قلب قریزنە قارشی قریتیك اویاری: ریسك فاقتورلرنە دقّت! – Kalp krizine karşı kritik uyarı: Risk faktörlerine dikkat!

tmptitle görseli
📜 Hibrit İçerik: Osmanlıca & Latinize Transkripsiyon

قلب قریزنە قارشی قریتیك اویاری: ریسك فاقتورلرنە دقّت!

Kalp krizine karşı kritik uyarı: Risk faktörlerine dikkat!
آنطالیەAntalya آمەریقانAmerikan خستەخانەسیHastanesi قاردییولوژیKardiyoloji اوزمانیUzmanı پروف.Prof. در.Dr. اوموتدنUmuttan طوغان،Doğan, آهAA مخابرنە،muhabirine, صوڭson ییللردەyıllarda دنیادهdünyada أولوملرڭölümlerin اڭen صیقsık نەدننڭnedeninin قلبkalp وve طمارdamar خستەلقلریhastalıkları اولدیغنیolduğunu سویلەدی.söyledi.
قلبKalp قریزلرنیkrizlerini داهاdaha گنچgenç یاشلردهyaşlarda دەda گورمەیەgörmeye باشلەدقلرنیbaşladıklarını بلیرتنbelirten طوغان،Doğan, "أوزللکله"Özellikle صوڭson ییللردەyıllarda '٤٠'40 یاشڭندهیدی،yaşındaydı, سپورspor یابییوردی،yapıyordu, صاغلقلیدیsağlıklıydı قلبkalp قریزندنkrizinden عنیدەنaniden أولدی'öldü' سوزلرینیsözlerini صیقsık دویییورز.duyuyoruz. اصلندەAslında قلبkalp طمارdamar خستەلقلریhastalıkları دنیادهdünyada اڭen صیقsık أولومölüm نەدنیnedeni اماama صوڭson ییللردەyıllarda قلبkalp قریزلرنیkrizlerini داهاdaha گنچgenç یاشلردهyaşlarda گورویورز."görüyoruz." دییهdiye قونوشدی.konuştu.
طوغان،Doğan, بونڭbunun تملtemel نەدننڭnedeninin هیپرتانسییون،hipertansiyon, شکر،şeker, قولستەرولkolesterol یوکسكلگی،yüksekliği, کیلوkilo وve سیغارهsigara یاya دەda الکترونیكelektronik سیغارهsigara قوللانیمیkullanımı گبیgibi ریسكrisk فاقتورلرنڭfaktörlerinin گیدرەكgiderek داهاdaha گنچgenç یاشلرەyaşlara اینمەسیندنinmesinden قایناقلانلاندیغینیkaynaklandığını دیلەdile گتیردی.getirdi.
خستەلرڭHastaların بلیرتیbelirti ویرمەدیگیvermediği زمانzaman قلبkalp قریزیkrizi گچیرمەیەجگینیgeçirmeyeceğini دوشوندوغنەdüşündüğüne اشارتişaret ایدنeden طوغان،Doğan, "قلب"Kalp قریزنڭkrizinin تمللریtemelleri اصلندەaslında خستهhasta بزەbize گوگوسgöğüs آغریسییلهağrısıyla باشووردوغیbaşvurduğu زمانzaman دگل،değil, ٣٠30 ییلyıl أوڭجەönce آطیلییور.atılıyor. طمارDamar سرتلگیsertliği یاقلاشیقyaklaşık ٥5 ایلاila ١٠10 یاشلرندهyaşlarında باشلییور."başlıyor." دیدی.dedi.
سیغارهSigara وve سیغارهsigara أورونلرندنürünlerinden اوزاقuzak طورمقdurmak گرکدیگنیgerektiğini افادهifade ایدنeden طوغان،Doğan, الکترونیكelektronik سیغارەنڭsigaranın دەda قلبkalp قریزیkrizi وve طمارdamar خستەلقلرندهhastalıklarında بویوكbüyük ریسكrisk اولدیغنیolduğunu وورغولادی.vurguladı.
حوموصیستەین،Homosistein, هیگهhigh سهنسیتایڤ،sensitive, وجوددەكیvücuttaki التهابiltihabı گوسترنgösteren جرپCRP یوکسكلگی،yüksekliği, أینترلوکینinterlökin گبیgibi بعضbazı بییوقیمیاسالbiyokimyasal بلیرتچلرڭbelirteçlerin قلبkalp قریزیkrizi ریسگینیriskini آرتطیردیغینیarttırdığını بیلدیرنbildiren طوغان،Doğan, شویلهşöyle دوامdevam ایتدی:etti:
"قولاق"Kulak ممەسیدەكیmemesindeki چاپرازçapraz چیزگیçizgi اولەرقolarak بیلیننbilinen 'فرانق'Frank اشارتینڭişareti'nin قلبkalp طمارdamar خستەلقلریhastalıkları وve قلبkalp قریزیkrizi ایلەile باغلانتیسنڭbağlantısının اولدیغنیolduğunu بیلییورز.biliyoruz. قولاقKulak ممەسیندهmemesinde 'فرانق'Frank چیزگیسی'çizgisi' گورولنgörülen کیشیلرkişiler داهاdaha چوقçok قلبkalp قریزیkrizi گچیرەبیلییورgeçirebiliyor آنجقancak فرانقFrank چیزگیسنیçizgisini برbir طانیtanı بلیرتجیbelirteci اولەرقolarak قبولkabul ایتمكetmemek گرکییور.gerekiyor. فرانقFrank چیزگیسیçizgisi یرینهyerine تانسییون،tansiyon, شکر،şeker, قولستەرولkolesterol گبیgibi ریسكrisk فاقتورلرنەfaktörlerine باقدیرمقbaktırmak گرکییور."gerekiyor."
بلBel چورەسندەçevresinde طوپلانانtoplanan یاغین،yağın, اصلندەaslında وجوددهvücutta اولانolan طمارdamar سرتلگینیsertliğini وve آرتمشartmış التهابiltihap ریسگینیriskini گوستردیگنیgösterdiğini بلیرتنbelirten طوغان،Doğan, شونلریşunları قید  ایتدی:kaydetti:
"یورویوش"Yürüyüş یاپارق،yaparak, بلbel چورەسنیçevresini اینجلتارك،incelterek, أینسولینinsülin دیرنجینیdirencini قیرارق،kırarak, قلبkalp قریزیkrizi ریسگینیriskini بلیرگینbelirgin درجهدهderecede آزالتابیلیرز.azaltabiliriz. قلبKalp قریزیkrizi اصلندەaslında دپرمdeprem گبیدر،gibidir, أوڭجەدنönceden بیلنمەزbilinemez اماama دپرمdeprem ایچونiçin ناصلnasıl أوڭلمönlem آلابیلییورسەكalabiliyorsak قلبkalp قریزنەkrizine قارشیkarşı أوڭلمönlem آلوبalıp عمرمزنیömrümüzü اوزاتابیلیرز.uzatabiliriz. تانسییون،Tansiyon, شکر،şeker, قولستەرولkolesterol گبیgibi ریسكrisk فاقتورلرنڭfaktörlerinin فرقندەfarkında اولون.olun. بونلریBunları أولچتورڭ،ölçtürün, قونترولkontrol آلتینەaltına آلین.alın. اونوتمایڭUnutmayın کەki بوbu ریسكrisk فاقتورلریfaktörleri گنللکلهgenellikle سمپتومەsemptoma نەدنneden اولماز.olmaz. هفتەدەHaftada اڭen آزaz ٥-٦5-6 گون،gün, ٢٠-٣٠20-30 دقیقەdakika ٢2 ایلاila ٣3 کیلومترهkilometre تمپولیtempolu یورویوشلرyürüyüşler یاپڭ."yapın."
"احمال"İhmal ایدیلیرسەedilirse گریgeriye یە  دونوشوdönüşü اولمایانolmayan خسارلانلانمالرەhasarlanmalara سببsebep اولویور"oluyor"
طوغان،Doğan, أوزللکلهözellikle گوگوسڭgöğsün اورتهorta بولگەسندەbölgesinde ویاveya قلبڭkalbin أوزرندەüzerinde باصقی،baskı, یانمهyanma ویاveya آغیرلقağırlık حس،hissi, بونلرەbunlara اشلكeşlik ایدنeden صوغوقsoğuk تەرلەمە،terleme, بولانتی،bulantı, قوصمهkusma گبیgibi شکایتلرşikayetler وارسەvarsa "طوش"Duş آلایم،alayım, برازbiraz أوزاناییمuzanayım گچر"geçer" دوشونجەسینهdüşüncesine قاپیلمادن،kapılmadan, زمان  غائبzaman ایتمدنkaybetmeden خستەخانەیەhastaneye باشوورمقbaşvurmak گرکدیگنیgerektiğini سویلەدی.söyledi.
قلبKalp قریزیkrizi گچیرنgeçiren خستەیەhastaya نهne قدرkadar خیزلیhızlı مداخلهmüdahale ایدیلیرسەedilirse اوo قدرkadar فضلهfazla قلبkalp قاصینیkasını قورتارابیلدكلرنەkurtarabildiklerine دقّدیdikkati چکنçeken طوغان،Doğan, سوزلرینیsözlerini شویلهşöyle تماملادی:tamamladı:
"قلب"Kalp قریزیkrizi بلیرتیلریbelirtileri احمالihmal ایدیلیرسەedilirse گریgeriye یە  دونوشوdönüşü اولمایانolmayan خسارلانلانمالرەhasarlanmalara سببsebep اولویور.oluyor. قلبKalp قریزندهkrizinde زمانzaman اشیتدرeşittir قاس.kas. سمپتوملرSemptomlar اولدیغندەolduğunda خیزلیجەhızlıca اڭen یاقینyakın صاغلقsağlık قورولوشنەkuruluşuna باشوورمق،başvurmak, أکگEKG چکدیرمكçektirmek حیاتhayat قورتاریجیkurtarıcı اولابیلیر.olabilir. ستنتStent قویدوغمزنده،koyduğumuzda, صوsu تأسیساتنڭtesisatının سادەجەsadece طیقانیقلغیtıkanıklığı اولانolan بولومیbölümü اورتەدنortadan قالدیرارق،kaldırarak, گچیجیgeçici برbir صوsu تأسیساتینیtesisatını آچاراك،açarak, خستەنڭhastanın حیاتنیhayatını قورتارمشkurtarmış اولییورزoluyoruz اماama صوsu تأسیساتینیtesisatını دگیشتیرمەییورز.değiştiremiyoruz. طمارDamar سیستممزدەكیsistemimizdeki خسارلانلانمالرڭhasarlanmaların اولوشدیردیغیoluşturduğu ایتکیلرetkiler دوامdevam ایدییور.ediyor. ستنتStent صوڭرەسیsonrası دەda ریسكلرriskler دوامdevam ایدییور."ediyor."
قایناق:Kaynak: آهAA

قلب قریزنە قارشی قریتیك اویاری: ریسك فاقتورلرنە دقّت!

آنطالیە آمەریقان خستەخانەسی قاردییولوژی اوزمانی پروف. در. اوموتدن طوغان، آه مخابرنە، صوڭ ییللردە دنیاده أولوملرڭ اڭ صیق نەدننڭ قلب و طمار خستەلقلری اولدیغنی سویلەدی.

قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده دە گورمەیە باشلەدقلرنی بلیرتن طوغان، “أوزللکله صوڭ ییللردە ‘٤٠ یاشڭندهیدی، سپور یابییوردی، صاغلقلیدی قلب قریزندن عنیدەن أولدی’ سوزلرینی صیق دویییورز. اصلندە قلب طمار خستەلقلری دنیاده اڭ صیق أولوم نەدنی اما صوڭ ییللردە قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده گورویورز.” دییه قونوشدی.

طوغان، بونڭ تمل نەدننڭ هیپرتانسییون، شکر، قولستەرول یوکسكلگی، کیلو و سیغاره یا دە الکترونیك سیغاره قوللانیمی گبی ریسك فاقتورلرنڭ گیدرەك داها گنچ یاشلرە اینمەسیندن قایناقلانلاندیغینی دیلە گتیردی.

خستەلرڭ بلیرتی ویرمەدیگی زمان قلب قریزی گچیرمەیەجگینی دوشوندوغنە اشارت ایدن طوغان، “قلب قریزنڭ تمللری اصلندە خسته بزە گوگوس آغریسییله باشووردوغی زمان دگل، ٣٠ ییل أوڭجە آطیلییور. طمار سرتلگی یاقلاشیق ٥ ایلا ١٠ یاشلرنده باشلییور.” دیدی.

سیغاره و سیغاره أورونلرندن اوزاق طورمق گرکدیگنی افاده ایدن طوغان، الکترونیك سیغارەنڭ دە قلب قریزی و طمار خستەلقلرنده بویوك ریسك اولدیغنی وورغولادی.

حوموصیستەین، هیگه سهنسیتایڤ، وجوددەكی التهاب گوسترن جرپ یوکسكلگی، أینترلوکین گبی بعض بییوقیمیاسال بلیرتچلرڭ قلب قریزی ریسگینی آرتطیردیغینی بیلدیرن طوغان، شویله دوام ایتدی:

“قولاق ممەسیدەكی چاپراز چیزگی اولەرق بیلینن ‘فرانق اشارتینڭ قلب طمار خستەلقلری و قلب قریزی ایلە باغلانتیسنڭ اولدیغنی بیلییورز. قولاق ممەسینده ‘فرانق چیزگیسی’ گورولن کیشیلر داها چوق قلب قریزی گچیرەبیلییور آنجق فرانق چیزگیسنی بر طانی بلیرتجی اولەرق قبول ایتمك گرکییور. فرانق چیزگیسی یرینه تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنە باقدیرمق گرکییور.”

بل چورەسندە طوپلانان یاغین، اصلندە وجودده اولان طمار سرتلگینی و آرتمش التهاب ریسگینی گوستردیگنی بلیرتن طوغان، شونلری قید ایتدی:

“یورویوش یاپارق، بل چورەسنی اینجلتارك، أینسولین دیرنجینی قیرارق، قلب قریزی ریسگینی بلیرگین درجهده آزالتابیلیرز. قلب قریزی اصلندە دپرم گبیدر، أوڭجەدن بیلنمەز اما دپرم ایچون ناصل أوڭلم آلابیلییورسەك قلب قریزنە قارشی أوڭلم آلوب عمرمزنی اوزاتابیلیرز. تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنڭ فرقندە اولون. بونلری أولچتورڭ، قونترول آلتینە آلین. اونوتمایڭ کە بو ریسك فاقتورلری گنللکله سمپتومە نەدن اولماز. هفتەدە اڭ آز ٥-٦ گون، ٢٠-٣٠ دقیقە ٢ ایلا ٣ کیلومتره تمپولی یورویوشلر یاپڭ.”

“احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور”

طوغان، أوزللکله گوگوسڭ اورته بولگەسندە ویا قلبڭ أوزرندە باصقی، یانمه ویا آغیرلق حس، بونلرە اشلك ایدن صوغوق تەرلەمە، بولانتی، قوصمه گبی شکایتلر وارسە “طوش آلایم، براز أوزاناییم گچر” دوشونجەسینه قاپیلمادن، زمان غائب ایتمدن خستەخانەیە باشوورمق گرکدیگنی سویلەدی.

قلب قریزی گچیرن خستەیە نه قدر خیزلی مداخله ایدیلیرسە او قدر فضله قلب قاصینی قورتارابیلدكلرنە دقّدی چکن طوغان، سوزلرینی شویله تماملادی:

“قلب قریزی بلیرتیلری احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور. قلب قریزنده زمان اشیتدر قاس. سمپتوملر اولدیغندە خیزلیجە اڭ یاقین صاغلق قورولوشنە باشوورمق، أکگ چکدیرمك حیات قورتاریجی اولابیلیر. ستنت قویدوغمزنده، صو تأسیساتنڭ سادەجە طیقانیقلغی اولان بولومی اورتەدن قالدیرارق، گچیجی بر صو تأسیساتینی آچاراك، خستەنڭ حیاتنی قورتارمش اولییورز اما صو تأسیساتینی دگیشتیرمەییورز. طمار سیستممزدەكی خسارلانلانمالرڭ اولوشدیردیغی ایتکیلر دوام ایدییور. ستنت صوڭرەسی دە ریسكلر دوام ایدییور.”

قایناق: آه

Kalp krizine karşı kritik uyarı: Risk faktörlerine dikkat!

Antalya Amerikan Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Umuttan Doğan, AA muhabirine, son yıllarda dünyada ölümlerin en sık nedeninin kalp ve damar hastalıkları olduğunu söyledi.

Kalp krizlerini daha genç yaşlarda da görmeye başladıklarını belirten Doğan, “Özellikle son yıllarda ’40 yaşındaydı, spor yapıyordu, sağlıklıydı kalp krizinden aniden öldü’ sözlerini sık duyuyoruz. Aslında kalp damar hastalıkları dünyada en sık ölüm nedeni ama son yıllarda kalp krizlerini daha genç yaşlarda görüyoruz.” diye konuştu.

Doğan, bunun temel nedeninin hipertansiyon, şeker, kolesterol yüksekliği, kilo ve sigara ya da elektronik sigara kullanımı gibi risk faktörlerinin giderek daha genç yaşlara inmesinden kaynaklandığını dile getirdi.

Hastaların belirti vermediği zaman kalp krizi geçirmeyeceğini düşündüğüne işaret eden Doğan, “Kalp krizinin temelleri aslında hasta bize göğüs ağrısıyla başvurduğu zaman değil, 30 yıl önce atılıyor. Damar sertliği yaklaşık 5 ila 10 yaşlarında başlıyor.” dedi.

Sigara ve sigara ürünlerinden uzak durmak gerektiğini ifade eden Doğan, elektronik sigaranın da kalp krizi ve damar hastalıklarında büyük risk olduğunu vurguladı.

Homosistein, high sensitive, vücuttaki iltihabı gösteren CRP yüksekliği, interlökin gibi bazı biyokimyasal belirteçlerin kalp krizi riskini arttırdığını bildiren Doğan, şöyle devam etti:

“Kulak memesindeki çapraz çizgi olarak bilinen ‘Frank işareti’nin kalp damar hastalıkları ve kalp krizi ile bağlantısının olduğunu biliyoruz. Kulak memesinde ‘Frank çizgisi’ görülen kişiler daha çok kalp krizi geçirebiliyor ancak Frank çizgisini bir tanı belirteci olarak kabul etmemek gerekiyor. Frank çizgisi yerine tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerine baktırmak gerekiyor.”

Bel çevresinde toplanan yağın, aslında vücutta olan damar sertliğini ve artmış iltihap riskini gösterdiğini belirten Doğan, şunları kaydetti:

“Yürüyüş yaparak, bel çevresini incelterek, insülin direncini kırarak, kalp krizi riskini belirgin derecede azaltabiliriz. Kalp krizi aslında deprem gibidir, önceden bilinemez ama deprem için nasıl önlem alabiliyorsak kalp krizine karşı önlem alıp ömrümüzü uzatabiliriz. Tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerinin farkında olun. Bunları ölçtürün, kontrol altına alın. Unutmayın ki bu risk faktörleri genellikle semptoma neden olmaz. Haftada en az 5-6 gün, 20-30 dakika 2 ila 3 kilometre tempolu yürüyüşler yapın.”

“İhmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor”

Doğan, özellikle göğsün orta bölgesinde veya kalbin üzerinde baskı, yanma veya ağırlık hissi, bunlara eşlik eden soğuk terleme, bulantı, kusma gibi şikayetler varsa “Duş alayım, biraz uzanayım geçer” düşüncesine kapılmadan, zaman kaybetmeden hastaneye başvurmak gerektiğini söyledi.

Kalp krizi geçiren hastaya ne kadar hızlı müdahale edilirse o kadar fazla kalp kasını kurtarabildiklerine dikkati çeken Doğan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Kalp krizi belirtileri ihmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor. Kalp krizinde zaman eşittir kas. Semptomlar olduğunda hızlıca en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak, EKG çektirmek hayat kurtarıcı olabilir. Stent koyduğumuzda, su tesisatının sadece tıkanıklığı olan bölümü ortadan kaldırarak, geçici bir su tesisatını açarak, hastanın hayatını kurtarmış oluyoruz ama su tesisatını değiştiremiyoruz. Damar sistemimizdeki hasarlanmaların oluşturduğu etkiler devam ediyor. Stent sonrası da riskler devam ediyor.”

Kaynak: AA
📖 Osmanlıca Orijinal Metin

قلب قریزنە قارشی قریتیك اویاری: ریسك فاقتورلرنە دقّت!

آنطالیە آمەریقان خستەخانەسی قاردییولوژی اوزمانی پروف. در. اوموتدن طوغان، آه مخابرنە، صوڭ ییللردە دنیاده أولوملرڭ اڭ صیق نەدننڭ قلب و طمار خستەلقلری اولدیغنی سویلەدی.

قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده دە گورمەیە باشلەدقلرنی بلیرتن طوغان، “أوزللکله صوڭ ییللردە ‘٤٠ یاشڭندهیدی، سپور یابییوردی، صاغلقلیدی قلب قریزندن عنیدەن أولدی’ سوزلرینی صیق دویییورز. اصلندە قلب طمار خستەلقلری دنیاده اڭ صیق أولوم نەدنی اما صوڭ ییللردە قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده گورویورز.” دییه قونوشدی.

طوغان، بونڭ تمل نەدننڭ هیپرتانسییون، شکر، قولستەرول یوکسكلگی، کیلو و سیغاره یا دە الکترونیك سیغاره قوللانیمی گبی ریسك فاقتورلرنڭ گیدرەك داها گنچ یاشلرە اینمەسیندن قایناقلانلاندیغینی دیلە گتیردی.

خستەلرڭ بلیرتی ویرمەدیگی زمان قلب قریزی گچیرمەیەجگینی دوشوندوغنە اشارت ایدن طوغان، “قلب قریزنڭ تمللری اصلندە خسته بزە گوگوس آغریسییله باشووردوغی زمان دگل، ٣٠ ییل أوڭجە آطیلییور. طمار سرتلگی یاقلاشیق ٥ ایلا ١٠ یاشلرنده باشلییور.” دیدی.

سیغاره و سیغاره أورونلرندن اوزاق طورمق گرکدیگنی افاده ایدن طوغان، الکترونیك سیغارەنڭ دە قلب قریزی و طمار خستەلقلرنده بویوك ریسك اولدیغنی وورغولادی.

حوموصیستەین، هیگه سهنسیتایڤ، وجوددەكی التهاب گوسترن جرپ یوکسكلگی، أینترلوکین گبی بعض بییوقیمیاسال بلیرتچلرڭ قلب قریزی ریسگینی آرتطیردیغینی بیلدیرن طوغان، شویله دوام ایتدی:

“قولاق ممەسیدەكی چاپراز چیزگی اولەرق بیلینن ‘فرانق اشارتینڭ قلب طمار خستەلقلری و قلب قریزی ایلە باغلانتیسنڭ اولدیغنی بیلییورز. قولاق ممەسینده ‘فرانق چیزگیسی’ گورولن کیشیلر داها چوق قلب قریزی گچیرەبیلییور آنجق فرانق چیزگیسنی بر طانی بلیرتجی اولەرق قبول ایتمك گرکییور. فرانق چیزگیسی یرینه تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنە باقدیرمق گرکییور.”

بل چورەسندە طوپلانان یاغین، اصلندە وجودده اولان طمار سرتلگینی و آرتمش التهاب ریسگینی گوستردیگنی بلیرتن طوغان، شونلری قید ایتدی:

“یورویوش یاپارق، بل چورەسنی اینجلتارك، أینسولین دیرنجینی قیرارق، قلب قریزی ریسگینی بلیرگین درجهده آزالتابیلیرز. قلب قریزی اصلندە دپرم گبیدر، أوڭجەدن بیلنمەز اما دپرم ایچون ناصل أوڭلم آلابیلییورسەك قلب قریزنە قارشی أوڭلم آلوب عمرمزنی اوزاتابیلیرز. تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنڭ فرقندە اولون. بونلری أولچتورڭ، قونترول آلتینە آلین. اونوتمایڭ کە بو ریسك فاقتورلری گنللکله سمپتومە نەدن اولماز. هفتەدە اڭ آز ٥-٦ گون، ٢٠-٣٠ دقیقە ٢ ایلا ٣ کیلومتره تمپولی یورویوشلر یاپڭ.”

“احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور”

طوغان، أوزللکله گوگوسڭ اورته بولگەسندە ویا قلبڭ أوزرندە باصقی، یانمه ویا آغیرلق حس، بونلرە اشلك ایدن صوغوق تەرلەمە، بولانتی، قوصمه گبی شکایتلر وارسە “طوش آلایم، براز أوزاناییم گچر” دوشونجەسینه قاپیلمادن، زمان غائب ایتمدن خستەخانەیە باشوورمق گرکدیگنی سویلەدی.

قلب قریزی گچیرن خستەیە نه قدر خیزلی مداخله ایدیلیرسە او قدر فضله قلب قاصینی قورتارابیلدكلرنە دقّدی چکن طوغان، سوزلرینی شویله تماملادی:

“قلب قریزی بلیرتیلری احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور. قلب قریزنده زمان اشیتدر قاس. سمپتوملر اولدیغندە خیزلیجە اڭ یاقین صاغلق قورولوشنە باشوورمق، أکگ چکدیرمك حیات قورتاریجی اولابیلیر. ستنت قویدوغمزنده، صو تأسیساتنڭ سادەجە طیقانیقلغی اولان بولومی اورتەدن قالدیرارق، گچیجی بر صو تأسیساتینی آچاراك، خستەنڭ حیاتنی قورتارمش اولییورز اما صو تأسیساتینی دگیشتیرمەییورز. طمار سیستممزدەكی خسارلانلانمالرڭ اولوشدیردیغی ایتکیلر دوام ایدییور. ستنت صوڭرەسی دە ریسكلر دوام ایدییور.”

قایناق: آه
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)

Kalp krizine karşı kritik uyarı: Risk faktörlerine dikkat!

Antalya Amerikan Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Umuttan Doğan, AA muhabirine, son yıllarda dünyada ölümlerin en sık nedeninin kalp ve damar hastalıkları olduğunu söyledi.

Kalp krizlerini daha genç yaşlarda da görmeye başladıklarını belirten Doğan, “Özellikle son yıllarda ’40 yaşındaydı, spor yapıyordu, sağlıklıydı kalp krizinden aniden öldü’ sözlerini sık duyuyoruz. Aslında kalp damar hastalıkları dünyada en sık ölüm nedeni ama son yıllarda kalp krizlerini daha genç yaşlarda görüyoruz.” diye konuştu.

Doğan, bunun temel nedeninin hipertansiyon, şeker, kolesterol yüksekliği, kilo ve sigara ya da elektronik sigara kullanımı gibi risk faktörlerinin giderek daha genç yaşlara inmesinden kaynaklandığını dile getirdi.

Hastaların belirti vermediği zaman kalp krizi geçirmeyeceğini düşündüğüne işaret eden Doğan, “Kalp krizinin temelleri aslında hasta bize göğüs ağrısıyla başvurduğu zaman değil, 30 yıl önce atılıyor. Damar sertliği yaklaşık 5 ila 10 yaşlarında başlıyor.” dedi.

Sigara ve sigara ürünlerinden uzak durmak gerektiğini ifade eden Doğan, elektronik sigaranın da kalp krizi ve damar hastalıklarında büyük risk olduğunu vurguladı.

Homosistein, high sensitive, vücuttaki iltihabı gösteren CRP yüksekliği, interlökin gibi bazı biyokimyasal belirteçlerin kalp krizi riskini arttırdığını bildiren Doğan, şöyle devam etti:

“Kulak memesindeki çapraz çizgi olarak bilinen ‘Frank işareti’nin kalp damar hastalıkları ve kalp krizi ile bağlantısının olduğunu biliyoruz. Kulak memesinde ‘Frank çizgisi’ görülen kişiler daha çok kalp krizi geçirebiliyor ancak Frank çizgisini bir tanı belirteci olarak kabul etmemek gerekiyor. Frank çizgisi yerine tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerine baktırmak gerekiyor.”

Bel çevresinde toplanan yağın, aslında vücutta olan damar sertliğini ve artmış iltihap riskini gösterdiğini belirten Doğan, şunları kaydetti:

“Yürüyüş yaparak, bel çevresini incelterek, insülin direncini kırarak, kalp krizi riskini belirgin derecede azaltabiliriz. Kalp krizi aslında deprem gibidir, önceden bilinemez ama deprem için nasıl önlem alabiliyorsak kalp krizine karşı önlem alıp ömrümüzü uzatabiliriz. Tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerinin farkında olun. Bunları ölçtürün, kontrol altına alın. Unutmayın ki bu risk faktörleri genellikle semptoma neden olmaz. Haftada en az 5-6 gün, 20-30 dakika 2 ila 3 kilometre tempolu yürüyüşler yapın.”

“İhmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor”

Doğan, özellikle göğsün orta bölgesinde veya kalbin üzerinde baskı, yanma veya ağırlık hissi, bunlara eşlik eden soğuk terleme, bulantı, kusma gibi şikayetler varsa “Duş alayım, biraz uzanayım geçer” düşüncesine kapılmadan, zaman kaybetmeden hastaneye başvurmak gerektiğini söyledi.

Kalp krizi geçiren hastaya ne kadar hızlı müdahale edilirse o kadar fazla kalp kasını kurtarabildiklerine dikkati çeken Doğan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Kalp krizi belirtileri ihmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor. Kalp krizinde zaman eşittir kas. Semptomlar olduğunda hızlıca en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak, EKG çektirmek hayat kurtarıcı olabilir. Stent koyduğumuzda, su tesisatının sadece tıkanıklığı olan bölümü ortadan kaldırarak, geçici bir su tesisatını açarak, hastanın hayatını kurtarmış oluyoruz ama su tesisatını değiştiremiyoruz. Damar sistemimizdeki hasarlanmaların oluşturduğu etkiler devam ediyor. Stent sonrası da riskler devam ediyor.”

Kaynak: AA

📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi

Kalp ➔ قلب<br />
Doğan ➔ طوغان<br />
Krizi ➔ قریزی<br />
Damar ➔ طمار<br />
Risk ➔ ریسك<br />
Aslında ➔ اصلندە<br />
Sigara ➔ سیغاره<br />
Zaman ➔ زمان<br />
Frank ➔ فرانق<br />
Yıllarda ➔ ییللردە<br />
Hastalıkları ➔ خستەلقلری<br />
Genç ➔ گنچ<br />
Şeker ➔ شکر<br />
Kolesterol ➔ قولستەرول<br />
Riskini ➔ ریسگینی<br />
Devam ➔ دوام<br />
Edilirse ➔ ایدیلیرسە<br />
Dünyada ➔ دنیاده<br />
Nedeninin ➔ نەدننڭ<br />
Söyledi ➔ سویلەدی<br />
Krizlerini ➔ قریزلرنی<br />
Yaşlarda ➔ یاشلرده<br />
Belirten ➔ بلیرتن<br />
Özellikle ➔ أوزللکله<br />
Sözlerini ➔ سوزلرینی<br />
Yüksekliği ➔ یوکسكلگی<br />
Elektronik ➔ الکترونیك<br />
Faktörlerinin ➔ فاقتورلرنڭ<br />
Gerektiğini ➔ گرکدیگنی<br />
Kulak ➔ قولاق


آنطالیە آمەریقان خستەخانەسی قاردییولوژی اوزمانی پروف. در. اوموتدن طوغان، آه مخابرنە، صوڭ ییللردە دنیاده أولوملرڭ اڭ صیق نەدننڭ قلب و طمار خستەلقلری اولدیغنی سویلەدی.


قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده دە گورمەیە باشلەدقلرنی بلیرتن طوغان، “أوزللکله صوڭ ییللردە ‘٤٠ یاشڭندهیدی، سپور یابییوردی، صاغلقلیدی قلب قریزندن عنیدەن أولدی’ سوزلرینی صیق دویییورز. اصلندە قلب طمار خستەلقلری دنیاده اڭ صیق أولوم نەدنی اما صوڭ ییللردە قلب قریزلرنی داها گنچ یاشلرده گورویورز.” دییه قونوشدی.


طوغان، بونڭ تمل نەدننڭ هیپرتانسییون، شکر، قولستەرول یوکسكلگی، کیلو و سیغاره یا دە الکترونیك سیغاره قوللانیمی گبی ریسك فاقتورلرنڭ گیدرەك داها گنچ یاشلرە اینمەسیندن قایناقلانلاندیغینی دیلە گتیردی.


خستەلرڭ بلیرتی ویرمەدیگی زمان قلب قریزی گچیرمەیەجگینی دوشوندوغنە اشارت ایدن طوغان، “قلب قریزنڭ تمللری اصلندە خسته بزە گوگوس آغریسییله باشووردوغی زمان دگل، ٣٠ ییل أوڭجە آطیلییور. طمار سرتلگی یاقلاشیق ٥ ایلا ١٠ یاشلرنده باشلییور.” دیدی.


سیغاره و سیغاره أورونلرندن اوزاق طورمق گرکدیگنی افاده ایدن طوغان، الکترونیك سیغارەنڭ دە قلب قریزی و طمار خستەلقلرنده بویوك ریسك اولدیغنی وورغولادی.


حوموصیستەین، هیگه سهنسیتایڤ، وجوددەكی التهاب گوسترن جرپ یوکسكلگی، أینترلوکین گبی بعض بییوقیمیاسال بلیرتچلرڭ قلب قریزی ریسگینی آرتطیردیغینی بیلدیرن طوغان، شویله دوام ایتدی:


“قولاق ممەسیدەكی چاپراز چیزگی اولەرق بیلینن ‘فرانق اشارتینڭ قلب طمار خستەلقلری و قلب قریزی ایلە باغلانتیسنڭ اولدیغنی بیلییورز. قولاق ممەسینده ‘فرانق چیزگیسی’ گورولن کیشیلر داها چوق قلب قریزی گچیرەبیلییور آنجق فرانق چیزگیسنی بر طانی بلیرتجی اولەرق قبول ایتمك گرکییور. فرانق چیزگیسی یرینه تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنە باقدیرمق گرکییور.”


بل چورەسندە طوپلانان یاغین، اصلندە وجودده اولان طمار سرتلگینی و آرتمش التهاب ریسگینی گوستردیگنی بلیرتن طوغان، شونلری قید ایتدی:


“یورویوش یاپارق، بل چورەسنی اینجلتارك، أینسولین دیرنجینی قیرارق، قلب قریزی ریسگینی بلیرگین درجهده آزالتابیلیرز. قلب قریزی اصلندە دپرم گبیدر، أوڭجەدن بیلنمەز اما دپرم ایچون ناصل أوڭلم آلابیلییورسەك قلب قریزنە قارشی أوڭلم آلوب عمرمزنی اوزاتابیلیرز. تانسییون، شکر، قولستەرول گبی ریسك فاقتورلرنڭ فرقندە اولون. بونلری أولچتورڭ، قونترول آلتینە آلین. اونوتمایڭ کە بو ریسك فاقتورلری گنللکله سمپتومە نەدن اولماز. هفتەدە اڭ آز ٥-٦ گون، ٢٠-٣٠ دقیقە ٢ ایلا ٣ کیلومتره تمپولی یورویوشلر یاپڭ.”


“احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور”


طوغان، أوزللکله گوگوسڭ اورته بولگەسندە ویا قلبڭ أوزرندە باصقی، یانمه ویا آغیرلق حس، بونلرە اشلك ایدن صوغوق تەرلەمە، بولانتی، قوصمه گبی شکایتلر وارسە “طوش آلایم، براز أوزاناییم گچر” دوشونجەسینه قاپیلمادن، زمان غائب ایتمدن خستەخانەیە باشوورمق گرکدیگنی سویلەدی.


قلب قریزی گچیرن خستەیە نه قدر خیزلی مداخله ایدیلیرسە او قدر فضله قلب قاصینی قورتارابیلدكلرنە دقّدی چکن طوغان، سوزلرینی شویله تماملادی:


“قلب قریزی بلیرتیلری احمال ایدیلیرسە گری یە دونوشو اولمایان خسارلانلانمالرە سبب اولویور. قلب قریزنده زمان اشیتدر قاس. سمپتوملر اولدیغندە خیزلیجە اڭ یاقین صاغلق قورولوشنە باشوورمق، أکگ چکدیرمك حیات قورتاریجی اولابیلیر. ستنت قویدوغمزنده، صو تأسیساتنڭ سادەجە طیقانیقلغی اولان بولومی اورتەدن قالدیرارق، گچیجی بر صو تأسیساتینی آچاراك، خستەنڭ حیاتنی قورتارمش اولییورز اما صو تأسیساتینی دگیشتیرمەییورز. طمار سیستممزدەكی خسارلانلانمالرڭ اولوشدیردیغی ایتکیلر دوام ایدییور. ستنت صوڭرەسی دە ریسكلر دوام ایدییور.”


قایناق: آه



Antalya Amerikan Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Umuttan Doğan, AA muhabirine, son yıllarda dünyada ölümlerin en sık nedeninin kalp ve damar hastalıkları olduğunu söyledi.


Kalp krizlerini daha genç yaşlarda da görmeye başladıklarını belirten Doğan, “Özellikle son yıllarda ’40 yaşındaydı, spor yapıyordu, sağlıklıydı kalp krizinden aniden öldü’ sözlerini sık duyuyoruz. Aslında kalp damar hastalıkları dünyada en sık ölüm nedeni ama son yıllarda kalp krizlerini daha genç yaşlarda görüyoruz.” diye konuştu.


Doğan, bunun temel nedeninin hipertansiyon, şeker, kolesterol yüksekliği, kilo ve sigara ya da elektronik sigara kullanımı gibi risk faktörlerinin giderek daha genç yaşlara inmesinden kaynaklandığını dile getirdi.


Hastaların belirti vermediği zaman kalp krizi geçirmeyeceğini düşündüğüne işaret eden Doğan, “Kalp krizinin temelleri aslında hasta bize göğüs ağrısıyla başvurduğu zaman değil, 30 yıl önce atılıyor. Damar sertliği yaklaşık 5 ila 10 yaşlarında başlıyor.” dedi.


Sigara ve sigara ürünlerinden uzak durmak gerektiğini ifade eden Doğan, elektronik sigaranın da kalp krizi ve damar hastalıklarında büyük risk olduğunu vurguladı.


Homosistein, high sensitive, vücuttaki iltihabı gösteren CRP yüksekliği, interlökin gibi bazı biyokimyasal belirteçlerin kalp krizi riskini arttırdığını bildiren Doğan, şöyle devam etti:


“Kulak memesindeki çapraz çizgi olarak bilinen ‘Frank işareti’nin kalp damar hastalıkları ve kalp krizi ile bağlantısının olduğunu biliyoruz. Kulak memesinde ‘Frank çizgisi’ görülen kişiler daha çok kalp krizi geçirebiliyor ancak Frank çizgisini bir tanı belirteci olarak kabul etmemek gerekiyor. Frank çizgisi yerine tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerine baktırmak gerekiyor.”


Bel çevresinde toplanan yağın, aslında vücutta olan damar sertliğini ve artmış iltihap riskini gösterdiğini belirten Doğan, şunları kaydetti:


“Yürüyüş yaparak, bel çevresini incelterek, insülin direncini kırarak, kalp krizi riskini belirgin derecede azaltabiliriz. Kalp krizi aslında deprem gibidir, önceden bilinemez ama deprem için nasıl önlem alabiliyorsak kalp krizine karşı önlem alıp ömrümüzü uzatabiliriz. Tansiyon, şeker, kolesterol gibi risk faktörlerinin farkında olun. Bunları ölçtürün, kontrol altına alın. Unutmayın ki bu risk faktörleri genellikle semptoma neden olmaz. Haftada en az 5-6 gün, 20-30 dakika 2 ila 3 kilometre tempolu yürüyüşler yapın.”


“İhmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor”


Doğan, özellikle göğsün orta bölgesinde veya kalbin üzerinde baskı, yanma veya ağırlık hissi, bunlara eşlik eden soğuk terleme, bulantı, kusma gibi şikayetler varsa “Duş alayım, biraz uzanayım geçer” düşüncesine kapılmadan, zaman kaybetmeden hastaneye başvurmak gerektiğini söyledi.


Kalp krizi geçiren hastaya ne kadar hızlı müdahale edilirse o kadar fazla kalp kasını kurtarabildiklerine dikkati çeken Doğan, sözlerini şöyle tamamladı:


“Kalp krizi belirtileri ihmal edilirse geriye dönüşü olmayan hasarlanmalara sebep oluyor. Kalp krizinde zaman eşittir kas. Semptomlar olduğunda hızlıca en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak, EKG çektirmek hayat kurtarıcı olabilir. Stent koyduğumuzda, su tesisatının sadece tıkanıklığı olan bölümü ortadan kaldırarak, geçici bir su tesisatını açarak, hastanın hayatını kurtarmış oluyoruz ama su tesisatını değiştiremiyoruz. Damar sistemimizdeki hasarlanmaların oluşturduğu etkiler devam ediyor. Stent sonrası da riskler devam ediyor.”


Kaynak: AA

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir