فیداندن تورکیه
فیداندن تورکیه
طیش ایشلری باقانی فیدان، عراقڭ باش کندی بغداددە دوزنلنن أییت ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسیدەكی تماسلرنڭ آردندن باصین منسوبلرینە دگرلندیرمەلردە بولوندی.
بغداددە اوزون اما ویریملی بر گون گچیردكلرنی آڭلاتان فیدان، صباح مصر طیش ایشلری باقانی بدر آبدولاطی ایلە گوروشدوغینی، آردندن دە أییت طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسینڭ باشلادیغڭی خاطرلاتدی.
فیدان، تورکیەنڭ ١،٥ ییلدیر دونم باشقانلغنی یوروتدیگی أییت طیش ایشلری باقانلری قونسیینڭ باشقانلغنی بوگون عراقە دەورەتدیگینی بلیرتەرك، “اسلام أیشبیرلگی تشکیلات باقانلر قونسینده دە باشده فلسطین مسئلەسی اولمق أوزرە اسلام دنیاسنی یاقیندن ایلگیلندیرن چوق مهم قونولر مرجك آلتینە آلیندی، نیتەلیکلی بر شکلدە طارطیشیلدی.” دیدی.
باقان فیدان، یاپدقلری طوپلانتی و گوروشمەلرڭ اسلام دنیاسنڭ اورتاق صورونلرینی چوزمەیە یوڭلیك اولدیغنی آقتاردی.
عراق جمهورباشقانی نذار آمدی ایلە یاپدقلری گوروشمەدە جمهورباشقانی رجب طیّب ارطوغانڭ سلاملرنی أیلەتەرك یڭی گوروندن أوتوری کندیلرینی قوتلادقلرنی سویلەین فیدان، “یڭی گورولرنە باشلەدقدن صوڭرە ایلك دفعه یوز یوزه گلییوردك. داها أوڭجەدن طانیدیغمز بر دولت آدمیدی. داها أوڭجەکی جومحورباشقانلارینین یانندە گورو یاپمش بر شخصیت صایین نذار.” افادەسنی قوللاندی.
فیدان، عراق باش باقانی زیدی ایلە بر آرایە گلدیگنی قید ایتارك، “صایین زیدینڭ گرچکدن تورکیه ایلە ایلیشکیلری ایلری طاشیماده چوق جدی بر ویزیونی وار. بو ویزیونڭ اولوملی و یاپیجی ایتکیسنی عراق پولیتیقەلرنده دە گورویورز. عراقدەكی صورونلری تثبیت ایتمەده و بو تثبیت نتیجەسندە پراتیك آدیملر آتمایە یوڭلیك چوق جدی بر ارادەسی اولدیغنی بز آچیقچاصی گوردك.” دییه قونوشدی.
جمهورباشقانی ارطوغانڭ و تورکیەنڭ بو توردن یاپیجی پولیتیقەلری دستكلر پوزیسیونده اولدیغنی قونوشدقلرنی سویلەین فیدان، تورکیه-عراق ایلیشکیلرینڭ یاپیجی ارادەلرله تاریخدە گورولممش بر افقه طاشیناجاغینی گوروشدكلرنی بلیرتدی.
فیدان، یاقین تاریخدن قایناقلانان و داها چوق عراق طوپلومنە ایتکیسی اولان صیقینتیلرڭ اورتەدن قالقمسی ایچون تورکیەنڭ ألندن گلن بتون یاپیجی رولی أوینایاجاغینی گوروشدكلرنی آقطاراراك، انرژی، باغلانتیصاللق، قالقینمه یولی پروژەسی، گوگنلك و صاوونمه أیشبیرلگی، ترورلە مجادله و سنجار قونولرنی باش باقان زیدی ایلە اطرافلیجە قونوشمه امکان بولدقلرنی وورغولادی.
زیدینڭ عراق، بولگه و تورکیه-عراق ایلیشکیلری قونوسندە یاپیجی ویزیونە صاحب اولمسی نه دنیله ممنون اولدقلرنڭ آلتینی چیزن فیدان، “انساللّٰه قیصه سورەدە بولگەدەکی دیگر صورونلر دە دییالوغ یولیله، باریش یولیله چوزولور دە هم عراقڭ ایچندە نفس آلدیغی اورتام راحتلر، هم دە بولگه داها باریشچیل بر آتموسفرە اوریلیر.” افادەسنی قوللاندی.
بولگهسال مسئلەلر اله آلیندی
فیدان، عراق طیش ایشلری باقانی فؤاد حسین ایلە دە بر آرایە گلەرك گنل سیاسی طوروملری و بولگهسال قونولری گوروشدكلرنی آقتاردی.
بغداددە گوروشدوغی حاشدی صبی قومیسیونی باشقانی فالح ال-فیادله، کندیسنڭ ملی استخبارات تشکیلاتنده (میت) گورو آلدیغی ییللردن بری دوام ایدن بر ایلیشکیسی اولدیغنی قید ایدن فیدان، “أوزللکله حاشدی صبینڭ شو آندە ایچندە بولوندیغی طوروم، بولگهسال طوروملر، عراقدە بللی سلاحلی غروپلرڭ سلاحسزلاندیریلمسینه یوڭلیك آتیلان آدیملر، گلنن نقطه گبی، تورکیه-عراق ایلیشکیلری، گوگنلك پرسپکتیفی گبی برچوق قونویی دگرلندیرمه امکانمز اولدی.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
فیدان، عراق تمثیلجیلر مجلسی باشقانی هیبت حالبوصییله گوروشمەلرنده کندیسنە جمهورباشقانی ارطوغانڭ سلامینی ایلتدكلرنی دیلە گتیرەرك، “أوزللکله عراق مجلسینڭ گوندمنده اولان قونولر، تورکیه-عراق ایلیشکیلری باشده اولمق أوزرە برچوق قونویی گوزدن گچیردك.” افادەلرینی قوللاندی.
باقان فیدان، عراق اولوسال گوگنلك مستشاری قاسم آببودییله گوروشمەسینده ایکی أولکه ایلیشکیلرینڭ گوگنلك بویودینی و بونڭ بولگهسال ایلیشکیلرە، گوگنلك پولیتیقەلرنە یانسییان یوڭلرنڭ گوندمدە اولاجغنی سویلەدی.
عراق دولت باقانی آغاوغلو ایلە گوروشمه
عراق دولت باقانی و عراق تورکمن جبهەسى باشقانی محمد شمعان آغاوغلو ایلە دە گوروشدكلرنە دقّدی چکن فیدان، دولت باقانی اولەرق باشلادیغی یڭی گوروی طولاییسیله کندیسنی تبریك ایتدیگڭی بلیرتدی.
فیدان، “سهفهدهن بر باقانڭ چیقمسی أونملیدی.” دییەرك، بوندن طولایی باش باقان زیدی و تمثیلجیلر مجلسی باشقانی حالبوصییە جمهورباشقانی ارطوغانڭ تشکرلرنی ایلتدكلرنی سویلەدی.
عراق تورکمن جبهەسىنڭ ایچندە بولوندیغی طورومی و تورکمنلەرین موجود صورونلرینی ییللردر تعقیب ایتدكلرنڭ آلتینی چیزن فیدان، “بو صورونلرڭ چوزومی عراقدەكی گنل صورونلرڭ، دیگر صورونلرڭ چوزومندن باغیمسز دگل. اونلری بربرینە باغلایاراك یوڭتمك گرکییور. بونلر قونوسندە نەلر یاپیلابیلیر، اونلری قونوشدك.” دیدی.
