قلب قریزنە قارشی قریتیك اویاری: ریسك فاقتورلرنە دقّت!
قلب قریزنە قارشی قریتیك اویاری: ریسك فاقتورلرنە دقّت!
قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده دە گورمەیە باشلەدقلرنی بلیرتن طوغان، “أوزللکله صوڭ ییللردە ‘٤٠ یاشڭندهیدی، سپور یابییوردی، صاغلقلیدی قلب قریزندن عنیدەن أولدی’ سوزلرینی صیق دویییورز. اصلندە قلب طمار خستەلقلری دنیاده اڭ صیق أولوم نەدنی اما صوڭ ییللردە قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده گورویورز.” دییه قونوشدی.
طوغان، بونڭ تمل نەدننڭ هیپرتانسییون، شکر، قولستەرول یوکسكلگی، کیلو و سیغاره یا دە الکترونیك سیغاره قوللانیمی گبی ریسك فاقتورلرنڭ گیدرەك داها گنچ یاشلرە اینمەسیندن قایناقلانلاندیغینی دیلە گتیردی.
خستەلرڭ بلیرتی ویرمەدیگی زمان قلب قریزی گچیرمەیەجگینی دوشوندوغنە اشارت ایدن طوغان، “قلب قریزنڭ تمللری اصلندە خسته بزە گوگوس آغریسییله باشووردوغی زمان دگل، ٣٠ ییل أوڭجە آطیلییور. طمار سرتلگی یاقلاشیق ٥ ایلا ١٠ یاشلرنده باشلییور.” دیدی.
سیغاره و سیغاره أورونلرندن اوزاق طورمق گرکدیگنی افاده ایدن طوغان، الکترونیك سیغارەنڭ دە قلب قریزی و طمار خستەلقلرنده بویوك ریسك اولدیغنی وورغولادی.
حوموصیستەین، هیگه سهنسیتایڤ، وجوددەكی التهاب گوسترن جرپ یوکسكلگی، أینترلوکین گبی بعض بییوقیمیاسال بلیرتچلرڭ قلب قریزی ریسگینی آرتطیردیغینی بیلدیرن طوغان، شویله دوام ایتدی:
“قولاق ممەسیدەكی چاپراز چیزگی اولەرق بیلینن ‘فرانق اشارتینڭ قلب طمار خستەلقلری و قلب قریزی ایلە باغلانتیسنڭ اولدیغنی بیلییورز. قولاق ممەسینده ‘فرانق چیزگیسی’ گورولن کیشیلر داها چوق قلب قریزی گچیرەبیلییور آنجق فرانق چیزگیسنی بر طانی بلیرتجی اولەرق قبول ایتمك گرکییور. فرانق چیزگیسی یرینه تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنە باقدیرمق گرکییور.”
بل چورەسندە طوپلانان یاغین، اصلندە وجودده اولان طمار سرتلگینی و آرتمش التهاب ریسگینی گوستردیگنی بلیرتن طوغان، شونلری قید ایتدی:
“یورویوش یاپارق، بل چورەسنی اینجلتارك، أینسولین دیرنجینی قیرارق، قلب قریزی ریسگینی بلیرگین درجهده آزالتابیلیرز. قلب قریزی اصلندە دپرم گبیدر، أوڭجەدن بیلنمەز اما دپرم ایچون ناصل أوڭلم آلابیلییورسەك قلب قریزنە قارشی أوڭلم آلوب عمرمزنی اوزاتابیلیرز. تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنڭ فرقندە اولون. بونلری أولچتورڭ، قونترول آلتینە آلین. اونوتمایڭ کە بو ریسك فاقتورلری گنللکله سمپتومە نەدن اولماز. هفتەدە اڭ آز ٥-٦ گون، ٢٠-٣٠ دقیقە ٢ ایلا ٣ کیلومتره تمپولی یورویوشلر یاپڭ.”
“احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور”
طوغان، أوزللکله گوگوسڭ اورته بولگەسندە ویا قلبڭ أوزرندە باصقی، یانمه ویا آغیرلق حس، بونلرە اشلك ایدن صوغوق تەرلەمە، بولانتی، قوصمه گبی شکایتلر وارسە “طوش آلایم، براز أوزاناییم گچر” دوشونجەسینه قاپیلمادن، زمان غائب ایتمدن خستەخانەیە باشوورمق گرکدیگنی سویلەدی.
