باقان گوکداش: صفر آتیق ویزیونینی داها گڭیش کتلەلرە اولاشطیراجغز
باقان گوکداش: صفر آتیق ویزیونینی داها گڭیش کتلەلرە اولاشطیراجغز
پروغرامدە قونوشان گوکداش، استانبول باشده اولمق أوزرە چشیتلی کندلرده شدتلی یاغیش نه دنیله یاشامنی ییتیرنلەره اللّٰه دن رحمت، عائلەلرینە باشساغلغی دیلەدی.
صفر آتیق واقفنڭ “یرلدن اولوسالە اسراف، آتیق و قایناق یونتیمی” موططوصویله تورکیه گنلندە یوروتدیگی چالیشمەلرڭ مرسین آیاغڭدەكی صوڭوچلرنی دگرلندیرن گوکداش، مایس آیندە ١٩٤ قاتیلیمجینڭ قاتقیسییله باشلایان یولجیلقڭ مرسین ایل صفر آتیق هدف بلگەسی ایلە صومیت یول خریطەسینه دونوشدوغینی سویلەدی.
گوکداش، آچیقلانان هدفلرڭ مرسینڭ گلەجگنی شکللەنلندیرەجگینی، یرلدن اولوسالە اوزانان بویوك بر دونوشومڭ پارچەسی اولاجغنی دیلە گتیردی.
مرسینڭ اقلیم دگیشیكلگنە قارشی داها دیرنچلی و طایانیقلی حاله گتیریلمەسینین آماچلانلاندیغینی وورغولایان گوکداش، شویله قونوشدی:
“طایانیقلی شهرڭ اڭ أونملی اولچیسی ایسە عائلەسنی، چوجغینی، یاشلیسنی و انگللی وطنداشینی قورویابیلمکتیر. بونڭ یولی، احتیاج طوغمەدن أوڭجە حرکتە گچەبیلمکتن گچر. هر ایلچەدە، هر محلەده دستگە اڭ چوق کیمڭ احتیاج دویاجاغینی أوڭجەدن بیلمك، قوروملرمزنڭ او قاپییە برلکدە اولاشمسنی صاغلار. آتیلان هر آدیم، عائلەلرمزنی داها گوگنده کلار، چوجقلرمزنڭ داها صاغلقلی بر چورەده بویومسینه قاتقی صونار.”
صفر آتیق اویغولامەلری قونوسندە ٩ بیڭ ٥٠٠ پرسونل اگیتیم آلدی
باقانلق اولەرق اقلیم دگیشیكلگنە قارشی آلینان هر تدبیری طوغریدن انسانە یاپیلمش یاتیریم صایدقلرنی افاده ایدن گوکداش، شونلری آڭلاتدی:
“خدمت ویردیگمز هر آلانده بو هدفلرڭ حیاتە گچمسینه چالیشمالرمزله دستك اولییورز. چورەیە دویارلی و سوردیرولەبیلیر بر صوسیال خدمت آڭلاییشی ایچون صفر آتیق اویغولامەلری قونوسندە ٩ بیڭ ٥٠٠ پرسونلڭ اگیتیمینی تماملادك. ٦٠٥ عدم (عائله دستك مرکزی) و ٩١ صودامدە (صوسیال طایانیشمه مرکزی) گری دونوشومی، یڭیدن قوللانیمی و ایلری دونوشومی گونلك حیاتڭ پارچەسی حالنه گتیرییوروز. وفا پروغرامی قاپسامندە ١٣٢ بیڭ ٨٨٠ خانەیە خدمت صونارقن، صفر آتیق بیلینجینی أولرڭ ایچنە طاشییورز.”
تورك هوا یوللری ایلە باشلاتیلان “انگلسز تاصاریملرله ایلری دونوشوم پروژەسی”نده قماش و کاغد مالزمەلرڭ حوزورولەری و انگلسز یاشام مرکزلرنده یڭیدن دگر قزاندیغینی سویلەین گوکداش، یاشلی و انگللی وطنداشلرڭ أورتکنلكینی و صوسیال حیاتە قاتیلیمینی گوچلەنلندیردكلرنی بلیرتدی.
١ میلیون قادینه أولاشیلماصی هدفلەنلنن پروژه ایچون هر ایلدە “صفر آتیق ایلچیسی” بلیرلەنەجك
باقان گوکداش، بنیەلریدەكی توم قوروملرده سویه صفر آتیق بلگەسی آلارق بو آڭلاییشی خدمتلرینڭ آیریلمز بر پارچەسی حالنه گتیردكلرنە دقّدی چکەرك، شویله قونوشدی:
“عین آڭلاییشی قادین پولیتیقەلرمزنه دە طاشیدك. قادینڭ گوچلەنلنمسی ایلم پلانمزنده چوره و اقلیم دگیشیكلگنە ایلك کز آیری بر باشلق آچدك. بو طوغریلتیده باشلەتاجغمز ‘قادینلرله آتیقصیز سوردیرولەبیلیر یاشام’ پروژەمزله ١ میلیون قادینه اولاشمایی هەدەفلییورز. ٨١ ایلمزنده پروژەمزنی یرلده یایغینلاشطیراجق برر ‘قادین صفر آتیق ایلچیسی’ بلیرلەیەجەگیز. آننه-چوجق آتولیەلرییله صفر آتیق بیلینجینی کوچك یاشلردن اعتبارا چوجقلرمزنده گوچلندیرەجگز. قادین قووپەراطیفلەریمیزله آتیق مالزمەیی اکونومیك دگرە دونوشتورەجگز. مرسینڭ طاریمسال آتیقلری اقونومییە قزاندیرمه هدفی، بو برکتلی طوپراقلرده قادین قووپەراطیفلەریمیز ایچون دە گوچلی بر امکان صونویور.”
“چورەیە دویارلی عائله یاپیمزنی قورومەیە دوام ایدەجگز”
صفر آتیق وقف ایلە حزیرانده امضالادقلری پروتوقولله توم خدمتلری اورتاق چاتی التنده بولوشطوردقلرنی بلیرتن گوکداش، شو افادەلری قوللاندی:
“چوجقلریمز دە بو یولجیلقڭ اڭ قرارلی یول آرقداشلریدر. ٤٨ بیڭ أویەلی چوجق حقلری قومیتەلرمز، ‘دنیایی دونوشتورن چوجقلر’ پروغرامییله اقلیم ایچون حرکتە گچدی. حزیراندن بو یانه دوزنلەدكلری ٣٠٠ی آشقین أتکینلیکله بیڭلرجە چوجغە و یتیشکینە اولاشدیلر. ١٣ ایلولدە ایسە ٨١ ایلمزنده، ٩٤ نقطەدە اش زمانلی اولەرق ساحەیە ایندیلر، اقلیم دگیشیكلگنە و دیژیتال اسرافە دقّدی چكدیلر، اقلیم ایچون نەلر یاپیلابیلەجەگینی کندی دللرییله آڭلاتدیلر. بویوكلرنە دە طوغەیە برلکدە صاحب چیقمه چاغریسندە بولوندیلر. بو پروغراملامق چوجقلریمز تك بر سسله ‘اقلیم قریزی، عین زماندە بر چوجق حقلری قریزیدر’ گرچگینی دیلە گتیردی. بوگون، تورکیەنڭ درت بر یانندە چوجقلریمز بو چالیشمەلری عین قرارلیلقلە سوردیرویور. باقانلق اولەرق، صفر آتیق ویزیونینی داها فضله عائلەیە، خانەیە، وطنداشە اولاشدیرمق ایچون چالیشمالرمزنی سوردورەجگز. عائله و نفوس ١٠ ییلی ویزیونییله، چورەیە دویارلی، قایناقلرنی قورویان و اماندە صاحب چیقان گوچلی عائله یاپیمزنی قورومەیە دوام ایدەجگز.”
جوپ31 ذروەسینده چوجق حقلری قومیتەلرنڭ أوڭریلری دنیایله بولوشاجاك
باقان گوکداش، بو چالیشمەلرڭ بویوك بر ویزیونڭ پارچەسی اولدیغنی وورغولایارق، شویله دوام ایتدی:
“بو ویزیون، صایگیدەگر امینه ارطوغان خانم افندینڭ حمایەلرنده دنیانڭ اڭ بویوك چوره سفربرلگنە دونوشن صفر آتیق حرکتدر. ٨١ ایلمزنڭ هدف بلگەلری دە بو حرکدڭ یرلده حیات بولانمق یوزیدر. بو حرکدڭ سسی، أوڭمزدەکی آی آنطالیەدە توم دنیایە اولاشاجق چونکه أولکەمز جوپ31ە أو صاحبلگی یاپاجق. دنیانڭ درت بر یانندن گلن تمثیلجیلر، اقلیم ایچون اورتاق چوزوملر آرایاجق. بو آراییشطه چوجقلرمزنڭ دە سوزى اولاجق. فرقلی أولکەلردن چوجقلرڭ قاتیلیمیلە اقلیم ایچون اورتاق بر چوجق بیلدیرگەسی حاضرلانلاناجق. جوپ31 ذروەسینده چوجق حقلری قومیتەلرمزنڭ أوڭریلری دنیایله بولوشاجاك.”
مرسینڭ چوجقلری، دڭزی و طوپراغنڭ هرکسه امانت اولدیغنی دیلە گتیرن گوکداش، شونلری قید ایتدی:
“بوگون اعلان ایدیلن هدفلر، بو اماندە صاحب چیقمه سوزیدر. هدفلر بوگون بلگەیە یازیلدی، یارین هر أوده، صوقاقده و چوجغڭ آلیشقانلغنده یاشایاجاك. جمهور باشقانیمز صایین رجب طیّب ارطوغانڭ لیدرلگنده هپ برلکدە بو اماندە صاحب چیقمەیە دوام ایدەجگز. تشکر بلگەلرنی آلاجق، صفر آتیق آلانندە أورنك اویغولامالرە امضا آتان توم قوروم و قورولوشلری تبریك ایدییورم. مرسین ایل صفر آتیق هدف بلگەسینڭ شهیرمزنه و أولکەمزە خیرلی اولمەسنی دیلییورم.”
دیگر قونوشماجیلار
مرسین والیسی آتیلله طوروس دە گلەجك نسللرە داها تمیز و یشیل بر مرسین بیراقابیلمك ایچون بتون امکانلری سفربر ایتدکلرینی دیلە گتیردی.
واقیفبانك گنل مدیری عثمان آرسلان ایسە غدا غائبلرنڭ آزالتیلمسی، صنایعده آتیقلرڭ یڭیدن خام مادەیە دونوشتورولمسی و آمبالاژلرڭ گری قازانیلماصینین چورهسال فائدەیله برلکدە ایشلتمەلرڭ ویریملیلگنە دە طوغریدن قاتقی صاغلایاجغنی وورغولادی.
دونوشومی یاتیریمله دستکلەمەنڭ فینانس سکتورینڭ صوروملیلغنده اولدیغنی بلیرتن آرسلان، بو قاپسامدە صفر آتیق وقف ایلە “صفر آتیق و دونگوسال اقونومی فینانسمان پاکتی”نی حیاتە گچیردكلرنی آڭلاتدی.
صفر آتیق وقف باشقانی صمد آغیرباش دە اقلیم دگیشیكلكنڭ آرتیق اوزاق بر تهدید اولمادیغنی سویلەدی.
آشیری یاغیشلار نه دنیله اولوشان سیللر و اقلیم دگیشیكلگی سببیلە یاشانان طوغه اولایلرنڭ وطنداشلری اتکیلەمەیە باشلادیغڭی دیلە گتیرن آغیرباش، آق دڭزدەكی پلاستیك آتیق قیرلیلكییله ایلگیلی سورجڭ چوزومییله علقەلی گوچلی اراده اورتایه قویدقلرنی قید ایتدی.
آغیرباش، شو دگرلندیرمەدە بولوندی:
“تورکیه جوپ31ە حاضرلانییور. جوپ31دە دنیانڭ ١٩٧ أولکەسیندن ١٠٠ بیکدن فضله انسانی مسافر ایدەجگز. بو باغلامدە یرلده آلدیغمز صوڭوچلری، شهیرلرمزنده گوردوغمز پروبلملری اولوسلر آراس پلاتفورملرده طارتیشمق ایستییورز. أوزللکله دزآوانتاژلی بولگەلردە یاشایان انسانلرڭ دە سورجە قاطیلاجاغی اقلیم طوپلانتیلرنی حیاتە گچیرییوروز. چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانمز مراد قورومڭ لیدرلگنده تورکیەدەكی جوپ31 طوپلانتیسینه حاضرلانلانییورز. صایین امینه ارطوغان خانم افندینڭ لیدرلگنده باشلاتیلان ‘صفر آتیق حرکت’، تورکیەدە أونملی دگیشیم و دونوشوملرە امضا آتدی. ٢٠١٧ ییلندە تورکیەدە گری قزانیم اورانی یوزدە ١٠لاردایقەن، بوگون یوزدە ٤٠لره چیقتی. انساللّٰه أوڭمزدەکی سورچدە گری قزانیم اورانمزنی یوزدە ٥٠لره، یوزدە ٨٠لره چیقارمەیی هەدەفلییورز.”
قونوشمالرڭ آردندن باقان گوکداش و پروتوقول أویەلری، “مرسین صفر آتیق ایی اویغولامه أورنكلری” صاحبی قوروملرڭ تمثیلجیلرنە تشکر بلگەلرنی ویردی، صفر آتیق آلانندە یاپیلان اویغولامه أورنكلرنڭ یر آلدیغی ستانتلری گزدى.
گوکداش، “امكله قزان اییلکله بویومك: گوڭل چارشیسی پروژەسی” قاپسامندە مصطفی شاهین جامیسینه زیارتدە بولوندی، چوجقلرله صحبت ایتدی.
قایناق: آه
Bakan Göktaş: Sıfır Atık vizyonunu daha geniş kitlelere ulaştıracağız
Programda konuşan Göktaş, İstanbul başta olmak üzere çeşitli kentlerde şiddetli yağış nedeniyle yaşamını yitirenlere Allah’tan rahmet, ailelerine başsağlığı diledi.
Sıfır Atık Vakfının “Yerelden Ulusala İsraf, Atık ve Kaynak Yönetimi” mottosuyla Türkiye genelinde yürüttüğü çalışmaların Mersin ayağındaki sonuçlarını değerlendiren Göktaş, mayıs ayında 194 katılımcının katkısıyla başlayan yolculuğun Mersin İl Sıfır Atık Hedef Belgesi ile somut yol haritasına dönüştüğünü söyledi.
Göktaş, açıklanan hedeflerin Mersin’in geleceğini şekillendireceğini, yerelden ulusala uzanan büyük bir dönüşümün parçası olacağını dile getirdi.
Mersin’in iklim değişikliğine karşı daha dirençli ve dayanıklı hale getirilmesinin amaçlandığını vurgulayan Göktaş, şöyle konuştu:
“Dayanıklı şehrin en önemli ölçüsü ise ailesini, çocuğunu, yaşlısını ve engelli vatandaşını koruyabilmektir. Bunun yolu, ihtiyaç doğmadan önce harekete geçebilmekten geçer. Her ilçede, her mahallede desteğe en çok kimin ihtiyaç duyacağını önceden bilmek, kurumlarımızın o kapıya birlikte ulaşmasını sağlar. Atılan her adım, ailelerimizi daha güvende kılar, çocuklarımızın daha sağlıklı bir çevrede büyümesine katkı sunar.”
Sıfır atık uygulamaları konusunda 9 bin 500 personel eğitim aldı
Bakanlık olarak iklim değişikliğine karşı alınan her tedbiri doğrudan insana yapılmış yatırım saydıklarını ifade eden Göktaş, şunları anlattı:
“Hizmet verdiğimiz her alanda bu hedeflerin hayata geçmesine çalışmalarımızla destek oluyoruz. Çevreye duyarlı ve sürdürülebilir bir sosyal hizmet anlayışı için sıfır atık uygulamaları konusunda 9 bin 500 personelin eğitimini tamamladık. 605 ADEM (Aile Destek Merkezi) ve 91 SODAM’da (Sosyal Dayanışma Merkezi) geri dönüşümü, yeniden kullanımı ve ileri dönüşümü günlük hayatın parçası haline getiriyoruz. Vefa Programı kapsamında 132 bin 880 haneye hizmet sunarken, sıfır atık bilincini evlerin içine taşıyoruz.”
Türk Hava Yolları ile başlatılan “Engelsiz Tasarımlarla İleri Dönüşüm Projesi”nde kumaş ve kağıt malzemelerin huzurevleri ve engelsiz yaşam merkezlerinde yeniden değer kazandığını söyleyen Göktaş, yaşlı ve engelli vatandaşların üretkenliğini ve sosyal hayata katılımını güçlendirdiklerini belirtti.
1 milyon kadına ulaşılması hedeflenen proje için her ilde “sıfır atık elçisi” belirlenecek
Bakan Göktaş, bünyelerindeki tüm kurumlarda Seviye Sıfır Atık Belgesi alarak bu anlayışı hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası haline getirdiklerine dikkati çekerek, şöyle konuştu:
“Aynı anlayışı kadın politikalarımıza da taşıdık. Kadının Güçlenmesi Eylem Planı’mızda çevre ve iklim değişikliğine ilk kez ayrı bir başlık açtık. Bu doğrultuda başlatacağımız ‘Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam’ projemizle 1 milyon kadına ulaşmayı hedefliyoruz. 81 ilimizde projemizi yerelde yaygınlaştıracak birer ‘kadın sıfır atık elçisi’ belirleyeceğiz. Anne-çocuk atölyeleriyle sıfır atık bilincini küçük yaşlardan itibaren çocuklarımızda güçlendireceğiz. Kadın kooperatiflerimizle atık malzemeyi ekonomik değere dönüştüreceğiz. Mersin’in tarımsal atıkları ekonomiye kazandırma hedefi, bu bereketli topraklarda kadın kooperatiflerimiz için de güçlü bir imkan sunuyor.”
“Çevreye duyarlı aile yapımızı korumaya devam edeceğiz”
Sıfır Atık Vakfı ile haziranda imzaladıkları protokolle tüm hizmetleri ortak çatı altında buluşturduklarını belirten Göktaş, şu ifadeleri kullandı:
“Çocuklarımız da bu yolculuğun en kararlı yol arkadaşlarıdır. 48 bin üyeli Çocuk Hakları Komitelerimiz, ‘Dünyayı Dönüştüren Çocuklar’ programıyla iklim için harekete geçti. Hazirandan bu yana düzenledikleri 300’ü aşkın etkinlikle binlerce çocuğa ve yetişkine ulaştılar. 13 Eylül’de ise 81 ilimizde, 94 noktada eş zamanlı olarak sahaya indiler, iklim değişikliğine ve dijital israfa dikkati çektiler, iklim için neler yapılabileceğini kendi dilleriyle anlattılar. Büyüklerine de doğaya birlikte sahip çıkma çağrısında bulundular. Bu programla çocuklarımız tek bir sesle ‘İklim krizi, aynı zamanda bir çocuk hakları krizidir’ gerçeğini dile getirdi. Bugün, Türkiye’nin dört bir yanında çocuklarımız bu çalışmaları aynı kararlılıkla sürdürüyor. Bakanlık olarak, Sıfır Atık vizyonunu daha fazla aileye, haneye, vatandaşa ulaştırmak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Aile ve Nüfus 10 Yılı vizyonuyla, çevreye duyarlı, kaynaklarını koruyan ve emanete sahip çıkan güçlü aile yapımızı korumaya devam edeceğiz.”
COP31 Zirvesi’nde Çocuk Hakları Komitelerinin önerileri dünyayla buluşacak
Bakan Göktaş, bu çalışmaların büyük bir vizyonun parçası olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:
“Bu vizyon, Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde dünyanın en büyük çevre seferberliğine dönüşen Sıfır Atık Hareketi’dir. 81 ilimizin hedef belgeleri de bu hareketin yerelde hayat bulan yüzüdür. Bu hareketin sesi, önümüzdeki ay Antalya’da tüm dünyaya ulaşacak çünkü ülkemiz COP31’e ev sahipliği yapacak. Dünyanın dört bir yanından gelen temsilciler, iklim için ortak çözümler arayacak. Bu arayışta çocuklarımızın da sözü olacak. Farklı ülkelerden çocukların katılımıyla iklim için ortak bir çocuk bildirgesi hazırlanacak. COP31 Zirvesi’nde Çocuk Hakları Komitelerimizin önerileri dünyayla buluşacak.”
Mersin’in çocukları, denizi ve toprağının herkese emanet olduğunu dile getiren Göktaş, şunları kaydetti:
“Bugün ilan edilen hedefler, bu emanete sahip çıkma sözüdür. Hedefler bugün belgeye yazıldı, yarın her evde, sokakta ve çocuğun alışkanlığında yaşayacak. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde hep birlikte bu emanete sahip çıkmaya devam edeceğiz. Teşekkür belgelerini alacak, sıfır atık alanında örnek uygulamalara imza atan tüm kurum ve kuruluşları tebrik ediyorum. Mersin İl Sıfır Atık Hedef Belgesi’nin şehrimize ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum.”
Diğer konuşmacılar
Mersin Valisi Atilla Toros da gelecek nesillere daha temiz ve yeşil bir Mersin bırakabilmek için bütün imkanları seferber ettiklerini dile getirdi.
VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan ise gıda kayıplarının azaltılması, sanayide atıkların yeniden ham maddeye dönüştürülmesi ve ambalajların geri kazanılmasının çevresel faydayla birlikte işletmelerin verimliliğine de doğrudan katkı sağlayacağını vurguladı.
Dönüşümü yatırımla desteklemenin finans sektörünün sorumluluğunda olduğunu belirten Arslan, bu kapsamda Sıfır Atık Vakfı ile “Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi Finansman Paketi”ni hayata geçirdiklerini anlattı.
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş da iklim değişikliğinin artık uzak bir tehdit olmadığını söyledi.
Aşırı yağışlar nedeniyle oluşan seller ve iklim değişikliği sebebiyle yaşanan doğa olaylarının vatandaşları etkilemeye başladığını dile getiren Ağırbaş, Akdeniz’deki plastik atık kirliliğiyle ilgili sürecin çözümüyle alakalı güçlü irade ortaya koyduklarını kaydetti.
Ağırbaş, şu değerlendirmede bulundu:
“Türkiye COP31’e hazırlanıyor. COP31’de dünyanın 197 ülkesinden 100 binden fazla insanı misafir edeceğiz. Bu bağlamda yerelde aldığımız sonuçları, şehirlerimizde gördüğümüz problemleri uluslararası platformlarda tartışmak istiyoruz. Özellikle dezavantajlı bölgelerde yaşayan insanların da sürece katılacağı iklim toplantılarını hayata geçiriyoruz. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Murat Kurum’un liderliğinde Türkiye’deki COP31 toplantısına hazırlanıyoruz. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde başlatılan ‘Sıfır Atık Hareketi’, Türkiye’de önemli değişim ve dönüşümlere imza attı. 2017 yılında Türkiye’de geri kazanım oranı yüzde 10’lardayken, bugün yüzde 40’lara çıktı. İnşallah önümüzdeki süreçte geri kazanım oranımızı yüzde 50’lere, yüzde 80’lere çıkarmayı hedefliyoruz.”
Konuşmaların ardından Bakan Göktaş ve protokol üyeleri, “Mersin Sıfır Atık İyi Uygulama Örnekleri” sahibi kurumların temsilcilerine teşekkür belgelerini verdi, sıfır atık alanında yapılan uygulama örneklerinin yer aldığı stantları gezdi.
Göktaş, “Emekle Kazan İyilikle Büyü: Gönül Çarşısı Projesi” kapsamında Mustafa Şahin Camisi’ne ziyarette bulundu, çocuklarla sohbet etti.
Kaynak: AA
باقان گوکداش: صفر آتیق ویزیونینی داها گڭیش کتلەلرە اولاشطیراجغز
گوکداش، تورکیه صفر آتیق، چوره و اقلیم دگیشیكلگی چالیشطایلاری قاپسامندە مرسین أونیورسیتەسی آق دڭز کولتور مرکزنده دوزنلنن “مرسین چالیشطایی صوڭوچ قونفەرانسی”نا قاتیلدی.پروغرامدە قونوشان گوکداش، استانبول باشده اولمق أوزرە چشیتلی کندلرده شدتلی یاغیش نه دنیله یاشامنی ییتیرنلەره اللّٰه دن رحمت، عائلەلرینە باشساغلغی دیلەدی.
صفر آتیق واقفنڭ “یرلدن اولوسالە اسراف، آتیق و قایناق یونتیمی” موططوصویله تورکیه گنلندە یوروتدیگی چالیشمەلرڭ مرسین آیاغڭدەكی صوڭوچلرنی دگرلندیرن گوکداش، مایس آیندە ١٩٤ قاتیلیمجینڭ قاتقیسییله باشلایان یولجیلقڭ مرسین ایل صفر آتیق هدف بلگەسی ایلە صومیت یول خریطەسینه دونوشدوغینی سویلەدی.
گوکداش، آچیقلانان هدفلرڭ مرسینڭ گلەجگنی شکللەنلندیرەجگینی، یرلدن اولوسالە اوزانان بویوك بر دونوشومڭ پارچەسی اولاجغنی دیلە گتیردی.
مرسینڭ اقلیم دگیشیكلگنە قارشی داها دیرنچلی و طایانیقلی حاله گتیریلمەسینین آماچلانلاندیغینی وورغولایان گوکداش، شویله قونوشدی:
“طایانیقلی شهرڭ اڭ أونملی اولچیسی ایسە عائلەسنی، چوجغینی، یاشلیسنی و انگللی وطنداشینی قورویابیلمکتیر. بونڭ یولی، احتیاج طوغمەدن أوڭجە حرکتە گچەبیلمکتن گچر. هر ایلچەدە، هر محلەده دستگە اڭ چوق کیمڭ احتیاج دویاجاغینی أوڭجەدن بیلمك، قوروملرمزنڭ او قاپییە برلکدە اولاشمسنی صاغلار. آتیلان هر آدیم، عائلەلرمزنی داها گوگنده کلار، چوجقلرمزنڭ داها صاغلقلی بر چورەده بویومسینه قاتقی صونار.”
صفر آتیق اویغولامەلری قونوسندە ٩ بیڭ ٥٠٠ پرسونل اگیتیم آلدی
باقانلق اولەرق اقلیم دگیشیكلگنە قارشی آلینان هر تدبیری طوغریدن انسانە یاپیلمش یاتیریم صایدقلرنی افاده ایدن گوکداش، شونلری آڭلاتدی:
“خدمت ویردیگمز هر آلانده بو هدفلرڭ حیاتە گچمسینه چالیشمالرمزله دستك اولییورز. چورەیە دویارلی و سوردیرولەبیلیر بر صوسیال خدمت آڭلاییشی ایچون صفر آتیق اویغولامەلری قونوسندە ٩ بیڭ ٥٠٠ پرسونلڭ اگیتیمینی تماملادك. ٦٠٥ عدم (عائله دستك مرکزی) و ٩١ صودامدە (صوسیال طایانیشمه مرکزی) گری دونوشومی، یڭیدن قوللانیمی و ایلری دونوشومی گونلك حیاتڭ پارچەسی حالنه گتیرییوروز. وفا پروغرامی قاپسامندە ١٣٢ بیڭ ٨٨٠ خانەیە خدمت صونارقن، صفر آتیق بیلینجینی أولرڭ ایچنە طاشییورز.”
تورك هوا یوللری ایلە باشلاتیلان “انگلسز تاصاریملرله ایلری دونوشوم پروژەسی”نده قماش و کاغد مالزمەلرڭ حوزورولەری و انگلسز یاشام مرکزلرنده یڭیدن دگر قزاندیغینی سویلەین گوکداش، یاشلی و انگللی وطنداشلرڭ أورتکنلكینی و صوسیال حیاتە قاتیلیمینی گوچلەنلندیردكلرنی بلیرتدی.
١ میلیون قادینه أولاشیلماصی هدفلەنلنن پروژه ایچون هر ایلدە “صفر آتیق ایلچیسی” بلیرلەنەجك
باقان گوکداش، بنیەلریدەكی توم قوروملرده سویه صفر آتیق بلگەسی آلارق بو آڭلاییشی خدمتلرینڭ آیریلمز بر پارچەسی حالنه گتیردكلرنە دقّدی چکەرك، شویله قونوشدی:
“عین آڭلاییشی قادین پولیتیقەلرمزنه دە طاشیدك. قادینڭ گوچلەنلنمسی ایلم پلانمزنده چوره و اقلیم دگیشیكلگنە ایلك کز آیری بر باشلق آچدك. بو طوغریلتیده باشلەتاجغمز ‘قادینلرله آتیقصیز سوردیرولەبیلیر یاشام’ پروژەمزله ١ میلیون قادینه اولاشمایی هەدەفلییورز. ٨١ ایلمزنده پروژەمزنی یرلده یایغینلاشطیراجق برر ‘قادین صفر آتیق ایلچیسی’ بلیرلەیەجەگیز. آننه-چوجق آتولیەلرییله صفر آتیق بیلینجینی کوچك یاشلردن اعتبارا چوجقلرمزنده گوچلندیرەجگز. قادین قووپەراطیفلەریمیزله آتیق مالزمەیی اکونومیك دگرە دونوشتورەجگز. مرسینڭ طاریمسال آتیقلری اقونومییە قزاندیرمه هدفی، بو برکتلی طوپراقلرده قادین قووپەراطیفلەریمیز ایچون دە گوچلی بر امکان صونویور.”
“چورەیە دویارلی عائله یاپیمزنی قورومەیە دوام ایدەجگز”
صفر آتیق وقف ایلە حزیرانده امضالادقلری پروتوقولله توم خدمتلری اورتاق چاتی التنده بولوشطوردقلرنی بلیرتن گوکداش، شو افادەلری قوللاندی:
“چوجقلریمز دە بو یولجیلقڭ اڭ قرارلی یول آرقداشلریدر. ٤٨ بیڭ أویەلی چوجق حقلری قومیتەلرمز، ‘دنیایی دونوشتورن چوجقلر’ پروغرامییله اقلیم ایچون حرکتە گچدی. حزیراندن بو یانه دوزنلەدكلری ٣٠٠ی آشقین أتکینلیکله بیڭلرجە چوجغە و یتیشکینە اولاشدیلر. ١٣ ایلولدە ایسە ٨١ ایلمزنده، ٩٤ نقطەدە اش زمانلی اولەرق ساحەیە ایندیلر، اقلیم دگیشیكلگنە و دیژیتال اسرافە دقّدی چكدیلر، اقلیم ایچون نەلر یاپیلابیلەجەگینی کندی دللرییله آڭلاتدیلر. بویوكلرنە دە طوغەیە برلکدە صاحب چیقمه چاغریسندە بولوندیلر. بو پروغراملامق چوجقلریمز تك بر سسله ‘اقلیم قریزی، عین زماندە بر چوجق حقلری قریزیدر’ گرچگینی دیلە گتیردی. بوگون، تورکیەنڭ درت بر یانندە چوجقلریمز بو چالیشمەلری عین قرارلیلقلە سوردیرویور. باقانلق اولەرق، صفر آتیق ویزیونینی داها فضله عائلەیە، خانەیە، وطنداشە اولاشدیرمق ایچون چالیشمالرمزنی سوردورەجگز. عائله و نفوس ١٠ ییلی ویزیونییله، چورەیە دویارلی، قایناقلرنی قورویان و اماندە صاحب چیقان گوچلی عائله یاپیمزنی قورومەیە دوام ایدەجگز.”
جوپ31 ذروەسینده چوجق حقلری قومیتەلرنڭ أوڭریلری دنیایله بولوشاجاك
باقان گوکداش، بو چالیشمەلرڭ بویوك بر ویزیونڭ پارچەسی اولدیغنی وورغولایارق، شویله دوام ایتدی:
“بو ویزیون، صایگیدەگر امینه ارطوغان خانم افندینڭ حمایەلرنده دنیانڭ اڭ بویوك چوره سفربرلگنە دونوشن صفر آتیق حرکتدر. ٨١ ایلمزنڭ هدف بلگەلری دە بو حرکدڭ یرلده حیات بولانمق یوزیدر. بو حرکدڭ سسی، أوڭمزدەکی آی آنطالیەدە توم دنیایە اولاشاجق چونکه أولکەمز جوپ31ە أو صاحبلگی یاپاجق. دنیانڭ درت بر یانندن گلن تمثیلجیلر، اقلیم ایچون اورتاق چوزوملر آرایاجق. بو آراییشطه چوجقلرمزنڭ دە سوزى اولاجق. فرقلی أولکەلردن چوجقلرڭ قاتیلیمیلە اقلیم ایچون اورتاق بر چوجق بیلدیرگەسی حاضرلانلاناجق. جوپ31 ذروەسینده چوجق حقلری قومیتەلرمزنڭ أوڭریلری دنیایله بولوشاجاك.”
مرسینڭ چوجقلری، دڭزی و طوپراغنڭ هرکسه امانت اولدیغنی دیلە گتیرن گوکداش، شونلری قید ایتدی:
“بوگون اعلان ایدیلن هدفلر، بو اماندە صاحب چیقمه سوزیدر. هدفلر بوگون بلگەیە یازیلدی، یارین هر أوده، صوقاقده و چوجغڭ آلیشقانلغنده یاشایاجاك. جمهور باشقانیمز صایین رجب طیّب ارطوغانڭ لیدرلگنده هپ برلکدە بو اماندە صاحب چیقمەیە دوام ایدەجگز. تشکر بلگەلرنی آلاجق، صفر آتیق آلانندە أورنك اویغولامالرە امضا آتان توم قوروم و قورولوشلری تبریك ایدییورم. مرسین ایل صفر آتیق هدف بلگەسینڭ شهیرمزنه و أولکەمزە خیرلی اولمەسنی دیلییورم.”
دیگر قونوشماجیلار
مرسین والیسی آتیلله طوروس دە گلەجك نسللرە داها تمیز و یشیل بر مرسین بیراقابیلمك ایچون بتون امکانلری سفربر ایتدکلرینی دیلە گتیردی.
واقیفبانك گنل مدیری عثمان آرسلان ایسە غدا غائبلرنڭ آزالتیلمسی، صنایعده آتیقلرڭ یڭیدن خام مادەیە دونوشتورولمسی و آمبالاژلرڭ گری قازانیلماصینین چورهسال فائدەیله برلکدە ایشلتمەلرڭ ویریملیلگنە دە طوغریدن قاتقی صاغلایاجغنی وورغولادی.
دونوشومی یاتیریمله دستکلەمەنڭ فینانس سکتورینڭ صوروملیلغنده اولدیغنی بلیرتن آرسلان، بو قاپسامدە صفر آتیق وقف ایلە “صفر آتیق و دونگوسال اقونومی فینانسمان پاکتی”نی حیاتە گچیردكلرنی آڭلاتدی.
صفر آتیق وقف باشقانی صمد آغیرباش دە اقلیم دگیشیكلكنڭ آرتیق اوزاق بر تهدید اولمادیغنی سویلەدی.
آشیری یاغیشلار نه دنیله اولوشان سیللر و اقلیم دگیشیكلگی سببیلە یاشانان طوغه اولایلرنڭ وطنداشلری اتکیلەمەیە باشلادیغڭی دیلە گتیرن آغیرباش، آق دڭزدەكی پلاستیك آتیق قیرلیلكییله ایلگیلی سورجڭ چوزومییله علقەلی گوچلی اراده اورتایه قویدقلرنی قید ایتدی.
آغیرباش، شو دگرلندیرمەدە بولوندی:
“تورکیه جوپ31ە حاضرلانییور. جوپ31دە دنیانڭ ١٩٧ أولکەسیندن ١٠٠ بیکدن فضله انسانی مسافر ایدەجگز. بو باغلامدە یرلده آلدیغمز صوڭوچلری، شهیرلرمزنده گوردوغمز پروبلملری اولوسلر آراس پلاتفورملرده طارتیشمق ایستییورز. أوزللکله دزآوانتاژلی بولگەلردە یاشایان انسانلرڭ دە سورجە قاطیلاجاغی اقلیم طوپلانتیلرنی حیاتە گچیرییوروز. چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانمز مراد قورومڭ لیدرلگنده تورکیەدەكی جوپ31 طوپلانتیسینه حاضرلانلانییورز. صایین امینه ارطوغان خانم افندینڭ لیدرلگنده باشلاتیلان ‘صفر آتیق حرکت’، تورکیەدە أونملی دگیشیم و دونوشوملرە امضا آتدی. ٢٠١٧ ییلندە تورکیەدە گری قزانیم اورانی یوزدە ١٠لاردایقەن، بوگون یوزدە ٤٠لره چیقتی. انساللّٰه أوڭمزدەکی سورچدە گری قزانیم اورانمزنی یوزدە ٥٠لره، یوزدە ٨٠لره چیقارمەیی هەدەفلییورز.”
قونوشمالرڭ آردندن باقان گوکداش و پروتوقول أویەلری، “مرسین صفر آتیق ایی اویغولامه أورنكلری” صاحبی قوروملرڭ تمثیلجیلرنە تشکر بلگەلرنی ویردی، صفر آتیق آلانندە یاپیلان اویغولامه أورنكلرنڭ یر آلدیغی ستانتلری گزدى.
گوکداش، “امكله قزان اییلکله بویومك: گوڭل چارشیسی پروژەسی” قاپسامندە مصطفی شاهین جامیسینه زیارتدە بولوندی، چوجقلرله صحبت ایتدی.
قایناق: آه
Bakan Göktaş: Sıfır Atık vizyonunu daha geniş kitlelere ulaştıracağız
Göktaş, Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları kapsamında Mersin Üniversitesi Akdeniz Kültür Merkezi’nde düzenlenen “Mersin Çalıştayı Sonuç Konferansı”na katıldı.Programda konuşan Göktaş, İstanbul başta olmak üzere çeşitli kentlerde şiddetli yağış nedeniyle yaşamını yitirenlere Allah’tan rahmet, ailelerine başsağlığı diledi.
Sıfır Atık Vakfının “Yerelden Ulusala İsraf, Atık ve Kaynak Yönetimi” mottosuyla Türkiye genelinde yürüttüğü çalışmaların Mersin ayağındaki sonuçlarını değerlendiren Göktaş, mayıs ayında 194 katılımcının katkısıyla başlayan yolculuğun Mersin İl Sıfır Atık Hedef Belgesi ile somut yol haritasına dönüştüğünü söyledi.
Göktaş, açıklanan hedeflerin Mersin’in geleceğini şekillendireceğini, yerelden ulusala uzanan büyük bir dönüşümün parçası olacağını dile getirdi.
Mersin’in iklim değişikliğine karşı daha dirençli ve dayanıklı hale getirilmesinin amaçlandığını vurgulayan Göktaş, şöyle konuştu:
“Dayanıklı şehrin en önemli ölçüsü ise ailesini, çocuğunu, yaşlısını ve engelli vatandaşını koruyabilmektir. Bunun yolu, ihtiyaç doğmadan önce harekete geçebilmekten geçer. Her ilçede, her mahallede desteğe en çok kimin ihtiyaç duyacağını önceden bilmek, kurumlarımızın o kapıya birlikte ulaşmasını sağlar. Atılan her adım, ailelerimizi daha güvende kılar, çocuklarımızın daha sağlıklı bir çevrede büyümesine katkı sunar.”
Sıfır atık uygulamaları konusunda 9 bin 500 personel eğitim aldı
Bakanlık olarak iklim değişikliğine karşı alınan her tedbiri doğrudan insana yapılmış yatırım saydıklarını ifade eden Göktaş, şunları anlattı:
“Hizmet verdiğimiz her alanda bu hedeflerin hayata geçmesine çalışmalarımızla destek oluyoruz. Çevreye duyarlı ve sürdürülebilir bir sosyal hizmet anlayışı için sıfır atık uygulamaları konusunda 9 bin 500 personelin eğitimini tamamladık. 605 ADEM (Aile Destek Merkezi) ve 91 SODAM’da (Sosyal Dayanışma Merkezi) geri dönüşümü, yeniden kullanımı ve ileri dönüşümü günlük hayatın parçası haline getiriyoruz. Vefa Programı kapsamında 132 bin 880 haneye hizmet sunarken, sıfır atık bilincini evlerin içine taşıyoruz.”
Türk Hava Yolları ile başlatılan “Engelsiz Tasarımlarla İleri Dönüşüm Projesi”nde kumaş ve kağıt malzemelerin huzurevleri ve engelsiz yaşam merkezlerinde yeniden değer kazandığını söyleyen Göktaş, yaşlı ve engelli vatandaşların üretkenliğini ve sosyal hayata katılımını güçlendirdiklerini belirtti.
1 milyon kadına ulaşılması hedeflenen proje için her ilde “sıfır atık elçisi” belirlenecek
Bakan Göktaş, bünyelerindeki tüm kurumlarda Seviye Sıfır Atık Belgesi alarak bu anlayışı hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası haline getirdiklerine dikkati çekerek, şöyle konuştu:
“Aynı anlayışı kadın politikalarımıza da taşıdık. Kadının Güçlenmesi Eylem Planı’mızda çevre ve iklim değişikliğine ilk kez ayrı bir başlık açtık. Bu doğrultuda başlatacağımız ‘Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam’ projemizle 1 milyon kadına ulaşmayı hedefliyoruz. 81 ilimizde projemizi yerelde yaygınlaştıracak birer ‘kadın sıfır atık elçisi’ belirleyeceğiz. Anne-çocuk atölyeleriyle sıfır atık bilincini küçük yaşlardan itibaren çocuklarımızda güçlendireceğiz. Kadın kooperatiflerimizle atık malzemeyi ekonomik değere dönüştüreceğiz. Mersin’in tarımsal atıkları ekonomiye kazandırma hedefi, bu bereketli topraklarda kadın kooperatiflerimiz için de güçlü bir imkan sunuyor.”
“Çevreye duyarlı aile yapımızı korumaya devam edeceğiz”
Sıfır Atık Vakfı ile haziranda imzaladıkları protokolle tüm hizmetleri ortak çatı altında buluşturduklarını belirten Göktaş, şu ifadeleri kullandı:
“Çocuklarımız da bu yolculuğun en kararlı yol arkadaşlarıdır. 48 bin üyeli Çocuk Hakları Komitelerimiz, ‘Dünyayı Dönüştüren Çocuklar’ programıyla iklim için harekete geçti. Hazirandan bu yana düzenledikleri 300’ü aşkın etkinlikle binlerce çocuğa ve yetişkine ulaştılar. 13 Eylül’de ise 81 ilimizde, 94 noktada eş zamanlı olarak sahaya indiler, iklim değişikliğine ve dijital israfa dikkati çektiler, iklim için neler yapılabileceğini kendi dilleriyle anlattılar. Büyüklerine de doğaya birlikte sahip çıkma çağrısında bulundular. Bu programla çocuklarımız tek bir sesle ‘İklim krizi, aynı zamanda bir çocuk hakları krizidir’ gerçeğini dile getirdi. Bugün, Türkiye’nin dört bir yanında çocuklarımız bu çalışmaları aynı kararlılıkla sürdürüyor. Bakanlık olarak, Sıfır Atık vizyonunu daha fazla aileye, haneye, vatandaşa ulaştırmak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Aile ve Nüfus 10 Yılı vizyonuyla, çevreye duyarlı, kaynaklarını koruyan ve emanete sahip çıkan güçlü aile yapımızı korumaya devam edeceğiz.”
COP31 Zirvesi’nde Çocuk Hakları Komitelerinin önerileri dünyayla buluşacak
Bakan Göktaş, bu çalışmaların büyük bir vizyonun parçası olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:
“Bu vizyon, Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde dünyanın en büyük çevre seferberliğine dönüşen Sıfır Atık Hareketi’dir. 81 ilimizin hedef belgeleri de bu hareketin yerelde hayat bulan yüzüdür. Bu hareketin sesi, önümüzdeki ay Antalya’da tüm dünyaya ulaşacak çünkü ülkemiz COP31’e ev sahipliği yapacak. Dünyanın dört bir yanından gelen temsilciler, iklim için ortak çözümler arayacak. Bu arayışta çocuklarımızın da sözü olacak. Farklı ülkelerden çocukların katılımıyla iklim için ortak bir çocuk bildirgesi hazırlanacak. COP31 Zirvesi’nde Çocuk Hakları Komitelerimizin önerileri dünyayla buluşacak.”
Mersin’in çocukları, denizi ve toprağının herkese emanet olduğunu dile getiren Göktaş, şunları kaydetti:
“Bugün ilan edilen hedefler, bu emanete sahip çıkma sözüdür. Hedefler bugün belgeye yazıldı, yarın her evde, sokakta ve çocuğun alışkanlığında yaşayacak. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde hep birlikte bu emanete sahip çıkmaya devam edeceğiz. Teşekkür belgelerini alacak, sıfır atık alanında örnek uygulamalara imza atan tüm kurum ve kuruluşları tebrik ediyorum. Mersin İl Sıfır Atık Hedef Belgesi’nin şehrimize ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum.”
Diğer konuşmacılar
Mersin Valisi Atilla Toros da gelecek nesillere daha temiz ve yeşil bir Mersin bırakabilmek için bütün imkanları seferber ettiklerini dile getirdi.
VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan ise gıda kayıplarının azaltılması, sanayide atıkların yeniden ham maddeye dönüştürülmesi ve ambalajların geri kazanılmasının çevresel faydayla birlikte işletmelerin verimliliğine de doğrudan katkı sağlayacağını vurguladı.
Dönüşümü yatırımla desteklemenin finans sektörünün sorumluluğunda olduğunu belirten Arslan, bu kapsamda Sıfır Atık Vakfı ile “Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi Finansman Paketi”ni hayata geçirdiklerini anlattı.
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş da iklim değişikliğinin artık uzak bir tehdit olmadığını söyledi.
Aşırı yağışlar nedeniyle oluşan seller ve iklim değişikliği sebebiyle yaşanan doğa olaylarının vatandaşları etkilemeye başladığını dile getiren Ağırbaş, Akdeniz’deki plastik atık kirliliğiyle ilgili sürecin çözümüyle alakalı güçlü irade ortaya koyduklarını kaydetti.
Ağırbaş, şu değerlendirmede bulundu:
“Türkiye COP31’e hazırlanıyor. COP31’de dünyanın 197 ülkesinden 100 binden fazla insanı misafir edeceğiz. Bu bağlamda yerelde aldığımız sonuçları, şehirlerimizde gördüğümüz problemleri uluslararası platformlarda tartışmak istiyoruz. Özellikle dezavantajlı bölgelerde yaşayan insanların da sürece katılacağı iklim toplantılarını hayata geçiriyoruz. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Murat Kurum’un liderliğinde Türkiye’deki COP31 toplantısına hazırlanıyoruz. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde başlatılan ‘Sıfır Atık Hareketi’, Türkiye’de önemli değişim ve dönüşümlere imza attı. 2017 yılında Türkiye’de geri kazanım oranı yüzde 10’lardayken, bugün yüzde 40’lara çıktı. İnşallah önümüzdeki süreçte geri kazanım oranımızı yüzde 50’lere, yüzde 80’lere çıkarmayı hedefliyoruz.”
Konuşmaların ardından Bakan Göktaş ve protokol üyeleri, “Mersin Sıfır Atık İyi Uygulama Örnekleri” sahibi kurumların temsilcilerine teşekkür belgelerini verdi, sıfır atık alanında yapılan uygulama örneklerinin yer aldığı stantları gezdi.
Göktaş, “Emekle Kazan İyilikle Büyü: Gönül Çarşısı Projesi” kapsamında Mustafa Şahin Camisi’ne ziyarette bulundu, çocuklarla sohbet etti.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
گوکداش، تورکیه صفر آتیق، چوره و اقلیم دگیشیكلگی چالیشطایلاری قاپسامندە مرسین أونیورسیتەسی آق دڭز کولتور مرکزنده دوزنلنن “مرسین چالیشطایی صوڭوچ قونفەرانسی”نا قاتیلدی.
پروغرامدە قونوشان گوکداش، استانبول باشده اولمق أوزرە چشیتلی کندلرده شدتلی یاغیش نه دنیله یاشامنی ییتیرنلەره اللّٰه دن رحمت، عائلەلرینە باشساغلغی دیلەدی.
صفر آتیق واقفنڭ “یرلدن اولوسالە اسراف، آتیق و قایناق یونتیمی” موططوصویله تورکیه گنلندە یوروتدیگی چالیشمەلرڭ مرسین آیاغڭدەكی صوڭوچلرنی دگرلندیرن گوکداش، مایس آیندە ١٩٤ قاتیلیمجینڭ قاتقیسییله باشلایان یولجیلقڭ مرسین ایل صفر آتیق هدف بلگەسی ایلە صومیت یول خریطەسینه دونوشدوغینی سویلەدی.
گوکداش، آچیقلانان هدفلرڭ مرسینڭ گلەجگنی شکللەنلندیرەجگینی، یرلدن اولوسالە اوزانان بویوك بر دونوشومڭ پارچەسی اولاجغنی دیلە گتیردی.
مرسینڭ اقلیم دگیشیكلگنە قارشی داها دیرنچلی و طایانیقلی حاله گتیریلمەسینین آماچلانلاندیغینی وورغولایان گوکداش، شویله قونوشدی:
“طایانیقلی شهرڭ اڭ أونملی اولچیسی ایسە عائلەسنی، چوجغینی، یاشلیسنی و انگللی وطنداشینی قورویابیلمکتیر. بونڭ یولی، احتیاج طوغمەدن أوڭجە حرکتە گچەبیلمکتن گچر. هر ایلچەدە، هر محلەده دستگە اڭ چوق کیمڭ احتیاج دویاجاغینی أوڭجەدن بیلمك، قوروملرمزنڭ او قاپییە برلکدە اولاشمسنی صاغلار. آتیلان هر آدیم، عائلەلرمزنی داها گوگنده کلار، چوجقلرمزنڭ داها صاغلقلی بر چورەده بویومسینه قاتقی صونار.”
صفر آتیق اویغولامەلری قونوسندە ٩ بیڭ ٥٠٠ پرسونل اگیتیم آلدی
باقانلق اولەرق اقلیم دگیشیكلگنە قارشی آلینان هر تدبیری طوغریدن انسانە یاپیلمش یاتیریم صایدقلرنی افاده ایدن گوکداش، شونلری آڭلاتدی:
“خدمت ویردیگمز هر آلانده بو هدفلرڭ حیاتە گچمسینه چالیشمالرمزله دستك اولییورز. چورەیە دویارلی و سوردیرولەبیلیر بر صوسیال خدمت آڭلاییشی ایچون صفر آتیق اویغولامەلری قونوسندە ٩ بیڭ ٥٠٠ پرسونلڭ اگیتیمینی تماملادك. ٦٠٥ عدم (عائله دستك مرکزی) و ٩١ صودامدە (صوسیال طایانیشمه مرکزی) گری دونوشومی، یڭیدن قوللانیمی و ایلری دونوشومی گونلك حیاتڭ پارچەسی حالنه گتیرییوروز. وفا پروغرامی قاپسامندە ١٣٢ بیڭ ٨٨٠ خانەیە خدمت صونارقن، صفر آتیق بیلینجینی أولرڭ ایچنە طاشییورز.”
تورك هوا یوللری ایلە باشلاتیلان “انگلسز تاصاریملرله ایلری دونوشوم پروژەسی”نده قماش و کاغد مالزمەلرڭ حوزورولەری و انگلسز یاشام مرکزلرنده یڭیدن دگر قزاندیغینی سویلەین گوکداش، یاشلی و انگللی وطنداشلرڭ أورتکنلكینی و صوسیال حیاتە قاتیلیمینی گوچلەنلندیردكلرنی بلیرتدی.
١ میلیون قادینه أولاشیلماصی هدفلەنلنن پروژه ایچون هر ایلدە “صفر آتیق ایلچیسی” بلیرلەنەجك
باقان گوکداش، بنیەلریدەكی توم قوروملرده سویه صفر آتیق بلگەسی آلارق بو آڭلاییشی خدمتلرینڭ آیریلمز بر پارچەسی حالنه گتیردكلرنە دقّدی چکەرك، شویله قونوشدی:
“عین آڭلاییشی قادین پولیتیقەلرمزنه دە طاشیدك. قادینڭ گوچلەنلنمسی ایلم پلانمزنده چوره و اقلیم دگیشیكلگنە ایلك کز آیری بر باشلق آچدك. بو طوغریلتیده باشلەتاجغمز ‘قادینلرله آتیقصیز سوردیرولەبیلیر یاشام’ پروژەمزله ١ میلیون قادینه اولاشمایی هەدەفلییورز. ٨١ ایلمزنده پروژەمزنی یرلده یایغینلاشطیراجق برر ‘قادین صفر آتیق ایلچیسی’ بلیرلەیەجەگیز. آننه-چوجق آتولیەلرییله صفر آتیق بیلینجینی کوچك یاشلردن اعتبارا چوجقلرمزنده گوچلندیرەجگز. قادین قووپەراطیفلەریمیزله آتیق مالزمەیی اکونومیك دگرە دونوشتورەجگز. مرسینڭ طاریمسال آتیقلری اقونومییە قزاندیرمه هدفی، بو برکتلی طوپراقلرده قادین قووپەراطیفلەریمیز ایچون دە گوچلی بر امکان صونویور.”
“چورەیە دویارلی عائله یاپیمزنی قورومەیە دوام ایدەجگز”
صفر آتیق وقف ایلە حزیرانده امضالادقلری پروتوقولله توم خدمتلری اورتاق چاتی التنده بولوشطوردقلرنی بلیرتن گوکداش، شو افادەلری قوللاندی:
“چوجقلریمز دە بو یولجیلقڭ اڭ قرارلی یول آرقداشلریدر. ٤٨ بیڭ أویەلی چوجق حقلری قومیتەلرمز، ‘دنیایی دونوشتورن چوجقلر’ پروغرامییله اقلیم ایچون حرکتە گچدی. حزیراندن بو یانه دوزنلەدكلری ٣٠٠ی آشقین أتکینلیکله بیڭلرجە چوجغە و یتیشکینە اولاشدیلر. ١٣ ایلولدە ایسە ٨١ ایلمزنده، ٩٤ نقطەدە اش زمانلی اولەرق ساحەیە ایندیلر، اقلیم دگیشیكلگنە و دیژیتال اسرافە دقّدی چكدیلر، اقلیم ایچون نەلر یاپیلابیلەجەگینی کندی دللرییله آڭلاتدیلر. بویوكلرنە دە طوغەیە برلکدە صاحب چیقمه چاغریسندە بولوندیلر. بو پروغراملامق چوجقلریمز تك بر سسله ‘اقلیم قریزی، عین زماندە بر چوجق حقلری قریزیدر’ گرچگینی دیلە گتیردی. بوگون، تورکیەنڭ درت بر یانندە چوجقلریمز بو چالیشمەلری عین قرارلیلقلە سوردیرویور. باقانلق اولەرق، صفر آتیق ویزیونینی داها فضله عائلەیە، خانەیە، وطنداشە اولاشدیرمق ایچون چالیشمالرمزنی سوردورەجگز. عائله و نفوس ١٠ ییلی ویزیونییله، چورەیە دویارلی، قایناقلرنی قورویان و اماندە صاحب چیقان گوچلی عائله یاپیمزنی قورومەیە دوام ایدەجگز.”
جوپ31 ذروەسینده چوجق حقلری قومیتەلرنڭ أوڭریلری دنیایله بولوشاجاك
باقان گوکداش، بو چالیشمەلرڭ بویوك بر ویزیونڭ پارچەسی اولدیغنی وورغولایارق، شویله دوام ایتدی:
“بو ویزیون، صایگیدەگر امینه ارطوغان خانم افندینڭ حمایەلرنده دنیانڭ اڭ بویوك چوره سفربرلگنە دونوشن صفر آتیق حرکتدر. ٨١ ایلمزنڭ هدف بلگەلری دە بو حرکدڭ یرلده حیات بولانمق یوزیدر. بو حرکدڭ سسی، أوڭمزدەکی آی آنطالیەدە توم دنیایە اولاشاجق چونکه أولکەمز جوپ31ە أو صاحبلگی یاپاجق. دنیانڭ درت بر یانندن گلن تمثیلجیلر، اقلیم ایچون اورتاق چوزوملر آرایاجق. بو آراییشطه چوجقلرمزنڭ دە سوزى اولاجق. فرقلی أولکەلردن چوجقلرڭ قاتیلیمیلە اقلیم ایچون اورتاق بر چوجق بیلدیرگەسی حاضرلانلاناجق. جوپ31 ذروەسینده چوجق حقلری قومیتەلرمزنڭ أوڭریلری دنیایله بولوشاجاك.”
مرسینڭ چوجقلری، دڭزی و طوپراغنڭ هرکسه امانت اولدیغنی دیلە گتیرن گوکداش، شونلری قید ایتدی:
“بوگون اعلان ایدیلن هدفلر، بو اماندە صاحب چیقمه سوزیدر. هدفلر بوگون بلگەیە یازیلدی، یارین هر أوده، صوقاقده و چوجغڭ آلیشقانلغنده یاشایاجاك. جمهور باشقانیمز صایین رجب طیّب ارطوغانڭ لیدرلگنده هپ برلکدە بو اماندە صاحب چیقمەیە دوام ایدەجگز. تشکر بلگەلرنی آلاجق، صفر آتیق آلانندە أورنك اویغولامالرە امضا آتان توم قوروم و قورولوشلری تبریك ایدییورم. مرسین ایل صفر آتیق هدف بلگەسینڭ شهیرمزنه و أولکەمزە خیرلی اولمەسنی دیلییورم.”
دیگر قونوشماجیلار
مرسین والیسی آتیلله طوروس دە گلەجك نسللرە داها تمیز و یشیل بر مرسین بیراقابیلمك ایچون بتون امکانلری سفربر ایتدکلرینی دیلە گتیردی.
واقیفبانك گنل مدیری عثمان آرسلان ایسە غدا غائبلرنڭ آزالتیلمسی، صنایعده آتیقلرڭ یڭیدن خام مادەیە دونوشتورولمسی و آمبالاژلرڭ گری قازانیلماصینین چورهسال فائدەیله برلکدە ایشلتمەلرڭ ویریملیلگنە دە طوغریدن قاتقی صاغلایاجغنی وورغولادی.
دونوشومی یاتیریمله دستکلەمەنڭ فینانس سکتورینڭ صوروملیلغنده اولدیغنی بلیرتن آرسلان، بو قاپسامدە صفر آتیق وقف ایلە “صفر آتیق و دونگوسال اقونومی فینانسمان پاکتی”نی حیاتە گچیردكلرنی آڭلاتدی.
صفر آتیق وقف باشقانی صمد آغیرباش دە اقلیم دگیشیكلكنڭ آرتیق اوزاق بر تهدید اولمادیغنی سویلەدی.
آشیری یاغیشلار نه دنیله اولوشان سیللر و اقلیم دگیشیكلگی سببیلە یاشانان طوغه اولایلرنڭ وطنداشلری اتکیلەمەیە باشلادیغڭی دیلە گتیرن آغیرباش، آق دڭزدەكی پلاستیك آتیق قیرلیلكییله ایلگیلی سورجڭ چوزومییله علقەلی گوچلی اراده اورتایه قویدقلرنی قید ایتدی.
آغیرباش، شو دگرلندیرمەدە بولوندی:
“تورکیه جوپ31ە حاضرلانییور. جوپ31دە دنیانڭ ١٩٧ أولکەسیندن ١٠٠ بیکدن فضله انسانی مسافر ایدەجگز. بو باغلامدە یرلده آلدیغمز صوڭوچلری، شهیرلرمزنده گوردوغمز پروبلملری اولوسلر آراس پلاتفورملرده طارتیشمق ایستییورز. أوزللکله دزآوانتاژلی بولگەلردە یاشایان انسانلرڭ دە سورجە قاطیلاجاغی اقلیم طوپلانتیلرنی حیاتە گچیرییوروز. چوره، شهرجیلك و اقلیم دگیشیكلگی باقانمز مراد قورومڭ لیدرلگنده تورکیەدەكی جوپ31 طوپلانتیسینه حاضرلانلانییورز. صایین امینه ارطوغان خانم افندینڭ لیدرلگنده باشلاتیلان ‘صفر آتیق حرکت’، تورکیەدە أونملی دگیشیم و دونوشوملرە امضا آتدی. ٢٠١٧ ییلندە تورکیەدە گری قزانیم اورانی یوزدە ١٠لاردایقەن، بوگون یوزدە ٤٠لره چیقتی. انساللّٰه أوڭمزدەکی سورچدە گری قزانیم اورانمزنی یوزدە ٥٠لره، یوزدە ٨٠لره چیقارمەیی هەدەفلییورز.”
قونوشمالرڭ آردندن باقان گوکداش و پروتوقول أویەلری، “مرسین صفر آتیق ایی اویغولامه أورنكلری” صاحبی قوروملرڭ تمثیلجیلرنە تشکر بلگەلرنی ویردی، صفر آتیق آلانندە یاپیلان اویغولامه أورنكلرنڭ یر آلدیغی ستانتلری گزدى.
گوکداش، “امكله قزان اییلکله بویومك: گوڭل چارشیسی پروژەسی” قاپسامندە مصطفی شاهین جامیسینه زیارتدە بولوندی، چوجقلرله صحبت ایتدی.
قایناق: آه
Göktaş, Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları kapsamında Mersin Üniversitesi Akdeniz Kültür Merkezi’nde düzenlenen “Mersin Çalıştayı Sonuç Konferansı”na katıldı.
Programda konuşan Göktaş, İstanbul başta olmak üzere çeşitli kentlerde şiddetli yağış nedeniyle yaşamını yitirenlere Allah’tan rahmet, ailelerine başsağlığı diledi.
Sıfır Atık Vakfının “Yerelden Ulusala İsraf, Atık ve Kaynak Yönetimi” mottosuyla Türkiye genelinde yürüttüğü çalışmaların Mersin ayağındaki sonuçlarını değerlendiren Göktaş, mayıs ayında 194 katılımcının katkısıyla başlayan yolculuğun Mersin İl Sıfır Atık Hedef Belgesi ile somut yol haritasına dönüştüğünü söyledi.
Göktaş, açıklanan hedeflerin Mersin’in geleceğini şekillendireceğini, yerelden ulusala uzanan büyük bir dönüşümün parçası olacağını dile getirdi.
Mersin’in iklim değişikliğine karşı daha dirençli ve dayanıklı hale getirilmesinin amaçlandığını vurgulayan Göktaş, şöyle konuştu:
“Dayanıklı şehrin en önemli ölçüsü ise ailesini, çocuğunu, yaşlısını ve engelli vatandaşını koruyabilmektir. Bunun yolu, ihtiyaç doğmadan önce harekete geçebilmekten geçer. Her ilçede, her mahallede desteğe en çok kimin ihtiyaç duyacağını önceden bilmek, kurumlarımızın o kapıya birlikte ulaşmasını sağlar. Atılan her adım, ailelerimizi daha güvende kılar, çocuklarımızın daha sağlıklı bir çevrede büyümesine katkı sunar.”
Sıfır atık uygulamaları konusunda 9 bin 500 personel eğitim aldı
Bakanlık olarak iklim değişikliğine karşı alınan her tedbiri doğrudan insana yapılmış yatırım saydıklarını ifade eden Göktaş, şunları anlattı:
“Hizmet verdiğimiz her alanda bu hedeflerin hayata geçmesine çalışmalarımızla destek oluyoruz. Çevreye duyarlı ve sürdürülebilir bir sosyal hizmet anlayışı için sıfır atık uygulamaları konusunda 9 bin 500 personelin eğitimini tamamladık. 605 ADEM (Aile Destek Merkezi) ve 91 SODAM’da (Sosyal Dayanışma Merkezi) geri dönüşümü, yeniden kullanımı ve ileri dönüşümü günlük hayatın parçası haline getiriyoruz. Vefa Programı kapsamında 132 bin 880 haneye hizmet sunarken, sıfır atık bilincini evlerin içine taşıyoruz.”
Türk Hava Yolları ile başlatılan “Engelsiz Tasarımlarla İleri Dönüşüm Projesi”nde kumaş ve kağıt malzemelerin huzurevleri ve engelsiz yaşam merkezlerinde yeniden değer kazandığını söyleyen Göktaş, yaşlı ve engelli vatandaşların üretkenliğini ve sosyal hayata katılımını güçlendirdiklerini belirtti.
1 milyon kadına ulaşılması hedeflenen proje için her ilde “sıfır atık elçisi” belirlenecek
Bakan Göktaş, bünyelerindeki tüm kurumlarda Seviye Sıfır Atık Belgesi alarak bu anlayışı hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası haline getirdiklerine dikkati çekerek, şöyle konuştu:
“Aynı anlayışı kadın politikalarımıza da taşıdık. Kadının Güçlenmesi Eylem Planı’mızda çevre ve iklim değişikliğine ilk kez ayrı bir başlık açtık. Bu doğrultuda başlatacağımız ‘Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam’ projemizle 1 milyon kadına ulaşmayı hedefliyoruz. 81 ilimizde projemizi yerelde yaygınlaştıracak birer ‘kadın sıfır atık elçisi’ belirleyeceğiz. Anne-çocuk atölyeleriyle sıfır atık bilincini küçük yaşlardan itibaren çocuklarımızda güçlendireceğiz. Kadın kooperatiflerimizle atık malzemeyi ekonomik değere dönüştüreceğiz. Mersin’in tarımsal atıkları ekonomiye kazandırma hedefi, bu bereketli topraklarda kadın kooperatiflerimiz için de güçlü bir imkan sunuyor.”
“Çevreye duyarlı aile yapımızı korumaya devam edeceğiz”
Sıfır Atık Vakfı ile haziranda imzaladıkları protokolle tüm hizmetleri ortak çatı altında buluşturduklarını belirten Göktaş, şu ifadeleri kullandı:
“Çocuklarımız da bu yolculuğun en kararlı yol arkadaşlarıdır. 48 bin üyeli Çocuk Hakları Komitelerimiz, ‘Dünyayı Dönüştüren Çocuklar’ programıyla iklim için harekete geçti. Hazirandan bu yana düzenledikleri 300’ü aşkın etkinlikle binlerce çocuğa ve yetişkine ulaştılar. 13 Eylül’de ise 81 ilimizde, 94 noktada eş zamanlı olarak sahaya indiler, iklim değişikliğine ve dijital israfa dikkati çektiler, iklim için neler yapılabileceğini kendi dilleriyle anlattılar. Büyüklerine de doğaya birlikte sahip çıkma çağrısında bulundular. Bu programla çocuklarımız tek bir sesle ‘İklim krizi, aynı zamanda bir çocuk hakları krizidir’ gerçeğini dile getirdi. Bugün, Türkiye’nin dört bir yanında çocuklarımız bu çalışmaları aynı kararlılıkla sürdürüyor. Bakanlık olarak, Sıfır Atık vizyonunu daha fazla aileye, haneye, vatandaşa ulaştırmak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Aile ve Nüfus 10 Yılı vizyonuyla, çevreye duyarlı, kaynaklarını koruyan ve emanete sahip çıkan güçlü aile yapımızı korumaya devam edeceğiz.”
COP31 Zirvesi’nde Çocuk Hakları Komitelerinin önerileri dünyayla buluşacak
Bakan Göktaş, bu çalışmaların büyük bir vizyonun parçası olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:
“Bu vizyon, Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde dünyanın en büyük çevre seferberliğine dönüşen Sıfır Atık Hareketi’dir. 81 ilimizin hedef belgeleri de bu hareketin yerelde hayat bulan yüzüdür. Bu hareketin sesi, önümüzdeki ay Antalya’da tüm dünyaya ulaşacak çünkü ülkemiz COP31’e ev sahipliği yapacak. Dünyanın dört bir yanından gelen temsilciler, iklim için ortak çözümler arayacak. Bu arayışta çocuklarımızın da sözü olacak. Farklı ülkelerden çocukların katılımıyla iklim için ortak bir çocuk bildirgesi hazırlanacak. COP31 Zirvesi’nde Çocuk Hakları Komitelerimizin önerileri dünyayla buluşacak.”
Mersin’in çocukları, denizi ve toprağının herkese emanet olduğunu dile getiren Göktaş, şunları kaydetti:
“Bugün ilan edilen hedefler, bu emanete sahip çıkma sözüdür. Hedefler bugün belgeye yazıldı, yarın her evde, sokakta ve çocuğun alışkanlığında yaşayacak. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde hep birlikte bu emanete sahip çıkmaya devam edeceğiz. Teşekkür belgelerini alacak, sıfır atık alanında örnek uygulamalara imza atan tüm kurum ve kuruluşları tebrik ediyorum. Mersin İl Sıfır Atık Hedef Belgesi’nin şehrimize ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum.”
Diğer konuşmacılar
Mersin Valisi Atilla Toros da gelecek nesillere daha temiz ve yeşil bir Mersin bırakabilmek için bütün imkanları seferber ettiklerini dile getirdi.
VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan ise gıda kayıplarının azaltılması, sanayide atıkların yeniden ham maddeye dönüştürülmesi ve ambalajların geri kazanılmasının çevresel faydayla birlikte işletmelerin verimliliğine de doğrudan katkı sağlayacağını vurguladı.
Dönüşümü yatırımla desteklemenin finans sektörünün sorumluluğunda olduğunu belirten Arslan, bu kapsamda Sıfır Atık Vakfı ile “Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi Finansman Paketi”ni hayata geçirdiklerini anlattı.
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş da iklim değişikliğinin artık uzak bir tehdit olmadığını söyledi.
Aşırı yağışlar nedeniyle oluşan seller ve iklim değişikliği sebebiyle yaşanan doğa olaylarının vatandaşları etkilemeye başladığını dile getiren Ağırbaş, Akdeniz’deki plastik atık kirliliğiyle ilgili sürecin çözümüyle alakalı güçlü irade ortaya koyduklarını kaydetti.
Ağırbaş, şu değerlendirmede bulundu:
“Türkiye COP31’e hazırlanıyor. COP31’de dünyanın 197 ülkesinden 100 binden fazla insanı misafir edeceğiz. Bu bağlamda yerelde aldığımız sonuçları, şehirlerimizde gördüğümüz problemleri uluslararası platformlarda tartışmak istiyoruz. Özellikle dezavantajlı bölgelerde yaşayan insanların da sürece katılacağı iklim toplantılarını hayata geçiriyoruz. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Murat Kurum’un liderliğinde Türkiye’deki COP31 toplantısına hazırlanıyoruz. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde başlatılan ‘Sıfır Atık Hareketi’, Türkiye’de önemli değişim ve dönüşümlere imza attı. 2017 yılında Türkiye’de geri kazanım oranı yüzde 10’lardayken, bugün yüzde 40’lara çıktı. İnşallah önümüzdeki süreçte geri kazanım oranımızı yüzde 50’lere, yüzde 80’lere çıkarmayı hedefliyoruz.”
Konuşmaların ardından Bakan Göktaş ve protokol üyeleri, “Mersin Sıfır Atık İyi Uygulama Örnekleri” sahibi kurumların temsilcilerine teşekkür belgelerini verdi, sıfır atık alanında yapılan uygulama örneklerinin yer aldığı stantları gezdi.
Göktaş, “Emekle Kazan İyilikle Büyü: Gönül Çarşısı Projesi” kapsamında Mustafa Şahin Camisi’ne ziyarette bulundu, çocuklarla sohbet etti.
Kaynak: AA
Bir yanıt yazın