دوەگەچیدی باراژ غولنده قوراقلقڭ آردندن یاغیش بوللغی گورونتولەنلندی – Devegeçidi Baraj Gölü’nde kuraklığın ardından yağış bolluğu görüntülendi

tmptitle görseli
📜 Hibrit İçerik: Osmanlıca & Latinize Transkripsiyon

دوەگەچیدی باراژ غولنده قوراقلقڭ آردندن یاغیش بوللغی گورونتولەنلندی

Devegeçidi Baraj Gölü’nde kuraklığın ardından yağış bolluğu görüntülendi
طاریمسالTarımsal صولامهsulama آماجیلەamacıyla ١٩٧٢دە1972'de دوەگەچیدیDevegeçidi جایعÇayı أوزرندەüzerinde قورولانkurulan وve ٢٢٠220 میلیونmilyon مترەکوپmetreküp صوsu طوپلامهtoplama حجمنەhacmine صاحبsahip باراژbaraj گولی،gölü, طاریمtarım وve حیوانجیلقڭhayvancılığın یانیyanı صیرەsıra گوچمنgöçmen قوشلر،kuşlar, بالیقbalık تورلری،türleri, صوsu قاپلومباغەلریkaplumbağaları وve برچوقbirçok جانلیcanlı ایچونiçin حیاتhayat قایناغیkaynağı اولویور.oluyor.
گچنGeçen ییلyıl باراژbaraj غولندهgölünde موسمسالmevsimsel یاغیشلرڭyağışların آزaz اولمسیolması وve بخارلاشمایلهbuharlaşmayla صوsu بویوكbüyük اوراندەoranda چکیلدی.çekildi. بوBu ییلyıl قیشkış آیلرندەaylarında دوشنdüşen کار،kar, آردندنardından ایلک  بهاردهilkbaharda یاغانyağan یاغمورyağmur سایهسندهsayesinde باراژbaraj گولیgölü طولدیdoldu وve طاشمهtaşma سویەسنەseviyesine گلدی.geldi.
اولاسیOlası طاشقینلرەtaşkınlara قارشیkarşı مارتدهmartta باشلاییپbaşlayıp حزیرانەhazirana قدرkadar دوامdevam ایدنeden سورەدەsürede باراژbaraj غولندنgölünden ١٥٦156 میلیونmilyon مترەکوپmetreküp صوsu تحلیهtahliye ایدیلدی.edildi. آیریجەAyrıca یاقلاشیقyaklaşık ٥٠50 میلیونmilyon مترەکوپmetreküp صوsu طاریمسالtarımsal صولامهsulama ایچونiçin قوللانیلدی.kullanıldı.
باراژBaraj غولندهgölünde تحلیهtahliye وve قوللانیمڭkullanımın یانیyanı صیرەsıra بخارلاشمایەbuharlaşmaya رغمًاrağmen صوsu سویەسیseviyesi بلیرلیbelirli اوراندەoranda وارلغنیvarlığını قورودی.korudu.
"صو"Su الماینجەolmayınca جانلیلقcanlılık اولماز"olmaz"
دجلهDicle أونیورسیتەسیÜniversitesi (دو)(DÜ) فنعFen فاکولتەسیFakültesi بییولوژیBiyoloji بولومیBölümü زوئولوژیZooloji آناAna بیلیمBilim دالیDalı أوگرتیمÖğretim أویەسیÜyesi پروف.Prof. در.Dr. رجبRecep قاراقاش،Karakaş, آهAA مخابرنە،muhabirine, دوەگەچیدیDevegeçidi باراژBaraj گولیGölü حاوزاصینڭHavzası'nın طاریمtarım وve حیوانجیلقدەكیhayvancılıktaki یرنڭyerinin یانیyanı صیرەsıra "أونملی"Önemli قوشKuş آلانىAlanı (أوکه)"(ÖKA)" ستاتوسینهstatüsüne دەde صاحبsahip اولدیغنیolduğunu سویلەدی.söyledi.