قلب قریزی گچیرن خستەیە نه قدر خیزلی مداخله ایدیلیرسە او قدر فضله قلب قاصینی قورتارابیلدكلرنە دقّدی چکن طوغان، سوزلرینی شویله تماملادی:
“قلب قریزی بلیرتیلری احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور. قلب قریزنده زمان اشیتدر قاس. سمپتوملر اولدیغندە خیزلیجە اڭ یاقین صاغلق قورولوشنە باشوورمق، أکگ چکدیرمك حیات قورتاریجی اولابیلیر. ستنت قویدوغمزنده، صو تأسیساتنڭ سادەجە طیقانیقلغی اولان بولومی اورتەدن قالدیرارق، گچیجی بر صو تأسیساتینی آچاراك، خستەنڭ حیاتنی قورتارمش اولییورز اما صو تأسیساتینی دگیشتیرمەییورز. طمار سیستممزدەكی خسارلانلانمالرڭ اولوشدیردیغی ایتکیلر دوام ایدییور. ستنت صوڭرەسی دە ریسكلر دوام ایدییور.”
قایناق: آه
Kalp krizine karşı kritik uyarı: Risk faktörlerine dikkat!
Kalp krizlerini daha genç yaşlarda da görmeye başladıklarını belirten Doğan, “Özellikle son yıllarda ’40 yaşındaydı, spor yapıyordu, sağlıklıydı kalp krizinden aniden öldü’ sözlerini sık duyuyoruz. Aslında kalp damar hastalıkları dünyada en sık ölüm nedeni ama son yıllarda kalp krizlerini daha genç yaşlarda görüyoruz.” diye konuştu.
Doğan, bunun temel nedeninin hipertansiyon, şeker, kolesterol yüksekliği, kilo ve sigara ya da elektronik sigara kullanımı gibi risk faktörlerinin giderek daha genç yaşlara inmesinden kaynaklandığını dile getirdi.
Hastaların belirti vermediği zaman kalp krizi geçirmeyeceğini düşündüğüne işaret eden Doğan, “Kalp krizinin temelleri aslında hasta bize göğüs ağrısıyla başvurduğu zaman değil, 30 yıl önce atılıyor. Damar sertliği yaklaşık 5 ila 10 yaşlarında başlıyor.” dedi.
Sigara ve sigara ürünlerinden uzak durmak gerektiğini ifade eden Doğan, elektronik sigaranın da kalp krizi ve damar hastalıklarında büyük risk olduğunu vurguladı.
Homosistein, high sensitive, vücuttaki iltihabı gösteren CRP yüksekliği, interlökin gibi bazı biyokimyasal belirteçlerin kalp krizi riskini arttırdığını bildiren Doğan, şöyle devam etti:
“Kulak memesindeki çapraz çizgi olarak bilinen ‘Frank işareti’nin kalp damar hastalıkları ve kalp krizi ile bağlantısının olduğunu biliyoruz. Kulak memesinde ‘Frank çizgisi’ görülen kişiler daha çok kalp krizi geçirebiliyor ancak Frank çizgisini bir tanı belirteci olarak kabul etmemek gerekiyor. Frank çizgisi yerine tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerine baktırmak gerekiyor.”
Bel çevresinde toplanan yağın, aslında vücutta olan damar sertliğini ve artmış iltihap riskini gösterdiğini belirten Doğan, şunları kaydetti:
“Yürüyüş yaparak, bel çevresini incelterek, insülin direncini kırarak, kalp krizi riskini belirgin derecede azaltabiliriz. Kalp krizi aslında deprem gibidir, önceden bilinemez ama deprem için nasıl önlem alabiliyorsak kalp krizine karşı önlem alıp ömrümüzü uzatabiliriz. Tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerinin farkında olun. Bunları ölçtürün, kontrol altına alın. Unutmayın ki bu risk faktörleri genellikle semptoma neden olmaz. Haftada en az 5-6 gün, 20-30 dakika 2 ila 3 kilometre tempolu yürüyüşler yapın.”
“İhmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor”
Doğan, özellikle göğsün orta bölgesinde veya kalbin üzerinde baskı, yanma veya ağırlık hissi, bunlara eşlik eden soğuk terleme, bulantı, kusma gibi şikayetler varsa “Duş alayım, biraz uzanayım geçer” düşüncesine kapılmadan, zaman kaybetmeden hastaneye başvurmak gerektiğini söyledi.
Kalp krizi geçiren hastaya ne kadar hızlı müdahale edilirse o kadar fazla kalp kasını kurtarabildiklerine dikkati çeken Doğan, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kalp krizi belirtileri ihmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor. Kalp krizinde zaman eşittir kas. Semptomlar olduğunda hızlıca en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak, EKG çektirmek hayat kurtarıcı olabilir. Stent koyduğumuzda, su tesisatının sadece tıkanıklığı olan bölümü ortadan kaldırarak, geçici bir su tesisatını açarak, hastanın hayatını kurtarmış oluyoruz ama su tesisatını değiştiremiyoruz. Damar sistemimizdeki hasarlanmaların oluşturduğu etkiler devam ediyor. Stent sonrası da riskler devam ediyor.”
Kaynak: AA
قلب قریزنە قارشی قریتیك اویاری: ریسك فاقتورلرنە دقّت!
آنطالیە آمەریقان خستەخانەسی قاردییولوژی اوزمانی پروف. در. اوموتدن طوغان، آه مخابرنە، صوڭ ییللردە دنیاده أولوملرڭ اڭ صیق نەدننڭ قلب و طمار خستەلقلری اولدیغنی سویلەدی.قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده دە گورمەیە باشلەدقلرنی بلیرتن طوغان، “أوزللکله صوڭ ییللردە ‘٤٠ یاشڭندهیدی، سپور یابییوردی، صاغلقلیدی قلب قریزندن عنیدەن أولدی’ سوزلرینی صیق دویییورز. اصلندە قلب طمار خستەلقلری دنیاده اڭ صیق أولوم نەدنی اما صوڭ ییللردە قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده گورویورز.” دییه قونوشدی.
طوغان، بونڭ تمل نەدننڭ هیپرتانسییون، شکر، قولستەرول یوکسكلگی، کیلو و سیغاره یا دە الکترونیك سیغاره قوللانیمی گبی ریسك فاقتورلرنڭ گیدرەك داها گنچ یاشلرە اینمەسیندن قایناقلانلاندیغینی دیلە گتیردی.
خستەلرڭ بلیرتی ویرمەدیگی زمان قلب قریزی گچیرمەیەجگینی دوشوندوغنە اشارت ایدن طوغان، “قلب قریزنڭ تمللری اصلندە خسته بزە گوگوس آغریسییله باشووردوغی زمان دگل، ٣٠ ییل أوڭجە آطیلییور. طمار سرتلگی یاقلاشیق ٥ ایلا ١٠ یاشلرنده باشلییور.” دیدی.
سیغاره و سیغاره أورونلرندن اوزاق طورمق گرکدیگنی افاده ایدن طوغان، الکترونیك سیغارەنڭ دە قلب قریزی و طمار خستەلقلرنده بویوك ریسك اولدیغنی وورغولادی.
حوموصیستەین، هیگه سهنسیتایڤ، وجوددەكی التهاب گوسترن جرپ یوکسكلگی، أینترلوکین گبی بعض بییوقیمیاسال بلیرتچلرڭ قلب قریزی ریسگینی آرتطیردیغینی بیلدیرن طوغان، شویله دوام ایتدی:
“قولاق ممەسیدەكی چاپراز چیزگی اولەرق بیلینن ‘فرانق اشارتینڭ قلب طمار خستەلقلری و قلب قریزی ایلە باغلانتیسنڭ اولدیغنی بیلییورز. قولاق ممەسینده ‘فرانق چیزگیسی’ گورولن کیشیلر داها چوق قلب قریزی گچیرەبیلییور آنجق فرانق چیزگیسنی بر طانی بلیرتجی اولەرق قبول ایتمك گرکییور. فرانق چیزگیسی یرینه تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنە باقدیرمق گرکییور.”
بل چورەسندە طوپلانان یاغین، اصلندە وجودده اولان طمار سرتلگینی و آرتمش التهاب ریسگینی گوستردیگنی بلیرتن طوغان، شونلری قید ایتدی:
“یورویوش یاپارق، بل چورەسنی اینجلتارك، أینسولین دیرنجینی قیرارق، قلب قریزی ریسگینی بلیرگین درجهده آزالتابیلیرز. قلب قریزی اصلندە دپرم گبیدر، أوڭجەدن بیلنمەز اما دپرم ایچون ناصل أوڭلم آلابیلییورسەك قلب قریزنە قارشی أوڭلم آلوب عمرمزنی اوزاتابیلیرز. تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنڭ فرقندە اولون. بونلری أولچتورڭ، قونترول آلتینە آلین. اونوتمایڭ کە بو ریسك فاقتورلری گنللکله سمپتومە نەدن اولماز. هفتەدە اڭ آز ٥-٦ گون، ٢٠-٣٠ دقیقە ٢ ایلا ٣ کیلومتره تمپولی یورویوشلر یاپڭ.”
“احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور”
طوغان، أوزللکله گوگوسڭ اورته بولگەسندە ویا قلبڭ أوزرندە باصقی، یانمه ویا آغیرلق حس، بونلرە اشلك ایدن صوغوق تەرلەمە، بولانتی، قوصمه گبی شکایتلر وارسە “طوش آلایم، براز أوزاناییم گچر” دوشونجەسینه قاپیلمادن، زمان غائب ایتمدن خستەخانەیە باشوورمق گرکدیگنی سویلەدی.
قلب قریزی گچیرن خستەیە نه قدر خیزلی مداخله ایدیلیرسە او قدر فضله قلب قاصینی قورتارابیلدكلرنە دقّدی چکن طوغان، سوزلرینی شویله تماملادی:
“قلب قریزی بلیرتیلری احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور. قلب قریزنده زمان اشیتدر قاس. سمپتوملر اولدیغندە خیزلیجە اڭ یاقین صاغلق قورولوشنە باشوورمق، أکگ چکدیرمك حیات قورتاریجی اولابیلیر. ستنت قویدوغمزنده، صو تأسیساتنڭ سادەجە طیقانیقلغی اولان بولومی اورتەدن قالدیرارق، گچیجی بر صو تأسیساتینی آچاراك، خستەنڭ حیاتنی قورتارمش اولییورز اما صو تأسیساتینی دگیشتیرمەییورز. طمار سیستممزدەكی خسارلانلانمالرڭ اولوشدیردیغی ایتکیلر دوام ایدییور. ستنت صوڭرەسی دە ریسكلر دوام ایدییور.”
قایناق: آه
Kalp krizine karşı kritik uyarı: Risk faktörlerine dikkat!
Antalya Amerikan Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Umuttan Doğan, AA muhabirine, son yıllarda dünyada ölümlerin en sık nedeninin kalp ve damar hastalıkları olduğunu söyledi.Kalp krizlerini daha genç yaşlarda da görmeye başladıklarını belirten Doğan, “Özellikle son yıllarda ’40 yaşındaydı, spor yapıyordu, sağlıklıydı kalp krizinden aniden öldü’ sözlerini sık duyuyoruz. Aslında kalp damar hastalıkları dünyada en sık ölüm nedeni ama son yıllarda kalp krizlerini daha genç yaşlarda görüyoruz.” diye konuştu.
Doğan, bunun temel nedeninin hipertansiyon, şeker, kolesterol yüksekliği, kilo ve sigara ya da elektronik sigara kullanımı gibi risk faktörlerinin giderek daha genç yaşlara inmesinden kaynaklandığını dile getirdi.
Hastaların belirti vermediği zaman kalp krizi geçirmeyeceğini düşündüğüne işaret eden Doğan, “Kalp krizinin temelleri aslında hasta bize göğüs ağrısıyla başvurduğu zaman değil, 30 yıl önce atılıyor. Damar sertliği yaklaşık 5 ila 10 yaşlarında başlıyor.” dedi.
Sigara ve sigara ürünlerinden uzak durmak gerektiğini ifade eden Doğan, elektronik sigaranın da kalp krizi ve damar hastalıklarında büyük risk olduğunu vurguladı.
Homosistein, high sensitive, vücuttaki iltihabı gösteren CRP yüksekliği, interlökin gibi bazı biyokimyasal belirteçlerin kalp krizi riskini arttırdığını bildiren Doğan, şöyle devam etti:
“Kulak memesindeki çapraz çizgi olarak bilinen ‘Frank işareti’nin kalp damar hastalıkları ve kalp krizi ile bağlantısının olduğunu biliyoruz. Kulak memesinde ‘Frank çizgisi’ görülen kişiler daha çok kalp krizi geçirebiliyor ancak Frank çizgisini bir tanı belirteci olarak kabul etmemek gerekiyor. Frank çizgisi yerine tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerine baktırmak gerekiyor.”
Bel çevresinde toplanan yağın, aslında vücutta olan damar sertliğini ve artmış iltihap riskini gösterdiğini belirten Doğan, şunları kaydetti:
“Yürüyüş yaparak, bel çevresini incelterek, insülin direncini kırarak, kalp krizi riskini belirgin derecede azaltabiliriz. Kalp krizi aslında deprem gibidir, önceden bilinemez ama deprem için nasıl önlem alabiliyorsak kalp krizine karşı önlem alıp ömrümüzü uzatabiliriz. Tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerinin farkında olun. Bunları ölçtürün, kontrol altına alın. Unutmayın ki bu risk faktörleri genellikle semptoma neden olmaz. Haftada en az 5-6 gün, 20-30 dakika 2 ila 3 kilometre tempolu yürüyüşler yapın.”
“İhmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor”
Doğan, özellikle göğsün orta bölgesinde veya kalbin üzerinde baskı, yanma veya ağırlık hissi, bunlara eşlik eden soğuk terleme, bulantı, kusma gibi şikayetler varsa “Duş alayım, biraz uzanayım geçer” düşüncesine kapılmadan, zaman kaybetmeden hastaneye başvurmak gerektiğini söyledi.
Kalp krizi geçiren hastaya ne kadar hızlı müdahale edilirse o kadar fazla kalp kasını kurtarabildiklerine dikkati çeken Doğan, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kalp krizi belirtileri ihmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor. Kalp krizinde zaman eşittir kas. Semptomlar olduğunda hızlıca en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak, EKG çektirmek hayat kurtarıcı olabilir. Stent koyduğumuzda, su tesisatının sadece tıkanıklığı olan bölümü ortadan kaldırarak, geçici bir su tesisatını açarak, hastanın hayatını kurtarmış oluyoruz ama su tesisatını değiştiremiyoruz. Damar sistemimizdeki hasarlanmaların oluşturduğu etkiler devam ediyor. Stent sonrası da riskler devam ediyor.”
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
آنطالیە آمەریقان خستەخانەسی قاردییولوژی اوزمانی پروف. در. اوموتدن طوغان، آه مخابرنە، صوڭ ییللردە دنیاده أولوملرڭ اڭ صیق نەدننڭ قلب و طمار خستەلقلری اولدیغنی سویلەدی.
قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده دە گورمەیە باشلەدقلرنی بلیرتن طوغان، “أوزللکله صوڭ ییللردە ‘٤٠ یاشڭندهیدی، سپور یابییوردی، صاغلقلیدی قلب قریزندن عنیدەن أولدی’ سوزلرینی صیق دویییورز. اصلندە قلب طمار خستەلقلری دنیاده اڭ صیق أولوم نەدنی اما صوڭ ییللردە قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده گورویورز.” دییه قونوشدی.
طوغان، بونڭ تمل نەدننڭ هیپرتانسییون، شکر، قولستەرول یوکسكلگی، کیلو و سیغاره یا دە الکترونیك سیغاره قوللانیمی گبی ریسك فاقتورلرنڭ گیدرەك داها گنچ یاشلرە اینمەسیندن قایناقلانلاندیغینی دیلە گتیردی.
خستەلرڭ بلیرتی ویرمەدیگی زمان قلب قریزی گچیرمەیەجگینی دوشوندوغنە اشارت ایدن طوغان، “قلب قریزنڭ تمللری اصلندە خسته بزە گوگوس آغریسییله باشووردوغی زمان دگل، ٣٠ ییل أوڭجە آطیلییور. طمار سرتلگی یاقلاشیق ٥ ایلا ١٠ یاشلرنده باشلییور.” دیدی.
سیغاره و سیغاره أورونلرندن اوزاق طورمق گرکدیگنی افاده ایدن طوغان، الکترونیك سیغارەنڭ دە قلب قریزی و طمار خستەلقلرنده بویوك ریسك اولدیغنی وورغولادی.
حوموصیستەین، هیگه سهنسیتایڤ، وجوددەكی التهاب گوسترن جرپ یوکسكلگی، أینترلوکین گبی بعض بییوقیمیاسال بلیرتچلرڭ قلب قریزی ریسگینی آرتطیردیغینی بیلدیرن طوغان، شویله دوام ایتدی:
“قولاق ممەسیدەكی چاپراز چیزگی اولەرق بیلینن ‘فرانق اشارتینڭ قلب طمار خستەلقلری و قلب قریزی ایلە باغلانتیسنڭ اولدیغنی بیلییورز. قولاق ممەسینده ‘فرانق چیزگیسی’ گورولن کیشیلر داها چوق قلب قریزی گچیرەبیلییور آنجق فرانق چیزگیسنی بر طانی بلیرتجی اولەرق قبول ایتمك گرکییور. فرانق چیزگیسی یرینه تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنە باقدیرمق گرکییور.”
بل چورەسندە طوپلانان یاغین، اصلندە وجودده اولان طمار سرتلگینی و آرتمش التهاب ریسگینی گوستردیگنی بلیرتن طوغان، شونلری قید ایتدی:
“یورویوش یاپارق، بل چورەسنی اینجلتارك، أینسولین دیرنجینی قیرارق، قلب قریزی ریسگینی بلیرگین درجهده آزالتابیلیرز. قلب قریزی اصلندە دپرم گبیدر، أوڭجەدن بیلنمەز اما دپرم ایچون ناصل أوڭلم آلابیلییورسەك قلب قریزنە قارشی أوڭلم آلوب عمرمزنی اوزاتابیلیرز. تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنڭ فرقندە اولون. بونلری أولچتورڭ، قونترول آلتینە آلین. اونوتمایڭ کە بو ریسك فاقتورلری گنللکله سمپتومە نەدن اولماز. هفتەدە اڭ آز ٥-٦ گون، ٢٠-٣٠ دقیقە ٢ ایلا ٣ کیلومتره تمپولی یورویوشلر یاپڭ.”
“احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور”
طوغان، أوزللکله گوگوسڭ اورته بولگەسندە ویا قلبڭ أوزرندە باصقی، یانمه ویا آغیرلق حس، بونلرە اشلك ایدن صوغوق تەرلەمە، بولانتی، قوصمه گبی شکایتلر وارسە “طوش آلایم، براز أوزاناییم گچر” دوشونجەسینه قاپیلمادن، زمان غائب ایتمدن خستەخانەیە باشوورمق گرکدیگنی سویلەدی.
قلب قریزی گچیرن خستەیە نه قدر خیزلی مداخله ایدیلیرسە او قدر فضله قلب قاصینی قورتارابیلدكلرنە دقّدی چکن طوغان، سوزلرینی شویله تماملادی:
“قلب قریزی بلیرتیلری احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور. قلب قریزنده زمان اشیتدر قاس. سمپتوملر اولدیغندە خیزلیجە اڭ یاقین صاغلق قورولوشنە باشوورمق، أکگ چکدیرمك حیات قورتاریجی اولابیلیر. ستنت قویدوغمزنده، صو تأسیساتنڭ سادەجە طیقانیقلغی اولان بولومی اورتەدن قالدیرارق، گچیجی بر صو تأسیساتینی آچاراك، خستەنڭ حیاتنی قورتارمش اولییورز اما صو تأسیساتینی دگیشتیرمەییورز. طمار سیستممزدەكی خسارلانلانمالرڭ اولوشدیردیغی ایتکیلر دوام ایدییور. ستنت صوڭرەسی دە ریسكلر دوام ایدییور.”
قایناق: آه
Antalya Amerikan Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Umuttan Doğan, AA muhabirine, son yıllarda dünyada ölümlerin en sık nedeninin kalp ve damar hastalıkları olduğunu söyledi.
Kalp krizlerini daha genç yaşlarda da görmeye başladıklarını belirten Doğan, “Özellikle son yıllarda ’40 yaşındaydı, spor yapıyordu, sağlıklıydı kalp krizinden aniden öldü’ sözlerini sık duyuyoruz. Aslında kalp damar hastalıkları dünyada en sık ölüm nedeni ama son yıllarda kalp krizlerini daha genç yaşlarda görüyoruz.” diye konuştu.
Doğan, bunun temel nedeninin hipertansiyon, şeker, kolesterol yüksekliği, kilo ve sigara ya da elektronik sigara kullanımı gibi risk faktörlerinin giderek daha genç yaşlara inmesinden kaynaklandığını dile getirdi.
Hastaların belirti vermediği zaman kalp krizi geçirmeyeceğini düşündüğüne işaret eden Doğan, “Kalp krizinin temelleri aslında hasta bize göğüs ağrısıyla başvurduğu zaman değil, 30 yıl önce atılıyor. Damar sertliği yaklaşık 5 ila 10 yaşlarında başlıyor.” dedi.
Sigara ve sigara ürünlerinden uzak durmak gerektiğini ifade eden Doğan, elektronik sigaranın da kalp krizi ve damar hastalıklarında büyük risk olduğunu vurguladı.
Homosistein, high sensitive, vücuttaki iltihabı gösteren CRP yüksekliği, interlökin gibi bazı biyokimyasal belirteçlerin kalp krizi riskini arttırdığını bildiren Doğan, şöyle devam etti:
“Kulak memesindeki çapraz çizgi olarak bilinen ‘Frank işareti’nin kalp damar hastalıkları ve kalp krizi ile bağlantısının olduğunu biliyoruz. Kulak memesinde ‘Frank çizgisi’ görülen kişiler daha çok kalp krizi geçirebiliyor ancak Frank çizgisini bir tanı belirteci olarak kabul etmemek gerekiyor. Frank çizgisi yerine tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerine baktırmak gerekiyor.”
Bel çevresinde toplanan yağın, aslında vücutta olan damar sertliğini ve artmış iltihap riskini gösterdiğini belirten Doğan, şunları kaydetti:
“Yürüyüş yaparak, bel çevresini incelterek, insülin direncini kırarak, kalp krizi riskini belirgin derecede azaltabiliriz. Kalp krizi aslında deprem gibidir, önceden bilinemez ama deprem için nasıl önlem alabiliyorsak kalp krizine karşı önlem alıp ömrümüzü uzatabiliriz. Tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerinin farkında olun. Bunları ölçtürün, kontrol altına alın. Unutmayın ki bu risk faktörleri genellikle semptoma neden olmaz. Haftada en az 5-6 gün, 20-30 dakika 2 ila 3 kilometre tempolu yürüyüşler yapın.”
“İhmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor”
Doğan, özellikle göğsün orta bölgesinde veya kalbin üzerinde baskı, yanma veya ağırlık hissi, bunlara eşlik eden soğuk terleme, bulantı, kusma gibi şikayetler varsa “Duş alayım, biraz uzanayım geçer” düşüncesine kapılmadan, zaman kaybetmeden hastaneye başvurmak gerektiğini söyledi.
Kalp krizi geçiren hastaya ne kadar hızlı müdahale edilirse o kadar fazla kalp kasını kurtarabildiklerine dikkati çeken Doğan, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kalp krizi belirtileri ihmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor. Kalp krizinde zaman eşittir kas. Semptomlar olduğunda hızlıca en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak, EKG çektirmek hayat kurtarıcı olabilir. Stent koyduğumuzda, su tesisatının sadece tıkanıklığı olan bölümü ortadan kaldırarak, geçici bir su tesisatını açarak, hastanın hayatını kurtarmış oluyoruz ama su tesisatını değiştiremiyoruz. Damar sistemimizdeki hasarlanmaların oluşturduğu etkiler devam ediyor. Stent sonrası da riskler devam ediyor.”
Kaynak: AA

Bir yanıt yazın