ایسویچرەدە طرفسزلق رفەراندومی: سچمنلر صندیق باشنده
İsviçre'de tarafsızlık referandumu: Seçmenler sandık başında
یوزییللاردیرYüzyıllardır طرفصیزلقییلهtarafsızlığıyla بیلیننbilinen ایسویچره،İsviçre, بوbu طرفصیزلقڭtarafsızlığın صینیرلرنیsınırlarını صندیقدهsandıkta بلیرلییور.belirliyor. ایسویچرەلیİsviçreli سچمنلر،seçmenler, أولکهülkenin ڭڭ هر هانگیherhangi برbir عسکریaskerî اتفاقاittifaka قاتیلمسنی،katılmasını, ناطوNATO ایلەile ایشiş برلگیbirliği یاپمسنیyapmasını وve صاواشانsavaşan أولکەلرەülkelere یاپدیریمyaptırım اویغولامسنیuygulamasını یاساقلاماییyasaklamayı أوڭ گورنöngören "ایسویچرەنڭ"İsviçre'nin طرفصیزلقنڭTarafsızlığının قورونمسیKorunması (طرفسزلق(Tarafsızlık گیریشیمی)"Girişimi)" ایچونiçin اویoy قوللانییور.kullanıyor. صاغجیSağcı ایسویچرهİsviçre خلقHalk پارتیسیPartisi (صوپ)(SVP) وve پروPro شویزSchweiz حرکدنڭhareketinin دستکلهدیگیdesteklediği گیریشیمgirişim قبولkabul ایدیلیرسە،edilirse, بوbu قاتیkatı طرفسزلقtarafsızlık آڭلاییشیanlayışı آنایاسالanayasal گوگنجەgüvence آلتینەaltına آلیناجق.alınacak.
طرفسزلقTarafsızlık گیریشیمیGirişimi نهne انگورییور؟öngörüyor?
گیریشیمەGirişime گورەgöre ایسویچره،İsviçre, عسکریaskerî برbir صالدیریsaldırıya یە اوغرەمادیغیuğramadığı یاya دەda برbir صالدیریsaldırı تهدیدیtehdidi یاقینyakın اولمادیغیolmadığı سورجەsürece هیچhiçbir بر عسکریaskerî ویاveya صاوونمهsavunma اتفاغنەittifakına قاطیلامایاجاك،katılamayacak, بوbu تورtür اتفاقلرلهittifaklarla ایشiş برلگیbirliği دەde یاپمایاجق.yapamayacak. ایسویچرەنڭİsviçre'nin أوچنجیüçüncü أولکەلرülkeler آراسندەکیarasındaki عسکریaskerî چاتیشمالرەçatışmalara قاتیلمسیkatılması وve صاواشانsavaşan دولتلرەdevletlere یاپدیریمyaptırım اویغولامسیuygulaması دەda یاساقلانلاناجق.yasaklanacak. گیریشیم،Girişim, دیگرdiğer أولکەلرلەülkelerle عسکریaskerî ایشiş برلگنەbirliğine دەde داهاdaha صیقیsıkı قوراللرkurallar گتیرییور.getiriyor.
گیریشیمدهGirişimde هانگیhangi استثنالرistisnalar وار؟var?
یاپدیریمYaptırım یاساغنڭyasağının ایکیiki استثناسیistisnası بولونویور:bulunuyor: برلشمشBirleşmiş ملتلرMilletler (بم)(BM) طرفندنtarafından آلینانalınan یاپدیریمyaptırım قرارلریkararları وve باشقەbaşka أولکەلرڭülkelerin اویغولادیغیuyguladığı یاپدیریملرڭyaptırımların ایسویچرهİsviçre أوزرندنüzerinden دلنمسنیdelinmesini أوڭلەمەیەönlemeye یوڭلیكyönelik تدبیرلر.tedbirler. بوBu قاپسامkapsam طیشندەdışında ایسویچره،İsviçre, کندیkendi قراریلەkararıyla هر هانگیherhangi برbir أولکەیەülkeye اکونومیكekonomik یاپدیریمyaptırım أویگولایامایاجاك.uygulayamayacak.
گیریشیمGirişim نەدنneden گوندمەgündeme گلدی؟geldi?
