduğu kanaatindeyim. Dolayısıyla bu Seçim Yasası ve Siyasi Partiler Yasasının değiştirilmesi teklifini son derece olumlu ve yerinde buluyorum.”
Meclis İçtüzüğünün de değiştirilmesi gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, “Şunu rahatlıkla söyleyebilirim, dünyanın en uzun çalışan, en ciddi çalışan, en kesintisiz çalışan parlamentolarından birisi TBMM ama verimlilik açısından TBMM nasıl diye sorarsanız, o konuda aynı şeyi söyleyemiyoruz maalesef. Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmektir. Yoksa A partisinin ya da B partisinin sözünün kesilmesi, kısılması değildir.” dedi.
Mekke Savunma Anlaşması’nın, Husilerin yaptığı söylenen saldırı üzerine kurulduğu fikrinin çok yanlış olduğunu anlatan Kurtulmuş, şöyle devam etti:
“Bölge ülkeleri açık bir tehditle karşı karşıya. Dolayısıyla Mekke Savunma Anlaşması aslında bölge ülkelerini şimdiye kadar korunamadıkları saldırılardan koruyabilmek için gündeme gelmiş olan bir anlaşma. Henüz fikir safhasında. Evet, anlaşma imzalandı, ortaya bir sonuç çıktı, genel sekreteri atandı, çok taze bir gelişme. Ümit ediyorum ki bu anlaşma genişleyerek devam etsin. Diğer bölge ülkelerinin de içinde olduğu, hatta ve hatta geniş İslam coğrafyasından ülkelerin de katkı sunduğu bir ortak şemsiye haline dönsün. Böyle baktığınız zaman zaten Mekke Savunma Anlaşması ilk andan itibaren söylenildiği gibi herhangi bir savunma paktına alternatif değildir, herhangi bir devlete de karşı yapılmış bir anlaşma değildir.”
Kurtulmuş, Mekke Savunma Anlaşması’nın TBMM’nin de gündemine geleceğini aktardı.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
قورتولمش، پورتەکیزە دوزنلەدیگی رسمی زیارت أوڭجەسندە اوچاقده غزتەجیلرڭ صورولرنی یانیطلادی.
فون صوروشدیرمالرنە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، حسّاس بر قونو اولدیغنی و چوق بویوك بر کتلەیی ایلگیلەنلندیردیگینی سویلەدی. قورتولمش، “بو انسانلرڭ تمامی ٣-٥ کروش بریکتیردكلری حلال پارەلرندن قزانچ الده ایتمك ایچون بورسەیە یاتیریم یاپمشلر، بونلرڭ پارەلری أوزرندە کیم سپکولاصیون یاپدی، کیم حقسز قزانچ صاغلادیسە بورونلرندن فتیل فتیل گتیریلمەلیدیر، هپسندن حساب صورولمالیدیر.” افادەسنی قوللاندی.
مسئلەیی “حلاللەشمەنڭ ممکن اولمادیغی” بر قونو اولەرق طانیملایان قورتولمش، چوق صاییدە انسانڭ گلەجك خیالنە ال قونولمسنڭ “اففەدیلمەز” اولدیغنی وورغولادی.
تبمم باشقانی قورتولمش، “امید ایدرم کە تورکیه اقونومیسنڭ، سادەجە در بر آلانندە، بورسەنڭ دە در بر آلانندە ایتکیلی اولور و قیصه سورە ایچریسنده آلینان تدبیرلر صوڭوچلرنی ویرەرك دە بورسه استانبول سلامدە قاووشمش اولور.” تمنیسینده بولوندی.
تورکیەدە اکونومیك گوگنلك قونوسندە اڭ اوفاق بر طارتیشمانڭ گوندمە گلمەیەجگی بر سورجڭ یونەتیلمەسی گرکدیگنی وورغولایان قورتولمش، “امید ایدرم کە هرکس طرفندن تیتیزلکله تعقیب ایدیلن بو قونودە یابانڭ یاننە کار قالمایاجق بر قرارلیلقلە مسئلەنڭ اوستنه گیدیلەجکتیر.” دیدی.
صوروشدیرمەدە بعض میللتوەکیللەرینین آدینینین دە گچدیگی آڭیمساتیلارق، “اگر صاوجیلق، سورجی یارغیسال بویودە طاشیرسە و مجلسە تذکره گوندەریرسه بو دونم ایچریسنده طوقونولمازلقلرڭ قالدیریلمسی مسئلەسی طبقی دیگر یولسزلق سورچلرییله قارشی قارشییه قالان میللتوەکیللەرینینکینه بڭزر بر شکلدە قارشیمزنه چیقاجق می؟” دییه صورولمسی أوزرینه قورتولمش، میللتوەکیللەرینین طوقونولمازلقلرنڭ قالدیریلمسی قونوسندە مجلس باشقانلغنە بیراقیلمیش بر اینیسییاتیفڭ بولونمدیغنی دیلە گتیردی.