غولGöl حوضەسنڭhavzasının ییلڭyılın فرقلیfarklı دونملرندهdönemlerinde برچوقbirçok قوشkuş تورنەtürüne وve فرقلیfarklı یبانyaban حیوانلرنەhayvanlarına أوev صاحبلگیsahipliği یاپدیغنیyaptığını بلیرتنbelirten قاراقاش،Karakaş, "گچن"Geçen ییللردەyıllarda یاغیشلرڭyağışların آزaz اولمسیندنolmasından طولاییdolayı صوsu سویەسندەseviyesinde جدیciddi دوشوشdüşüş یاشاندیyaşandı حتیhatta دیگرdiğer باراژلردنbarajlardan صوsu تقویەسیtakviyesi یاپیلمشدی.yapılmıştı. بوBu ییلyıl صوsu سالملرنەsalımlarına وve صولامهsulama آماچلیamaçlı قوللانیللانیلمسینهkullanılmasına رغمًاrağmen صوsu سویەسیseviyesi اولدقجەoldukça اییiyi طورومدە.durumda. بویلهBöyle اولمسیolması اولدقجەoldukça سویندیریجی."sevindirici." دیدی.dedi.
صوSu سویەسنڭseviyesinin تومtüm جانلیcanlı یاشامیyaşamı ایچونiçin اولدقجەoldukça أونملیönemli اولدیغنیolduğunu دیلەdile گتیرنgetiren قاراقاش،Karakaş, بوbu دونمدەdönemde پكpek چوقçok قوشkuş تورنڭtürünün دوەگەچیدیDevegeçidi باراژBaraj گولیGölü حوضەسنیHavzası'nı قوللانلاندیغینیkullandığını آڭلاتدی.anlattı.
"صو"Su الماینجەolmayınca جانلیلقcanlılık اولماز.olmaz. طولاییسیلهDolayısıyla بوbu آلانalan بوbu آڭلامدەanlamda صوڭson درجەderece أونملی.önemli. پكPek چوقçok قوشkuş تورنەtürüne أوev صاحبلگیsahipliği یاپییور.yapıyor. گوچمنGöçmen قوشلرلرڭkuşların بشلەنلندیگی،beslendiği, دینلەنلندیگی،dinlendiği, یاغyağ دپولادیغیdepoladığı أونملیönemli برbir آلان.alan. بوBu آلانalan باریندیردیغیbarındırdığı قوشلرلرلهkuşlarla علقەلیalakalı اولەرقolarak گچدیگمزgeçtiğimiz ییللردەyıllarda 'أونملی'Önemli قوشKuş آلانى'Alanı' اعلانilan ایدیلمشدر.edilmiştir. أوزللکلهÖzellikle بوbu ییلyıl قوشلرkuşlar آچیسندنaçısından صوڭson درجەderece ویریملیverimli اولدی.oldu. قاراباشKarabaş مارتیmartı وve فلامینغوflamingo گبیgibi نادرnadir گورولنgörülen تورلریtürleri دەde بوbu سنهsene دوەگەچیدیDevegeçidi باراژBaraj گولیGölü آلانندەalanında گوزلەملەمەgözlemleme شانسمزşansımız اولدی.oldu. گچنGeçen ییلyıl ایلولeylül آیندەayında صوsu سویەسیseviyesi چوقçok دوشوكدی.düşüktü. بوBu دەda بسینڭbesinin آزaz اولمسیolması آڭلامنەanlamına گلیر.gelir. پكPek چوقçok جانلیcanlı تورینیtürünü اولومسزolumsuz اتکیلەدی.etkiledi. گچنGeçen سنهsene ایلولeylül آیندەayında داهاdaha آزaz بیریلهbireyle تمثیلtemsil ایدیلنedilen غروپلرڭgrupların بوbu سنهsene چوقçok داهاdaha قالابالقkalabalık اولەرقolarak آلانىalanı قوللانلاندیغینیkullandığını گوزلەملەدك."gözlemledik."
قایناق:Kaynak: آهAA