ایسویچره،İsviçre, روسیەنڭRusya'nın ٢٠٢٢دە2022'de اوقراینەیەUkrayna'ya صالدیرمسنڭsaldırmasının آردندنardından آوروپەAvrupa برلگینڭBirliği'nin روسیەیەRusya'ya یوڭلیكyönelik یاپدیریملرنەyaptırımlarına قاتیلمشدی.katılmıştı. بوBu قرار،karar, أولکهülkenin ڭڭ گلەنكسالgeleneksel طرفسزلقtarafsızlık پولیتیقەسیندنpolitikasından أونملیönemli برbir صاپمهsapma اولەرقolarak دگرلندیریلدیdeğerlendirildi وve صوپSVP باشدهbaşta اولمقolmak أوزرەüzere صاغsağ کسیمدنkesimden سرتsert تپکیtepki گوردی.gördü. گیریشیمڭGirişimin دستكچیلری،destekçileri, ایسویچرەنڭİsviçre'nin طرفصیزلقنڭtarafsızlığının قورونمسیkorunması ایچونiçin بوbu تورtür آدیملرڭadımların آنایاسایلهanayasayla انگللەنلنمسیengellenmesi گرکدیگنیgerektiğini صاوونییور.savunuyor.
سچمنلرSeçmenler باشقەbaşka هانگیhangi قونودەkonuda اویoy قوللانییور؟kullanıyor?
سچمنلرSeçmenler عینaynı گون،gün, أولکهülkenin ڭڭ غداgıda پولیتیقەلرنیpolitikalarını کوکدنkökten دگیشتیرمەییdeğiştirmeyi هدفلەینhedefleyen "بسلنمه"Beslenme گیریشیمی"Girişimi" ایچونiçin دەde اویoy قوللانییور.kullanıyor.
آنکتلرAnketler نهne گوسترییور؟gösteriyor?
اویلامهOylama أوڭجەسندەöncesinde یاپیلانyapılan صوڭson آنکتلر،anketler, هرher ایکیiki گیریشیمڭgirişimin دەde ردتیلەجگنەreddedileceğine اشارتişaret ایدییور.ediyor. ایسویچرەدەİsviçre'de آنایاساanayasa دگیشیكلگیdeğişikliği أوڭ گورنöngören گیریشیملرڭgirişimlerin قبولkabul ایدیلەبیلمسیedilebilmesi ایچونiçin همhem أولکهülke گنلندەgenelinde سچمنلرڭseçmenlerin چوغونلغنڭçoğunluğunun همhem دەde قانتونلرڭkantonların چوغونلغنڭçoğunluğunun اوناییonayı گرکییور.gerekiyor.
صوڭوچلرSonuçlar نهne زمانzaman آچیقلانلاناجق؟açıklanacak?
صندیقلرSandıklar یرلyerel ساعتلهsaatle ١٠.٠٠دە10.00'da آچیلدیaçıldı وve ١٢.٠٠دە12.00'de قپاناجق.kapanacak. سچمنلرڭSeçmenlerin أونملیönemli برbir بولومیbölümü اویونیoyunu داهاdaha أوڭجەönce پوستهposta یولیلهyoluyla قوللاندی.kullandı. نهائیNihai صوڭوچلرڭsonuçların آقشامakşam ساعتلرندەsaatlerinde آچیقلانلانمسیaçıklanması بکلنییور.bekleniyor.
مخابر:Muhabir: برقBerk کوچكKüçük
ایسویچرەدە طرفسزلق رفەراندومی: سچمنلر صندیق باشنده
یوزییللاردیر طرفصیزلقییله بیلینن ایسویچره، بو طرفصیزلقڭ صینیرلرنی صندیقده بلیرلییور. ایسویچرەلی سچمنلر، أولکه ڭڭ هر هانگی بر عسکری اتفاقا قاتیلمسنی، ناطو ایلە ایش برلگی یاپمسنی و صاواشان أولکەلرە یاپدیریم اویغولامسنی یاساقلامایی أوڭ گورن “ایسویچرەنڭ طرفصیزلقنڭ قورونمسی (طرفسزلق گیریشیمی)” ایچون اوی قوللانییور. صاغجی ایسویچره خلق پارتیسی (صوپ) و پرو شویز حرکدنڭ دستکلهدیگی گیریشیم قبول ایدیلیرسە، بو قاتی طرفسزلق آڭلاییشی آنایاسال گوگنجە آلتینە آلیناجق.
طرفسزلق گیریشیمی نه انگورییور؟
گیریشیمە گورە ایسویچره، عسکری بر صالدیری یە اوغرەمادیغی یا دە بر صالدیری تهدیدی یاقین اولمادیغی سورجە هیچ بر عسکری ویا صاوونمه اتفاغنە قاطیلامایاجاك، بو تور اتفاقلرله ایش برلگی دە یاپمایاجق. ایسویچرەنڭ أوچنجی أولکەلر آراسندەکی عسکری چاتیشمالرە قاتیلمسی و صاواشان دولتلرە یاپدیریم اویغولامسی دە یاساقلانلاناجق. گیریشیم، دیگر أولکەلرلە عسکری ایش برلگنە دە داها صیقی قوراللر گتیرییور.