تذکرەلرڭ مجلس باشقانلغی طرفندن تعامل گرگی قارمه قومیسیونە حواله ایدیلدیگنی آڭلاتان قورتولمش، “مجلس هنوز تعطیلده، بو قونو مجلسە گلمش دگل، هر هانگی بر فذلکه اولوشمش دگل. فذلکەلر گلدیگندە دە ایزلەنلنەجك سورچ بللیدر.” آچیقلامەسندە بولوندی.
“تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر”
جمهورباشقانی رجب طیّب ارطوغانڭ، برلشمش ملتلر گوگنلك قونسیڭدەكی (بمگك) قونوشمسی ایلە اسرائیل باش باقانی بیڭیەمڭ نتاڭیەخینڭ بم گنل قورولوندەكی تورکیەیە یوڭلیك سوزلرینە ایلیشکین دگرلەنلندیرمسی صورولان قورتولمش، جمهورباشقانی ارطوغانڭ، قونوشمەسندە انسانلق سهفهسینین قرارلیلقینی وورغولادیغینی، صوی قیریمجی نتاڭیەخی و چتەسیندن حساب صورولمسی قونوسندەکی کرهسال وجدانی دیلە گتیردیگنی آڭیمساتدی.
نتاڭیەخینڭ “کوشەیە صیقیشلقڭ ویردیگی بر چارەسیزلیکله” قونوشدوغینی بلیرتن قورتولمش، نتاڭیەخینڭ شیمدی یە قدر بمگکدکی اڭ یوغون پروتستویە مخاطب اولدیغنە اشارت ایتدی.
“بو، شیمدی یە قدر هیچ اولمامش بر شیئ” افادەسنی قوللانان قورتولمش، سوزلرینی شویله سوردیردی:
“بر طرفده سییونیست أیدەولوژینین گلدیگی نقطه آچیسندن بویوك بر نفرت اولوشدوغینی گورویور، بر طرفدن دە بر صاواش صوچلوسی اولەرق اعلان ایدیلمش بر حکومت باشقانی اولەرق عاقبدنڭ نه اولاجغنی او صالوندەكی رآقسییونله گورویور. چوق نت سویلییورم، صالوندەكی رآقسییون، ٧ اکیم صالدیریلرندن صوڭرە اسرائیلڭ یاپدیغی صوی قیریملرە قارشی انسانلغڭ وجداننڭ أویانیشه گچمسیدر. آرتیق حساب صورمه وقتنڭ یاقلاشدیغنڭ گوسترگەسیدر. اسرائیل حکومتی، سییونیست رژیم، اولوشدیردیغی نفرت طالغەسینده بوغولاجغینی گورویور. نتاڭیەخینڭ بورادە تورکیەیی هدف آلمسی، صایین جمهورباشقانیمزنی هدف آلمسی دە بوندن طولاییدر، چونکه ٧ اکیمڭ همن ایرتەسی گونندن اعتبارا، یعنی اسرائیلڭ صالدیریلری باشلەدیغندن اعتبارا اڭ گوچلی رآقسییونی اورتایه قویان تورکیەدر، صایین جمهورباشقانیمزدر، بذلەرزدر.”
قاتیلدیغی اولوسلر آراس طوپلانتیلرده اسرائیل لەنە قونوشان تك توك أولکه ڭڭ قالدیغنی آقتاران قورتولمش، “هرکس بزم اورتایه قویدوغمز نقطەیە گلدی. بو اصلندە تورکیەنڭ دیپلوماسی آلانندەکی بویوك بر باشاریسیدر. انساللّٰه صوی قیریمجی چتەنڭ دە جزالانلاندیریلدیغینی گورمك نصیب اولور.” دییه قونوشدی.
“اسرائیل نتاڭیەخیدن قورتولارق أوزرندەکی بو نفردی آتمق گبی بر ستراتژی ایچریسنده می؟” شکلندەکی صورییی ایسە قورتولمش، “نتاڭیەخی چوق آگرەسیف بر پولیتیقه ایزلەدی. اسرائیل دولتنڭ سییونیست أیدەولوژیدن واز گچمسی ممکن دگل. زمان زمان أیزاك رابعن گبی صوسیال دموقراتلر دە اسرائیلدە یوڭتیمده اولدیلر، فلسطینلیلرە داها چوق حق طانییان، انسان حقلری و أوزگورلكلری قونوسندە داها دویارلی اولان یوڭتیملر گلدی اما صوڭوچ اعتباریله اسرائیلدە دولت پولیتیقەسی اولەرق هپ سییونیزم بەنیمسەندی. سییونیزمە دیرکت قارشی اولان، سییونیزمی هدف آلان هر هانگی برنڭ دە اسرائیلدە چوق اوزون صولوقلو قالمسی ممکن اولمدی. بونی بیلمك لازم اما أویله گورونویور کە بو حکومتڭ ایشی، اولدقجە زور.” شکلنده یانیطلادی.
“اسکیسی قدر یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجق”
ملی طایانیشمه و طوپلومسال بتونلەشمەنڭ گوچلەنلندیریلمسینه دائر قانون قاپسامندە مجلسدە قورولاجق ایزلمە قومیسیوننڭ قورولوش تقویمنە ایلیشکین صورییی دە یانیطلایان قورتولمش، ملی طایانیشمه قرداشلك و دموقراسی قومیسیوننڭ اولوشمسیدەكی “مذاکرەجی یوڭتمی” بورادە دە أیزلەیەجکلەرینی بیلدیردی.
مجلسڭ، “أوچنجی گوز” اولەرق سورجڭ ناصل دوام ایتدیگڭی ملت آدینە تعقیب ایدەجگنی بلیرتن قورتولمش، “قومیسیونی، امید ایدییورم اڭ قیصه سورە ایچریسنده اولوشطوریرز. مجلسدە غروبی بولونان پارتیلرڭ هپسنڭ تمثیل ایدیلەجگی بر یاپنڭ اولمسی، اولوشمسی لازم. بو سورچدە جمهورباشقانی یاردیمجیمزنڭ باشقانلغنده اولوشطورولان قورولله دە أیشبیرلگی حالنده، اولرله دە تماس حالنده اگر بر یاسال دوزنلەمە احتیاج اورتایه چیقارسە بونڭ اولوشمسییله ایلگیلی سورجی یوڭتمك و هپسندن أونملیسی دە ملت آدینە بو سورجڭ صاحبلەنیللنیلمسنی تأمین ایتمكدر. اسکیسی قدر بویله یوغون بر چالیشمه تمپوسی اولمایاجغی آشکار.” افادەسنی قوللاندی.
قورتولمش، “بو قومیسیون بالذات ساحەدە چالیشاجاك می؟” صوروسنی ایسە “خیر. ساحەدە اولوب بیتەنی ایزلەمك دولتڭ رسمی گوگنلك قوروللرنڭ گورو و صوروملیلغی.” شکلنده جوابلادی.
“سیاسدڭ چوق هوسلی اولمادیغی و آغیردن آلدیغی” یوڭندەکی الشدیریلرڭ خاطرلاتیلمسی أوزرینه قورتولمش، “سورجە ایلیشکین بر تکلیفی، آچیق سویلەیەییم، ٤٦٧ اویلامق قبول ایتمش اولان بر پارلامنتو، تورکیه سیاسدنڭ مرکزی، تورکیه سیاسدنڭ قلبی بو قونویی اصلا آغیردن آلمایاجغینی دە دکلاره ایتمش دیمکدر.” دییه قونوشدی.
بویوك بر قامو اویی دستگی بولونان سورچدن خوشلانلانمایان، بو ایشڭ اولمامسی ایچون سفربر اولانلرڭ سورجی عقامدە اوغراتمق بزملە دیلە گتیرن قورتولمش، “سیاست أیتیبارصیزلاشطیرماك ایچون ‘قرارصیزلر، ایشی زمانە یایییورلار’ شکلندەکی الشدیریلرڭ تمامنڭ آرت نیتلی اولدیغنی دوشونویورم. آچیقچاصی هر شیئ طیقیر طیقیر کندی سورجی ایچریسنده اشلییور. انساللّٰه أورگوت بر آن اول سلاحلری بیراقدیغینی کوستریر، بو تثبیت و تأیید ایدیلیر، تابع بوندن داها دە أونملی اولان شیئ ذهنلریدەكی سلاحلری بیراقیرلار و آرتیق سلاحڭ اولمادیغی، سوزڭ اولدیغی و انسانلرڭ برلکدە باریش ایچندە یاشادیغی بر سورجی باشلەتیرز.” دیدی.
تبمم باشقانی قورتولمش، “هرکسڭ آیریلقچی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی، بعض چورەلرڭ دە آیریمجی بر دل قوللانلانمقدن واز گچمسی لازم. یڭی دونم، هیچ شبهەسیز یڭی بر دیلی گركتیرییور، یڭی بر آڭلاییشی گركتیرییور. بوڭا اویغون حرکت ایدیلمسی، هرکسڭ منفعدڭنهدر.” گوروشینی پایلاشدی.