دوەگەچیدی باراژ غولنده قوراقلقڭ آردندن یاغیش بوللغی گورونتولەنلندی

طاریمسال صولامه آماجیلە ١٩٧٢دە دوەگەچیدی جایع أوزرندە قورولان و ٢٢٠ میلیون مترەکوپ صو طوپلامه حجمنە صاحب باراژ گولی، طاریم و حیوانجیلقڭ یانی صیرە گوچمن قوشلر، بالیق تورلری، صو قاپلومباغەلری و برچوق جانلی ایچون حیات قایناغی اولویور.

گچن ییل باراژ غولنده موسمسال یاغیشلرڭ آز اولمسی و بخارلاشمایله صو بویوك اوراندە چکیلدی. بو ییل قیش آیلرندە دوشن کار، آردندن ایلک بهارده یاغان یاغمور سایهسنده باراژ گولی طولدی و طاشمه سویەسنە گلدی.

اولاسی طاشقینلرە قارشی مارتده باشلاییپ حزیرانە قدر دوام ایدن سورەدە باراژ غولندن ١٥٦ میلیون مترەکوپ صو تحلیه ایدیلدی. آیریجە یاقلاشیق ٥٠ میلیون مترەکوپ صو طاریمسال صولامه ایچون قوللانیلدی.

باراژ غولنده تحلیه و قوللانیمڭ یانی صیرە بخارلاشمایە رغمًا صو سویەسی بلیرلی اوراندە وارلغنی قورودی.

“صو الماینجە جانلیلق اولماز”

دجله أونیورسیتەسی (دو) فنع فاکولتەسی بییولوژی بولومی زوئولوژی آنا بیلیم دالی أوگرتیم أویەسی پروف. در. رجب قاراقاش، آه مخابرنە، دوەگەچیدی باراژ گولی حاوزاصینڭ طاریم و حیوانجیلقدەكی یرنڭ یانی صیرە “أونملی قوش آلانى (أوکه)” ستاتوسینه دە صاحب اولدیغنی سویلەدی.

غول حوضەسنڭ ییلڭ فرقلی دونملرنده برچوق قوش تورنە و فرقلی یبان حیوانلرنە أو صاحبلگی یاپدیغنی بلیرتن قاراقاش، “گچن ییللردە یاغیشلرڭ آز اولمسیندن طولایی صو سویەسندە جدی دوشوش یاشاندی حتی دیگر باراژلردن صو تقویەسی یاپیلمشدی. بو ییل صو سالملرنە و صولامه آماچلی قوللانیللانیلمسینه رغمًا صو سویەسی اولدقجە ایی طورومدە. بویله اولمسی اولدقجە سویندیریجی.” دیدی.

صو سویەسنڭ توم جانلی یاشامی ایچون اولدقجە أونملی اولدیغنی دیلە گتیرن قاراقاش، بو دونمدە پك چوق قوش تورنڭ دوەگەچیدی باراژ گولی حوضەسنی قوللانلاندیغینی آڭلاتدی.

“صو الماینجە جانلیلق اولماز. طولاییسیله بو آلان بو آڭلامدە صوڭ درجە أونملی. پك چوق قوش تورنە أو صاحبلگی یاپییور. گوچمن قوشلرلرڭ بشلەنلندیگی، دینلەنلندیگی، یاغ دپولادیغی أونملی بر آلان. بو آلان باریندیردیغی قوشلرلرله علقەلی اولەرق گچدیگمز ییللردە ‘أونملی قوش آلانى’ اعلان ایدیلمشدر. أوزللکله بو ییل قوشلر آچیسندن صوڭ درجە ویریملی اولدی. قاراباش مارتی و فلامینغو گبی نادر گورولن تورلری دە بو سنه دوەگەچیدی باراژ گولی آلانندە گوزلەملەمە شانسمز اولدی. گچن ییل ایلول آیندە صو سویەسی چوق دوشوكدی. بو دە بسینڭ آز اولمسی آڭلامنە گلیر. پك چوق جانلی تورینی اولومسز اتکیلەدی. گچن سنه ایلول آیندە داها آز بیریله تمثیل ایدیلن غروپلرڭ بو سنه چوق داها قالابالق اولەرق آلانى قوللانلاندیغینی گوزلەملەدك.”

