بم گنل سکرەترلگی یاریسی ایچون بمگكدە یڭی یوڭتم
بم گنل سکرەترلگی یاریسی ایچون بمگكدە یڭی یوڭتم
بمگك دونم باشقانی یونانستانڭ بم دائمی تمثیلجیسی آگلایه بالطه، أوڭ اویلامادن صوڭرە غزتەجیلرە یاپدیغی آچیقلامه دە، “بر صوڭرەکی گنل سکرەتر ایچون ٦. طور أوڭ یوقلامه یاپیلمیشطیر. هر آدایە صوڭوچلر، آدای گوسترن أویه دولتلرڭ ایلگیلی دائمی تمثیلجیلری آراجیلغیله بیلدیریلەجكدر. گنل قورول باشقانی دە أوڭ یوقلامانڭ یاپیلدیغی قونوسندە بیلگیلندیریلەجكدر.” دیدی.
بالطه، بر صوڭرەکی أوڭ یوقلامانڭ نه زمان یاپیلاجاغینین بللی اولمادیغنی بیلدیردی.
“اڭ ایی آدایە احتیاجمز وار”
عبدنڭ بم دائمی تمثیلجیسی میکه اوهلتز دە اویلامه صوڭرەسی غزتەجیلرە، بولگهسال روتاسیونە یوڭلیك بر ایستك اولدیغنی عندقلرنی بلیرتەرك، “البتە اڭ ایی آدای بر قادینسە، بونی ممنونیتله قارشیلر یز. اما گرچکدن سادەجە اڭ ایی آدایە احتیاجمز وار.” دییه قونوشدی.
اوهلتز، یاریشە قاطیلابیلەجك یڭی آدایلر قونوسندە، “أولکەلر داها فضله آدای گوسترمك ایسترلرسە، بو کسینلکلە اگەمنلك حقلری داخلینندهدر.” افادەسنی قوللاندی.
قونسی اولەرق طوغری اولانی یاپمالری گرکدیگنی سویلەین اوهلتز، “بونڭ کسینلکلە بو تقویم ییلی ایچندە و گنل سکرەتر گوطررسڭ گورو سورەسی صوڭە ارمدن أوڭجە یاپیلمەسنی ترجیح ایدرز.” گوروشینی پایلاشدی.
اوهلتز، عبدنڭ هانگی آدایی ترجیح ایتدیگی صوروسینه ایسە “بو گیزلی.” قارشیلغنی ویردی.
٦. طور اویلامه صوڭوچلری
دیپلوماتیك قایناقلردن طیشارییە سزان و رسمی اولمایان ایلك بیلگیلرە گورە، بوگون یاپیلان اویلاماده شو آنا قدر یاریسی أوڭدە گوتورن ایلك أوچ آدایە وتو یتکیسی بولونان دائمی أویەلردن ٢شەر علیەده اوی چیقتی.
آدایلردن قوصته رقعەلی ربەجه گرینصپان ٩ “لەده”، ٥ “علیەده” و ١ “چکیمسر” اویلامق أوڭ یوقلامایی أوڭدە بیتیردی. آنجق گرینصپان ایچون قوللانیلان علیەده اویلرڭ ٢سی “قرمزی رنکلی” چیقتی.
گرینصپانی ٨ “لەده”، ٦ “علیەده” و ١ “چکیمسر” اویلامق رافاییل گروصصی و جارولین رودریگوەس بیرکتت تعقیب ادهركن، گروصصی و بیرکتتڭ دە ٢ قرمزی رنکلی “علیەده” اوی آلدیغی بلیرتیلدی.
دیگر آدایلر ماجقى صالل ٥ “لەده”، ١٠ “علیەده”، اولرە أوطوننو ٤ “لەده”، ١٠ “علیەده”، ١ “چکیمسر”، ماریه فرنانده أسپینوصه ٣ “لەده”، ٩ “علیەده”، ٣ “چکیمسر”، أیووننه بقیع ایسە ١ “لەده”، ١٤ “علیەده” اوی آلدی.
گرینصپان و رودریقوەس-بیرکتتە ٣ دائمی أویه “لەده” اوی ویریركن، گروصصی و صاللە ٢، أوطوننو و أسپینوصەیە دە دائمی أویەلردن ١ر “لەده” دستك اویی چیقتی.
بمگکدکی أوڭ یوقلامه
بمگكدە گیزلی یاپیلان و رسمی اولمایان أوڭ یوقلاماده، هر آدای ایچون قونسی أویەلری اوی پوصولەسینده بولونان “لەده”، “علیەده” و “چکیمسر” سچەنكلرندن برینی اشارەتلییور.
أوڭ اویلامه، بر صوڭرەکی بم گنل سکرەتری اولمق ایچون یاریشان آدایلرە ویریلن دستگی أولچمك ایچون قوللانیلان بر تست اویلامه ایشلوی گورویور.
ایلك کز بو اویلامانڭ “رنك قودلو” شکلدە یاپیلمسی ایسە آدایلق یاریشنڭ گیدیشاتی ایچون آیری أونم طاشییور.
بمنڭ ٥ دائمی أویەسنڭ آدایلر ایچون قرمزی رنكده “علیەده” اویی قوللانلانمسی، ٥ دائمی أویەنڭ آدایلر أوزرندە وتو یتکیسی بولوندوغندن “قرمزی” اوی آلان آدایلرڭ یاریشده شانسی آزالییور.
آنجق أوڭ یوقلامالر، غیر رسمی بر سورچ اولدیغندن ویریلن قرمزی “علیەده” اویلرڭ بر صوڭرەکی أوڭ سچیمده ویا رسمی اویلاماده ترسنه چوریلمه احتمالی دە بولونویور.
یڭی بم گنل سکرەتر آدایلغی یاریسی
بم گنل سکرەتری آنداونیو گوطررسڭ یرینه گچمك ایچون شو آن ٧ آدای یاریشییور.
اولوسلر آراس آطوم انرژیسی آژانسی باشقانی رافاییل گروصصی، اسکی سنەگال جمهورباشقانی ماجقى صالل، آدایلغی ایچون گوروندن اذن آلان بم تجارت و قالقینمه قونفەرانسی (أونجطاد) گنل سکرەتری ربەجه گرینصپان، ٢٠١٨-٢٠١٩ دونمنده بم گنل قورولی باشقانلغی یاپان ماریه فرنانده أسپینوصه، غویانەنڭ بم دائمی تمثیلجیسی جارولین رودریگوەس بیرکتت، ١٩٨٠لرده بم اوغاندە دائمی تمثیلجیلگی گورونده بولونمش اولرە أوطوننو و یاریشە اڭ صوڭ قاتیلان اکوادورلو سیاستجی و دیپلومات أیووننه بقیع آدایلر آراسندە یر آلییور.
١٥ أویەلی بمگكدە یاپیلاجق قپالی اوتوروملرده اڭ آز ٩ “اوت” اویی آلان و دائمی أویەلر عبد، روسیە، چین، انگلتره و فرانسەنڭ وتوسینه طاقیلمایان آدای، بم گنل قورولینڭ اوناینە صونولاجاك.
بم شرط قونسیڭ بردن فضله اسم أوڭرمسنی آچیقجە یاساقلاماسە دە اوزون سورەدر دوام ایدن بر اویغولامه گرگی بمگكنڭ بر آدای أوزرندە آنلاشارق گنل قورولە أوڭرمسی بکلنییور.
بمگك أویەلرینڭ تك آدای أوزرندە مطابقدە وارمسنڭ براز زمان آلاجغی دوشونولورکن، یڭی گنل سکرەترڭ اڭ گچ آرالقده بللی اولمسی بکلنییور.
١٩٣ أویەلی گنل قورولدە چوغونلغڭ اونایینی آلان آدای، ١ اوجاق ٢٠٢٧دە بم گنل سکرەتری اولەرق ٥ ییللغنە یڭی گوروینە باشلایاجق.
٢٠١٦دن بو یانه ایکی دونمدر بم گنل سکرەترلگی قولتوغنده أوطوران پورتەکیز وطنداشی گوطررسڭ گورو سورەسی ٣١ آرالقدە صوڭە ارییور.
قایناق: آه
BM Genel Sekreterliği yarışı için BMGK’de yeni yöntem
BMGK Dönem Başkanı Yunanistan’ın BM Daimi Temsilcisi Aglaia Balta, ön oylamadan sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bir sonraki Genel Sekreter için 6. tur ön yoklama yapılmıştır. Her adaya sonuçlar, aday gösteren üye devletlerin ilgili daimi temsilcileri aracılığıyla bildirilecektir. Genel Kurul Başkanı da ön yoklamanın yapıldığı konusunda bilgilendirilecektir.” dedi.
Balta, bir sonraki ön yoklamanın ne zaman yapılacağının belli olmadığını bildirdi.
“En iyi adaya ihtiyacımız var”
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da oylama sonrası gazetecilere, bölgesel rotasyona yönelik bir istek olduğunu anladıklarını belirterek, “Elbette en iyi aday bir kadınsa, bunu memnuniyetle karşılarız. Ama gerçekten sadece en iyi adaya ihtiyacımız var.” diye konuştu.
Waltz, yarışa katılabilecek yeni adaylar konusunda, “Ülkeler daha fazla aday göstermek isterlerse, bu kesinlikle egemenlik hakları dahilindedir.” ifadesini kullandı.
Konsey olarak doğru olanı yapmaları gerektiğini söyleyen Waltz, “Bunun kesinlikle bu takvim yılı içinde ve Genel Sekreter Guterres’in görev süresi sona ermeden önce yapılmasını tercih ederiz.” görüşünü paylaştı.
Waltz, ABD’nin hangi adayı tercih ettiği sorusuna ise “Bu gizli.” karşılığını verdi.
6. tur oylama sonuçları
Diplomatik kaynaklardan dışarıya sızan ve resmi olmayan ilk bilgilere göre, bugün yapılan oylamada şu ana kadar yarışı önde götüren ilk üç adaya veto yetkisi bulunan daimi üyelerden 2’şer aleyhte oy çıktı.
Adaylardan Kosta Rikalı Rebeca Grynspan 9 “lehte”, 5 “aleyhte” ve 1 “çekimser” oyla ön yoklamayı önde bitirdi. Ancak Grynspan için kullanılan aleyhte oyların 2’si “kırmızı renkli” çıktı.
Grynspan’ı 8 “lehte”, 6 “aleyhte” ve 1 “çekimser” oyla Rafael Grossi ve Carolyn Rodrigues Birkett takip ederken, Grossi ve Birkett’in de 2 kırmızı renkli “aleyhte” oy aldığı belirtildi.
Diğer adaylar Macky Sall 5 “lehte”, 10 “aleyhte”, Olara Otunnu 4 “lehte”, 10 “aleyhte”, 1 “çekimser”, Maria Fernanda Espinosa 3 “lehte”, 9 “aleyhte”, 3 “çekimser”, Ivonne Baki ise 1 “lehte”, 14 “aleyhte” oy aldı.
Grynspan ve Rodriques-Birkett’e 3 daimi üye “lehte” oy verirken, Grossi ve Sall’a 2, Otunnu ve Espinosa’ya da daimi üyelerden 1’er “lehte” destek oyu çıktı.
BMGK’deki ön yoklama
BMGK’de gizli yapılan ve resmi olmayan ön yoklamada, her aday için Konsey üyeleri oy pusulasında bulunan “lehte”, “aleyhte” ve “çekimser” seçeneklerinden birini işaretliyor.
Ön oylama, bir sonraki BM Genel Sekreteri olmak için yarışan adaylara verilen desteği ölçmek için kullanılan bir test oylama işlevi görüyor.
İlk kez bu oylamanın “renk kodlu” şekilde yapılması ise adaylık yarışının gidişatı için ayrı önem taşıyor.
BM’nin 5 daimi üyesinin adaylar için kırmızı renkte “aleyhte” oyu kullanması, 5 daimi üyenin adaylar üzerinde veto yetkisi bulunduğundan “kırmızı” oy alan adayların yarışta şansı azalıyor.
Ancak ön yoklamalar, gayri resmi bir süreç olduğundan verilen kırmızı “aleyhte” oyların bir sonraki ön seçimde veya resmi oylamada tersine çevrilme ihtimali de bulunuyor.
Yeni BM Genel Sekreter adaylığı yarışı
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in yerine geçmek için şu an 7 aday yarışıyor.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, eski Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall, adaylığı için görevinden izin alan BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, 2018-2019 döneminde BM Genel Kurulu Başkanlığı yapan Maria Fernanda Espinosa, Guyana’nın BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues Birkett, 1980’lerde BM Uganda Daimi Temsilciliği görevinde bulunmuş Olara Otunnu ve yarışa en son katılan Ekvadorlu siyasetçi ve diplomat Ivonne Baki adaylar arasında yer alıyor.
15 üyeli BMGK’de yapılacak kapalı oturumlarda en az 9 “evet” oyu alan ve daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’nın vetosuna takılmayan aday, BM Genel Kurulu’nun onayına sunulacak.
BM Şartı Konsey’in birden fazla isim önermesini açıkça yasaklamasa da uzun süredir devam eden bir uygulama gereği BMGK’nin bir aday üzerinde anlaşarak Genel Kurul’a önermesi bekleniyor.
BMGK üyelerinin tek aday üzerinde mutabakata varmasının biraz zaman alacağı düşünülürken, yeni genel sekreterin en geç aralıkta belli olması bekleniyor.
193 üyeli Genel Kurul’da çoğunluğun onayını alan aday, 1 Ocak 2027’de BM Genel Sekreteri olarak 5 yıllığına yeni görevine başlayacak.
2016’dan bu yana iki dönemdir BM Genel Sekreterliği koltuğunda oturan Portekiz vatandaşı Guterres’in görev süresi 31 Aralık’ta sona eriyor.
Kaynak: AA
بم گنل سکرەترلگی یاریسی ایچون بمگكدە یڭی یوڭتم
قپالی طوپلانتی شکلنده گرچکلشدیریلن “ستراو پولل” دەنن أوڭ اویلاماده، ١٥ قونسی أویەسی آدایلر حقّندەکی گوروشلرنی بر کز داها اورتایه قویدی.بمگك دونم باشقانی یونانستانڭ بم دائمی تمثیلجیسی آگلایه بالطه، أوڭ اویلامادن صوڭرە غزتەجیلرە یاپدیغی آچیقلامه دە، “بر صوڭرەکی گنل سکرەتر ایچون ٦. طور أوڭ یوقلامه یاپیلمیشطیر. هر آدایە صوڭوچلر، آدای گوسترن أویه دولتلرڭ ایلگیلی دائمی تمثیلجیلری آراجیلغیله بیلدیریلەجكدر. گنل قورول باشقانی دە أوڭ یوقلامانڭ یاپیلدیغی قونوسندە بیلگیلندیریلەجكدر.” دیدی.
بالطه، بر صوڭرەکی أوڭ یوقلامانڭ نه زمان یاپیلاجاغینین بللی اولمادیغنی بیلدیردی.
“اڭ ایی آدایە احتیاجمز وار”
عبدنڭ بم دائمی تمثیلجیسی میکه اوهلتز دە اویلامه صوڭرەسی غزتەجیلرە، بولگهسال روتاسیونە یوڭلیك بر ایستك اولدیغنی عندقلرنی بلیرتەرك، “البتە اڭ ایی آدای بر قادینسە، بونی ممنونیتله قارشیلر یز. اما گرچکدن سادەجە اڭ ایی آدایە احتیاجمز وار.” دییه قونوشدی.
اوهلتز، یاریشە قاطیلابیلەجك یڭی آدایلر قونوسندە، “أولکەلر داها فضله آدای گوسترمك ایسترلرسە، بو کسینلکلە اگەمنلك حقلری داخلینندهدر.” افادەسنی قوللاندی.
قونسی اولەرق طوغری اولانی یاپمالری گرکدیگنی سویلەین اوهلتز، “بونڭ کسینلکلە بو تقویم ییلی ایچندە و گنل سکرەتر گوطررسڭ گورو سورەسی صوڭە ارمدن أوڭجە یاپیلمەسنی ترجیح ایدرز.” گوروشینی پایلاشدی.
اوهلتز، عبدنڭ هانگی آدایی ترجیح ایتدیگی صوروسینه ایسە “بو گیزلی.” قارشیلغنی ویردی.
٦. طور اویلامه صوڭوچلری
دیپلوماتیك قایناقلردن طیشارییە سزان و رسمی اولمایان ایلك بیلگیلرە گورە، بوگون یاپیلان اویلاماده شو آنا قدر یاریسی أوڭدە گوتورن ایلك أوچ آدایە وتو یتکیسی بولونان دائمی أویەلردن ٢شەر علیەده اوی چیقتی.
آدایلردن قوصته رقعەلی ربەجه گرینصپان ٩ “لەده”، ٥ “علیەده” و ١ “چکیمسر” اویلامق أوڭ یوقلامایی أوڭدە بیتیردی. آنجق گرینصپان ایچون قوللانیلان علیەده اویلرڭ ٢سی “قرمزی رنکلی” چیقتی.
گرینصپانی ٨ “لەده”، ٦ “علیەده” و ١ “چکیمسر” اویلامق رافاییل گروصصی و جارولین رودریگوەس بیرکتت تعقیب ادهركن، گروصصی و بیرکتتڭ دە ٢ قرمزی رنکلی “علیەده” اوی آلدیغی بلیرتیلدی.
دیگر آدایلر ماجقى صالل ٥ “لەده”، ١٠ “علیەده”، اولرە أوطوننو ٤ “لەده”، ١٠ “علیەده”، ١ “چکیمسر”، ماریه فرنانده أسپینوصه ٣ “لەده”، ٩ “علیەده”، ٣ “چکیمسر”، أیووننه بقیع ایسە ١ “لەده”، ١٤ “علیەده” اوی آلدی.
گرینصپان و رودریقوەس-بیرکتتە ٣ دائمی أویه “لەده” اوی ویریركن، گروصصی و صاللە ٢، أوطوننو و أسپینوصەیە دە دائمی أویەلردن ١ر “لەده” دستك اویی چیقتی.
بمگکدکی أوڭ یوقلامه
بمگكدە گیزلی یاپیلان و رسمی اولمایان أوڭ یوقلاماده، هر آدای ایچون قونسی أویەلری اوی پوصولەسینده بولونان “لەده”، “علیەده” و “چکیمسر” سچەنكلرندن برینی اشارەتلییور.
أوڭ اویلامه، بر صوڭرەکی بم گنل سکرەتری اولمق ایچون یاریشان آدایلرە ویریلن دستگی أولچمك ایچون قوللانیلان بر تست اویلامه ایشلوی گورویور.
ایلك کز بو اویلامانڭ “رنك قودلو” شکلدە یاپیلمسی ایسە آدایلق یاریشنڭ گیدیشاتی ایچون آیری أونم طاشییور.
بمنڭ ٥ دائمی أویەسنڭ آدایلر ایچون قرمزی رنكده “علیەده” اویی قوللانلانمسی، ٥ دائمی أویەنڭ آدایلر أوزرندە وتو یتکیسی بولوندوغندن “قرمزی” اوی آلان آدایلرڭ یاریشده شانسی آزالییور.
آنجق أوڭ یوقلامالر، غیر رسمی بر سورچ اولدیغندن ویریلن قرمزی “علیەده” اویلرڭ بر صوڭرەکی أوڭ سچیمده ویا رسمی اویلاماده ترسنه چوریلمه احتمالی دە بولونویور.
یڭی بم گنل سکرەتر آدایلغی یاریسی
بم گنل سکرەتری آنداونیو گوطررسڭ یرینه گچمك ایچون شو آن ٧ آدای یاریشییور.
اولوسلر آراس آطوم انرژیسی آژانسی باشقانی رافاییل گروصصی، اسکی سنەگال جمهورباشقانی ماجقى صالل، آدایلغی ایچون گوروندن اذن آلان بم تجارت و قالقینمه قونفەرانسی (أونجطاد) گنل سکرەتری ربەجه گرینصپان، ٢٠١٨-٢٠١٩ دونمنده بم گنل قورولی باشقانلغی یاپان ماریه فرنانده أسپینوصه، غویانەنڭ بم دائمی تمثیلجیسی جارولین رودریگوەس بیرکتت، ١٩٨٠لرده بم اوغاندە دائمی تمثیلجیلگی گورونده بولونمش اولرە أوطوننو و یاریشە اڭ صوڭ قاتیلان اکوادورلو سیاستجی و دیپلومات أیووننه بقیع آدایلر آراسندە یر آلییور.
١٥ أویەلی بمگكدە یاپیلاجق قپالی اوتوروملرده اڭ آز ٩ “اوت” اویی آلان و دائمی أویەلر عبد، روسیە، چین، انگلتره و فرانسەنڭ وتوسینه طاقیلمایان آدای، بم گنل قورولینڭ اوناینە صونولاجاك.
بم شرط قونسیڭ بردن فضله اسم أوڭرمسنی آچیقجە یاساقلاماسە دە اوزون سورەدر دوام ایدن بر اویغولامه گرگی بمگكنڭ بر آدای أوزرندە آنلاشارق گنل قورولە أوڭرمسی بکلنییور.
بمگك أویەلرینڭ تك آدای أوزرندە مطابقدە وارمسنڭ براز زمان آلاجغی دوشونولورکن، یڭی گنل سکرەترڭ اڭ گچ آرالقده بللی اولمسی بکلنییور.
١٩٣ أویەلی گنل قورولدە چوغونلغڭ اونایینی آلان آدای، ١ اوجاق ٢٠٢٧دە بم گنل سکرەتری اولەرق ٥ ییللغنە یڭی گوروینە باشلایاجق.
٢٠١٦دن بو یانه ایکی دونمدر بم گنل سکرەترلگی قولتوغنده أوطوران پورتەکیز وطنداشی گوطررسڭ گورو سورەسی ٣١ آرالقدە صوڭە ارییور.
قایناق: آه
BM Genel Sekreterliği yarışı için BMGK’de yeni yöntem
Kapalı toplantı şeklinde gerçekleştirilen “straw poll” denilen ön oylamada, 15 konsey üyesi adaylar hakkındaki görüşlerini bir kez daha ortaya koydu.BMGK Dönem Başkanı Yunanistan’ın BM Daimi Temsilcisi Aglaia Balta, ön oylamadan sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bir sonraki Genel Sekreter için 6. tur ön yoklama yapılmıştır. Her adaya sonuçlar, aday gösteren üye devletlerin ilgili daimi temsilcileri aracılığıyla bildirilecektir. Genel Kurul Başkanı da ön yoklamanın yapıldığı konusunda bilgilendirilecektir.” dedi.
Balta, bir sonraki ön yoklamanın ne zaman yapılacağının belli olmadığını bildirdi.
“En iyi adaya ihtiyacımız var”
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da oylama sonrası gazetecilere, bölgesel rotasyona yönelik bir istek olduğunu anladıklarını belirterek, “Elbette en iyi aday bir kadınsa, bunu memnuniyetle karşılarız. Ama gerçekten sadece en iyi adaya ihtiyacımız var.” diye konuştu.
Waltz, yarışa katılabilecek yeni adaylar konusunda, “Ülkeler daha fazla aday göstermek isterlerse, bu kesinlikle egemenlik hakları dahilindedir.” ifadesini kullandı.
Konsey olarak doğru olanı yapmaları gerektiğini söyleyen Waltz, “Bunun kesinlikle bu takvim yılı içinde ve Genel Sekreter Guterres’in görev süresi sona ermeden önce yapılmasını tercih ederiz.” görüşünü paylaştı.
Waltz, ABD’nin hangi adayı tercih ettiği sorusuna ise “Bu gizli.” karşılığını verdi.
6. tur oylama sonuçları
Diplomatik kaynaklardan dışarıya sızan ve resmi olmayan ilk bilgilere göre, bugün yapılan oylamada şu ana kadar yarışı önde götüren ilk üç adaya veto yetkisi bulunan daimi üyelerden 2’şer aleyhte oy çıktı.
Adaylardan Kosta Rikalı Rebeca Grynspan 9 “lehte”, 5 “aleyhte” ve 1 “çekimser” oyla ön yoklamayı önde bitirdi. Ancak Grynspan için kullanılan aleyhte oyların 2’si “kırmızı renkli” çıktı.
Grynspan’ı 8 “lehte”, 6 “aleyhte” ve 1 “çekimser” oyla Rafael Grossi ve Carolyn Rodrigues Birkett takip ederken, Grossi ve Birkett’in de 2 kırmızı renkli “aleyhte” oy aldığı belirtildi.
Diğer adaylar Macky Sall 5 “lehte”, 10 “aleyhte”, Olara Otunnu 4 “lehte”, 10 “aleyhte”, 1 “çekimser”, Maria Fernanda Espinosa 3 “lehte”, 9 “aleyhte”, 3 “çekimser”, Ivonne Baki ise 1 “lehte”, 14 “aleyhte” oy aldı.
Grynspan ve Rodriques-Birkett’e 3 daimi üye “lehte” oy verirken, Grossi ve Sall’a 2, Otunnu ve Espinosa’ya da daimi üyelerden 1’er “lehte” destek oyu çıktı.
BMGK’deki ön yoklama
BMGK’de gizli yapılan ve resmi olmayan ön yoklamada, her aday için Konsey üyeleri oy pusulasında bulunan “lehte”, “aleyhte” ve “çekimser” seçeneklerinden birini işaretliyor.
Ön oylama, bir sonraki BM Genel Sekreteri olmak için yarışan adaylara verilen desteği ölçmek için kullanılan bir test oylama işlevi görüyor.
İlk kez bu oylamanın “renk kodlu” şekilde yapılması ise adaylık yarışının gidişatı için ayrı önem taşıyor.
BM’nin 5 daimi üyesinin adaylar için kırmızı renkte “aleyhte” oyu kullanması, 5 daimi üyenin adaylar üzerinde veto yetkisi bulunduğundan “kırmızı” oy alan adayların yarışta şansı azalıyor.
Ancak ön yoklamalar, gayri resmi bir süreç olduğundan verilen kırmızı “aleyhte” oyların bir sonraki ön seçimde veya resmi oylamada tersine çevrilme ihtimali de bulunuyor.
Yeni BM Genel Sekreter adaylığı yarışı
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in yerine geçmek için şu an 7 aday yarışıyor.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, eski Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall, adaylığı için görevinden izin alan BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, 2018-2019 döneminde BM Genel Kurulu Başkanlığı yapan Maria Fernanda Espinosa, Guyana’nın BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues Birkett, 1980’lerde BM Uganda Daimi Temsilciliği görevinde bulunmuş Olara Otunnu ve yarışa en son katılan Ekvadorlu siyasetçi ve diplomat Ivonne Baki adaylar arasında yer alıyor.
15 üyeli BMGK’de yapılacak kapalı oturumlarda en az 9 “evet” oyu alan ve daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’nın vetosuna takılmayan aday, BM Genel Kurulu’nun onayına sunulacak.
BM Şartı Konsey’in birden fazla isim önermesini açıkça yasaklamasa da uzun süredir devam eden bir uygulama gereği BMGK’nin bir aday üzerinde anlaşarak Genel Kurul’a önermesi bekleniyor.
BMGK üyelerinin tek aday üzerinde mutabakata varmasının biraz zaman alacağı düşünülürken, yeni genel sekreterin en geç aralıkta belli olması bekleniyor.
193 üyeli Genel Kurul’da çoğunluğun onayını alan aday, 1 Ocak 2027’de BM Genel Sekreteri olarak 5 yıllığına yeni görevine başlayacak.
2016’dan bu yana iki dönemdir BM Genel Sekreterliği koltuğunda oturan Portekiz vatandaşı Guterres’in görev süresi 31 Aralık’ta sona eriyor.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
قپالی طوپلانتی شکلنده گرچکلشدیریلن “ستراو پولل” دەنن أوڭ اویلاماده، ١٥ قونسی أویەسی آدایلر حقّندەکی گوروشلرنی بر کز داها اورتایه قویدی.
بمگك دونم باشقانی یونانستانڭ بم دائمی تمثیلجیسی آگلایه بالطه، أوڭ اویلامادن صوڭرە غزتەجیلرە یاپدیغی آچیقلامه دە، “بر صوڭرەکی گنل سکرەتر ایچون ٦. طور أوڭ یوقلامه یاپیلمیشطیر. هر آدایە صوڭوچلر، آدای گوسترن أویه دولتلرڭ ایلگیلی دائمی تمثیلجیلری آراجیلغیله بیلدیریلەجكدر. گنل قورول باشقانی دە أوڭ یوقلامانڭ یاپیلدیغی قونوسندە بیلگیلندیریلەجكدر.” دیدی.
بالطه، بر صوڭرەکی أوڭ یوقلامانڭ نه زمان یاپیلاجاغینین بللی اولمادیغنی بیلدیردی.
“اڭ ایی آدایە احتیاجمز وار”
عبدنڭ بم دائمی تمثیلجیسی میکه اوهلتز دە اویلامه صوڭرەسی غزتەجیلرە، بولگهسال روتاسیونە یوڭلیك بر ایستك اولدیغنی عندقلرنی بلیرتەرك، “البتە اڭ ایی آدای بر قادینسە، بونی ممنونیتله قارشیلر یز. اما گرچکدن سادەجە اڭ ایی آدایە احتیاجمز وار.” دییه قونوشدی.
اوهلتز، یاریشە قاطیلابیلەجك یڭی آدایلر قونوسندە، “أولکەلر داها فضله آدای گوسترمك ایسترلرسە، بو کسینلکلە اگەمنلك حقلری داخلینندهدر.” افادەسنی قوللاندی.
قونسی اولەرق طوغری اولانی یاپمالری گرکدیگنی سویلەین اوهلتز، “بونڭ کسینلکلە بو تقویم ییلی ایچندە و گنل سکرەتر گوطررسڭ گورو سورەسی صوڭە ارمدن أوڭجە یاپیلمەسنی ترجیح ایدرز.” گوروشینی پایلاشدی.
اوهلتز، عبدنڭ هانگی آدایی ترجیح ایتدیگی صوروسینه ایسە “بو گیزلی.” قارشیلغنی ویردی.
٦. طور اویلامه صوڭوچلری
دیپلوماتیك قایناقلردن طیشارییە سزان و رسمی اولمایان ایلك بیلگیلرە گورە، بوگون یاپیلان اویلاماده شو آنا قدر یاریسی أوڭدە گوتورن ایلك أوچ آدایە وتو یتکیسی بولونان دائمی أویەلردن ٢شەر علیەده اوی چیقتی.
آدایلردن قوصته رقعەلی ربەجه گرینصپان ٩ “لەده”، ٥ “علیەده” و ١ “چکیمسر” اویلامق أوڭ یوقلامایی أوڭدە بیتیردی. آنجق گرینصپان ایچون قوللانیلان علیەده اویلرڭ ٢سی “قرمزی رنکلی” چیقتی.
گرینصپانی ٨ “لەده”، ٦ “علیەده” و ١ “چکیمسر” اویلامق رافاییل گروصصی و جارولین رودریگوەس بیرکتت تعقیب ادهركن، گروصصی و بیرکتتڭ دە ٢ قرمزی رنکلی “علیەده” اوی آلدیغی بلیرتیلدی.
دیگر آدایلر ماجقى صالل ٥ “لەده”، ١٠ “علیەده”، اولرە أوطوننو ٤ “لەده”، ١٠ “علیەده”، ١ “چکیمسر”، ماریه فرنانده أسپینوصه ٣ “لەده”، ٩ “علیەده”، ٣ “چکیمسر”، أیووننه بقیع ایسە ١ “لەده”، ١٤ “علیەده” اوی آلدی.
گرینصپان و رودریقوەس-بیرکتتە ٣ دائمی أویه “لەده” اوی ویریركن، گروصصی و صاللە ٢، أوطوننو و أسپینوصەیە دە دائمی أویەلردن ١ر “لەده” دستك اویی چیقتی.
بمگکدکی أوڭ یوقلامه
بمگكدە گیزلی یاپیلان و رسمی اولمایان أوڭ یوقلاماده، هر آدای ایچون قونسی أویەلری اوی پوصولەسینده بولونان “لەده”، “علیەده” و “چکیمسر” سچەنكلرندن برینی اشارەتلییور.
أوڭ اویلامه، بر صوڭرەکی بم گنل سکرەتری اولمق ایچون یاریشان آدایلرە ویریلن دستگی أولچمك ایچون قوللانیلان بر تست اویلامه ایشلوی گورویور.
ایلك کز بو اویلامانڭ “رنك قودلو” شکلدە یاپیلمسی ایسە آدایلق یاریشنڭ گیدیشاتی ایچون آیری أونم طاشییور.
بمنڭ ٥ دائمی أویەسنڭ آدایلر ایچون قرمزی رنكده “علیەده” اویی قوللانلانمسی، ٥ دائمی أویەنڭ آدایلر أوزرندە وتو یتکیسی بولوندوغندن “قرمزی” اوی آلان آدایلرڭ یاریشده شانسی آزالییور.
آنجق أوڭ یوقلامالر، غیر رسمی بر سورچ اولدیغندن ویریلن قرمزی “علیەده” اویلرڭ بر صوڭرەکی أوڭ سچیمده ویا رسمی اویلاماده ترسنه چوریلمه احتمالی دە بولونویور.
یڭی بم گنل سکرەتر آدایلغی یاریسی
بم گنل سکرەتری آنداونیو گوطررسڭ یرینه گچمك ایچون شو آن ٧ آدای یاریشییور.
اولوسلر آراس آطوم انرژیسی آژانسی باشقانی رافاییل گروصصی، اسکی سنەگال جمهورباشقانی ماجقى صالل، آدایلغی ایچون گوروندن اذن آلان بم تجارت و قالقینمه قونفەرانسی (أونجطاد) گنل سکرەتری ربەجه گرینصپان، ٢٠١٨-٢٠١٩ دونمنده بم گنل قورولی باشقانلغی یاپان ماریه فرنانده أسپینوصه، غویانەنڭ بم دائمی تمثیلجیسی جارولین رودریگوەس بیرکتت، ١٩٨٠لرده بم اوغاندە دائمی تمثیلجیلگی گورونده بولونمش اولرە أوطوننو و یاریشە اڭ صوڭ قاتیلان اکوادورلو سیاستجی و دیپلومات أیووننه بقیع آدایلر آراسندە یر آلییور.
١٥ أویەلی بمگكدە یاپیلاجق قپالی اوتوروملرده اڭ آز ٩ “اوت” اویی آلان و دائمی أویەلر عبد، روسیە، چین، انگلتره و فرانسەنڭ وتوسینه طاقیلمایان آدای، بم گنل قورولینڭ اوناینە صونولاجاك.
بم شرط قونسیڭ بردن فضله اسم أوڭرمسنی آچیقجە یاساقلاماسە دە اوزون سورەدر دوام ایدن بر اویغولامه گرگی بمگكنڭ بر آدای أوزرندە آنلاشارق گنل قورولە أوڭرمسی بکلنییور.
بمگك أویەلرینڭ تك آدای أوزرندە مطابقدە وارمسنڭ براز زمان آلاجغی دوشونولورکن، یڭی گنل سکرەترڭ اڭ گچ آرالقده بللی اولمسی بکلنییور.
١٩٣ أویەلی گنل قورولدە چوغونلغڭ اونایینی آلان آدای، ١ اوجاق ٢٠٢٧دە بم گنل سکرەتری اولەرق ٥ ییللغنە یڭی گوروینە باشلایاجق.
٢٠١٦دن بو یانه ایکی دونمدر بم گنل سکرەترلگی قولتوغنده أوطوران پورتەکیز وطنداشی گوطررسڭ گورو سورەسی ٣١ آرالقدە صوڭە ارییور.
قایناق: آه
Kapalı toplantı şeklinde gerçekleştirilen “straw poll” denilen ön oylamada, 15 konsey üyesi adaylar hakkındaki görüşlerini bir kez daha ortaya koydu.
BMGK Dönem Başkanı Yunanistan’ın BM Daimi Temsilcisi Aglaia Balta, ön oylamadan sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bir sonraki Genel Sekreter için 6. tur ön yoklama yapılmıştır. Her adaya sonuçlar, aday gösteren üye devletlerin ilgili daimi temsilcileri aracılığıyla bildirilecektir. Genel Kurul Başkanı da ön yoklamanın yapıldığı konusunda bilgilendirilecektir.” dedi.
Balta, bir sonraki ön yoklamanın ne zaman yapılacağının belli olmadığını bildirdi.
“En iyi adaya ihtiyacımız var”
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da oylama sonrası gazetecilere, bölgesel rotasyona yönelik bir istek olduğunu anladıklarını belirterek, “Elbette en iyi aday bir kadınsa, bunu memnuniyetle karşılarız. Ama gerçekten sadece en iyi adaya ihtiyacımız var.” diye konuştu.
Waltz, yarışa katılabilecek yeni adaylar konusunda, “Ülkeler daha fazla aday göstermek isterlerse, bu kesinlikle egemenlik hakları dahilindedir.” ifadesini kullandı.
Konsey olarak doğru olanı yapmaları gerektiğini söyleyen Waltz, “Bunun kesinlikle bu takvim yılı içinde ve Genel Sekreter Guterres’in görev süresi sona ermeden önce yapılmasını tercih ederiz.” görüşünü paylaştı.
Waltz, ABD’nin hangi adayı tercih ettiği sorusuna ise “Bu gizli.” karşılığını verdi.
6. tur oylama sonuçları
Diplomatik kaynaklardan dışarıya sızan ve resmi olmayan ilk bilgilere göre, bugün yapılan oylamada şu ana kadar yarışı önde götüren ilk üç adaya veto yetkisi bulunan daimi üyelerden 2’şer aleyhte oy çıktı.
Adaylardan Kosta Rikalı Rebeca Grynspan 9 “lehte”, 5 “aleyhte” ve 1 “çekimser” oyla ön yoklamayı önde bitirdi. Ancak Grynspan için kullanılan aleyhte oyların 2’si “kırmızı renkli” çıktı.
Grynspan’ı 8 “lehte”, 6 “aleyhte” ve 1 “çekimser” oyla Rafael Grossi ve Carolyn Rodrigues Birkett takip ederken, Grossi ve Birkett’in de 2 kırmızı renkli “aleyhte” oy aldığı belirtildi.
Diğer adaylar Macky Sall 5 “lehte”, 10 “aleyhte”, Olara Otunnu 4 “lehte”, 10 “aleyhte”, 1 “çekimser”, Maria Fernanda Espinosa 3 “lehte”, 9 “aleyhte”, 3 “çekimser”, Ivonne Baki ise 1 “lehte”, 14 “aleyhte” oy aldı.
Grynspan ve Rodriques-Birkett’e 3 daimi üye “lehte” oy verirken, Grossi ve Sall’a 2, Otunnu ve Espinosa’ya da daimi üyelerden 1’er “lehte” destek oyu çıktı.
BMGK’deki ön yoklama
BMGK’de gizli yapılan ve resmi olmayan ön yoklamada, her aday için Konsey üyeleri oy pusulasında bulunan “lehte”, “aleyhte” ve “çekimser” seçeneklerinden birini işaretliyor.
Ön oylama, bir sonraki BM Genel Sekreteri olmak için yarışan adaylara verilen desteği ölçmek için kullanılan bir test oylama işlevi görüyor.
İlk kez bu oylamanın “renk kodlu” şekilde yapılması ise adaylık yarışının gidişatı için ayrı önem taşıyor.
BM’nin 5 daimi üyesinin adaylar için kırmızı renkte “aleyhte” oyu kullanması, 5 daimi üyenin adaylar üzerinde veto yetkisi bulunduğundan “kırmızı” oy alan adayların yarışta şansı azalıyor.
Ancak ön yoklamalar, gayri resmi bir süreç olduğundan verilen kırmızı “aleyhte” oyların bir sonraki ön seçimde veya resmi oylamada tersine çevrilme ihtimali de bulunuyor.
Yeni BM Genel Sekreter adaylığı yarışı
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in yerine geçmek için şu an 7 aday yarışıyor.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, eski Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall, adaylığı için görevinden izin alan BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, 2018-2019 döneminde BM Genel Kurulu Başkanlığı yapan Maria Fernanda Espinosa, Guyana’nın BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues Birkett, 1980’lerde BM Uganda Daimi Temsilciliği görevinde bulunmuş Olara Otunnu ve yarışa en son katılan Ekvadorlu siyasetçi ve diplomat Ivonne Baki adaylar arasında yer alıyor.
15 üyeli BMGK’de yapılacak kapalı oturumlarda en az 9 “evet” oyu alan ve daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’nın vetosuna takılmayan aday, BM Genel Kurulu’nun onayına sunulacak.
BM Şartı Konsey’in birden fazla isim önermesini açıkça yasaklamasa da uzun süredir devam eden bir uygulama gereği BMGK’nin bir aday üzerinde anlaşarak Genel Kurul’a önermesi bekleniyor.
BMGK üyelerinin tek aday üzerinde mutabakata varmasının biraz zaman alacağı düşünülürken, yeni genel sekreterin en geç aralıkta belli olması bekleniyor.
193 üyeli Genel Kurul’da çoğunluğun onayını alan aday, 1 Ocak 2027’de BM Genel Sekreteri olarak 5 yıllığına yeni görevine başlayacak.
2016’dan bu yana iki dönemdir BM Genel Sekreterliği koltuğunda oturan Portekiz vatandaşı Guterres’in görev süresi 31 Aralık’ta sona eriyor.
Kaynak: AA
Bir yanıt yazın