ترور مسئلەسنڭ اڭ قیصه سورە ایچریسنده گریدە قالاجغینی بلیرتن قورتولمش، سورجە چوماق صوقمایە چالیشانلارین قایبەدەجەگینی، “ترورسز تورکیه” قونوسندە اصلا تعویذ ویریلمەیەجگینی وورغولادی.
“بو قدر یوکسك اویلامق قبول ایدیلن باشقە بر حقوقی متن یوقدر”
تبمم باشقانی قورتولمش، بر صورو أوزرینه ترور أورگوتی پژاكڭ دە کندیلری آچیسندن بر ریسك اولمقدن چیقدیغنی بلیرتدی.
عراقدەكی سلاحلی میلیسلرڭ خیزلی بر شکلدە دولدە انتگراسیونی تأمین ایدیلدیگی تقدیردە “ترورسز تورکیه” دگل “ترورسز بولگه”نڭ دە یاواش یاواش گرچكلەشمەیە باشلایاجاغینی قید ایدن قورتولمش، “بو ایشدن راحتسز اولان باشده اسرائیل اولمق أوزرە برطاقیم پروووقاطیف عنصرلرڭ وارلغنی بیلییورز. هرکس چوق دقتلی اولسین. سوز قولایدر، سوزى هرکس سویلر، سویلنن سوزڭ ایلم اولەرق بر قارشیلغی یوقسە بر أونمی یوق. مهم اولان ساحەدە بونلرڭ گرچكلەشتیریلمسی، یورورلگە گچمسی و باریش و قرداشلك أوزرینه قورولی یڭی بر دونمڭ تأسیس ایدیلمسیدر.” سوزلرینی صرف ایتدی.
تورکیەنڭ سیویل، چاغداش، قاپصاییجی، قوشاتیجی، دموقراتیك یڭی بر آنایاسایە احتیاجنڭ اولدیغنی بلیرتن قورتولمش، “بو مجلسڭ بونی یاپمە گوجنه، قدردنە صاحب اولدیغی قناعدڭنده یم. بعضلرلرینڭ قونوشدوغی ‘قوروجی مجلس’ گبی طارتیشمالری تمامیله آنطیدەموقراطیك بولوروم. بو مجلس، یڭی آنایاسایی یاپابیلیر. آیریجە تام دە زمانیدر. ‘باشقە بر موسمە بیراقالیم’ گوروشینی دە طوغری بولمزم.” دییه قونوشدی.
“ارکن سچیم” طارتیشمالری حقّندەکی صورویە ایسە قورتولمش، “اگر تبممدە ٣٦٠دن فضله ملّت وکیلی سچیمی یەنیلەمك ایسترسه و هانگی تاریخدە یەنیلەمك ایسترسه او ینیلەمە سورجی باشلەمش اولور.” یانیدینی ویردی.
بو قونودە بر حاضرلق اولمادیغنی افاده ایدن قورتولمش، “سچیمڭ یڭیلەنلنمسی مسئلەسی، سیاسی اقلیم مسئلەسیدر. شو آندە تورکیەنڭ گوندمنده ایتکین، حاکم اولان سیاسی گوندم، سچیمڭ یڭیلەنلنمسی دگلدر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
قورتولمش، یڭی آنایاسا چالیشمەلری قونوسندە أوزرینه دوشن صوروملیلغی یرینه گتیرەجەگینی وورغولایارق، بو دونم بو چالیشمەلرڭ یاپیلابیلەجگینی آقتاردی.
جومحورباشقانلغی حکومت سیستمینڭ بویوك اوراندە اوتوردوغینی دیلە گتیرن قورتولمش، شو افادەلری قوللاندی:
“خلق طرفندن دە قبول گوردیگی قناعدڭنده یم چونکه قاچ کره سچیمە گیدیلدی، آنایاسا دخیل. او آنایاسانڭ گركتیردیگی جومحورباشقانلغی سچیملری دخیل تورکیه أوچ کره سچیمە، یعنی بر رفەراندوم ایکی گنل سچیمە گیتدی. طولاییسیله بو سیستمی فعلا ملت اونایلامش اولدی اما داها اول دە جومحورباشقانلغی بنیەسندە چالیشمەلر یاپیلدی، دیگر سیاسی پارتیلرڭ تکلیفلری مطلقه اولاجقدر، اقصایان، اکسیك یوڭلری، رویزه ایدیلمسی گرکن یوڭلری طبیعی کە گوندمە گتیریلەبیلیر. آیریجە بر آنایاسا یاپمقدن بخستییورسەك، هله هله آنایاساده بللی کوکلی دگیشیكلكلردن بخستییورسەك بونڭ یولی ماصەیە هرکسڭ گتیردیگی فکرلرده اوزلاشمقدر. بونڭ ایچون دە پارتیلر کندیلری آچیسندن قرمزی چیزگیلری اورتایه قویارلر، اگر او قرمزی چیزگیلرڭ اولمادیغی آلانلردە بر أوزلاشی چیقارسە، اورتایه بر مطابقت متن دە چیقار دییه دوشونویورم. زور اما دەدیگم گبی داها زور اولانی باشارمش بر مجلسدە قونوشویوروز.”
“دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمك”
قورتولمش، مخپ گنل باشقانی دولت باغچەلینڭ، سچیم قانونی و سیاسی پارتیلر قانونینڭ دگیشتیریلمسی گرکدیگنە یوڭلیك آچیقلامەلرنی، شو افادەلرله دگرلندیردی:
“بو تکلیفی، طوغری و یرنده بر تکلیف اولەرق تلقی ایدییورم. سیاسی حیاتم بوینجە شوڭا اینانمش بری یم. بر أولکه ڭڭ دموقراتیك طوپوغرافیەسنی درت یاسال متن اورتایه قویار: آنایاساسی، سیاسی پارتیلر یاساسی، سچیم یاساسی و مجلس أیچتوزوگو. بو درت متنڭ دموقراتیك بر رویزیونە احتیاج دویدیغی قناعدڭنده یم. طولاییسیله بو سچیم یاساسی و سیاسی پارتیلر یاساسنڭ دگیشتیریلمسی تکلیفینی صوڭ درجە اولوملی و یرنده بولییورم.”
مجلس أیچتوزوگونون دە دگیشتیریلمسی گرکدیگنی افاده ایدن قورتولمش، “شونی راحاطلیقله سویلەیەبیلیرم، دنیانڭ اڭ اوزون چالیشان، اڭ جدی چالیشان، اڭ کسینتیسز چالیشان پارلامنتولرندن بریسى تبمم اما ویریملیلك آچیسندن تبمم ناصل دییه صورارسەڭز، او قونودە عین شیئی سویلەیەمەییورز مع الاسف. دردمز بو چالیشمەلرڭ داها ویریملی حالده اولمەسنی تأمین ایتمكدر. یوقسە آ پارتیسنڭ یا دە ب پارتیسنڭ سوزنڭ کسیلمسی، قیصیلمسی دگلدر.” دیدی.
مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ، حوصیلەرین یاپدیغی سویلنن صالدیری أوزرینه قورولدوغو فکرنڭ چوق یاڭلیش اولدیغنی آڭلاتان قورتولمش، شویله دوام ایتدی:
“بولگه أولکەلری آچیق بر تهدیتله قارشی قارشییه. طولاییسیله مکه صاوونمه آڭلاشمسی اصلندە بولگه أولکەلرنی شیمدی یە قدر قورونامادیقلاری صالدیریلردن قورویابیلمك ایچون گوندمە گلمش اولان بر آڭلاشمه. هنوز فکر صفحەسینده. اوت، آڭلاشمه امضالاندی، اورتایه بر صوڭوچ چیقتی، گنل سکرەتری آتاندی، چوق تازه بر کلیشمه. امید ایدییورم کە بو آڭلاشمه گنیشلەیەرك دوام ایتسین. دیگر بولگه أولکەلرینڭ دە ایچندە اولدیغی، حتی و حتی گڭیش اسلام جغرافیەسیندن أولکەلرڭ دە قاتقی صوندیغی بر اورتاق شمسیه حالنه دونسین. بویله باقدیغڭز زمان ذاتًا مکه صاوونمه آڭلاشمسی ایلك آندن اعتبارا سویلنیلدیگی گبی هر هانگی بر صاوونمه پاقدنە آلترناتیف دگلدر، هر هانگی بر دولدە دە قارشی یاپیلمش بر آڭلاشمه دگلدر.”
قورتولمش، مکه صاوونمه آڭلاشمسینڭ تبممنڭ دە گوندمنە گلەجگنی آقتاردی.
قایناق: آه
Kurtulmuş, Portekiz’e düzenlediği resmi ziyaret öncesinde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Fon soruşturmalarına ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, hassas bir konu olduğunu ve çok büyük bir kitleyi ilgilendirdiğini söyledi. Kurtulmuş, “Bu insanların tamamı 3-5 kuruş biriktirdikleri helal paralarından kazanç elde etmek için borsaya yatırım yapmışlar, bunların paraları üzerinde kim spekülasyon yaptı, kim haksız kazanç sağladıysa burunlarından fitil fitil getirilmelidir, hepsinden hesap sorulmalıdır.” ifadesini kullandı.
Meseleyi “helalleşmenin mümkün olmadığı” bir konu olarak tanımlayan Kurtulmuş, çok sayıda insanın gelecek hayaline el konulmasının “affedilemez” olduğunu vurguladı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Ümit ederim ki Türkiye ekonomisinin, sadece dar bir alanında, borsanın da dar bir alanında etkili olur ve kısa süre içerisinde alınan tedbirler sonuçlarını vererek de Borsa İstanbul selamete kavuşmuş olur.” temennisinde bulundu.
Türkiye’de ekonomik güvenlik konusunda en ufak bir tartışmanın gündeme gelmeyeceği bir sürecin yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, “Ümit ederim ki herkes tarafından titizlikle takip edilen bu konuda yapanın yanına kar kalmayacak bir kararlılıkla meselenin üstüne gidilecektir.” dedi.
Soruşturmada bazı milletvekillerinin adınının da geçtiği anımsatılarak, “Eğer savcılık, süreci yargısal boyuta taşırsa ve Meclis’e tezkere gönderirse bu dönem içerisinde dokunulmazlıkların kaldırılması meselesi tıpkı diğer yolsuzluk süreçleriyle karşı karşıya kalan milletvekillerininkine benzer bir şekilde karşımıza çıkacak mı?” diye sorulması üzerine Kurtulmuş, milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması konusunda Meclis Başkanlığına bırakılmış bir inisiyatifin bulunmadığını dile getirdi.
Tezkerelerin Meclis Başkanlığı tarafından teamül gereği Karma Komisyona havale edildiğini anlatan Kurtulmuş, “Meclis henüz tatilde, bu konu Meclis’e gelmiş değil, herhangi bir fezleke oluşmuş değil. Fezlekeler geldiğinde de izlenecek süreç bellidir.” açıklamasında bulundu.
“Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyindeki (BMGK) konuşması ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki Türkiye’ye yönelik sözlerine ilişkin değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, konuşmasında insanlık cephesinin kararlılığını vurguladığını, soykırımcı Netanyahu ve çetesinden hesap sorulması konusundaki küresel vicdanı dile getirdiğini anımsattı.
Netanyahu’nun “köşeye sıkışmışlığın verdiği bir çaresizlikle” konuştuğunu belirten Kurtulmuş, Netanyahu’nun şimdiye kadar BMGK’deki en yoğun protestoya muhatap olduğuna işaret etti.
“Bu, şimdiye kadar hiç olmamış bir şey” ifadesini kullanan Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bir tarafta siyonist ideolojinin geldiği nokta açısından büyük bir nefret oluştuğunu görüyor, bir taraftan da bir savaş suçlusu olarak ilan edilmiş bir hükümet başkanı olarak akıbetinin ne olacağını o salondaki reaksiyonla görüyor. Çok net söylüyorum, salondaki reaksiyon, 7 Ekim saldırılarından sonra İsrail’in yaptığı soykırımlara karşı insanlığın vicdanının uyanışa geçmesidir. Artık hesap sorma vaktinin yaklaştığının göstergesidir. İsrail hükümeti, siyonist rejim, oluşturduğu nefret dalgasında boğulacağını görüyor. Netanyahu’nun burada Türkiye’yi hedef alması, Sayın Cumhurbaşkanımızı hedef alması da bundan dolayıdır, çünkü 7 Ekim’in hemen ertesi gününden itibaren, yani İsrail’in saldırıları başladığından itibaren en güçlü reaksiyonu ortaya koyan Türkiye’dir, Sayın Cumhurbaşkanımızdır, bizlerizdir.”
Katıldığı uluslararası toplantılarda İsrail lehine konuşan tek tük ülkenin kaldığını aktaran Kurtulmuş, “Herkes bizim ortaya koyduğumuz noktaya geldi. Bu aslında Türkiye’nin diplomasi alanındaki büyük bir başarısıdır. İnşallah soykırımcı çetenin de cezalandırıldığını görmek nasip olur.” diye konuştu.
“İsrail Netanyahu’dan kurtularak üzerindeki bu nefreti atmak gibi bir strateji içerisinde mi?” şeklindeki soruyu ise Kurtulmuş, “Netanyahu çok agresif bir politika izledi. İsrail devletinin siyonist ideolojiden vazgeçmesi mümkün değil. Zaman zaman İzak Rabin gibi sosyal demokratlar da İsrail’de yönetimde oldular, Filistinlilere daha çok hak tanıyan, insan hakları ve özgürlükleri konusunda daha duyarlı olan yönetimler geldi ama sonuç itibarıyla İsrail’de devlet politikası olarak hep siyonizm benimsendi. Siyonizme direkt karşı olan, siyonizmi hedef alan herhangi birisinin de İsrail’de çok uzun soluklu kalması mümkün olmadı. Bunu bilmek lazım ama öyle görünüyor ki bu hükümetin işi, oldukça zor.” şeklinde yanıtladı.
“Eskisi kadar yoğun bir çalışma temposu olmayacak”
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında Meclis’te kurulacak İzleme Komisyonunun kuruluş takvimine ilişkin soruyu da yanıtlayan Kurtulmuş, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun oluşmasındaki “müzakereci yöntemi” burada da izleyeceklerini bildirdi.
Meclis’in, “üçüncü göz” olarak sürecin nasıl devam ettiğini millet adına takip edeceğini belirten Kurtulmuş, “Komisyonu, ümit ediyorum en kısa süre içerisinde oluştururuz. Meclis’te grubu bulunan partilerin hepsinin temsil edileceği bir yapının olması, oluşması lazım. Bu süreçte Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında oluşturulan kurulla da işbirliği halinde, onlarla da temas halinde eğer bir yasal düzenleme ihtiyacı ortaya çıkarsa bunun oluşmasıyla ilgili süreci yönetmek ve hepsinden önemlisi de millet adına bu sürecin sahiplenilmesini temin etmektir. Eskisi kadar böyle yoğun bir çalışma temposu olmayacağı aşikar.” ifadesini kullandı.
Kurtulmuş, “Bu komisyon bizzat sahada çalışacak mı?” sorusunu ise “Hayır. Sahada olup biteni izlemek devletin resmi güvenlik kurullarının görev ve sorumluluğu.” şeklinde cevapladı.
“Siyasetin çok hevesli olmadığı ve ağırdan aldığı” yönündeki eleştirilerin hatırlatılması üzerine Kurtulmuş, “Sürece ilişkin bir teklifi, açık söyleyeyim, 467 oyla kabul etmiş olan bir parlamento, Türkiye siyasetinin merkezi, Türkiye siyasetinin kalbi bu konuyu asla ağırdan almayacağını da deklare etmiş demektir.” diye konuştu.
Büyük bir kamuoyu desteği bulunan süreçten hoşlanmayan, bu işin olmaması için seferber olanların süreci akamete uğratmak istediğini dile getiren Kurtulmuş, “Siyaseti itibarsızlaştırmak için ‘Kararsızlar, işi zamana yayıyorlar’ şeklindeki eleştirilerin tamamının art niyetli olduğunu düşünüyorum. Açıkçası her şey tıkır tıkır kendi süreci içerisinde işliyor. İnşallah örgüt bir an evvel silahları bıraktığını gösterir, bu tespit ve teyit edilir, tabi bundan daha da önemli olan şey zihinlerindeki silahları bırakırlar ve artık silahın olmadığı, sözün olduğu ve insanların birlikte barış içinde yaşadığı bir süreci başlatırız.” dedi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, “Herkesin ayrılıkçı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi, bazı çevrelerin de ayrımcı bir dil kullanmaktan vazgeçmesi lazım. Yeni dönem, hiç şüphesiz yeni bir dili gerektiriyor, yeni bir anlayışı gerektiriyor. Buna uygun hareket edilmesi, herkesin menfaatinedir.” görüşünü paylaştı.
Terör meselesinin en kısa süre içerisinde geride kalacağını belirten Kurtulmuş, sürece çomak sokmaya çalışanların kaybedeceğini, “Terörsüz Türkiye” konusunda asla taviz verilmeyeceğini vurguladı.
“Bu kadar yüksek oyla kabul edilen başka bir hukuki metin yoktur”
TBMM Başkanı Kurtulmuş, bir soru üzerine terör örgütü PJAK’ın da kendileri açısından bir risk olmaktan çıktığını belirtti.
Irak’taki silahlı milislerin hızlı bir şekilde devlete entegrasyonu temin edildiği takdirde “Terörsüz Türkiye” değil “terörsüz bölge”nin de yavaş yavaş gerçekleşmeye başlayacağını kaydeden Kurtulmuş, “Bu işten rahatsız olan başta İsrail olmak üzere birtakım provokatif unsurların varlığını biliyoruz. Herkes çok dikkatli olsun. Söz kolaydır, sözü herkes söyler, söylenen sözün eylem olarak bir karşılığı yoksa bir önemi yok. Mühim olan sahada bunların gerçekleştirilmesi, yürürlüğe geçmesi ve barış ve kardeşlik üzerine kurulu yeni bir dönemin tesis edilmesidir.” sözlerini sarf etti.
Türkiye’nin sivil, çağdaş, kapsayıcı, kuşatıcı, demokratik yeni bir anayasaya ihtiyacının olduğunu belirten Kurtulmuş, “Bu Meclisin bunu yapma gücüne, kudretine sahip olduğu kanaatindeyim. Bazılarının konuştuğu ‘kurucu Meclis’ gibi tartışmaları tamamıyla antidemokratik bulurum. Bu Meclis, yeni anayasayı yapabilir. Ayrıca tam da zamanıdır. ‘Başka bir mevsime bırakalım’ görüşünü de doğru bulmam.” diye konuştu.
“Erken seçim” tartışmaları hakkındaki soruya ise Kurtulmuş, “Eğer TBMM’de 360’tan fazla milletvekili seçimi yenilemek isterse ve hangi tarihte yenilemek isterse o yenileme süreci başlamış olur.” yanıtını verdi.
Bu konuda bir hazırlık olmadığını ifade eden Kurtulmuş, “Seçimin yenilenmesi meselesi, siyasi iklim meselesidir. Şu anda Türkiye’nin gündeminde etkin, hakim olan siyasi gündem, seçimin yenilenmesi değildir.” değerlendirmesinde bulundu.
Kurtulmuş, yeni anayasa çalışmaları konusunda üzerine düşen sorumluluğu yerine getireceğini vurgulayarak, bu dönem bu çalışmaların yapılabileceğini aktardı.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin büyük oranda oturduğunu dile getiren Kurtulmuş, şu ifadeleri kullandı:
“Halk tarafından da kabul gördüğü kanaatindeyim çünkü kaç kere seçime gidildi, anayasa dahil. O anayasanın gerektirdiği cumhurbaşkanlığı seçimleri dahil Türkiye üç kere seçime, yani bir referandum iki genel seçime gitti. Dolayısıyla bu sistemi fiilen millet onaylamış oldu ama daha evvel de Cumhurbaşkanlığı bünyesinde çalışmalar yapıldı, diğer siyasi partilerin teklifleri mutlaka olacaktır, aksayan, eksik yönleri, revize edilmesi gereken yönleri tabii ki gündeme getirilebilir. Ayrıca bir anayasa yapmaktan bahsediyorsak, hele hele anayasada belli köklü değişikliklerden bahsediyorsak bunun yolu masaya herkesin getirdiği fikirlerde uzlaşmaktır. Bunun için de partiler kendileri açısından kırmızı çizgileri ortaya koyarlar, eğer o kırmızı çizgilerin olmadığı alanlarda bir uzlaşı çıkarsa, ortaya bir mutabakat metni de çıkar diye düşünüyorum. Zor ama dediğim gibi daha zor olanı başarmış bir Meclis’te konuşuyoruz.”
“Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmek”
Kurtulmuş, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin, Seçim Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu’nun değiştirilmesi gerektiğine yönelik açıklamalarını, şu ifadelerle değerlendirdi:
“Bu teklifi, doğru ve yerinde bir teklif olarak telakki ediyorum. Siyasi hayatım boyunca şuna inanmış birisiyim. Bir ülkenin demokratik topografyasını dört yasal metin ortaya koyar: anayasası, siyasi partiler yasası, seçim yasası ve Meclis İçtüzüğü. Bu dört metnin demokratik bir revizyona ihtiyaç duyduğu kanaatindeyim. Dolayısıyla bu Seçim Yasası ve Siyasi Partiler Yasasının değiştirilmesi teklifini son derece olumlu ve yerinde buluyorum.”
Meclis İçtüzüğünün de değiştirilmesi gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, “Şunu rahatlıkla söyleyebilirim, dünyanın en uzun çalışan, en ciddi çalışan, en kesintisiz çalışan parlamentolarından birisi TBMM ama verimlilik açısından TBMM nasıl diye sorarsanız, o konuda aynı şeyi söyleyemiyoruz maalesef. Derdimiz bu çalışmaların daha verimli halde olmasını temin etmektir. Yoksa A partisinin ya da B partisinin sözünün kesilmesi, kısılması değildir.” dedi.
Mekke Savunma Anlaşması’nın, Husilerin yaptığı söylenen saldırı üzerine kurulduğu fikrinin çok yanlış olduğunu anlatan Kurtulmuş, şöyle devam etti:
“Bölge ülkeleri açık bir tehditle karşı karşıya. Dolayısıyla Mekke Savunma Anlaşması aslında bölge ülkelerini şimdiye kadar korunamadıkları saldırılardan koruyabilmek için gündeme gelmiş olan bir anlaşma. Henüz fikir safhasında. Evet, anlaşma imzalandı, ortaya bir sonuç çıktı, genel sekreteri atandı, çok taze bir gelişme. Ümit ediyorum ki bu anlaşma genişleyerek devam etsin. Diğer bölge ülkelerinin de içinde olduğu, hatta ve hatta geniş İslam coğrafyasından ülkelerin de katkı sunduğu bir ortak şemsiye haline dönsün. Böyle baktığınız zaman zaten Mekke Savunma Anlaşması ilk andan itibaren söylenildiği gibi herhangi bir savunma paktına alternatif değildir, herhangi bir devlete de karşı yapılmış bir anlaşma değildir.”
Kurtulmuş, Mekke Savunma Anlaşması’nın TBMM’nin de gündemine geleceğini aktardı.
Kaynak: AA

Bir yanıt yazın