قایناق: آه

Devegeçidi Baraj Gölü’nde kuraklığın ardından yağış bolluğu görüntülendi

Tarımsal sulama amacıyla 1972’de Devegeçidi Çayı üzerinde kurulan ve 220 milyon metreküp su toplama hacmine sahip baraj gölü, tarım ve hayvancılığın yanı sıra göçmen kuşlar, balık türleri, su kaplumbağaları ve birçok canlı için hayat kaynağı oluyor.

Geçen yıl baraj gölünde mevsimsel yağışların az olması ve buharlaşmayla su büyük oranda çekildi. Bu yıl kış aylarında düşen kar, ardından ilkbaharda yağan yağmur sayesinde baraj gölü doldu ve taşma seviyesine geldi.

Olası taşkınlara karşı martta başlayıp hazirana kadar devam eden sürede baraj gölünden 156 milyon metreküp su tahliye edildi. Ayrıca yaklaşık 50 milyon metreküp su tarımsal sulama için kullanıldı.

Baraj gölünde tahliye ve kullanımın yanı sıra buharlaşmaya rağmen su seviyesi belirli oranda varlığını korudu.

“Su olmayınca canlılık olmaz”

Dicle Üniversitesi (DÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Karakaş, AA muhabirine, Devegeçidi Baraj Gölü Havzası’nın tarım ve hayvancılıktaki yerinin yanı sıra “Önemli Kuş Alanı (ÖKA)” statüsüne de sahip olduğunu söyledi.

Göl havzasının yılın farklı dönemlerinde birçok kuş türüne ve farklı yaban hayvanlarına ev sahipliği yaptığını belirten Karakaş, “Geçen yıllarda yağışların az olmasından dolayı su seviyesinde ciddi düşüş yaşandı hatta diğer barajlardan su takviyesi yapılmıştı. Bu yıl su salımlarına ve sulama amaçlı kullanılmasına rağmen su seviyesi oldukça iyi durumda. Böyle olması oldukça sevindirici.” dedi.

Su seviyesinin tüm canlı yaşamı için oldukça önemli olduğunu dile getiren Karakaş, bu dönemde pek çok kuş türünün Devegeçidi Baraj Gölü Havzası’nı kullandığını anlattı.

“Su olmayınca canlılık olmaz. Dolayısıyla bu alan bu anlamda son derece önemli. Pek çok kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Göçmen kuşların beslendiği, dinlendiği, yağ depoladığı önemli bir alan. Bu alan barındırdığı kuşlarla alakalı olarak geçtiğimiz yıllarda ‘Önemli Kuş Alanı’ ilan edilmiştir. Özellikle bu yıl kuşlar açısından son derece verimli oldu. Karabaş martı ve flamingo gibi nadir görülen türleri de bu sene Devegeçidi Baraj Gölü alanında gözlemleme şansımız oldu. Geçen yıl eylül ayında su seviyesi çok düşüktü. Bu da besinin az olması anlamına gelir. Pek çok canlı türünü olumsuz etkiledi. Geçen sene eylül ayında daha az bireyle temsil edilen grupların bu sene çok daha kalabalık olarak alanı kullandığını gözlemledik.”

Kaynak: AA
📖 Osmanlıca Orijinal Metin

دوەگەچیدی باراژ غولنده قوراقلقڭ آردندن یاغیش بوللغی گورونتولەنلندی

طاریمسال صولامه آماجیلە ١٩٧٢دە دوەگەچیدی جایع أوزرندە قورولان و ٢٢٠ میلیون مترەکوپ صو طوپلامه حجمنە صاحب باراژ گولی، طاریم و حیوانجیلقڭ یانی صیرە گوچمن قوشلر، بالیق تورلری، صو قاپلومباغەلری و برچوق جانلی ایچون حیات قایناغی اولویور.

گچن ییل باراژ غولنده موسمسال یاغیشلرڭ آز اولمسی و بخارلاشمایله صو بویوك اوراندە چکیلدی. بو ییل قیش آیلرندە دوشن کار، آردندن ایلک بهارده یاغان یاغمور سایهسنده باراژ گولی طولدی و طاشمه سویەسنە گلدی.

اولاسی طاشقینلرە قارشی مارتده باشلاییپ حزیرانە قدر دوام ایدن سورەدە باراژ غولندن ١٥٦ میلیون مترەکوپ صو تحلیه ایدیلدی. آیریجە یاقلاشیق ٥٠ میلیون مترەکوپ صو طاریمسال صولامه ایچون قوللانیلدی.

باراژ غولنده تحلیه و قوللانیمڭ یانی صیرە بخارلاشمایە رغمًا صو سویەسی بلیرلی اوراندە وارلغنی قورودی.

“صو الماینجە جانلیلق اولماز”

دجله أونیورسیتەسی (دو) فنع فاکولتەسی بییولوژی بولومی زوئولوژی آنا بیلیم دالی أوگرتیم أویەسی پروف. در. رجب قاراقاش، آه مخابرنە، دوەگەچیدی باراژ گولی حاوزاصینڭ طاریم و حیوانجیلقدەكی یرنڭ یانی صیرە “أونملی قوش آلانى (أوکه)” ستاتوسینه دە صاحب اولدیغنی سویلەدی.

غول حوضەسنڭ ییلڭ فرقلی دونملرنده برچوق قوش تورنە و فرقلی یبان حیوانلرنە أو صاحبلگی یاپدیغنی بلیرتن قاراقاش، “گچن ییللردە یاغیشلرڭ آز اولمسیندن طولایی صو سویەسندە جدی دوشوش یاشاندی حتی دیگر باراژلردن صو تقویەسی یاپیلمشدی. بو ییل صو سالملرنە و صولامه آماچلی قوللانیللانیلمسینه رغمًا صو سویەسی اولدقجە ایی طورومدە. بویله اولمسی اولدقجە سویندیریجی.” دیدی.

صو سویەسنڭ توم جانلی یاشامی ایچون اولدقجە أونملی اولدیغنی دیلە گتیرن قاراقاش، بو دونمدە پك چوق قوش تورنڭ دوەگەچیدی باراژ گولی حوضەسنی قوللانلاندیغینی آڭلاتدی.

“صو الماینجە جانلیلق اولماز. طولاییسیله بو آلان بو آڭلامدە صوڭ درجە أونملی. پك چوق قوش تورنە أو صاحبلگی یاپییور. گوچمن قوشلرلرڭ بشلەنلندیگی، دینلەنلندیگی، یاغ دپولادیغی أونملی بر آلان. بو آلان باریندیردیغی قوشلرلرله علقەلی اولەرق گچدیگمز ییللردە ‘أونملی قوش آلانى’ اعلان ایدیلمشدر. أوزللکله بو ییل قوشلر آچیسندن صوڭ درجە ویریملی اولدی. قاراباش مارتی و فلامینغو گبی نادر گورولن تورلری دە بو سنه دوەگەچیدی باراژ گولی آلانندە گوزلەملەمە شانسمز اولدی. گچن ییل ایلول آیندە صو سویەسی چوق دوشوكدی. بو دە بسینڭ آز اولمسی آڭلامنە گلیر. پك چوق جانلی تورینی اولومسز اتکیلەدی. گچن سنه ایلول آیندە داها آز بیریله تمثیل ایدیلن غروپلرڭ بو سنه چوق داها قالابالق اولەرق آلانى قوللانلاندیغینی گوزلەملەدك.”

قایناق: آه
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)

Devegeçidi Baraj Gölü’nde kuraklığın ardından yağış bolluğu görüntülendi

Tarımsal sulama amacıyla 1972’de Devegeçidi Çayı üzerinde kurulan ve 220 milyon metreküp su toplama hacmine sahip baraj gölü, tarım ve hayvancılığın yanı sıra göçmen kuşlar, balık türleri, su kaplumbağaları ve birçok canlı için hayat kaynağı oluyor.

Geçen yıl baraj gölünde mevsimsel yağışların az olması ve buharlaşmayla su büyük oranda çekildi. Bu yıl kış aylarında düşen kar, ardından ilkbaharda yağan yağmur sayesinde baraj gölü doldu ve taşma seviyesine geldi.

Olası taşkınlara karşı martta başlayıp hazirana kadar devam eden sürede baraj gölünden 156 milyon metreküp su tahliye edildi. Ayrıca yaklaşık 50 milyon metreküp su tarımsal sulama için kullanıldı.

Baraj gölünde tahliye ve kullanımın yanı sıra buharlaşmaya rağmen su seviyesi belirli oranda varlığını korudu.

“Su olmayınca canlılık olmaz”

Dicle Üniversitesi (DÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Karakaş, AA muhabirine, Devegeçidi Baraj Gölü Havzası’nın tarım ve hayvancılıktaki yerinin yanı sıra “Önemli Kuş Alanı (ÖKA)” statüsüne de sahip olduğunu söyledi.

Göl havzasının yılın farklı dönemlerinde birçok kuş türüne ve farklı yaban hayvanlarına ev sahipliği yaptığını belirten Karakaş, “Geçen yıllarda yağışların az olmasından dolayı su seviyesinde ciddi düşüş yaşandı hatta diğer barajlardan su takviyesi yapılmıştı. Bu yıl su salımlarına ve sulama amaçlı kullanılmasına rağmen su seviyesi oldukça iyi durumda. Böyle olması oldukça sevindirici.” dedi.

Su seviyesinin tüm canlı yaşamı için oldukça önemli olduğunu dile getiren Karakaş, bu dönemde pek çok kuş türünün Devegeçidi Baraj Gölü Havzası’nı kullandığını anlattı.

“Su olmayınca canlılık olmaz. Dolayısıyla bu alan bu anlamda son derece önemli. Pek çok kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Göçmen kuşların beslendiği, dinlendiği, yağ depoladığı önemli bir alan. Bu alan barındırdığı kuşlarla alakalı olarak geçtiğimiz yıllarda ‘Önemli Kuş Alanı’ ilan edilmiştir. Özellikle bu yıl kuşlar açısından son derece verimli oldu. Karabaş martı ve flamingo gibi nadir görülen türleri de bu sene Devegeçidi Baraj Gölü alanında gözlemleme şansımız oldu. Geçen yıl eylül ayında su seviyesi çok düşüktü. Bu da besinin az olması anlamına gelir. Pek çok canlı türünü olumsuz etkiledi. Geçen sene eylül ayında daha az bireyle temsil edilen grupların bu sene çok daha kalabalık olarak alanı kullandığını gözlemledik.”

Kaynak: AA

📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi

Baraj ➔ باراژ<br />
Gölü ➔ گولی<br />
Önemli ➔ أونملی<br />
Devegeçidi ➔ دوەگەچیدی<br />
Geçen ➔ گچن<br />
Sulama ➔ صولامه<br />
Milyon ➔ میلیون<br />
Metreküp ➔ مترەکوپ<br />
Yanı ➔ یانی<br />
Sıra ➔ صیرە<br />
Canlı ➔ جانلی<br />
Olması ➔ اولمسی<br />
Seviyesi ➔ سویەسی<br />
Karakaş ➔ قاراقاش<br />
Alanı ➔ آلانى<br />
Oldukça ➔ اولدقجە<br />
Alan ➔ آلان<br />
Sene ➔ سنه<br />
Tarımsal ➔ طاریمسال<br />
Sahip ➔ صاحب<br />
Tarım ➔ طاریم<br />
Göçmen ➔ گوچمن<br />
Kuşlar ➔ قوشلر<br />
Türleri ➔ تورلری<br />
Birçok ➔ برچوق<br />
Gölünde ➔ غولنده<br />
Yağışların ➔ یاغیشلرڭ<br />
Oranda ➔ اوراندە<br />
Tahliye ➔ تحلیه<br />
Olmayınca ➔ الماینجە


طاریمسال صولامه آماجیلە ١٩٧٢دە دوەگەچیدی جایع أوزرندە قورولان و ٢٢٠ میلیون مترەکوپ صو طوپلامه حجمنە صاحب باراژ گولی، طاریم و حیوانجیلقڭ یانی صیرە گوچمن قوشلر، بالیق تورلری، صو قاپلومباغەلری و برچوق جانلی ایچون حیات قایناغی اولویور.


گچن ییل باراژ غولنده موسمسال یاغیشلرڭ آز اولمسی و بخارلاشمایله صو بویوك اوراندە چکیلدی. بو ییل قیش آیلرندە دوشن کار، آردندن ایلک بهارده یاغان یاغمور سایهسنده باراژ گولی طولدی و طاشمه سویەسنە گلدی.


اولاسی طاشقینلرە قارشی مارتده باشلاییپ حزیرانە قدر دوام ایدن سورەدە باراژ غولندن ١٥٦ میلیون مترەکوپ صو تحلیه ایدیلدی. آیریجە یاقلاشیق ٥٠ میلیون مترەکوپ صو طاریمسال صولامه ایچون قوللانیلدی.


باراژ غولنده تحلیه و قوللانیمڭ یانی صیرە بخارلاشمایە رغمًا صو سویەسی بلیرلی اوراندە وارلغنی قورودی.


“صو الماینجە جانلیلق اولماز”


دجله أونیورسیتەسی (دو) فنع فاکولتەسی بییولوژی بولومی زوئولوژی آنا بیلیم دالی أوگرتیم أویەسی پروف. در. رجب قاراقاش، آه مخابرنە، دوەگەچیدی باراژ گولی حاوزاصینڭ طاریم و حیوانجیلقدەكی یرنڭ یانی صیرە “أونملی قوش آلانى (أوکه)” ستاتوسینه دە صاحب اولدیغنی سویلەدی.


غول حوضەسنڭ ییلڭ فرقلی دونملرنده برچوق قوش تورنە و فرقلی یبان حیوانلرنە أو صاحبلگی یاپدیغنی بلیرتن قاراقاش، “گچن ییللردە یاغیشلرڭ آز اولمسیندن طولایی صو سویەسندە جدی دوشوش یاشاندی حتی دیگر باراژلردن صو تقویەسی یاپیلمشدی. بو ییل صو سالملرنە و صولامه آماچلی قوللانیللانیلمسینه رغمًا صو سویەسی اولدقجە ایی طورومدە. بویله اولمسی اولدقجە سویندیریجی.” دیدی.


صو سویەسنڭ توم جانلی یاشامی ایچون اولدقجە أونملی اولدیغنی دیلە گتیرن قاراقاش، بو دونمدە پك چوق قوش تورنڭ دوەگەچیدی باراژ گولی حوضەسنی قوللانلاندیغینی آڭلاتدی.


“صو الماینجە جانلیلق اولماز. طولاییسیله بو آلان بو آڭلامدە صوڭ درجە أونملی. پك چوق قوش تورنە أو صاحبلگی یاپییور. گوچمن قوشلرلرڭ بشلەنلندیگی، دینلەنلندیگی، یاغ دپولادیغی أونملی بر آلان. بو آلان باریندیردیغی قوشلرلرله علقەلی اولەرق گچدیگمز ییللردە ‘أونملی قوش آلانى’ اعلان ایدیلمشدر. أوزللکله بو ییل قوشلر آچیسندن صوڭ درجە ویریملی اولدی. قاراباش مارتی و فلامینغو گبی نادر گورولن تورلری دە بو سنه دوەگەچیدی باراژ گولی آلانندە گوزلەملەمە شانسمز اولدی. گچن ییل ایلول آیندە صو سویەسی چوق دوشوكدی. بو دە بسینڭ آز اولمسی آڭلامنە گلیر. پك چوق جانلی تورینی اولومسز اتکیلەدی. گچن سنه ایلول آیندە داها آز بیریله تمثیل ایدیلن غروپلرڭ بو سنه چوق داها قالابالق اولەرق آلانى قوللانلاندیغینی گوزلەملەدك.”


قایناق: آه



Tarımsal sulama amacıyla 1972’de Devegeçidi Çayı üzerinde kurulan ve 220 milyon metreküp su toplama hacmine sahip baraj gölü, tarım ve hayvancılığın yanı sıra göçmen kuşlar, balık türleri, su kaplumbağaları ve birçok canlı için hayat kaynağı oluyor.


Geçen yıl baraj gölünde mevsimsel yağışların az olması ve buharlaşmayla su büyük oranda çekildi. Bu yıl kış aylarında düşen kar, ardından ilkbaharda yağan yağmur sayesinde baraj gölü doldu ve taşma seviyesine geldi.


Olası taşkınlara karşı martta başlayıp hazirana kadar devam eden sürede baraj gölünden 156 milyon metreküp su tahliye edildi. Ayrıca yaklaşık 50 milyon metreküp su tarımsal sulama için kullanıldı.


Baraj gölünde tahliye ve kullanımın yanı sıra buharlaşmaya rağmen su seviyesi belirli oranda varlığını korudu.


“Su olmayınca canlılık olmaz”


Dicle Üniversitesi (DÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Karakaş, AA muhabirine, Devegeçidi Baraj Gölü Havzası’nın tarım ve hayvancılıktaki yerinin yanı sıra “Önemli Kuş Alanı (ÖKA)” statüsüne de sahip olduğunu söyledi.


Göl havzasının yılın farklı dönemlerinde birçok kuş türüne ve farklı yaban hayvanlarına ev sahipliği yaptığını belirten Karakaş, “Geçen yıllarda yağışların az olmasından dolayı su seviyesinde ciddi düşüş yaşandı hatta diğer barajlardan su takviyesi yapılmıştı. Bu yıl su salımlarına ve sulama amaçlı kullanılmasına rağmen su seviyesi oldukça iyi durumda. Böyle olması oldukça sevindirici.” dedi.


Su seviyesinin tüm canlı yaşamı için oldukça önemli olduğunu dile getiren Karakaş, bu dönemde pek çok kuş türünün Devegeçidi Baraj Gölü Havzası’nı kullandığını anlattı.


“Su olmayınca canlılık olmaz. Dolayısıyla bu alan bu anlamda son derece önemli. Pek çok kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Göçmen kuşların beslendiği, dinlendiği, yağ depoladığı önemli bir alan. Bu alan barındırdığı kuşlarla alakalı olarak geçtiğimiz yıllarda ‘Önemli Kuş Alanı’ ilan edilmiştir. Özellikle bu yıl kuşlar açısından son derece verimli oldu. Karabaş martı ve flamingo gibi nadir görülen türleri de bu sene Devegeçidi Baraj Gölü alanında gözlemleme şansımız oldu. Geçen yıl eylül ayında su seviyesi çok düşüktü. Bu da besinin az olması anlamına gelir. Pek çok canlı türünü olumsuz etkiledi. Geçen sene eylül ayında daha az bireyle temsil edilen grupların bu sene çok daha kalabalık olarak alanı kullandığını gözlemledik.”


Kaynak: AA

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir