باقان قوروم دویوردی: عقللی شهرلر ایچون ایلم پلانی باشلییور
باقان قوروم دویوردی: عقللی شهرلر ایچون ایلم پلانی باشلییور
“٥ ییللق عقللی شهیر ایلم پلانمز حاضر. بلدیەجیلك، ترافیك سیستملری، آتیق یونتیمی باشده اولمق أوزرە همن هر آلانده وطنداشمزنڭ حیاتنی قولایلاشطیراجق ٥٠ عقللی شهیر اویغولامسنی حیاتە گچیرەجەگیمیز دوزنلەمەلر رسمی غزتەدە یاییملاندی. خیرلی اولسین.”
٢٠٢٦ صوڭنە قدر ٨١ ایلدە عقللی شهیر ستراتژیلری و یول خریطەلری حاضرلانلاناجق
چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانلغندن یاپیلان آچیقلامەیە گورە دە تورکیه یوز ییلی ویزیونی طوغریلتیسندە حاضرلانان “٢٠٣٠ اولوسال عقللی شهرلر ستراتژیسی و ایلم پلانی” ایلە شهیرلری دگیشتیرەجك ٥ ییللق یول خریطەسی بلیرلندی.
ایلم پلاننده اویغولامەیە، ایزلەمەیە و أولچمەیە اوداقلانان ٤ ستراتژیك آماچ، ٨ هدف، ٣٢ ایلم و ٢٩٧ اویغولامه آدیمی یر آلدی. یڭی ستراتژیلر، ٢٠٢٠-٢٠٢٣ دونمنده قازانیلان تجربه و قورومسال قپاسیتەنڭ أوزرینه گلیشمش بر یوڭتیم چرچوەسی اولەرق انشا ایدیلدی.
ایلری تکنولوژی، سوردیرولەبیلیر و دیرنچلی دنیا ویزیونییله حرکت ایدن یڭی یول خریطەسی یاپای ذکا، بویوك ویری، نسنەلرڭ اینترندی و دیژیتال ایکیز گبی تکنولوژیلرە اوداقلاناجق. کندسال دونوشوم، اقلیم قریزی و آفت یونتیمی آلانندە ارکن اویاری و قریز آن یوڭتیم مقانیزمەلری دورەیە آلیناجق.
ایلم پلانی قاپسامندە گلەجك ٥ ییللق سورچ آیرینتیلی اولەرق دوزنلندی. بوڭا گورە، ٢٠٢٦ صوڭنە قدر ٨١ ایلڭ تمامنده عقللی شهیر ستراتژیلری و یول خریطەلری حاضرلانلاناجق. هر بلدیەده أوزل عقللی شهیر بریملری قورولاجق و مکانسال پلانلاماده سمانتیك پلانلامه مودلنە گچیلمەسی زورونلی اولاجق.
٢٠٢٧دە بویوک شهرلرڭ آردندن ١٨٧ ایلچە بلدیەسی سورجە دخیل ایدیلەجك و ٢٦٨ بلدیەده جغرافی بیلگی سیستمی طبانلی گلیشیم پلانلری حاضرلانلاناجق. ٢٠٢٨ اعتباریله اڭ آز ٥٠ عقللی شهیر اویغولامسی ساحەدە حیاتە گچەجك.
قورولاجق تکنولوژی کومهلەنلنمەلرییله یرلی چوزوملر دنیایە اخراج ایدیلەجك. ٢٠٢٩ە گلندیگنده توم ایللرده ترافیكدن چوره تمیزلگنە قدر خدمتلرڭ تك نقطەدن تعقیب ایدیلەجگی دیژیتال شهیر یوڭتیم مرکزلری قورولاجق. قوئوردیناسیونی باقانلق بنیەسیدەكی اولوسال عقللی شهیر مرکزی صاغلایاجق.
٢٠٣٠دە ایسە عقللی شهیر تکنولوژیلرنده اڭ آز یوزدە ٨٠ یرلی أورتیم شرط آراناجق. سکتورده دنیا ایلە یاریشاجاك ٥٠٠ گیریشیمجی شرکت دستكلەنلنەجك و سورجڭ حقوقی آلت یاپیسنی اولوشدیران عقللی شهیر قانونی یورورلگە گیرەجك.
ارکن اویاری و قریز آن یوڭتیم مقانیزمەلری ایلە آفتلرە حاضرلق
یڭی پلانلامق، قوروملرڭ بربرندن کوپوك سیستملر قوراراك قایناق اسرافنە یول آچمەسنڭ انگللەنلنمسی ایچون ویری یونەتیشیمی و برلکدە چالیشابیلیرلیك ایلکەلری مرکزە آلیندی. شهیرلرڭ تکنولوژی چوپلگنە دونوشمەمسی ایچون توم تکنولوژیلر یاقیندن ایزلەنلنەجك. شهیرلرە اڭ اویغون اولانی تثبیت ایدیلیب سادەجە وطنداشە طوغریدن فائده صاغلایاجق چوزوملر اویغولاناجق.
بو قاپسامدە چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانلغی یرل یوڭتیملرە رهبرلك ایتمك ایچون ٥٠ اویغولامەیە عائد فیزیبیلیته راپوری و ١٥ بیڭ صحیفەلق اگیتیم دوکومانی حوضی اولوشدیردی.
یڭی یول خریطەسی قاپسامندە، ارکن اویاری و قریز آن یوڭتیم مقانیزمەلرییله آفتلرە حاضرلق گوچلەنلندیریلەجك. طوقی، کندسال دونوشوم و یڭی قونوت پروژەلرنی طوغریدن “عقللی بولگەلر” یاقلاشیمییله بتونلەشتیرەجك. یڭی یاشام آلانلری یشیل انرژییله چالیشاجاك، صو و انرژی غائبلرنی سنسورلرله آڭلق تثبیت ایدن چورەیە دویارلی تاصاریملرە صاحب اولاجق.
یڭی ستراتژییله صوقاقدەكی وطنداشڭ یاشام قالیتەسنڭ آرتیریلمسی هدفلنییور. گرچك زمانلی ترافیك یوڭتیم سیستملرییله یوللرده غائب ایتیلن زمان اڭ اعضا اینەجك.
آتیق طوپلامه آراچلری طولولق اوراننە گورە روطه چیزەجك و عقللی صوقاق آیدینلاتمالرییله دیوآسا انرژی تصرفی صاغلاناجق. وطنداشلر محلەلریدەكی صورونلری موبیل اویغولامالر أوزرندن طوغریدن ایلگیلی بریملرە الەدارك شهیر یوڭتیمندە سوز صاحبی اولابیلەجك.
بونڭله برلکدە، عقللی شهیر اولغونلق دگرلندیرمه مودلی ایلە هر شهرڭ احتیاج آیری أولچولەجك. خدمتلر یاشلیلر، انگللیلر و دیژیتال خدمتلرە ایریشیمده دزآوانتاژلی غروپلری قاپسایاجق شکلدە عادل طاغیتیلاجق.
تورکیه، یرلی و ملی بریکیمینی تورك دولتلری تشکیلات باشده اولمق أوزرە یاقین جغرافیەدەكی أولکەلرە دە اخراج ایدرك اولوسلر آراس آلانده أیشبیرلگی گلیشتیرەجك.
قایناق: آه
Bakan Kurum duyurdu: Akıllı şehirler için eylem planı başlıyor
“5 yıllık Akıllı Şehir Eylem Planımız hazır. Belediyecilik, trafik sistemleri, atık yönetimi başta olmak üzere hemen her alanda vatandaşımızın hayatını kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasını hayata geçireceğimiz düzenlemeler Resmi Gazete’de yayımlandı. Hayırlı olsun.”
2026 sonuna kadar 81 ilde akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından yapılan açıklamaya göre de Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda hazırlanan “2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı” ile şehirleri değiştirecek 5 yıllık yol haritası belirlendi.
Eylem planında uygulamaya, izlemeye ve ölçmeye odaklanan 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımı yer aldı. Yeni stratejiler, 2020-2023 döneminde kazanılan tecrübe ve kurumsal kapasitenin üzerine gelişmiş bir yönetim çerçevesi olarak inşa edildi.
İleri teknoloji, sürdürülebilir ve dirençli dünya vizyonuyla hareket eden yeni yol haritası yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz gibi teknolojilere odaklanacak. Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimi alanında erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmaları devreye alınacak.
Eylem planı kapsamında gelecek 5 yıllık süreç ayrıntılı olarak düzenlendi. Buna göre, 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak. Her belediyede özel akıllı şehir birimleri kurulacak ve mekansal planlamada semantik planlama modeline geçilmesi zorunlu olacak.
2027’de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sürece dahil edilecek ve 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planları hazırlanacak. 2028 itibarıyla en az 50 akıllı şehir uygulaması sahada hayata geçecek.
Kurulacak teknoloji kümelenmeleriyle yerli çözümler dünyaya ihraç edilecek. 2029’a gelindiğinde tüm illerde trafikten çevre temizliğine kadar hizmetlerin tek noktadan takip edileceği Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak. Koordinasyonu Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi sağlayacak.
2030’da ise akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartı aranacak. Sektörde dünya ile yarışacak 500 girişimci şirket desteklenecek ve sürecin hukuki altyapısını oluşturan Akıllı Şehir Kanunu yürürlüğe girecek.
Erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmaları ile afetlere hazırlık
Yeni planla, kurumların birbirinden kopuk sistemler kurarak kaynak israfına yol açmasının engellenmesi için veri yönetişimi ve birlikte çalışabilirlik ilkeleri merkeze alındı. Şehirlerin teknoloji çöplüğüne dönüşmemesi için tüm teknolojiler yakından izlenecek. Şehirlere en uygun olanı tespit edilip sadece vatandaşa doğrudan fayda sağlayacak çözümler uygulanacak.
Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yerel yönetimlere rehberlik etmek için 50 uygulamaya ait fizibilite raporu ve 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu oluşturdu.
Yeni yol haritası kapsamında, erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarıyla afetlere hazırlık güçlendirilecek. TOKİ, kentsel dönüşüm ve yeni konut projelerini doğrudan “Akıllı Bölgeler” yaklaşımıyla bütünleştirecek. Yeni yaşam alanları yeşil enerjiyle çalışacak, su ve enerji kayıplarını sensörlerle anlık tespit eden çevreye duyarlı tasarımlara sahip olacak.
Yeni stratejiyle sokaktaki vatandaşın yaşam kalitesinin artırılması hedefleniyor. Gerçek zamanlı trafik yönetim sistemleriyle yollarda kaybedilen zaman en aza inecek.
Atık toplama araçları doluluk oranına göre rota çizecek ve akıllı sokak aydınlatmalarıyla devasa enerji tasarrufu sağlanacak. Vatandaşlar mahallelerindeki sorunları mobil uygulamalar üzerinden doğrudan ilgili birimlere ileterek şehir yönetiminde söz sahibi olabilecek.
Bununla birlikte, Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli ile her şehrin ihtiyacı ayrı ölçülecek. Hizmetler yaşlılar, engelliler ve dijital hizmetlere erişimde dezavantajlı grupları kapsayacak şekilde adil dağıtılacak.
Türkiye, yerli ve milli birikimini Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere yakın coğrafyadaki ülkelere de ihraç ederek uluslararası alanda işbirliği geliştirecek.
Kaynak: AA
باقان قوروم دویوردی: عقللی شهرلر ایچون ایلم پلانی باشلییور
چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانی مراد قوروم، صوسیال مدیه حسابندن یاپدیغی پایلاشیمدە، شونلری قید ایتدی:“٥ ییللق عقللی شهیر ایلم پلانمز حاضر. بلدیەجیلك، ترافیك سیستملری، آتیق یونتیمی باشده اولمق أوزرە همن هر آلانده وطنداشمزنڭ حیاتنی قولایلاشطیراجق ٥٠ عقللی شهیر اویغولامسنی حیاتە گچیرەجەگیمیز دوزنلەمەلر رسمی غزتەدە یاییملاندی. خیرلی اولسین.”
٢٠٢٦ صوڭنە قدر ٨١ ایلدە عقللی شهیر ستراتژیلری و یول خریطەلری حاضرلانلاناجق
چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانلغندن یاپیلان آچیقلامەیە گورە دە تورکیه یوز ییلی ویزیونی طوغریلتیسندە حاضرلانان “٢٠٣٠ اولوسال عقللی شهرلر ستراتژیسی و ایلم پلانی” ایلە شهیرلری دگیشتیرەجك ٥ ییللق یول خریطەسی بلیرلندی.
ایلم پلاننده اویغولامەیە، ایزلەمەیە و أولچمەیە اوداقلانان ٤ ستراتژیك آماچ، ٨ هدف، ٣٢ ایلم و ٢٩٧ اویغولامه آدیمی یر آلدی. یڭی ستراتژیلر، ٢٠٢٠-٢٠٢٣ دونمنده قازانیلان تجربه و قورومسال قپاسیتەنڭ أوزرینه گلیشمش بر یوڭتیم چرچوەسی اولەرق انشا ایدیلدی.
ایلری تکنولوژی، سوردیرولەبیلیر و دیرنچلی دنیا ویزیونییله حرکت ایدن یڭی یول خریطەسی یاپای ذکا، بویوك ویری، نسنەلرڭ اینترندی و دیژیتال ایکیز گبی تکنولوژیلرە اوداقلاناجق. کندسال دونوشوم، اقلیم قریزی و آفت یونتیمی آلانندە ارکن اویاری و قریز آن یوڭتیم مقانیزمەلری دورەیە آلیناجق.
ایلم پلانی قاپسامندە گلەجك ٥ ییللق سورچ آیرینتیلی اولەرق دوزنلندی. بوڭا گورە، ٢٠٢٦ صوڭنە قدر ٨١ ایلڭ تمامنده عقللی شهیر ستراتژیلری و یول خریطەلری حاضرلانلاناجق. هر بلدیەده أوزل عقللی شهیر بریملری قورولاجق و مکانسال پلانلاماده سمانتیك پلانلامه مودلنە گچیلمەسی زورونلی اولاجق.
٢٠٢٧دە بویوک شهرلرڭ آردندن ١٨٧ ایلچە بلدیەسی سورجە دخیل ایدیلەجك و ٢٦٨ بلدیەده جغرافی بیلگی سیستمی طبانلی گلیشیم پلانلری حاضرلانلاناجق. ٢٠٢٨ اعتباریله اڭ آز ٥٠ عقللی شهیر اویغولامسی ساحەدە حیاتە گچەجك.
قورولاجق تکنولوژی کومهلەنلنمەلرییله یرلی چوزوملر دنیایە اخراج ایدیلەجك. ٢٠٢٩ە گلندیگنده توم ایللرده ترافیكدن چوره تمیزلگنە قدر خدمتلرڭ تك نقطەدن تعقیب ایدیلەجگی دیژیتال شهیر یوڭتیم مرکزلری قورولاجق. قوئوردیناسیونی باقانلق بنیەسیدەكی اولوسال عقللی شهیر مرکزی صاغلایاجق.
٢٠٣٠دە ایسە عقللی شهیر تکنولوژیلرنده اڭ آز یوزدە ٨٠ یرلی أورتیم شرط آراناجق. سکتورده دنیا ایلە یاریشاجاك ٥٠٠ گیریشیمجی شرکت دستكلەنلنەجك و سورجڭ حقوقی آلت یاپیسنی اولوشدیران عقللی شهیر قانونی یورورلگە گیرەجك.
ارکن اویاری و قریز آن یوڭتیم مقانیزمەلری ایلە آفتلرە حاضرلق
یڭی پلانلامق، قوروملرڭ بربرندن کوپوك سیستملر قوراراك قایناق اسرافنە یول آچمەسنڭ انگللەنلنمسی ایچون ویری یونەتیشیمی و برلکدە چالیشابیلیرلیك ایلکەلری مرکزە آلیندی. شهیرلرڭ تکنولوژی چوپلگنە دونوشمەمسی ایچون توم تکنولوژیلر یاقیندن ایزلەنلنەجك. شهیرلرە اڭ اویغون اولانی تثبیت ایدیلیب سادەجە وطنداشە طوغریدن فائده صاغلایاجق چوزوملر اویغولاناجق.
بو قاپسامدە چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانلغی یرل یوڭتیملرە رهبرلك ایتمك ایچون ٥٠ اویغولامەیە عائد فیزیبیلیته راپوری و ١٥ بیڭ صحیفەلق اگیتیم دوکومانی حوضی اولوشدیردی.
یڭی یول خریطەسی قاپسامندە، ارکن اویاری و قریز آن یوڭتیم مقانیزمەلرییله آفتلرە حاضرلق گوچلەنلندیریلەجك. طوقی، کندسال دونوشوم و یڭی قونوت پروژەلرنی طوغریدن “عقللی بولگەلر” یاقلاشیمییله بتونلەشتیرەجك. یڭی یاشام آلانلری یشیل انرژییله چالیشاجاك، صو و انرژی غائبلرنی سنسورلرله آڭلق تثبیت ایدن چورەیە دویارلی تاصاریملرە صاحب اولاجق.
یڭی ستراتژییله صوقاقدەكی وطنداشڭ یاشام قالیتەسنڭ آرتیریلمسی هدفلنییور. گرچك زمانلی ترافیك یوڭتیم سیستملرییله یوللرده غائب ایتیلن زمان اڭ اعضا اینەجك.
آتیق طوپلامه آراچلری طولولق اوراننە گورە روطه چیزەجك و عقللی صوقاق آیدینلاتمالرییله دیوآسا انرژی تصرفی صاغلاناجق. وطنداشلر محلەلریدەكی صورونلری موبیل اویغولامالر أوزرندن طوغریدن ایلگیلی بریملرە الەدارك شهیر یوڭتیمندە سوز صاحبی اولابیلەجك.
بونڭله برلکدە، عقللی شهیر اولغونلق دگرلندیرمه مودلی ایلە هر شهرڭ احتیاج آیری أولچولەجك. خدمتلر یاشلیلر، انگللیلر و دیژیتال خدمتلرە ایریشیمده دزآوانتاژلی غروپلری قاپسایاجق شکلدە عادل طاغیتیلاجق.
تورکیه، یرلی و ملی بریکیمینی تورك دولتلری تشکیلات باشده اولمق أوزرە یاقین جغرافیەدەكی أولکەلرە دە اخراج ایدرك اولوسلر آراس آلانده أیشبیرلگی گلیشتیرەجك.
قایناق: آه
Bakan Kurum duyurdu: Akıllı şehirler için eylem planı başlıyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:“5 yıllık Akıllı Şehir Eylem Planımız hazır. Belediyecilik, trafik sistemleri, atık yönetimi başta olmak üzere hemen her alanda vatandaşımızın hayatını kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasını hayata geçireceğimiz düzenlemeler Resmi Gazete’de yayımlandı. Hayırlı olsun.”
2026 sonuna kadar 81 ilde akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından yapılan açıklamaya göre de Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda hazırlanan “2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı” ile şehirleri değiştirecek 5 yıllık yol haritası belirlendi.
Eylem planında uygulamaya, izlemeye ve ölçmeye odaklanan 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımı yer aldı. Yeni stratejiler, 2020-2023 döneminde kazanılan tecrübe ve kurumsal kapasitenin üzerine gelişmiş bir yönetim çerçevesi olarak inşa edildi.
İleri teknoloji, sürdürülebilir ve dirençli dünya vizyonuyla hareket eden yeni yol haritası yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz gibi teknolojilere odaklanacak. Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimi alanında erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmaları devreye alınacak.
Eylem planı kapsamında gelecek 5 yıllık süreç ayrıntılı olarak düzenlendi. Buna göre, 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak. Her belediyede özel akıllı şehir birimleri kurulacak ve mekansal planlamada semantik planlama modeline geçilmesi zorunlu olacak.
2027’de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sürece dahil edilecek ve 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planları hazırlanacak. 2028 itibarıyla en az 50 akıllı şehir uygulaması sahada hayata geçecek.
Kurulacak teknoloji kümelenmeleriyle yerli çözümler dünyaya ihraç edilecek. 2029’a gelindiğinde tüm illerde trafikten çevre temizliğine kadar hizmetlerin tek noktadan takip edileceği Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak. Koordinasyonu Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi sağlayacak.
2030’da ise akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartı aranacak. Sektörde dünya ile yarışacak 500 girişimci şirket desteklenecek ve sürecin hukuki altyapısını oluşturan Akıllı Şehir Kanunu yürürlüğe girecek.
Erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmaları ile afetlere hazırlık
Yeni planla, kurumların birbirinden kopuk sistemler kurarak kaynak israfına yol açmasının engellenmesi için veri yönetişimi ve birlikte çalışabilirlik ilkeleri merkeze alındı. Şehirlerin teknoloji çöplüğüne dönüşmemesi için tüm teknolojiler yakından izlenecek. Şehirlere en uygun olanı tespit edilip sadece vatandaşa doğrudan fayda sağlayacak çözümler uygulanacak.
Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yerel yönetimlere rehberlik etmek için 50 uygulamaya ait fizibilite raporu ve 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu oluşturdu.
Yeni yol haritası kapsamında, erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarıyla afetlere hazırlık güçlendirilecek. TOKİ, kentsel dönüşüm ve yeni konut projelerini doğrudan “Akıllı Bölgeler” yaklaşımıyla bütünleştirecek. Yeni yaşam alanları yeşil enerjiyle çalışacak, su ve enerji kayıplarını sensörlerle anlık tespit eden çevreye duyarlı tasarımlara sahip olacak.
Yeni stratejiyle sokaktaki vatandaşın yaşam kalitesinin artırılması hedefleniyor. Gerçek zamanlı trafik yönetim sistemleriyle yollarda kaybedilen zaman en aza inecek.
Atık toplama araçları doluluk oranına göre rota çizecek ve akıllı sokak aydınlatmalarıyla devasa enerji tasarrufu sağlanacak. Vatandaşlar mahallelerindeki sorunları mobil uygulamalar üzerinden doğrudan ilgili birimlere ileterek şehir yönetiminde söz sahibi olabilecek.
Bununla birlikte, Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli ile her şehrin ihtiyacı ayrı ölçülecek. Hizmetler yaşlılar, engelliler ve dijital hizmetlere erişimde dezavantajlı grupları kapsayacak şekilde adil dağıtılacak.
Türkiye, yerli ve milli birikimini Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere yakın coğrafyadaki ülkelere de ihraç ederek uluslararası alanda işbirliği geliştirecek.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانی مراد قوروم، صوسیال مدیه حسابندن یاپدیغی پایلاشیمدە، شونلری قید ایتدی:
“٥ ییللق عقللی شهیر ایلم پلانمز حاضر. بلدیەجیلك، ترافیك سیستملری، آتیق یونتیمی باشده اولمق أوزرە همن هر آلانده وطنداشمزنڭ حیاتنی قولایلاشطیراجق ٥٠ عقللی شهیر اویغولامسنی حیاتە گچیرەجەگیمیز دوزنلەمەلر رسمی غزتەدە یاییملاندی. خیرلی اولسین.”
٢٠٢٦ صوڭنە قدر ٨١ ایلدە عقللی شهیر ستراتژیلری و یول خریطەلری حاضرلانلاناجق
چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانلغندن یاپیلان آچیقلامەیە گورە دە تورکیه یوز ییلی ویزیونی طوغریلتیسندە حاضرلانان “٢٠٣٠ اولوسال عقللی شهرلر ستراتژیسی و ایلم پلانی” ایلە شهیرلری دگیشتیرەجك ٥ ییللق یول خریطەسی بلیرلندی.
ایلم پلاننده اویغولامەیە، ایزلەمەیە و أولچمەیە اوداقلانان ٤ ستراتژیك آماچ، ٨ هدف، ٣٢ ایلم و ٢٩٧ اویغولامه آدیمی یر آلدی. یڭی ستراتژیلر، ٢٠٢٠-٢٠٢٣ دونمنده قازانیلان تجربه و قورومسال قپاسیتەنڭ أوزرینه گلیشمش بر یوڭتیم چرچوەسی اولەرق انشا ایدیلدی.
ایلری تکنولوژی، سوردیرولەبیلیر و دیرنچلی دنیا ویزیونییله حرکت ایدن یڭی یول خریطەسی یاپای ذکا، بویوك ویری، نسنەلرڭ اینترندی و دیژیتال ایکیز گبی تکنولوژیلرە اوداقلاناجق. کندسال دونوشوم، اقلیم قریزی و آفت یونتیمی آلانندە ارکن اویاری و قریز آن یوڭتیم مقانیزمەلری دورەیە آلیناجق.
ایلم پلانی قاپسامندە گلەجك ٥ ییللق سورچ آیرینتیلی اولەرق دوزنلندی. بوڭا گورە، ٢٠٢٦ صوڭنە قدر ٨١ ایلڭ تمامنده عقللی شهیر ستراتژیلری و یول خریطەلری حاضرلانلاناجق. هر بلدیەده أوزل عقللی شهیر بریملری قورولاجق و مکانسال پلانلاماده سمانتیك پلانلامه مودلنە گچیلمەسی زورونلی اولاجق.
٢٠٢٧دە بویوک شهرلرڭ آردندن ١٨٧ ایلچە بلدیەسی سورجە دخیل ایدیلەجك و ٢٦٨ بلدیەده جغرافی بیلگی سیستمی طبانلی گلیشیم پلانلری حاضرلانلاناجق. ٢٠٢٨ اعتباریله اڭ آز ٥٠ عقللی شهیر اویغولامسی ساحەدە حیاتە گچەجك.
قورولاجق تکنولوژی کومهلەنلنمەلرییله یرلی چوزوملر دنیایە اخراج ایدیلەجك. ٢٠٢٩ە گلندیگنده توم ایللرده ترافیكدن چوره تمیزلگنە قدر خدمتلرڭ تك نقطەدن تعقیب ایدیلەجگی دیژیتال شهیر یوڭتیم مرکزلری قورولاجق. قوئوردیناسیونی باقانلق بنیەسیدەكی اولوسال عقللی شهیر مرکزی صاغلایاجق.
٢٠٣٠دە ایسە عقللی شهیر تکنولوژیلرنده اڭ آز یوزدە ٨٠ یرلی أورتیم شرط آراناجق. سکتورده دنیا ایلە یاریشاجاك ٥٠٠ گیریشیمجی شرکت دستكلەنلنەجك و سورجڭ حقوقی آلت یاپیسنی اولوشدیران عقللی شهیر قانونی یورورلگە گیرەجك.
ارکن اویاری و قریز آن یوڭتیم مقانیزمەلری ایلە آفتلرە حاضرلق
یڭی پلانلامق، قوروملرڭ بربرندن کوپوك سیستملر قوراراك قایناق اسرافنە یول آچمەسنڭ انگللەنلنمسی ایچون ویری یونەتیشیمی و برلکدە چالیشابیلیرلیك ایلکەلری مرکزە آلیندی. شهیرلرڭ تکنولوژی چوپلگنە دونوشمەمسی ایچون توم تکنولوژیلر یاقیندن ایزلەنلنەجك. شهیرلرە اڭ اویغون اولانی تثبیت ایدیلیب سادەجە وطنداشە طوغریدن فائده صاغلایاجق چوزوملر اویغولاناجق.
بو قاپسامدە چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانلغی یرل یوڭتیملرە رهبرلك ایتمك ایچون ٥٠ اویغولامەیە عائد فیزیبیلیته راپوری و ١٥ بیڭ صحیفەلق اگیتیم دوکومانی حوضی اولوشدیردی.
یڭی یول خریطەسی قاپسامندە، ارکن اویاری و قریز آن یوڭتیم مقانیزمەلرییله آفتلرە حاضرلق گوچلەنلندیریلەجك. طوقی، کندسال دونوشوم و یڭی قونوت پروژەلرنی طوغریدن “عقللی بولگەلر” یاقلاشیمییله بتونلەشتیرەجك. یڭی یاشام آلانلری یشیل انرژییله چالیشاجاك، صو و انرژی غائبلرنی سنسورلرله آڭلق تثبیت ایدن چورەیە دویارلی تاصاریملرە صاحب اولاجق.
یڭی ستراتژییله صوقاقدەكی وطنداشڭ یاشام قالیتەسنڭ آرتیریلمسی هدفلنییور. گرچك زمانلی ترافیك یوڭتیم سیستملرییله یوللرده غائب ایتیلن زمان اڭ اعضا اینەجك.
آتیق طوپلامه آراچلری طولولق اوراننە گورە روطه چیزەجك و عقللی صوقاق آیدینلاتمالرییله دیوآسا انرژی تصرفی صاغلاناجق. وطنداشلر محلەلریدەكی صورونلری موبیل اویغولامالر أوزرندن طوغریدن ایلگیلی بریملرە الەدارك شهیر یوڭتیمندە سوز صاحبی اولابیلەجك.
بونڭله برلکدە، عقللی شهیر اولغونلق دگرلندیرمه مودلی ایلە هر شهرڭ احتیاج آیری أولچولەجك. خدمتلر یاشلیلر، انگللیلر و دیژیتال خدمتلرە ایریشیمده دزآوانتاژلی غروپلری قاپسایاجق شکلدە عادل طاغیتیلاجق.
تورکیه، یرلی و ملی بریکیمینی تورك دولتلری تشکیلات باشده اولمق أوزرە یاقین جغرافیەدەكی أولکەلرە دە اخراج ایدرك اولوسلر آراس آلانده أیشبیرلگی گلیشتیرەجك.
قایناق: آه
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:
“5 yıllık Akıllı Şehir Eylem Planımız hazır. Belediyecilik, trafik sistemleri, atık yönetimi başta olmak üzere hemen her alanda vatandaşımızın hayatını kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasını hayata geçireceğimiz düzenlemeler Resmi Gazete’de yayımlandı. Hayırlı olsun.”
2026 sonuna kadar 81 ilde akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından yapılan açıklamaya göre de Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda hazırlanan “2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı” ile şehirleri değiştirecek 5 yıllık yol haritası belirlendi.
Eylem planında uygulamaya, izlemeye ve ölçmeye odaklanan 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımı yer aldı. Yeni stratejiler, 2020-2023 döneminde kazanılan tecrübe ve kurumsal kapasitenin üzerine gelişmiş bir yönetim çerçevesi olarak inşa edildi.
İleri teknoloji, sürdürülebilir ve dirençli dünya vizyonuyla hareket eden yeni yol haritası yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz gibi teknolojilere odaklanacak. Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimi alanında erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmaları devreye alınacak.
Eylem planı kapsamında gelecek 5 yıllık süreç ayrıntılı olarak düzenlendi. Buna göre, 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak. Her belediyede özel akıllı şehir birimleri kurulacak ve mekansal planlamada semantik planlama modeline geçilmesi zorunlu olacak.
2027’de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sürece dahil edilecek ve 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planları hazırlanacak. 2028 itibarıyla en az 50 akıllı şehir uygulaması sahada hayata geçecek.
Kurulacak teknoloji kümelenmeleriyle yerli çözümler dünyaya ihraç edilecek. 2029’a gelindiğinde tüm illerde trafikten çevre temizliğine kadar hizmetlerin tek noktadan takip edileceği Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak. Koordinasyonu Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi sağlayacak.
2030’da ise akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartı aranacak. Sektörde dünya ile yarışacak 500 girişimci şirket desteklenecek ve sürecin hukuki altyapısını oluşturan Akıllı Şehir Kanunu yürürlüğe girecek.
Erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmaları ile afetlere hazırlık
Yeni planla, kurumların birbirinden kopuk sistemler kurarak kaynak israfına yol açmasının engellenmesi için veri yönetişimi ve birlikte çalışabilirlik ilkeleri merkeze alındı. Şehirlerin teknoloji çöplüğüne dönüşmemesi için tüm teknolojiler yakından izlenecek. Şehirlere en uygun olanı tespit edilip sadece vatandaşa doğrudan fayda sağlayacak çözümler uygulanacak.
Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yerel yönetimlere rehberlik etmek için 50 uygulamaya ait fizibilite raporu ve 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu oluşturdu.
Yeni yol haritası kapsamında, erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarıyla afetlere hazırlık güçlendirilecek. TOKİ, kentsel dönüşüm ve yeni konut projelerini doğrudan “Akıllı Bölgeler” yaklaşımıyla bütünleştirecek. Yeni yaşam alanları yeşil enerjiyle çalışacak, su ve enerji kayıplarını sensörlerle anlık tespit eden çevreye duyarlı tasarımlara sahip olacak.
Yeni stratejiyle sokaktaki vatandaşın yaşam kalitesinin artırılması hedefleniyor. Gerçek zamanlı trafik yönetim sistemleriyle yollarda kaybedilen zaman en aza inecek.
Atık toplama araçları doluluk oranına göre rota çizecek ve akıllı sokak aydınlatmalarıyla devasa enerji tasarrufu sağlanacak. Vatandaşlar mahallelerindeki sorunları mobil uygulamalar üzerinden doğrudan ilgili birimlere ileterek şehir yönetiminde söz sahibi olabilecek.
Bununla birlikte, Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli ile her şehrin ihtiyacı ayrı ölçülecek. Hizmetler yaşlılar, engelliler ve dijital hizmetlere erişimde dezavantajlı grupları kapsayacak şekilde adil dağıtılacak.
Türkiye, yerli ve milli birikimini Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere yakın coğrafyadaki ülkelere de ihraç ederek uluslararası alanda işbirliği geliştirecek.
Kaynak: AA
Bir yanıt yazın