فیدان، تورکمن طوپلیلغنڭ هر زمان عراقدەكی گنل یاپنڭ چوق یاپیجی بر پارچەسی اولدیغنی و هیچ بر زمان ییقیجی و بولوجی بر فعالیت ایچندە بولونمادیغنە اشارت ایدرك، شونلری قید ایتدی:
“عراقڭ صادق وطنداشلریدر. کندی کیملكلرنی قورومالرنده دە چوق بیلینچلی طورومدهلر. بزم دە ذاتًا ایستەدیگمز بو. ذاتًا تورکیه-عراق قرداش، جغرافیه اولەرق بربرنڭ اوزانتیسی، کولتور اولەرق بربرنڭ اوزانتیسی، تاریخ اولەرق بربرنڭ اوزانتیسی. بونی براز مودرن زمانلردە داها قورومسال، داها ایی أیشلەین، هرکسڭ منفعدنە چالیشان بر یاپیسال زمینه دونوشتورمەمز گرکییور. بزم دە صوروملی شخصلر اولەرق اصلندە یاپمەیە چالیشدیغمز تك شیئ بو.”
باقان فیداندن أییت ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسینده طایانیشمه مساژی
باقان فیدان، ن-صوسیال حسابندن یاپدیغی پایلاشیمدە، أییت ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسینه دونم باشقانی صفاتییله قاتیلمق أوزرە بغدادی زیارت ایتدکلرینی آڭیمساتدی.
فیدان، “أییت طوپلانتیسندە یاپدیغمز قونوشمەدە، کرهسال و بولگهسال صورونلر قارشیسنده طایانیشمه ایچندە اولمامز گرکدیگنی، فلسطین باشده اولمق أوزرە اسلام جغرافیەسنی ایلگیلندیرن توم مسئلەلرده اورتاق حرکت ایتمەمزنڭ أونمنی وورغولادك.” افادەسنی قوللاندی.
عراقدە جمهورباشقانی نذار آمدی، باش باقان عالی از-زیدی، تمثیلجیلر مجلسی باشقانی هیبت حالبوصی، یوکسك یارغی قونسیی باشقانی فائق زیدان، طیش ایشلری باقانی فؤاد حسین، حاشدی صبی قومیسیونی باشقانی فالح ال-فیاد، اولوسال گوگنلك مستشاری قاسم آببودی و عراق تورکمن جبهەسى باشقانی، دولت باقانی و کرکوك والیسی محمد شمعان آغاوغلو ایلە بر آرایە گلدكلرنی بلیرتن فیدان، گوروشمەلردە ایکیلی ایلیشکیلری توم بویوطلرییله اله آلدقلرینی آقتاردی.
فیدان، تجارت، انرژی و گوگنلك گبی آلانلردە تورکیه ایلە عراق آراسندەکی ایش برلگنی درینلشدیرمك ایچون آطیلابیلەجك آدیملری اله آلدقلرینی قید ایتارك، توم عراقلی یتکیلیلرە گوستردكلری مسافرپرورلكدن طولایی تشکر ایتدی.
مصر طیش ایشلری باقانی بدر آبدولاطی و ایران طیش ایشلری باقانی عباس أراقچی ایلە دە بر آرایە گلدكلرنی خاطرلاتان فیدان، “بولگەدە دوام ایدن چاتیشمالری چوزمەیە یوڭلیك چابالرڭ گلدیگی نقطەیی دگرلندیردك. تورکیه اولەرق، اسلام دنیاسندە طایانیشمەیی آرتیرمایە، مظلوملرڭ حقّلرینی صاوونمەیە و بولگەمزنڭ حضور و رفاەی ایچون یاپیجی قاتقیلر صنعمایە قرارلیلقلە دوام ایدەجگز.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
قایناق: آه
عراق ایلیشکیلری مساژی: جدی بر ویزیون وار – Fidan’dan Türkiye-Irak ilişkileri mesajı: Ciddi bir vizyon var
Dışişleri Bakanı Fidan, Irak’ın başkenti Bağdat’ta düzenlenen İİT 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’ndaki temaslarının ardından basın mensuplarına değerlendirmelerde bulundu.
Bağdat’ta uzun ama verimli bir gün geçirdiklerini anlatan Fidan, sabah Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ile görüştüğünü, ardından da İİT Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’nın başladığını hatırlattı.
Fidan, Türkiye’nin 1,5 yıldır dönem başkanlığını yürüttüğü İİT Dışişleri Bakanları Konseyi’nin başkanlığını bugün Irak’a devrettiğini belirterek, “İslam İşbirliği Teşkilatı Bakanlar Konseyinde de başta Filistin meselesi olmak üzere İslam dünyasını yakından ilgilendiren çok mühim konular mercek altına alındı, nitelikli bir şekilde tartışıldı.” dedi.
Bakan Fidan, yaptıkları toplantı ve görüşmelerin İslam dünyasının ortak sorunlarını çözmeye yönelik olduğunu aktardı.
Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi ile yaptıkları görüşmede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını ileterek yeni görevinden ötürü kendilerini kutladıklarını söyleyen Fidan, “Yeni görevlerine başladıktan sonra ilk defa yüz yüze geliyorduk. Daha önceden tanıdığımız bir devlet adamıydı. Daha önceki cumhurbaşkanlarının yanında görev yapmış bir şahsiyet Sayın Nizar.” ifadesini kullandı.
Fidan, Irak Başbakanı Zeydi ile bir araya geldiğini kaydederek, “Sayın Zeydi’nin gerçekten Türkiye ile ilişkileri ileri taşımada çok ciddi bir vizyonu var. Bu vizyonun olumlu ve yapıcı etkisini Irak politikalarında da görüyoruz. Irak’taki sorunları tespit etmede ve bu tespit neticesinde pratik adımlar atmaya yönelik çok ciddi bir iradesi olduğunu biz açıkçası gördük.” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ve Türkiye’nin bu türden yapıcı politikaları destekler pozisyonda olduğunu konuştuklarını söyleyen Fidan, Türkiye-Irak ilişkilerinin yapıcı iradelerle tarihte görülmemiş bir ufka taşınacağını görüştüklerini belirtti.
Fidan, yakın tarihten kaynaklanan ve daha çok Irak toplumuna etkisi olan sıkıntıların ortadan kalkması için Türkiye’nin elinden gelen bütün yapıcı rolü oynayacağını görüştüklerini aktararak, enerji, bağlantısallık, Kalkınma Yolu Projesi, güvenlik ve savunma işbirliği, terörle mücadele ve Sincar konularını Başbakan Zeydi ile etraflıca konuşma imkanı bulduklarını vurguladı.
Zeydi’nin Irak, bölge ve Türkiye-Irak ilişkileri konusunda yapıcı vizyona sahip olması nedeniyle memnun olduklarının altını çizen Fidan, “İnşallah kısa sürede bölgedeki diğer sorunlar da diyalog yoluyla, barış yoluyla çözülür de hem Irak’ın içinde nefes aldığı ortam rahatlar, hem de bölge daha barışçıl bir atmosfere evrilir.” ifadesini kullandı.
Bölgesel meseleler ele alındı
Fidan, Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ile de bir araya gelerek genel siyasi durumları ve bölgesel konuları görüştüklerini aktardı.
Bağdat’ta görüştüğü Haşdi Şabi Komisyonu Başkanı Falih el-Feyyad’la, kendisinin Milli İstihbarat Teşkilatında (MİT) görev aldığı yıllardan beri devam eden bir ilişkisi olduğunu kaydeden Fidan, “Özellikle Haşdi Şabi’nin şu anda içinde bulunduğu durum, bölgesel durumlar, Irak’ta belli silahlı grupların silahsızlandırılmasına yönelik atılan adımlar, gelinen nokta gibi, Türkiye-Irak ilişkileri, güvenlik perspektifi gibi birçok konuyu değerlendirme imkanımız oldu.” değerlendirmesinde bulundu.
