تبمم باشقانی قورتولمش: ترورسز تورکیه سورجی ایچون ایزلمە قورولی اولوشطورولاجق – TBMM Başkanı Kurtulmuş: Terörsüz Türkiye süreci için izleme kurulu oluşturulacak

tmptitle görseli


قورتولمش، آوروپە پارلامنتو باشقانلری قونفەرانسنە قاتیلمق أوزرە گلدیگی ایتالیەنڭ باش کندی رومادە، تورکیەنڭ روما بویوکلچیسی الف چوموغلو أولگنڭ أو صاحبلگنده تورك طوپلومییله بر آرایە گلدی.


بورادە یاپدیغی قونوشمەدە قورتولمش، تورکیه ایلە ایتالیه آراسندە أوزللکله صوڭ ییللردە فوکالاده اولوملی، پوزیتیف بر گوندمڭ بولوندیغنی، ایکیلی ایلیشکیلرڭ سورکلی کلیشمه قید ایتدیگینی بلیرتدی.


جمهورباشقانی رجب طیّب ارطوغان و ایتالیه باش باقانی جورجیا میلونینڭ أولکەلر آراسندەکی ایلیشکیلرڭ داها ایلرییە گیتمسی ایچون غیرتله چالیشمەلرینە دوام ایتدیگڭی دیلە گتیرن قورتولمش، حکومتلر آراسندە وار اولان بو اولوملی ایلیشکیلرڭ پارلامنتولر نزدنده دە گلیشمسی ایچون غیرت صرف ایتدکلرینی سویلەدی.


قورتولمش، رومادەكی تماسلرنده ایتالیه تمثیلجیلر مجلسی باشقانی لورنزو فونطانه و ایتالیه سناتوسی باشقانی أیگنازیو له روسسە ایلە گوروشەجکلەرینی و پارلامنتر دیپلوماسی آلانندە أیشبیرلیکلەرینی قونوشمه فرصتی بولاجاقلارینی قید ایتدی.


آوروپە پارلامنتو باشقانلری قونفەرانسی مارژنده أونملی استشارەلرڭ گرچكلەشتیریلەجگینی آڭلاتان قورتولمش، دنیانڭ زور بر سورچدن گچدیگی بو دونمدە هم آوروپە أولکەلری آراسندەکی طایانیشمەنڭ آرتیریلمسی هم دە اورتاق منفعتلر چرچوەسندە مشترك بر یونەلیشین تأمین ایدیلمسی باقیمندن بو طوپلانتینڭ قاتقی صاغلامەسی تمنیسینده بولوندی.


چاتیشمەلر، گریلیملر و قریزلرڭ دنیاده یڭی بر دونمی باشلەتدیغنە دقّدی چکن قورتولمش، أوزللکله ٣ ییلینی گریدە بیراقان اسرائیلڭ غزّەدەكی صوی قیریمنڭ و باتی شرعیەدە دوام ایتتیردیگی انسانلق طیشی اویغولامالرڭ، دنیا سیستمنڭ چوکوشونو بتون انسانلغە گوستردیگنی افاده ایتدی.


روسیە-اوقراینه صاواشییله آوروپە قطاعسنڭ، چیقیشی اولمایان بر لابیرندڭ ایچنە گیردیگینی بلیرتن قورتولمش، بو صاواشڭ بتون آوروپە أولکەلرنی یاقیندن ایلگیلندیرن بر چاتیشمه حالنه دوندوغینی وورغولادی.


قورتولمش، روسیە-اوقراینه صاواشنڭ تورکیه ایچون اوزاقده بر صاواش اولمادیغنی، قرەدڭزڭ گوگنلگنی دە تهلکەیە آتان و قرەدڭزدە جدی یاییلمه پوتانسییلی طاشییان بر چاتیشمه آلانى اولوشدیردیغنی قید ایتدی.