گیریشیمده هانگی استثنالر وار؟
یاپدیریم یاساغنڭ ایکی استثناسی بولونویور: برلشمش ملتلر (بم) طرفندن آلینان یاپدیریم قرارلری و باشقە أولکەلرڭ اویغولادیغی یاپدیریملرڭ ایسویچره أوزرندن دلنمسنی أوڭلەمەیە یوڭلیك تدبیرلر. بو قاپسام طیشندە ایسویچره، کندی قراریلە هر هانگی بر أولکەیە اکونومیك یاپدیریم أویگولایامایاجاك.
گیریشیم نەدن گوندمە گلدی؟
ایسویچره، روسیەنڭ ٢٠٢٢دە اوقراینەیە صالدیرمسنڭ آردندن آوروپە برلگینڭ روسیەیە یوڭلیك یاپدیریملرنە قاتیلمشدی. بو قرار، أولکه ڭڭ گلەنكسال طرفسزلق پولیتیقەسیندن أونملی بر صاپمه اولەرق دگرلندیریلدی و صوپ باشده اولمق أوزرە صاغ کسیمدن سرت تپکی گوردی. گیریشیمڭ دستكچیلری، ایسویچرەنڭ طرفصیزلقنڭ قورونمسی ایچون بو تور آدیملرڭ آنایاسایله انگللەنلنمسی گرکدیگنی صاوونییور.
سچمنلر باشقە هانگی قونودە اوی قوللانییور؟
سچمنلر عین گون، أولکه ڭڭ غدا پولیتیقەلرنی کوکدن دگیشتیرمەیی هدفلەین “بسلنمه گیریشیمی” ایچون دە اوی قوللانییور.
آنکتلر نه گوسترییور؟
اویلامه أوڭجەسندە یاپیلان صوڭ آنکتلر، هر ایکی گیریشیمڭ دە ردتیلەجگنە اشارت ایدییور. ایسویچرەدە آنایاسا دگیشیكلگی أوڭ گورن گیریشیملرڭ قبول ایدیلەبیلمسی ایچون هم أولکه گنلندە سچمنلرڭ چوغونلغنڭ هم دە قانتونلرڭ چوغونلغنڭ اونایی گرکییور.
صوڭوچلر نه زمان آچیقلانلاناجق؟
صندیقلر یرل ساعتله ١٠.٠٠دە آچیلدی و ١٢.٠٠دە قپاناجق. سچمنلرڭ أونملی بر بولومی اویونی داها أوڭجە پوسته یولیله قوللاندی. نهائی صوڭوچلرڭ آقشام ساعتلرندە آچیقلانلانمسی بکلنییور.
مخابر: برق کوچك
طرفسزلق گیریشیمی نه انگورییور؟
گیریشیمە گورە ایسویچره، عسکری بر صالدیری یە اوغرەمادیغی یا دە بر صالدیری تهدیدی یاقین اولمادیغی سورجە هیچ بر عسکری ویا صاوونمه اتفاغنە قاطیلامایاجاك، بو تور اتفاقلرله ایش برلگی دە یاپمایاجق. ایسویچرەنڭ أوچنجی أولکەلر آراسندەکی عسکری چاتیشمالرە قاتیلمسی و صاواشان دولتلرە یاپدیریم اویغولامسی دە یاساقلانلاناجق. گیریشیم، دیگر أولکەلرلە عسکری ایش برلگنە دە داها صیقی قوراللر گتیرییور.
گیریشیمده هانگی استثنالر وار؟
یاپدیریم یاساغنڭ ایکی استثناسی بولونویور: برلشمش ملتلر (بم) طرفندن آلینان یاپدیریم قرارلری و باشقە أولکەلرڭ اویغولادیغی یاپدیریملرڭ ایسویچره أوزرندن دلنمسنی أوڭلەمەیە یوڭلیك تدبیرلر. بو قاپسام طیشندە ایسویچره، کندی قراریلە هر هانگی بر أولکەیە اکونومیك یاپدیریم أویگولایامایاجاك.
گیریشیم نەدن گوندمە گلدی؟
ایسویچره، روسیەنڭ ٢٠٢٢دە اوقراینەیە صالدیرمسنڭ آردندن آوروپە برلگینڭ روسیەیە یوڭلیك یاپدیریملرنە قاتیلمشدی. بو قرار، أولکه ڭڭ گلەنكسال طرفسزلق پولیتیقەسیندن أونملی بر صاپمه اولەرق دگرلندیریلدی و صوپ باشده اولمق أوزرە صاغ کسیمدن سرت تپکی گوردی. گیریشیمڭ دستكچیلری، ایسویچرەنڭ طرفصیزلقنڭ قورونمسی ایچون بو تور آدیملرڭ آنایاسایله انگللەنلنمسی گرکدیگنی صاوونییور.
سچمنلر باشقە هانگی قونودە اوی قوللانییور؟
سچمنلر عین گون، أولکه ڭڭ غدا پولیتیقەلرنی کوکدن دگیشتیرمەیی هدفلەین “بسلنمه گیریشیمی” ایچون دە اوی قوللانییور.
آنکتلر نه گوسترییور؟
اویلامه أوڭجەسندە یاپیلان صوڭ آنکتلر، هر ایکی گیریشیمڭ دە ردتیلەجگنە اشارت ایدییور. ایسویچرەدە آنایاسا دگیشیكلگی أوڭ گورن گیریشیملرڭ قبول ایدیلەبیلمسی ایچون هم أولکه گنلندە سچمنلرڭ چوغونلغنڭ هم دە قانتونلرڭ چوغونلغنڭ اونایی گرکییور.
صوڭوچلر نه زمان آچیقلانلاناجق؟
صندیقلر یرل ساعتله ١٠.٠٠دە آچیلدی و ١٢.٠٠دە قپاناجق. سچمنلرڭ أونملی بر بولومی اویونی داها أوڭجە پوسته یولیله قوللاندی. نهائی صوڭوچلرڭ آقشام ساعتلرندە آچیقلانلانمسی بکلنییور.
مخابر: برق کوچك
İsviçre'de tarafsızlık referandumu: Seçmenler sandık başında
Yüzyıllardır tarafsızlığıyla bilinen İsviçre, bu tarafsızlığın sınırlarını sandıkta belirliyor. İsviçreli seçmenler, ülkenin herhangi bir askerî ittifaka katılmasını, NATO ile iş birliği yapmasını ve savaşan ülkelere yaptırım uygulamasını yasaklamayı öngören “İsviçre’nin Tarafsızlığının Korunması (Tarafsızlık Girişimi)” için oy kullanıyor. Sağcı İsviçre Halk Partisi (SVP) ve Pro Schweiz hareketinin desteklediği girişim kabul edilirse, bu katı tarafsızlık anlayışı anayasal güvence altına alınacak.
Tarafsızlık Girişimi ne öngörüyor?
Girişime göre İsviçre, askerî bir saldırıya uğramadığı ya da bir saldırı tehdidi yakın olmadığı sürece hiçbir askerî veya savunma ittifakına katılamayacak, bu tür ittifaklarla iş birliği de yapamayacak. İsviçre’nin üçüncü ülkeler arasındaki askerî çatışmalara katılması ve savaşan devletlere yaptırım uygulaması da yasaklanacak. Girişim, diğer ülkelerle askerî iş birliğine de daha sıkı kurallar getiriyor.
Girişimde hangi istisnalar var?
Yaptırım yasağının iki istisnası bulunuyor: Birleşmiş Milletler (BM) tarafından alınan yaptırım kararları ve başka ülkelerin uyguladığı yaptırımların İsviçre üzerinden delinmesini önlemeye yönelik tedbirler. Bu kapsam dışında İsviçre, kendi kararıyla herhangi bir ülkeye ekonomik yaptırım uygulayamayacak.
Girişim neden gündeme geldi?
İsviçre, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya saldırmasının ardından Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarına katılmıştı. Bu karar, ülkenin geleneksel tarafsızlık politikasından önemli bir sapma olarak değerlendirildi ve SVP başta olmak üzere sağ kesimden sert tepki gördü. Girişimin destekçileri, İsviçre’nin tarafsızlığının korunması için bu tür adımların anayasayla engellenmesi gerektiğini savunuyor.
Seçmenler başka hangi konuda oy kullanıyor?
Seçmenler aynı gün, ülkenin gıda politikalarını kökten değiştirmeyi hedefleyen “Beslenme Girişimi” için de oy kullanıyor.
Anketler ne gösteriyor?
Oylama öncesinde yapılan son anketler, her iki girişimin de reddedileceğine işaret ediyor. İsviçre’de anayasa değişikliği öngören girişimlerin kabul edilebilmesi için hem ülke genelinde seçmenlerin çoğunluğunun hem de kantonların çoğunluğunun onayı gerekiyor.
Sonuçlar ne zaman açıklanacak?
Sandıklar yerel saatle 10.00’da açıldı ve 12.00’de kapanacak. Seçmenlerin önemli bir bölümü oyunu daha önce posta yoluyla kullandı. Nihai sonuçların akşam saatlerinde açıklanması bekleniyor.
Muhabir: Berk Küçük
Tarafsızlık Girişimi ne öngörüyor?
Girişime göre İsviçre, askerî bir saldırıya uğramadığı ya da bir saldırı tehdidi yakın olmadığı sürece hiçbir askerî veya savunma ittifakına katılamayacak, bu tür ittifaklarla iş birliği de yapamayacak. İsviçre’nin üçüncü ülkeler arasındaki askerî çatışmalara katılması ve savaşan devletlere yaptırım uygulaması da yasaklanacak. Girişim, diğer ülkelerle askerî iş birliğine de daha sıkı kurallar getiriyor.
Girişimde hangi istisnalar var?
Yaptırım yasağının iki istisnası bulunuyor: Birleşmiş Milletler (BM) tarafından alınan yaptırım kararları ve başka ülkelerin uyguladığı yaptırımların İsviçre üzerinden delinmesini önlemeye yönelik tedbirler. Bu kapsam dışında İsviçre, kendi kararıyla herhangi bir ülkeye ekonomik yaptırım uygulayamayacak.
Girişim neden gündeme geldi?
İsviçre, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya saldırmasının ardından Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarına katılmıştı. Bu karar, ülkenin geleneksel tarafsızlık politikasından önemli bir sapma olarak değerlendirildi ve SVP başta olmak üzere sağ kesimden sert tepki gördü. Girişimin destekçileri, İsviçre’nin tarafsızlığının korunması için bu tür adımların anayasayla engellenmesi gerektiğini savunuyor.
Seçmenler başka hangi konuda oy kullanıyor?
Seçmenler aynı gün, ülkenin gıda politikalarını kökten değiştirmeyi hedefleyen “Beslenme Girişimi” için de oy kullanıyor.
Anketler ne gösteriyor?
Oylama öncesinde yapılan son anketler, her iki girişimin de reddedileceğine işaret ediyor. İsviçre’de anayasa değişikliği öngören girişimlerin kabul edilebilmesi için hem ülke genelinde seçmenlerin çoğunluğunun hem de kantonların çoğunluğunun onayı gerekiyor.
Sonuçlar ne zaman açıklanacak?
Sandıklar yerel saatle 10.00’da açıldı ve 12.00’de kapanacak. Seçmenlerin önemli bir bölümü oyunu daha önce posta yoluyla kullandı. Nihai sonuçların akşam saatlerinde açıklanması bekleniyor.
Muhabir: Berk Küçük
📖 Osmanlıca Orijinal Metin
ایسویچرەدە طرفسزلق رفەراندومی: سچمنلر صندیق باشنده
یوزییللاردیر طرفصیزلقییله بیلینن ایسویچره، بو طرفصیزلقڭ صینیرلرنی صندیقده بلیرلییور. ایسویچرەلی سچمنلر، أولکه ڭڭ هر هانگی بر عسکری اتفاقا قاتیلمسنی، ناطو ایلە ایش برلگی یاپمسنی و صاواشان أولکەلرە یاپدیریم اویغولامسنی یاساقلامایی أوڭ گورن “ایسویچرەنڭ طرفصیزلقنڭ قورونمسی (طرفسزلق گیریشیمی)” ایچون اوی قوللانییور. صاغجی ایسویچره خلق پارتیسی (صوپ) و پرو شویز حرکدنڭ دستکلهدیگی گیریشیم قبول ایدیلیرسە، بو قاتی طرفسزلق آڭلاییشی آنایاسال گوگنجە آلتینە آلیناجق.طرفسزلق گیریشیمی نه انگورییور؟
گیریشیمە گورە ایسویچره، عسکری بر صالدیری یە اوغرەمادیغی یا دە بر صالدیری تهدیدی یاقین اولمادیغی سورجە هیچ بر عسکری ویا صاوونمه اتفاغنە قاطیلامایاجاك، بو تور اتفاقلرله ایش برلگی دە یاپمایاجق. ایسویچرەنڭ أوچنجی أولکەلر آراسندەکی عسکری چاتیشمالرە قاتیلمسی و صاواشان دولتلرە یاپدیریم اویغولامسی دە یاساقلانلاناجق. گیریشیم، دیگر أولکەلرلە عسکری ایش برلگنە دە داها صیقی قوراللر گتیرییور.
گیریشیمده هانگی استثنالر وار؟
یاپدیریم یاساغنڭ ایکی استثناسی بولونویور: برلشمش ملتلر (بم) طرفندن آلینان یاپدیریم قرارلری و باشقە أولکەلرڭ اویغولادیغی یاپدیریملرڭ ایسویچره أوزرندن دلنمسنی أوڭلەمەیە یوڭلیك تدبیرلر. بو قاپسام طیشندە ایسویچره، کندی قراریلە هر هانگی بر أولکەیە اکونومیك یاپدیریم أویگولایامایاجاك.
گیریشیم نەدن گوندمە گلدی؟
ایسویچره، روسیەنڭ ٢٠٢٢دە اوقراینەیە صالدیرمسنڭ آردندن آوروپە برلگینڭ روسیەیە یوڭلیك یاپدیریملرنە قاتیلمشدی. بو قرار، أولکه ڭڭ گلەنكسال طرفسزلق پولیتیقەسیندن أونملی بر صاپمه اولەرق دگرلندیریلدی و صوپ باشده اولمق أوزرە صاغ کسیمدن سرت تپکی گوردی. گیریشیمڭ دستكچیلری، ایسویچرەنڭ طرفصیزلقنڭ قورونمسی ایچون بو تور آدیملرڭ آنایاسایله انگللەنلنمسی گرکدیگنی صاوونییور.
سچمنلر باشقە هانگی قونودە اوی قوللانییور؟
سچمنلر عین گون، أولکه ڭڭ غدا پولیتیقەلرنی کوکدن دگیشتیرمەیی هدفلەین “بسلنمه گیریشیمی” ایچون دە اوی قوللانییور.
آنکتلر نه گوسترییور؟
اویلامه أوڭجەسندە یاپیلان صوڭ آنکتلر، هر ایکی گیریشیمڭ دە ردتیلەجگنە اشارت ایدییور. ایسویچرەدە آنایاسا دگیشیكلگی أوڭ گورن گیریشیملرڭ قبول ایدیلەبیلمسی ایچون هم أولکه گنلندە سچمنلرڭ چوغونلغنڭ هم دە قانتونلرڭ چوغونلغنڭ اونایی گرکییور.
صوڭوچلر نه زمان آچیقلانلاناجق؟
صندیقلر یرل ساعتله ١٠.٠٠دە آچیلدی و ١٢.٠٠دە قپاناجق. سچمنلرڭ أونملی بر بولومی اویونی داها أوڭجە پوسته یولیله قوللاندی. نهائی صوڭوچلرڭ آقشام ساعتلرندە آچیقلانلانمسی بکلنییور.
مخابر: برق کوچك
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)
İsviçre'de tarafsızlık referandumu: Seçmenler sandık başında
Yüzyıllardır tarafsızlığıyla bilinen İsviçre, bu tarafsızlığın sınırlarını sandıkta belirliyor. İsviçreli seçmenler, ülkenin herhangi bir askerî ittifaka katılmasını, NATO ile iş birliği yapmasını ve savaşan ülkelere yaptırım uygulamasını yasaklamayı öngören “İsviçre’nin Tarafsızlığının Korunması (Tarafsızlık Girişimi)” için oy kullanıyor. Sağcı İsviçre Halk Partisi (SVP) ve Pro Schweiz hareketinin desteklediği girişim kabul edilirse, bu katı tarafsızlık anlayışı anayasal güvence altına alınacak.Tarafsızlık Girişimi ne öngörüyor?
Girişime göre İsviçre, askerî bir saldırıya uğramadığı ya da bir saldırı tehdidi yakın olmadığı sürece hiçbir askerî veya savunma ittifakına katılamayacak, bu tür ittifaklarla iş birliği de yapamayacak. İsviçre’nin üçüncü ülkeler arasındaki askerî çatışmalara katılması ve savaşan devletlere yaptırım uygulaması da yasaklanacak. Girişim, diğer ülkelerle askerî iş birliğine de daha sıkı kurallar getiriyor.
Girişimde hangi istisnalar var?
Yaptırım yasağının iki istisnası bulunuyor: Birleşmiş Milletler (BM) tarafından alınan yaptırım kararları ve başka ülkelerin uyguladığı yaptırımların İsviçre üzerinden delinmesini önlemeye yönelik tedbirler. Bu kapsam dışında İsviçre, kendi kararıyla herhangi bir ülkeye ekonomik yaptırım uygulayamayacak.
Girişim neden gündeme geldi?
İsviçre, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya saldırmasının ardından Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarına katılmıştı. Bu karar, ülkenin geleneksel tarafsızlık politikasından önemli bir sapma olarak değerlendirildi ve SVP başta olmak üzere sağ kesimden sert tepki gördü. Girişimin destekçileri, İsviçre’nin tarafsızlığının korunması için bu tür adımların anayasayla engellenmesi gerektiğini savunuyor.
Seçmenler başka hangi konuda oy kullanıyor?
Seçmenler aynı gün, ülkenin gıda politikalarını kökten değiştirmeyi hedefleyen “Beslenme Girişimi” için de oy kullanıyor.
Anketler ne gösteriyor?
Oylama öncesinde yapılan son anketler, her iki girişimin de reddedileceğine işaret ediyor. İsviçre’de anayasa değişikliği öngören girişimlerin kabul edilebilmesi için hem ülke genelinde seçmenlerin çoğunluğunun hem de kantonların çoğunluğunun onayı gerekiyor.
Sonuçlar ne zaman açıklanacak?
Sandıklar yerel saatle 10.00’da açıldı ve 12.00’de kapanacak. Seçmenlerin önemli bir bölümü oyunu daha önce posta yoluyla kullandı. Nihai sonuçların akşam saatlerinde açıklanması bekleniyor.
Muhabir: Berk Küçük
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
İsviçre
➔
أی̇سویچره<br />
Askerî
➔
عسکری<br />
Yaptırım
➔
یاپدیریم<br />
Tarafsızlık
➔
طرفسزلق<br />
Seçmenler
➔
سچمنلر<br />
Ülkenin
➔
أولکه ڭڭ<br />
Birliği
➔
برلگی<br />
Girişimi
➔
گیریشیمی<br />
Kullanıyor
➔
قوللانییور<br />
Girişim
➔
گیریشیم<br />
Herhangi
➔
هر هانگی<br />
Savaşan
➔
صاواشان<br />
Öngören
➔
أوڭ گورن<br />
Tarafsızlığının
➔
طرفصیزلقنڭ<br />
Korunması
➔
قورونمسی<br />
Kabul
➔
قبول<br />
Hangi
➔
هانگی<br />
Başka
➔
باشقە<br />
Yönelik
➔
یوڭلیك<br />
Rusya
➔
روسیە<br />
Önemli
➔
أونملی<br />
Girişimin
➔
گیریشیمڭ<br />
Anketler
➔
آنکتلر<br />
Seçmenlerin
➔
سچمنلرڭ<br />
Çoğunluğunun
➔
چوغونلغنڭ<br />
Yüzyıllardır
➔
یوزییللاردیر<br />
Tarafsızlığıyla
➔
طرفصیزلقییله<br />
Bilinen
➔
بیلینن<br />
Tarafsızlığın
➔
طرفصیزلقڭ<br />
Sınırlarını
➔
صینیرلرنی
یوزییللاردیر طرفصیزلقییله بیلینن ایسویچره، بو طرفصیزلقڭ صینیرلرنی صندیقده بلیرلییور. ایسویچرەلی سچمنلر، أولکه ڭڭ هر هانگی بر عسکری اتفاقا قاتیلمسنی، ناطو ایلە ایش برلگی یاپمسنی و صاواشان أولکەلرە یاپدیریم اویغولامسنی یاساقلامایی أوڭ گورن “ایسویچرەنڭ طرفصیزلقنڭ قورونمسی (طرفسزلق گیریشیمی)” ایچون اوی قوللانییور. صاغجی ایسویچره خلق پارتیسی (صوپ) و پرو شویز حرکدنڭ دستکلهدیگی گیریشیم قبول ایدیلیرسە، بو قاتی طرفسزلق آڭلاییشی آنایاسال گوگنجە آلتینە آلیناجق.
طرفسزلق گیریشیمی نه انگورییور؟
گیریشیمە گورە ایسویچره، عسکری بر صالدیری یە اوغرەمادیغی یا دە بر صالدیری تهدیدی یاقین اولمادیغی سورجە هیچ بر عسکری ویا صاوونمه اتفاغنە قاطیلامایاجاك، بو تور اتفاقلرله ایش برلگی دە یاپمایاجق. ایسویچرەنڭ أوچنجی أولکەلر آراسندەکی عسکری چاتیشمالرە قاتیلمسی و صاواشان دولتلرە یاپدیریم اویغولامسی دە یاساقلانلاناجق. گیریشیم، دیگر أولکەلرلە عسکری ایش برلگنە دە داها صیقی قوراللر گتیرییور.
گیریشیمده هانگی استثنالر وار؟
یاپدیریم یاساغنڭ ایکی استثناسی بولونویور: برلشمش ملتلر (بم) طرفندن آلینان یاپدیریم قرارلری و باشقە أولکەلرڭ اویغولادیغی یاپدیریملرڭ ایسویچره أوزرندن دلنمسنی أوڭلەمەیە یوڭلیك تدبیرلر. بو قاپسام طیشندە ایسویچره، کندی قراریلە هر هانگی بر أولکەیە اکونومیك یاپدیریم أویگولایامایاجاك.
گیریشیم نەدن گوندمە گلدی؟
ایسویچره، روسیەنڭ ٢٠٢٢دە اوقراینەیە صالدیرمسنڭ آردندن آوروپە برلگینڭ روسیەیە یوڭلیك یاپدیریملرنە قاتیلمشدی. بو قرار، أولکه ڭڭ گلەنكسال طرفسزلق پولیتیقەسیندن أونملی بر صاپمه اولەرق دگرلندیریلدی و صوپ باشده اولمق أوزرە صاغ کسیمدن سرت تپکی گوردی. گیریشیمڭ دستكچیلری، ایسویچرەنڭ طرفصیزلقنڭ قورونمسی ایچون بو تور آدیملرڭ آنایاسایله انگللەنلنمسی گرکدیگنی صاوونییور.
سچمنلر باشقە هانگی قونودە اوی قوللانییور؟
سچمنلر عین گون، أولکه ڭڭ غدا پولیتیقەلرنی کوکدن دگیشتیرمەیی هدفلەین “بسلنمه گیریشیمی” ایچون دە اوی قوللانییور.
آنکتلر نه گوسترییور؟
اویلامه أوڭجەسندە یاپیلان صوڭ آنکتلر، هر ایکی گیریشیمڭ دە ردتیلەجگنە اشارت ایدییور. ایسویچرەدە آنایاسا دگیشیكلگی أوڭ گورن گیریشیملرڭ قبول ایدیلەبیلمسی ایچون هم أولکه گنلندە سچمنلرڭ چوغونلغنڭ هم دە قانتونلرڭ چوغونلغنڭ اونایی گرکییور.
صوڭوچلر نه زمان آچیقلانلاناجق؟
صندیقلر یرل ساعتله ١٠.٠٠دە آچیلدی و ١٢.٠٠دە قپاناجق. سچمنلرڭ أونملی بر بولومی اویونی داها أوڭجە پوسته یولیله قوللاندی. نهائی صوڭوچلرڭ آقشام ساعتلرندە آچیقلانلانمسی بکلنییور.
مخابر: برق کوچك
Yüzyıllardır tarafsızlığıyla bilinen İsviçre, bu tarafsızlığın sınırlarını sandıkta belirliyor. İsviçreli seçmenler, ülkenin herhangi bir askerî ittifaka katılmasını, NATO ile iş birliği yapmasını ve savaşan ülkelere yaptırım uygulamasını yasaklamayı öngören “İsviçre’nin Tarafsızlığının Korunması (Tarafsızlık Girişimi)” için oy kullanıyor. Sağcı İsviçre Halk Partisi (SVP) ve Pro Schweiz hareketinin desteklediği girişim kabul edilirse, bu katı tarafsızlık anlayışı anayasal güvence altına alınacak.
Tarafsızlık Girişimi ne öngörüyor?
Girişime göre İsviçre, askerî bir saldırıya uğramadığı ya da bir saldırı tehdidi yakın olmadığı sürece hiçbir askerî veya savunma ittifakına katılamayacak, bu tür ittifaklarla iş birliği de yapamayacak. İsviçre’nin üçüncü ülkeler arasındaki askerî çatışmalara katılması ve savaşan devletlere yaptırım uygulaması da yasaklanacak. Girişim, diğer ülkelerle askerî iş birliğine de daha sıkı kurallar getiriyor.
Girişimde hangi istisnalar var?
Yaptırım yasağının iki istisnası bulunuyor: Birleşmiş Milletler (BM) tarafından alınan yaptırım kararları ve başka ülkelerin uyguladığı yaptırımların İsviçre üzerinden delinmesini önlemeye yönelik tedbirler. Bu kapsam dışında İsviçre, kendi kararıyla herhangi bir ülkeye ekonomik yaptırım uygulayamayacak.
Girişim neden gündeme geldi?
İsviçre, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya saldırmasının ardından Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarına katılmıştı. Bu karar, ülkenin geleneksel tarafsızlık politikasından önemli bir sapma olarak değerlendirildi ve SVP başta olmak üzere sağ kesimden sert tepki gördü. Girişimin destekçileri, İsviçre’nin tarafsızlığının korunması için bu tür adımların anayasayla engellenmesi gerektiğini savunuyor.
Seçmenler başka hangi konuda oy kullanıyor?
Seçmenler aynı gün, ülkenin gıda politikalarını kökten değiştirmeyi hedefleyen “Beslenme Girişimi” için de oy kullanıyor.
Anketler ne gösteriyor?
Oylama öncesinde yapılan son anketler, her iki girişimin de reddedileceğine işaret ediyor. İsviçre’de anayasa değişikliği öngören girişimlerin kabul edilebilmesi için hem ülke genelinde seçmenlerin çoğunluğunun hem de kantonların çoğunluğunun onayı gerekiyor.
Sonuçlar ne zaman açıklanacak?
Sandıklar yerel saatle 10.00’da açıldı ve 12.00’de kapanacak. Seçmenlerin önemli bir bölümü oyunu daha önce posta yoluyla kullandı. Nihai sonuçların akşam saatlerinde açıklanması bekleniyor.
Muhabir: Berk Küçük
Bir yanıt yazın