Fidan, Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi’yle görüşmelerinde kendisine Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın selamını ilettiklerini dile getirerek, “Özellikle Irak Meclisi’nin gündeminde olan konular, Türkiye-Irak ilişkileri başta olmak üzere birçok konuyu gözden geçirdik.” ifadelerini kullandı.
Bakan Fidan, Irak Ulusal Güvenlik Müsteşarı Kasım Abbudi’yle görüşmesinde iki ülke ilişkilerinin güvenlik boyutunu ve bunun bölgesel ilişkilere, güvenlik politikalarına yansıyan yönlerinin gündemde olacağını söyledi.
Irak Devlet Bakanı Ağaoğlu ile görüşme
Irak Devlet Bakanı ve Irak Türkmen Cephesi Başkanı Mehmet Seman Ağaoğlu ile de görüştüklerine dikkati çeken Fidan, Devlet Bakanı olarak başladığı yeni görevi dolayısıyla kendisini tebrik ettiğini belirtti.
Fidan, “Cepheden bir bakanın çıkması önemliydi.” diyerek, bundan dolayı Başbakan Zeydi ve Temsilciler Meclisi Başkanı Halbusi’ye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın teşekkürlerini ilettiklerini söyledi.
Irak Türkmen Cephesi’nin içinde bulunduğu durumu ve Türkmenlerin mevcut sorunlarını yıllardır takip ettiklerinin altını çizen Fidan, “Bu sorunların çözümü Irak’taki genel sorunların, diğer sorunların çözümünden bağımsız değil. Onları birbirine bağlayarak yönetmek gerekiyor. Bunlar konusunda neler yapılabilir, onları konuştuk.” dedi.
Fidan, Türkmen topluluğunun her zaman Irak’taki genel yapının çok yapıcı bir parçası olduğunu ve hiçbir zaman yıkıcı ve bölücü bir faaliyet içinde bulunmadığına işaret ederek, şunları kaydetti:
“Irak’ın sadık vatandaşlarıdır. Kendi kimliklerini korumalarında da çok bilinçli durumdalar. Bizim de zaten istediğimiz bu. Zaten Türkiye-Irak kardeş, coğrafya olarak birbirinin uzantısı, kültür olarak birbirinin uzantısı, tarih olarak birbirinin uzantısı. Bunu biraz modern zamanlarda daha kurumsal, daha iyi işleyen, herkesin menfaatine çalışan bir yapısal zemine dönüştürmemiz gerekiyor. Bizim de sorumlu şahıslar olarak aslında yapmaya çalıştığımız tek şey bu.”
Bakan Fidan’dan İİT 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’nda dayanışma mesajı
Bakan Fidan, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, İİT 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’na Dönem Başkanı sıfatıyla katılmak üzere Bağdat’ı ziyaret ettiklerini anımsattı.
Fidan, “İİT toplantısında yaptığımız konuşmada, küresel ve bölgesel sorunlar karşısında dayanışma içinde olmamız gerektiğini, Filistin başta olmak üzere İslam coğrafyasını ilgilendiren tüm meselelerde ortak hareket etmemizin önemini vurguladık.” ifadesini kullandı.
Irak’ta Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, Başbakan Ali ez-Zeydi, Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi, Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan, Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Haşdi Şabi Komisyonu Başkanı Falih el-Feyyad, Ulusal Güvenlik Müsteşarı Kasım Abbudi ve Irak Türkmen Cephesi Başkanı, Devlet Bakanı ve Kerkük Valisi Mehmet Seman Ağaoğlu ile bir araya geldiklerini belirten Fidan, görüşmelerde ikili ilişkileri tüm boyutlarıyla ele aldıklarını aktardı.
Fidan, ticaret, enerji ve güvenlik gibi alanlarda Türkiye ile Irak arasındaki işbirliğini derinleştirmek için atılabilecek adımları ele aldıklarını kaydederek, tüm Iraklı yetkililere gösterdikleri misafirperverlikten dolayı teşekkür etti.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile de bir araya geldiklerini hatırlatan Fidan, “Bölgede devam eden çatışmaları çözmeye yönelik çabaların geldiği noktayı değerlendirdik. Türkiye olarak, İslam dünyasında dayanışmayı artırmaya, mazlumların haklarını savunmaya ve bölgemizin huzur ve refahı için yapıcı katkılar sunmaya kararlılıkla devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA
فیداندن تورکیه
طیش ایشلری باقانی خاقان فیدان، اسلام أیشبیرلگی تشکیلات (أییت) ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسی مارژنده عراق باش باقانی عالی از-زیدی ایلە بر آرایە گلدیگنی بلیرتەرك، “صایین زیدینڭ گرچکدن تورکیه ایلە ایلیشکیلری ایلری طاشیماده چوق جدی بر ویزیونی وار. بو ویزیونڭ اولوملی و یاپیجی ایتکیسنی عراق پولیتیقەلرنده دە گورویورز.” دیدی.طیش ایشلری باقانی فیدان، عراقڭ باش کندی بغداددە دوزنلنن أییت ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسیدەكی تماسلرنڭ آردندن باصین منسوبلرینە دگرلندیرمەلردە بولوندی.
بغداددە اوزون اما ویریملی بر گون گچیردكلرنی آڭلاتان فیدان، صباح مصر طیش ایشلری باقانی بدر آبدولاطی ایلە گوروشدوغینی، آردندن دە أییت طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسینڭ باشلادیغڭی خاطرلاتدی.
فیدان، تورکیەنڭ ١،٥ ییلدیر دونم باشقانلغنی یوروتدیگی أییت طیش ایشلری باقانلری قونسیینڭ باشقانلغنی بوگون عراقە دەورەتدیگینی بلیرتەرك، “اسلام أیشبیرلگی تشکیلات باقانلر قونسینده دە باشده فلسطین مسئلەسی اولمق أوزرە اسلام دنیاسنی یاقیندن ایلگیلندیرن چوق مهم قونولر مرجك آلتینە آلیندی، نیتەلیکلی بر شکلدە طارطیشیلدی.” دیدی.
باقان فیدان، یاپدقلری طوپلانتی و گوروشمەلرڭ اسلام دنیاسنڭ اورتاق صورونلرینی چوزمەیە یوڭلیك اولدیغنی آقتاردی.
عراق جمهورباشقانی نذار آمدی ایلە یاپدقلری گوروشمەدە جمهورباشقانی رجب طیّب ارطوغانڭ سلاملرنی أیلەتەرك یڭی گوروندن أوتوری کندیلرینی قوتلادقلرنی سویلەین فیدان، “یڭی گورولرنە باشلەدقدن صوڭرە ایلك دفعه یوز یوزه گلییوردك. داها أوڭجەدن طانیدیغمز بر دولت آدمیدی. داها أوڭجەکی جومحورباشقانلارینین یانندە گورو یاپمش بر شخصیت صایین نذار.” افادەسنی قوللاندی.
فیدان، عراق باش باقانی زیدی ایلە بر آرایە گلدیگنی قید ایتارك، “صایین زیدینڭ گرچکدن تورکیه ایلە ایلیشکیلری ایلری طاشیماده چوق جدی بر ویزیونی وار. بو ویزیونڭ اولوملی و یاپیجی ایتکیسنی عراق پولیتیقەلرنده دە گورویورز. عراقدەكی صورونلری تثبیت ایتمەده و بو تثبیت نتیجەسندە پراتیك آدیملر آتمایە یوڭلیك چوق جدی بر ارادەسی اولدیغنی بز آچیقچاصی گوردك.” دییه قونوشدی.
جمهورباشقانی ارطوغانڭ و تورکیەنڭ بو توردن یاپیجی پولیتیقەلری دستكلر پوزیسیونده اولدیغنی قونوشدقلرنی سویلەین فیدان، تورکیه-عراق ایلیشکیلرینڭ یاپیجی ارادەلرله تاریخدە گورولممش بر افقه طاشیناجاغینی گوروشدكلرنی بلیرتدی.
فیدان، یاقین تاریخدن قایناقلانان و داها چوق عراق طوپلومنە ایتکیسی اولان صیقینتیلرڭ اورتەدن قالقمسی ایچون تورکیەنڭ ألندن گلن بتون یاپیجی رولی أوینایاجاغینی گوروشدكلرنی آقطاراراك، انرژی، باغلانتیصاللق، قالقینمه یولی پروژەسی، گوگنلك و صاوونمه أیشبیرلگی، ترورلە مجادله و سنجار قونولرنی باش باقان زیدی ایلە اطرافلیجە قونوشمه امکان بولدقلرنی وورغولادی.
زیدینڭ عراق، بولگه و تورکیه-عراق ایلیشکیلری قونوسندە یاپیجی ویزیونە صاحب اولمسی نه دنیله ممنون اولدقلرنڭ آلتینی چیزن فیدان، “انساللّٰه قیصه سورەدە بولگەدەکی دیگر صورونلر دە دییالوغ یولیله، باریش یولیله چوزولور دە هم عراقڭ ایچندە نفس آلدیغی اورتام راحتلر، هم دە بولگه داها باریشچیل بر آتموسفرە اوریلیر.” افادەسنی قوللاندی.
بولگهسال مسئلەلر اله آلیندی
فیدان، عراق طیش ایشلری باقانی فؤاد حسین ایلە دە بر آرایە گلەرك گنل سیاسی طوروملری و بولگهسال قونولری گوروشدكلرنی آقتاردی.
بغداددە گوروشدوغی حاشدی صبی قومیسیونی باشقانی فالح ال-فیادله، کندیسنڭ ملی استخبارات تشکیلاتنده (میت) گورو آلدیغی ییللردن بری دوام ایدن بر ایلیشکیسی اولدیغنی قید ایدن فیدان، “أوزللکله حاشدی صبینڭ شو آندە ایچندە بولوندیغی طوروم، بولگهسال طوروملر، عراقدە بللی سلاحلی غروپلرڭ سلاحسزلاندیریلمسینه یوڭلیك آتیلان آدیملر، گلنن نقطه گبی، تورکیه-عراق ایلیشکیلری، گوگنلك پرسپکتیفی گبی برچوق قونویی دگرلندیرمه امکانمز اولدی.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
فیدان، عراق تمثیلجیلر مجلسی باشقانی هیبت حالبوصییله گوروشمەلرنده کندیسنە جمهورباشقانی ارطوغانڭ سلامینی ایلتدكلرنی دیلە گتیرەرك، “أوزللکله عراق مجلسینڭ گوندمنده اولان قونولر، تورکیه-عراق ایلیشکیلری باشده اولمق أوزرە برچوق قونویی گوزدن گچیردك.” افادەلرینی قوللاندی.
باقان فیدان، عراق اولوسال گوگنلك مستشاری قاسم آببودییله گوروشمەسینده ایکی أولکه ایلیشکیلرینڭ گوگنلك بویودینی و بونڭ بولگهسال ایلیشکیلرە، گوگنلك پولیتیقەلرنە یانسییان یوڭلرنڭ گوندمدە اولاجغنی سویلەدی.
عراق دولت باقانی آغاوغلو ایلە گوروشمه
عراق دولت باقانی و عراق تورکمن جبهەسى باشقانی محمد شمعان آغاوغلو ایلە دە گوروشدكلرنە دقّدی چکن فیدان، دولت باقانی اولەرق باشلادیغی یڭی گوروی طولاییسیله کندیسنی تبریك ایتدیگڭی بلیرتدی.
فیدان، “سهفهدهن بر باقانڭ چیقمسی أونملیدی.” دییەرك، بوندن طولایی باش باقان زیدی و تمثیلجیلر مجلسی باشقانی حالبوصییە جمهورباشقانی ارطوغانڭ تشکرلرنی ایلتدكلرنی سویلەدی.
عراق تورکمن جبهەسىنڭ ایچندە بولوندیغی طورومی و تورکمنلەرین موجود صورونلرینی ییللردر تعقیب ایتدكلرنڭ آلتینی چیزن فیدان، “بو صورونلرڭ چوزومی عراقدەكی گنل صورونلرڭ، دیگر صورونلرڭ چوزومندن باغیمسز دگل. اونلری بربرینە باغلایاراك یوڭتمك گرکییور. بونلر قونوسندە نەلر یاپیلابیلیر، اونلری قونوشدك.” دیدی.
فیدان، تورکمن طوپلیلغنڭ هر زمان عراقدەكی گنل یاپنڭ چوق یاپیجی بر پارچەسی اولدیغنی و هیچ بر زمان ییقیجی و بولوجی بر فعالیت ایچندە بولونمادیغنە اشارت ایدرك، شونلری قید ایتدی:
“عراقڭ صادق وطنداشلریدر. کندی کیملكلرنی قورومالرنده دە چوق بیلینچلی طورومدهلر. بزم دە ذاتًا ایستەدیگمز بو. ذاتًا تورکیه-عراق قرداش، جغرافیه اولەرق بربرنڭ اوزانتیسی، کولتور اولەرق بربرنڭ اوزانتیسی، تاریخ اولەرق بربرنڭ اوزانتیسی. بونی براز مودرن زمانلردە داها قورومسال، داها ایی أیشلەین، هرکسڭ منفعدنە چالیشان بر یاپیسال زمینه دونوشتورمەمز گرکییور. بزم دە صوروملی شخصلر اولەرق اصلندە یاپمەیە چالیشدیغمز تك شیئ بو.”
باقان فیداندن أییت ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسینده طایانیشمه مساژی
باقان فیدان، ن-صوسیال حسابندن یاپدیغی پایلاشیمدە، أییت ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسینه دونم باشقانی صفاتییله قاتیلمق أوزرە بغدادی زیارت ایتدکلرینی آڭیمساتدی.
فیدان، “أییت طوپلانتیسندە یاپدیغمز قونوشمەدە، کرهسال و بولگهسال صورونلر قارشیسنده طایانیشمه ایچندە اولمامز گرکدیگنی، فلسطین باشده اولمق أوزرە اسلام جغرافیەسنی ایلگیلندیرن توم مسئلەلرده اورتاق حرکت ایتمەمزنڭ أونمنی وورغولادك.” افادەسنی قوللاندی.
عراقدە جمهورباشقانی نذار آمدی، باش باقان عالی از-زیدی، تمثیلجیلر مجلسی باشقانی هیبت حالبوصی، یوکسك یارغی قونسیی باشقانی فائق زیدان، طیش ایشلری باقانی فؤاد حسین، حاشدی صبی قومیسیونی باشقانی فالح ال-فیاد، اولوسال گوگنلك مستشاری قاسم آببودی و عراق تورکمن جبهەسى باشقانی، دولت باقانی و کرکوك والیسی محمد شمعان آغاوغلو ایلە بر آرایە گلدكلرنی بلیرتن فیدان، گوروشمەلردە ایکیلی ایلیشکیلری توم بویوطلرییله اله آلدقلرینی آقتاردی.
فیدان، تجارت، انرژی و گوگنلك گبی آلانلردە تورکیه ایلە عراق آراسندەکی ایش برلگنی درینلشدیرمك ایچون آطیلابیلەجك آدیملری اله آلدقلرینی قید ایتارك، توم عراقلی یتکیلیلرە گوستردكلری مسافرپرورلكدن طولایی تشکر ایتدی.
مصر طیش ایشلری باقانی بدر آبدولاطی و ایران طیش ایشلری باقانی عباس أراقچی ایلە دە بر آرایە گلدكلرنی خاطرلاتان فیدان، “بولگەدە دوام ایدن چاتیشمالری چوزمەیە یوڭلیك چابالرڭ گلدیگی نقطەیی دگرلندیردك. تورکیه اولەرق، اسلام دنیاسندە طایانیشمەیی آرتیرمایە، مظلوملرڭ حقّلرینی صاوونمەیە و بولگەمزنڭ حضور و رفاەی ایچون یاپیجی قاتقیلر صنعمایە قرارلیلقلە دوام ایدەجگز.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
قایناق: آه
عراق ایلیشکیلری مساژی: جدی بر ویزیون وار – Fidan’dan Türkiye-Irak ilişkileri mesajı: Ciddi bir vizyon var
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı marjında Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile bir araya geldiğini belirterek, “Sayın Zeydi’nin gerçekten Türkiye ile ilişkileri ileri taşımada çok ciddi bir vizyonu var. Bu vizyonun olumlu ve yapıcı etkisini Irak politikalarında da görüyoruz.” dedi.Dışişleri Bakanı Fidan, Irak’ın başkenti Bağdat’ta düzenlenen İİT 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’ndaki temaslarının ardından basın mensuplarına değerlendirmelerde bulundu.
Bağdat’ta uzun ama verimli bir gün geçirdiklerini anlatan Fidan, sabah Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ile görüştüğünü, ardından da İİT Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’nın başladığını hatırlattı.
Fidan, Türkiye’nin 1,5 yıldır dönem başkanlığını yürüttüğü İİT Dışişleri Bakanları Konseyi’nin başkanlığını bugün Irak’a devrettiğini belirterek, “İslam İşbirliği Teşkilatı Bakanlar Konseyinde de başta Filistin meselesi olmak üzere İslam dünyasını yakından ilgilendiren çok mühim konular mercek altına alındı, nitelikli bir şekilde tartışıldı.” dedi.
Bakan Fidan, yaptıkları toplantı ve görüşmelerin İslam dünyasının ortak sorunlarını çözmeye yönelik olduğunu aktardı.
Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi ile yaptıkları görüşmede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını ileterek yeni görevinden ötürü kendilerini kutladıklarını söyleyen Fidan, “Yeni görevlerine başladıktan sonra ilk defa yüz yüze geliyorduk. Daha önceden tanıdığımız bir devlet adamıydı. Daha önceki cumhurbaşkanlarının yanında görev yapmış bir şahsiyet Sayın Nizar.” ifadesini kullandı.
Fidan, Irak Başbakanı Zeydi ile bir araya geldiğini kaydederek, “Sayın Zeydi’nin gerçekten Türkiye ile ilişkileri ileri taşımada çok ciddi bir vizyonu var. Bu vizyonun olumlu ve yapıcı etkisini Irak politikalarında da görüyoruz. Irak’taki sorunları tespit etmede ve bu tespit neticesinde pratik adımlar atmaya yönelik çok ciddi bir iradesi olduğunu biz açıkçası gördük.” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ve Türkiye’nin bu türden yapıcı politikaları destekler pozisyonda olduğunu konuştuklarını söyleyen Fidan, Türkiye-Irak ilişkilerinin yapıcı iradelerle tarihte görülmemiş bir ufka taşınacağını görüştüklerini belirtti.
Fidan, yakın tarihten kaynaklanan ve daha çok Irak toplumuna etkisi olan sıkıntıların ortadan kalkması için Türkiye’nin elinden gelen bütün yapıcı rolü oynayacağını görüştüklerini aktararak, enerji, bağlantısallık, Kalkınma Yolu Projesi, güvenlik ve savunma işbirliği, terörle mücadele ve Sincar konularını Başbakan Zeydi ile etraflıca konuşma imkanı bulduklarını vurguladı.
Zeydi’nin Irak, bölge ve Türkiye-Irak ilişkileri konusunda yapıcı vizyona sahip olması nedeniyle memnun olduklarının altını çizen Fidan, “İnşallah kısa sürede bölgedeki diğer sorunlar da diyalog yoluyla, barış yoluyla çözülür de hem Irak’ın içinde nefes aldığı ortam rahatlar, hem de bölge daha barışçıl bir atmosfere evrilir.” ifadesini kullandı.
Bölgesel meseleler ele alındı
Fidan, Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ile de bir araya gelerek genel siyasi durumları ve bölgesel konuları görüştüklerini aktardı.
Bağdat’ta görüştüğü Haşdi Şabi Komisyonu Başkanı Falih el-Feyyad’la, kendisinin Milli İstihbarat Teşkilatında (MİT) görev aldığı yıllardan beri devam eden bir ilişkisi olduğunu kaydeden Fidan, “Özellikle Haşdi Şabi’nin şu anda içinde bulunduğu durum, bölgesel durumlar, Irak’ta belli silahlı grupların silahsızlandırılmasına yönelik atılan adımlar, gelinen nokta gibi, Türkiye-Irak ilişkileri, güvenlik perspektifi gibi birçok konuyu değerlendirme imkanımız oldu.” değerlendirmesinde bulundu.
Fidan, Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi’yle görüşmelerinde kendisine Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın selamını ilettiklerini dile getirerek, “Özellikle Irak Meclisi’nin gündeminde olan konular, Türkiye-Irak ilişkileri başta olmak üzere birçok konuyu gözden geçirdik.” ifadelerini kullandı.
Bakan Fidan, Irak Ulusal Güvenlik Müsteşarı Kasım Abbudi’yle görüşmesinde iki ülke ilişkilerinin güvenlik boyutunu ve bunun bölgesel ilişkilere, güvenlik politikalarına yansıyan yönlerinin gündemde olacağını söyledi.
Irak Devlet Bakanı Ağaoğlu ile görüşme
Irak Devlet Bakanı ve Irak Türkmen Cephesi Başkanı Mehmet Seman Ağaoğlu ile de görüştüklerine dikkati çeken Fidan, Devlet Bakanı olarak başladığı yeni görevi dolayısıyla kendisini tebrik ettiğini belirtti.
Fidan, “Cepheden bir bakanın çıkması önemliydi.” diyerek, bundan dolayı Başbakan Zeydi ve Temsilciler Meclisi Başkanı Halbusi’ye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın teşekkürlerini ilettiklerini söyledi.
Irak Türkmen Cephesi’nin içinde bulunduğu durumu ve Türkmenlerin mevcut sorunlarını yıllardır takip ettiklerinin altını çizen Fidan, “Bu sorunların çözümü Irak’taki genel sorunların, diğer sorunların çözümünden bağımsız değil. Onları birbirine bağlayarak yönetmek gerekiyor. Bunlar konusunda neler yapılabilir, onları konuştuk.” dedi.
Fidan, Türkmen topluluğunun her zaman Irak’taki genel yapının çok yapıcı bir parçası olduğunu ve hiçbir zaman yıkıcı ve bölücü bir faaliyet içinde bulunmadığına işaret ederek, şunları kaydetti:
“Irak’ın sadık vatandaşlarıdır. Kendi kimliklerini korumalarında da çok bilinçli durumdalar. Bizim de zaten istediğimiz bu. Zaten Türkiye-Irak kardeş, coğrafya olarak birbirinin uzantısı, kültür olarak birbirinin uzantısı, tarih olarak birbirinin uzantısı. Bunu biraz modern zamanlarda daha kurumsal, daha iyi işleyen, herkesin menfaatine çalışan bir yapısal zemine dönüştürmemiz gerekiyor. Bizim de sorumlu şahıslar olarak aslında yapmaya çalıştığımız tek şey bu.”
Bakan Fidan’dan İİT 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’nda dayanışma mesajı
Bakan Fidan, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, İİT 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’na Dönem Başkanı sıfatıyla katılmak üzere Bağdat’ı ziyaret ettiklerini anımsattı.
Fidan, “İİT toplantısında yaptığımız konuşmada, küresel ve bölgesel sorunlar karşısında dayanışma içinde olmamız gerektiğini, Filistin başta olmak üzere İslam coğrafyasını ilgilendiren tüm meselelerde ortak hareket etmemizin önemini vurguladık.” ifadesini kullandı.
Irak’ta Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, Başbakan Ali ez-Zeydi, Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi, Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan, Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Haşdi Şabi Komisyonu Başkanı Falih el-Feyyad, Ulusal Güvenlik Müsteşarı Kasım Abbudi ve Irak Türkmen Cephesi Başkanı, Devlet Bakanı ve Kerkük Valisi Mehmet Seman Ağaoğlu ile bir araya geldiklerini belirten Fidan, görüşmelerde ikili ilişkileri tüm boyutlarıyla ele aldıklarını aktardı.
Fidan, ticaret, enerji ve güvenlik gibi alanlarda Türkiye ile Irak arasındaki işbirliğini derinleştirmek için atılabilecek adımları ele aldıklarını kaydederek, tüm Iraklı yetkililere gösterdikleri misafirperverlikten dolayı teşekkür etti.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile de bir araya geldiklerini hatırlatan Fidan, “Bölgede devam eden çatışmaları çözmeye yönelik çabaların geldiği noktayı değerlendirdik. Türkiye olarak, İslam dünyasında dayanışmayı artırmaya, mazlumların haklarını savunmaya ve bölgemizin huzur ve refahı için yapıcı katkılar sunmaya kararlılıkla devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
طیش ایشلری باقانی خاقان فیدان، اسلام أیشبیرلگی تشکیلات (أییت) ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسی مارژنده عراق باش باقانی عالی از-زیدی ایلە بر آرایە گلدیگنی بلیرتەرك، “صایین زیدینڭ گرچکدن تورکیه ایلە ایلیشکیلری ایلری طاشیماده چوق جدی بر ویزیونی وار. بو ویزیونڭ اولوملی و یاپیجی ایتکیسنی عراق پولیتیقەلرنده دە گورویورز.” دیدی.
طیش ایشلری باقانی فیدان، عراقڭ باش کندی بغداددە دوزنلنن أییت ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسیدەكی تماسلرنڭ آردندن باصین منسوبلرینە دگرلندیرمەلردە بولوندی.
بغداددە اوزون اما ویریملی بر گون گچیردكلرنی آڭلاتان فیدان، صباح مصر طیش ایشلری باقانی بدر آبدولاطی ایلە گوروشدوغینی، آردندن دە أییت طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسینڭ باشلادیغڭی خاطرلاتدی.
فیدان، تورکیەنڭ ١،٥ ییلدیر دونم باشقانلغنی یوروتدیگی أییت طیش ایشلری باقانلری قونسیینڭ باشقانلغنی بوگون عراقە دەورەتدیگینی بلیرتەرك، “اسلام أیشبیرلگی تشکیلات باقانلر قونسینده دە باشده فلسطین مسئلەسی اولمق أوزرە اسلام دنیاسنی یاقیندن ایلگیلندیرن چوق مهم قونولر مرجك آلتینە آلیندی، نیتەلیکلی بر شکلدە طارطیشیلدی.” دیدی.
باقان فیدان، یاپدقلری طوپلانتی و گوروشمەلرڭ اسلام دنیاسنڭ اورتاق صورونلرینی چوزمەیە یوڭلیك اولدیغنی آقتاردی.
عراق جمهورباشقانی نذار آمدی ایلە یاپدقلری گوروشمەدە جمهورباشقانی رجب طیّب ارطوغانڭ سلاملرنی أیلەتەرك یڭی گوروندن أوتوری کندیلرینی قوتلادقلرنی سویلەین فیدان، “یڭی گورولرنە باشلەدقدن صوڭرە ایلك دفعه یوز یوزه گلییوردك. داها أوڭجەدن طانیدیغمز بر دولت آدمیدی. داها أوڭجەکی جومحورباشقانلارینین یانندە گورو یاپمش بر شخصیت صایین نذار.” افادەسنی قوللاندی.
فیدان، عراق باش باقانی زیدی ایلە بر آرایە گلدیگنی قید ایتارك، “صایین زیدینڭ گرچکدن تورکیه ایلە ایلیشکیلری ایلری طاشیماده چوق جدی بر ویزیونی وار. بو ویزیونڭ اولوملی و یاپیجی ایتکیسنی عراق پولیتیقەلرنده دە گورویورز. عراقدەكی صورونلری تثبیت ایتمەده و بو تثبیت نتیجەسندە پراتیك آدیملر آتمایە یوڭلیك چوق جدی بر ارادەسی اولدیغنی بز آچیقچاصی گوردك.” دییه قونوشدی.
جمهورباشقانی ارطوغانڭ و تورکیەنڭ بو توردن یاپیجی پولیتیقەلری دستكلر پوزیسیونده اولدیغنی قونوشدقلرنی سویلەین فیدان، تورکیه-عراق ایلیشکیلرینڭ یاپیجی ارادەلرله تاریخدە گورولممش بر افقه طاشیناجاغینی گوروشدكلرنی بلیرتدی.
فیدان، یاقین تاریخدن قایناقلانان و داها چوق عراق طوپلومنە ایتکیسی اولان صیقینتیلرڭ اورتەدن قالقمسی ایچون تورکیەنڭ ألندن گلن بتون یاپیجی رولی أوینایاجاغینی گوروشدكلرنی آقطاراراك، انرژی، باغلانتیصاللق، قالقینمه یولی پروژەسی، گوگنلك و صاوونمه أیشبیرلگی، ترورلە مجادله و سنجار قونولرنی باش باقان زیدی ایلە اطرافلیجە قونوشمه امکان بولدقلرنی وورغولادی.
زیدینڭ عراق، بولگه و تورکیه-عراق ایلیشکیلری قونوسندە یاپیجی ویزیونە صاحب اولمسی نه دنیله ممنون اولدقلرنڭ آلتینی چیزن فیدان، “انساللّٰه قیصه سورەدە بولگەدەکی دیگر صورونلر دە دییالوغ یولیله، باریش یولیله چوزولور دە هم عراقڭ ایچندە نفس آلدیغی اورتام راحتلر، هم دە بولگه داها باریشچیل بر آتموسفرە اوریلیر.” افادەسنی قوللاندی.
بولگهسال مسئلەلر اله آلیندی
فیدان، عراق طیش ایشلری باقانی فؤاد حسین ایلە دە بر آرایە گلەرك گنل سیاسی طوروملری و بولگهسال قونولری گوروشدكلرنی آقتاردی.