فلسطین مسئلەسنڭ تورکیه ایچون ملت اولەرق صاحبلەنیللنیلمسی گرکن تاریخی بر صوروملیلق اولدیغی گبی تورکیەنڭ و بولگەنڭ گوگنلگنی یاقیندن ایلگیلندیرن بر مسئله حالنه دوندوغینی افاده ایدن قورتولمش، “بولگەنڭ اڭ ایتکیلی أولکەسی اولەرق بزم آیاقلرمز أوزرندە چوق گوچلی طورمقدن باشقە بر چارەمز یوقدر. تورکیه اولەرق بتون بو بولگهسال و کرهسال صورونلرە قارشی باقیش آچیمز دیپلوماسی ماصەسنی آچیق طوتمق، مذاکرەیی اساس آلمق و چاتیشمالری قارشیلقلی مذاکرەلرله صوڭلانلاندیراجق بر ایتکینلگڭ ایچریسنده اولدر.” دییه قونوشدی.


“بو قدر یوکسك بر اتفاق تبمم باقیمندن، تورکیه دموقراسیسی باقیمندن بر ایلك”


کرهسال و بولگهسال گلیشمەلرڭ تورکیەیی فوکالاده دویارلی اولمسی گرکن بر دونمە صوقدوغینی سویلەین قورتولمش، “بو دونم ایچریسنده تورکیەنڭ کندی ایچ صورونلرینی چوزمسی، پروبلملرنی بر شکلدە گریدە بیراقمسی هر باقیمدن اڭ أونملی زورونلیلقلردن بریدر. بو چرچوەدە ٢ ییل أوڭجە باشلاتیلان ترورسز تورکیه مسئلەسی تام دە بو چرچوەدە اله آلینمش اولان ملی بر أوڭجەلگمزدر.” دگرلەنلندیرمەلرنده بولوندی.


جمهوریتڭ ایلك عصرنڭ اڭ یاقیجی، اڭ زور مسئلەسنڭ ترور قونوسی اولدیغنی دیلە گتیرن قورتولمش، شیمدى دولت عقلییله ملت وجدانی بر آرایە گلەرك بو صورونڭ چوزولەبیلمەسی ایچون قرارلیلق اورتایه قویدوغینی وورغولادی.


تبممدە قورولان ملی طایانیشمه، قرداشلك و دموقراسی قومیسیونینڭ چالیشمەلری حقّندە دە بیلگی ویرن قورتولمش، بو سورچدە ٤٦٧ ملّت وکیلنڭ اویییله ملی طایانیشمه و طوپلومسال بتونلەشمەنڭ گوچلەنلندیریلمسینه دائر قانونڭ قبول ایدیلدیگنی آڭلاتدی.


قورتولمش، قانونڭ قبول أدیلمەسیندەکی رقور اویە دقّدی چکەرك، شویله دوام ایتدی:


“بو قدر یوکسك بر اتفاق تبمم باقیمندن، تورکیه دموقراسیسی باقیمندن بر ایلكدر. ملدمز آرتیق بو صورونڭ چوزولمسی، ترورڭ گریدە قالمسی ایچون سیاست گورولندیردی. سیاست بو گوروینی فوکالاده گوچلی بر شکلدە، لایقیله یرینه گتیردی و شیمدى بونڭ صوڭوچلرنی الده ایتمەیە غیرت ایدییورز، چالیشییورز. طبیعی کە مسئلەنڭ ایلك آدیمی ترور أورگوتنڭ کندیسنی فەسهەتمسی و آرتیق سلاحسزلانمه سورجنڭ باشلەمسیدر. بونڭله ایلگیلی آدیملرڭ دە آتیلمقدە اولدیغنی گورویورز. سیزلر دە تعقیب أدییورصونوز. مغارەلرڭ بوشالتیلمسی، سلاحلرڭ بیراقیلماصییله ایلگیلی سورچ کندی یولنده دوام ایدییور. جمهورباشقانی یاردیمجیمزنڭ باشقانلغنده اولوشان قورول واسطەسییله دە سورجڭ ناصل ایلرلەدیگی، نه شکلدە گلیشدیگی تك تك دوسیەلر أوزرندە دگرلندیریلارك یولمزنه دوام ایدەجگز. آردندن دە أوڭمزدەکی گونلردە تبمم بنیەسندە، ینه غروبی اولان پارتیلرڭ تمامنڭ قاتیلیمینی صاغلایاجق بر تکلیفله ایزلمە قورولینی اولوشطوراجغز.”


ترورسز تورکیه سورجنڭ عین زماندە دنیاده ترورلە مجادله قونوسندە بر تورکیه مودلی اولوشدیردیغنی وورغولایان قورتولمش، بو مودلڭ دە شو آنا قدر گوزل بر شکلدە اشلەتیلدیگینی سویلەدی.


قورتولمش، “امید ایدرم اڭ قیصه زماندە ترور بتون عنصرلرییله و بتون صوڭوچلرییله برلکدە اورتەدن قالدیریلمش اولور.” دیدی.


ترورسز بولگەنڭ اولوشدیرولمسی آچیسندن دە سورجڭ أونم طاشیدیغڭی بلیرتن قورتولمش، سوزلرینی شویله سوردیردی:


“بو سورچ سادەجە بر یاسا، سادەجە ترور أورگودییله ایلگیلی بر مسئله اولمەنڭ أوتەسندە، بولگەنڭ درلەنیپ طوپارلانمسییله ایلگیلی دە أونملی و تاریخی بر آدیمدر. ترورسز تورکیه سادەجە تورکیەنڭ صینیرلرییله ایلگیلی بر مسئله دگل، داها شیمدیدن بولگه أولکەلرندە هم سوریەدە هم عراقدە هم دیگر أولکەلردە اولوملی ایتکیلرنی گوردوغمز بر سورجی باشلەتمشدر. امید ایدییورز کە ترورسز تورکیه سورجنڭ گلیشمسییله برلکدە ترورسز بولگه دەدیگمز خصوس دە گرچکلشەجك. هم قرداشمز، دوسدمز عراقدە هم دە سوریەدە سلاحلی غروپلر، میلیس غروپلر تمامیله دوره طیشی قالاراك سادەجە دولت اوتوریتەسنڭ ألندە سلاحڭ اولدیغی بر یاپیلانمایە طوغری خیزله گیدیلەجکتیر.” شکلنده قونوشدی.


تورکیەنڭ اڭ بویوك گوچلرندن برنڭ دە آوروپە قطاعسی باشده اولمق أوزرە یورت طیشندە بولونان تورك طوپلومی اولدیغنی افاده ایدن قورتولمش، “گوچلی بر تورك دیاصپوراصینین ایتالیەدە دە اولدیغنی بیلییورز. تورکیەنڭ کولتورل دیپلوماسی قوروملرینڭ هر یردە اولدیغی گبی بورادە دە چالیشمەلرینی گوچلی بر شکلدە سوردیرمسنی تمنی ایدییورز.” دیدی.


تبمم باشقانی قورتولمش، قونوشمسنڭ آردندن قاتیلیمجیلرڭ صورولرنی یانیطلادی.


قورتولمش، تورکیەنڭ روما بویوکلچیسی الف چوموغلو أولگنی دە زیارت ایدرك چالیشمەلری حقّندە بیلگی آلدی.


قایناق: آه



Kurtulmuş, Avrupa Parlamento Başkanları Konferansı’na katılmak üzere geldiği İtalya’nın başkenti Roma’da, Türkiye’nin Roma Büyükelçisi Elif Çomoğlu Ülgen’in ev sahipliğinde Türk toplumuyla bir araya geldi.