بغداددە گوروشدوغی حاشدی صبی قومیسیونی باشقانی فالح ال-فیادله، کندیسنڭ ملی استخبارات تشکیلاتنده (میت) گورو آلدیغی ییللردن بری دوام ایدن بر ایلیشکیسی اولدیغنی قید ایدن فیدان، “أوزللکله حاشدی صبینڭ شو آندە ایچندە بولوندیغی طوروم، بولگهسال طوروملر، عراقدە بللی سلاحلی غروپلرڭ سلاحسزلاندیریلمسینه یوڭلیك آتیلان آدیملر، گلنن نقطه گبی، تورکیه-عراق ایلیشکیلری، گوگنلك پرسپکتیفی گبی برچوق قونویی دگرلندیرمه امکانمز اولدی.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
فیدان، عراق تمثیلجیلر مجلسی باشقانی هیبت حالبوصییله گوروشمەلرنده کندیسنە جمهورباشقانی ارطوغانڭ سلامینی ایلتدكلرنی دیلە گتیرەرك، “أوزللکله عراق مجلسینڭ گوندمنده اولان قونولر، تورکیه-عراق ایلیشکیلری باشده اولمق أوزرە برچوق قونویی گوزدن گچیردك.” افادەلرینی قوللاندی.
باقان فیدان، عراق اولوسال گوگنلك مستشاری قاسم آببودییله گوروشمەسینده ایکی أولکه ایلیشکیلرینڭ گوگنلك بویودینی و بونڭ بولگهسال ایلیشکیلرە، گوگنلك پولیتیقەلرنە یانسییان یوڭلرنڭ گوندمدە اولاجغنی سویلەدی.
عراق دولت باقانی آغاوغلو ایلە گوروشمه
عراق دولت باقانی و عراق تورکمن جبهەسى باشقانی محمد شمعان آغاوغلو ایلە دە گوروشدكلرنە دقّدی چکن فیدان، دولت باقانی اولەرق باشلادیغی یڭی گوروی طولاییسیله کندیسنی تبریك ایتدیگڭی بلیرتدی.
فیدان، “سهفهدهن بر باقانڭ چیقمسی أونملیدی.” دییەرك، بوندن طولایی باش باقان زیدی و تمثیلجیلر مجلسی باشقانی حالبوصییە جمهورباشقانی ارطوغانڭ تشکرلرنی ایلتدكلرنی سویلەدی.
عراق تورکمن جبهەسىنڭ ایچندە بولوندیغی طورومی و تورکمنلەرین موجود صورونلرینی ییللردر تعقیب ایتدكلرنڭ آلتینی چیزن فیدان، “بو صورونلرڭ چوزومی عراقدەكی گنل صورونلرڭ، دیگر صورونلرڭ چوزومندن باغیمسز دگل. اونلری بربرینە باغلایاراك یوڭتمك گرکییور. بونلر قونوسندە نەلر یاپیلابیلیر، اونلری قونوشدك.” دیدی.
فیدان، تورکمن طوپلیلغنڭ هر زمان عراقدەكی گنل یاپنڭ چوق یاپیجی بر پارچەسی اولدیغنی و هیچ بر زمان ییقیجی و بولوجی بر فعالیت ایچندە بولونمادیغنە اشارت ایدرك، شونلری قید ایتدی:
“عراقڭ صادق وطنداشلریدر. کندی کیملكلرنی قورومالرنده دە چوق بیلینچلی طورومدهلر. بزم دە ذاتًا ایستەدیگمز بو. ذاتًا تورکیه-عراق قرداش، جغرافیه اولەرق بربرنڭ اوزانتیسی، کولتور اولەرق بربرنڭ اوزانتیسی، تاریخ اولەرق بربرنڭ اوزانتیسی. بونی براز مودرن زمانلردە داها قورومسال، داها ایی أیشلەین، هرکسڭ منفعدنە چالیشان بر یاپیسال زمینه دونوشتورمەمز گرکییور. بزم دە صوروملی شخصلر اولەرق اصلندە یاپمەیە چالیشدیغمز تك شیئ بو.”
باقان فیداندن أییت ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسینده طایانیشمه مساژی
باقان فیدان، ن-صوسیال حسابندن یاپدیغی پایلاشیمدە، أییت ٥٢. طیش ایشلری باقانلری قونسیی طوپلانتیسینه دونم باشقانی صفاتییله قاتیلمق أوزرە بغدادی زیارت ایتدکلرینی آڭیمساتدی.
فیدان، “أییت طوپلانتیسندە یاپدیغمز قونوشمەدە، کرهسال و بولگهسال صورونلر قارشیسنده طایانیشمه ایچندە اولمامز گرکدیگنی، فلسطین باشده اولمق أوزرە اسلام جغرافیەسنی ایلگیلندیرن توم مسئلەلرده اورتاق حرکت ایتمەمزنڭ أونمنی وورغولادك.” افادەسنی قوللاندی.
عراقدە جمهورباشقانی نذار آمدی، باش باقان عالی از-زیدی، تمثیلجیلر مجلسی باشقانی هیبت حالبوصی، یوکسك یارغی قونسیی باشقانی فائق زیدان، طیش ایشلری باقانی فؤاد حسین، حاشدی صبی قومیسیونی باشقانی فالح ال-فیاد، اولوسال گوگنلك مستشاری قاسم آببودی و عراق تورکمن جبهەسى باشقانی، دولت باقانی و کرکوك والیسی محمد شمعان آغاوغلو ایلە بر آرایە گلدكلرنی بلیرتن فیدان، گوروشمەلردە ایکیلی ایلیشکیلری توم بویوطلرییله اله آلدقلرینی آقتاردی.
فیدان، تجارت، انرژی و گوگنلك گبی آلانلردە تورکیه ایلە عراق آراسندەکی ایش برلگنی درینلشدیرمك ایچون آطیلابیلەجك آدیملری اله آلدقلرینی قید ایتارك، توم عراقلی یتکیلیلرە گوستردكلری مسافرپرورلكدن طولایی تشکر ایتدی.
مصر طیش ایشلری باقانی بدر آبدولاطی و ایران طیش ایشلری باقانی عباس أراقچی ایلە دە بر آرایە گلدكلرنی خاطرلاتان فیدان، “بولگەدە دوام ایدن چاتیشمالری چوزمەیە یوڭلیك چابالرڭ گلدیگی نقطەیی دگرلندیردك. تورکیه اولەرق، اسلام دنیاسندە طایانیشمەیی آرتیرمایە، مظلوملرڭ حقّلرینی صاوونمەیە و بولگەمزنڭ حضور و رفاەی ایچون یاپیجی قاتقیلر صنعمایە قرارلیلقلە دوام ایدەجگز.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
قایناق: آه
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı marjında Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile bir araya geldiğini belirterek, “Sayın Zeydi’nin gerçekten Türkiye ile ilişkileri ileri taşımada çok ciddi bir vizyonu var. Bu vizyonun olumlu ve yapıcı etkisini Irak politikalarında da görüyoruz.” dedi.
Dışişleri Bakanı Fidan, Irak’ın başkenti Bağdat’ta düzenlenen İİT 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’ndaki temaslarının ardından basın mensuplarına değerlendirmelerde bulundu.
Bağdat’ta uzun ama verimli bir gün geçirdiklerini anlatan Fidan, sabah Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ile görüştüğünü, ardından da İİT Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’nın başladığını hatırlattı.
Fidan, Türkiye’nin 1,5 yıldır dönem başkanlığını yürüttüğü İİT Dışişleri Bakanları Konseyi’nin başkanlığını bugün Irak’a devrettiğini belirterek, “İslam İşbirliği Teşkilatı Bakanlar Konseyinde de başta Filistin meselesi olmak üzere İslam dünyasını yakından ilgilendiren çok mühim konular mercek altına alındı, nitelikli bir şekilde tartışıldı.” dedi.
Bakan Fidan, yaptıkları toplantı ve görüşmelerin İslam dünyasının ortak sorunlarını çözmeye yönelik olduğunu aktardı.
Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi ile yaptıkları görüşmede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını ileterek yeni görevinden ötürü kendilerini kutladıklarını söyleyen Fidan, “Yeni görevlerine başladıktan sonra ilk defa yüz yüze geliyorduk. Daha önceden tanıdığımız bir devlet adamıydı. Daha önceki cumhurbaşkanlarının yanında görev yapmış bir şahsiyet Sayın Nizar.” ifadesini kullandı.
Fidan, Irak Başbakanı Zeydi ile bir araya geldiğini kaydederek, “Sayın Zeydi’nin gerçekten Türkiye ile ilişkileri ileri taşımada çok ciddi bir vizyonu var. Bu vizyonun olumlu ve yapıcı etkisini Irak politikalarında da görüyoruz. Irak’taki sorunları tespit etmede ve bu tespit neticesinde pratik adımlar atmaya yönelik çok ciddi bir iradesi olduğunu biz açıkçası gördük.” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ve Türkiye’nin bu türden yapıcı politikaları destekler pozisyonda olduğunu konuştuklarını söyleyen Fidan, Türkiye-Irak ilişkilerinin yapıcı iradelerle tarihte görülmemiş bir ufka taşınacağını görüştüklerini belirtti.
Fidan, yakın tarihten kaynaklanan ve daha çok Irak toplumuna etkisi olan sıkıntıların ortadan kalkması için Türkiye’nin elinden gelen bütün yapıcı rolü oynayacağını görüştüklerini aktararak, enerji, bağlantısallık, Kalkınma Yolu Projesi, güvenlik ve savunma işbirliği, terörle mücadele ve Sincar konularını Başbakan Zeydi ile etraflıca konuşma imkanı bulduklarını vurguladı.
Zeydi’nin Irak, bölge ve Türkiye-Irak ilişkileri konusunda yapıcı vizyona sahip olması nedeniyle memnun olduklarının altını çizen Fidan, “İnşallah kısa sürede bölgedeki diğer sorunlar da diyalog yoluyla, barış yoluyla çözülür de hem Irak’ın içinde nefes aldığı ortam rahatlar, hem de bölge daha barışçıl bir atmosfere evrilir.” ifadesini kullandı.
Bölgesel meseleler ele alındı
Fidan, Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ile de bir araya gelerek genel siyasi durumları ve bölgesel konuları görüştüklerini aktardı.
Bağdat’ta görüştüğü Haşdi Şabi Komisyonu Başkanı Falih el-Feyyad’la, kendisinin Milli İstihbarat Teşkilatında (MİT) görev aldığı yıllardan beri devam eden bir ilişkisi olduğunu kaydeden Fidan, “Özellikle Haşdi Şabi’nin şu anda içinde bulunduğu durum, bölgesel durumlar, Irak’ta belli silahlı grupların silahsızlandırılmasına yönelik atılan adımlar, gelinen nokta gibi, Türkiye-Irak ilişkileri, güvenlik perspektifi gibi birçok konuyu değerlendirme imkanımız oldu.” değerlendirmesinde bulundu.
Fidan, Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi’yle görüşmelerinde kendisine Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın selamını ilettiklerini dile getirerek, “Özellikle Irak Meclisi’nin gündeminde olan konular, Türkiye-Irak ilişkileri başta olmak üzere birçok konuyu gözden geçirdik.” ifadelerini kullandı.
Bakan Fidan, Irak Ulusal Güvenlik Müsteşarı Kasım Abbudi’yle görüşmesinde iki ülke ilişkilerinin güvenlik boyutunu ve bunun bölgesel ilişkilere, güvenlik politikalarına yansıyan yönlerinin gündemde olacağını söyledi.
Irak Devlet Bakanı Ağaoğlu ile görüşme
Irak Devlet Bakanı ve Irak Türkmen Cephesi Başkanı Mehmet Seman Ağaoğlu ile de görüştüklerine dikkati çeken Fidan, Devlet Bakanı olarak başladığı yeni görevi dolayısıyla kendisini tebrik ettiğini belirtti.
Fidan, “Cepheden bir bakanın çıkması önemliydi.” diyerek, bundan dolayı Başbakan Zeydi ve Temsilciler Meclisi Başkanı Halbusi’ye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın teşekkürlerini ilettiklerini söyledi.
Irak Türkmen Cephesi’nin içinde bulunduğu durumu ve Türkmenlerin mevcut sorunlarını yıllardır takip ettiklerinin altını çizen Fidan, “Bu sorunların çözümü Irak’taki genel sorunların, diğer sorunların çözümünden bağımsız değil. Onları birbirine bağlayarak yönetmek gerekiyor. Bunlar konusunda neler yapılabilir, onları konuştuk.” dedi.
Fidan, Türkmen topluluğunun her zaman Irak’taki genel yapının çok yapıcı bir parçası olduğunu ve hiçbir zaman yıkıcı ve bölücü bir faaliyet içinde bulunmadığına işaret ederek, şunları kaydetti:
“Irak’ın sadık vatandaşlarıdır. Kendi kimliklerini korumalarında da çok bilinçli durumdalar. Bizim de zaten istediğimiz bu. Zaten Türkiye-Irak kardeş, coğrafya olarak birbirinin uzantısı, kültür olarak birbirinin uzantısı, tarih olarak birbirinin uzantısı. Bunu biraz modern zamanlarda daha kurumsal, daha iyi işleyen, herkesin menfaatine çalışan bir yapısal zemine dönüştürmemiz gerekiyor. Bizim de sorumlu şahıslar olarak aslında yapmaya çalıştığımız tek şey bu.”
Bakan Fidan’dan İİT 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’nda dayanışma mesajı
Bakan Fidan, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, İİT 52. Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı’na Dönem Başkanı sıfatıyla katılmak üzere Bağdat’ı ziyaret ettiklerini anımsattı.
Fidan, “İİT toplantısında yaptığımız konuşmada, küresel ve bölgesel sorunlar karşısında dayanışma içinde olmamız gerektiğini, Filistin başta olmak üzere İslam coğrafyasını ilgilendiren tüm meselelerde ortak hareket etmemizin önemini vurguladık.” ifadesini kullandı.
Irak’ta Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, Başbakan Ali ez-Zeydi, Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi, Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan, Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Haşdi Şabi Komisyonu Başkanı Falih el-Feyyad, Ulusal Güvenlik Müsteşarı Kasım Abbudi ve Irak Türkmen Cephesi Başkanı, Devlet Bakanı ve Kerkük Valisi Mehmet Seman Ağaoğlu ile bir araya geldiklerini belirten Fidan, görüşmelerde ikili ilişkileri tüm boyutlarıyla ele aldıklarını aktardı.
Fidan, ticaret, enerji ve güvenlik gibi alanlarda Türkiye ile Irak arasındaki işbirliğini derinleştirmek için atılabilecek adımları ele aldıklarını kaydederek, tüm Iraklı yetkililere gösterdikleri misafirperverlikten dolayı teşekkür etti.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile de bir araya geldiklerini hatırlatan Fidan, “Bölgede devam eden çatışmaları çözmeye yönelik çabaların geldiği noktayı değerlendirdik. Türkiye olarak, İslam dünyasında dayanışmayı artırmaya, mazlumların haklarını savunmaya ve bölgemizin huzur ve refahı için yapıcı katkılar sunmaya kararlılıkla devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA
Bir yanıt yazın