Burada yaptığı konuşmada Kurtulmuş, Türkiye ile İtalya arasında özellikle son yıllarda fevkalade olumlu, pozitif bir gündemin bulunduğunu, ikili ilişkilerin sürekli gelişme kaydettiğini belirtti.


Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin ülkeler arasındaki ilişkilerin daha ileriye gitmesi için gayretle çalışmalarına devam ettiğini dile getiren Kurtulmuş, hükümetler arasında var olan bu olumlu ilişkilerin parlamentolar nezdinde de gelişmesi için gayret sarf ettiklerini söyledi.


Kurtulmuş, Roma’daki temaslarında İtalya Temsilciler Meclisi Başkanı Lorenzo Fontana ve İtalya Senatosu Başkanı Ignazio La Russa ile görüşeceklerini ve parlamenter diplomasi alanında işbirliklerini konuşma fırsatı bulacaklarını kaydetti.


Avrupa Parlamento Başkanları Konferansı marjında önemli istişarelerin gerçekleştirileceğini anlatan Kurtulmuş, dünyanın zor bir süreçten geçtiği bu dönemde hem Avrupa ülkeleri arasındaki dayanışmanın artırılması hem de ortak menfaatler çerçevesinde müşterek bir yönelişin temin edilmesi bakımından bu toplantının katkı sağlaması temennisinde bulundu.


Çatışmalar, gerilimler ve krizlerin dünyada yeni bir dönemi başlattığına dikkati çeken Kurtulmuş, özellikle 3 yılını geride bırakan İsrail’in Gazze’deki soykırımının ve Batı Şeria’da devam ettirdiği insanlık dışı uygulamaların, dünya sisteminin çöküşünü bütün insanlığa gösterdiğini ifade etti.


Rusya-Ukrayna savaşıyla Avrupa kıtasının, çıkışı olmayan bir labirentin içine girdiğini belirten Kurtulmuş, bu savaşın bütün Avrupa ülkelerini yakından ilgilendiren bir çatışma haline döndüğünü vurguladı.


Kurtulmuş, Rusya-Ukrayna savaşının Türkiye için uzakta bir savaş olmadığını, Karadeniz’in güvenliğini de tehlikeye atan ve Karadeniz’de ciddi yayılma potansiyeli taşıyan bir çatışma alanı oluşturduğunu kaydetti.


Filistin meselesinin Türkiye için millet olarak sahiplenilmesi gereken tarihi bir sorumluluk olduğu gibi Türkiye’nin ve bölgenin güvenliğini yakından ilgilendiren bir mesele haline döndüğünü ifade eden Kurtulmuş, “Bölgenin en etkili ülkesi olarak bizim ayaklarımız üzerinde çok güçlü durmaktan başka bir çaremiz yoktur. Türkiye olarak bütün bu bölgesel ve küresel sorunlara karşı bakış açımız diplomasi masasını açık tutmak, müzakereyi esas almak ve çatışmaları karşılıklı müzakerelerle sonlandıracak bir etkinliğin içerisinde olmaktır.” diye konuştu.


“Bu kadar yüksek bir ittifak TBMM bakımından, Türkiye demokrasisi bakımından bir ilk”


Küresel ve bölgesel gelişmelerin Türkiye’yi fevkalade duyarlı olması gereken bir döneme soktuğunu söyleyen Kurtulmuş, “Bu dönem içerisinde Türkiye’nin kendi iç sorunlarını çözmesi, problemlerini bir şekilde geride bırakması her bakımdan en önemli zorunluluklardan birisidir. Bu çerçevede 2 yıl önce başlatılan Terörsüz Türkiye meselesi tam da bu çerçevede ele alınmış olan milli bir önceliğimizdir.” değerlendirmelerinde bulundu.


Cumhuriyet’in ilk asrının en yakıcı, en zor meselesinin terör konusu olduğunu dile getiren Kurtulmuş, şimdi devlet aklıyla millet vicdanı bir araya gelerek bu sorunun çözülebilmesi için kararlılık ortaya koyduğunu vurguladı.


TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun çalışmaları hakkında da bilgi veren Kurtulmuş, bu süreçte 467 milletvekilinin oyuyla Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un kabul edildiğini anlattı.


Kurtulmuş, Kanun’un kabul edilmesindeki rekor oya dikkati çekerek, şöyle devam etti:


“Bu kadar yüksek bir ittifak TBMM bakımından, Türkiye demokrasisi bakımından bir ilktir. Milletimiz artık bu sorunun çözülmesi, terörün geride kalması için siyaseti görevlendirdi. Siyaset bu görevini fevkalade güçlü bir şekilde, layıkıyla yerine getirdi ve şimdi bunun sonuçlarını elde etmeye gayret ediyoruz, çalışıyoruz. Tabii ki meselenin ilk adımı terör örgütünün kendisini feshetmesi ve artık silahsızlanma sürecinin başlamasıdır. Bununla ilgili adımların da atılmakta olduğunu görüyoruz. Sizler de takip ediyorsunuz. Mağaraların boşaltılması, silahların bırakılmasıyla ilgili süreç kendi yolunda devam ediyor. Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında oluşan kurul vasıtasıyla da sürecin nasıl ilerlediği, ne şekilde geliştiği tek tek dosyalar üzerinde değerlendirilerek yolumuza devam edeceğiz. Ardından da önümüzdeki günlerde TBMM bünyesinde, yine grubu olan partilerin tamamının katılımını sağlayacak bir teklifle izleme kurulunu oluşturacağız.”


Terörsüz Türkiye sürecinin aynı zamanda dünyada terörle mücadele konusunda bir Türkiye modeli oluşturduğunu vurgulayan Kurtulmuş, bu modelin de şu ana kadar güzel bir şekilde işletildiğini söyledi.


Kurtulmuş, “Ümit ederim en kısa zamanda terör bütün unsurlarıyla ve bütün sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılmış olur.” dedi.


Terörsüz bölgenin oluşturulması açısından da sürecin önem taşıdığını belirten Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:


“Bu süreç sadece bir yasa, sadece terör örgütüyle ilgili bir mesele olmanın ötesinde, bölgenin derlenip toparlanmasıyla ilgili de önemli ve tarihi bir adımdır. Terörsüz Türkiye sadece Türkiye’nin sınırlarıyla ilgili bir mesele değil, daha şimdiden bölge ülkelerinde hem Suriye’de hem Irak’ta hem diğer ülkelerde olumlu etkilerini gördüğümüz bir süreci başlatmıştır. Ümit ediyoruz ki Terörsüz Türkiye sürecinin gelişmesiyle birlikte terörsüz bölge dediğimiz husus da gerçekleşecek. Hem kardeşimiz, dostumuz Irak’ta hem de Suriye’de silahlı gruplar, milis gruplar tamamıyla devre dışı kalarak sadece devlet otoritesinin elinde silahın olduğu bir yapılanmaya doğru hızla gidilecektir.” şeklinde konuştu.


Türkiye’nin en büyük güçlerinden birisinin de Avrupa kıtası başta olmak üzere yurt dışında bulunan Türk toplumu olduğunu ifade eden Kurtulmuş, “Güçlü bir Türk diasporasının İtalya’da da olduğunu biliyoruz. Türkiye’nin kültürel diplomasi kurumlarının her yerde olduğu gibi burada da çalışmalarını güçlü bir şekilde sürdürmesini temenni ediyoruz.” dedi.


TBMM Başkanı Kurtulmuş, konuşmasının ardından katılımcıların sorularını yanıtladı.


Kurtulmuş, Türkiye’nin Roma Büyükelçisi Elif Çomoğlu Ülgen’i de ziyaret ederek çalışmaları hakkında bilgi aldı.


Kaynak: AA

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir