یدیکوله قاپیسی بیزانس و عثمانلی ایزلرینى بر آرادە طاشییور: أوزرندە سلطان ٣. احمدڭ اوڭاریم کتابەسی وار
Yedikule Kapısı Bizans ve Osmanlı izlerini bir arada taşıyor: Üzerinde Sultan 3. Ahmed’in onarım kitabesi var
استانبولİstanbul قرهkara سورلرنڭsurlarının مرمرهMarmara دڭزنەDenizi’ne یاقلاشدیغیyaklaştığı گونیgüney بولومڭدەكیbölümündeki یدیکولهYedikule قاپیسی،Kapısı, بیزانسBizans دونمندنdöneminden عثمانلییەOsmanlı’ya اوزانانuzanan گچمشیgeçmişi وve گچیردیگیgeçirdiği اوڭاریملرلهonarımlarla کندڭkentin دگیشیمنڭdeğişiminin ایزلرینىizlerini طاشییور.taşıyor. آناطولیAnadolu آژانسینڭAjansı’nın “شهرڭ“Şehrin تاریخنەTarihine آچیلانAçılan قاپیلر”Kapılar” دوسیەسنڭdosyasının طقوزنجیdokuzuncu بولومندە،bölümünde, یدیکولهYedikule حصارنڭHisarı’nın یاقینڭدەكی،yakınındaki, آلتینAltın قاپینڭKapı’nın قوزیندەkuzeyinde یرyer آلانalan قاپیkapı الهele آلیندی.alındı. استانبولİstanbul مدنیتMedeniyet أونیورسیتەسیندنÜniversitesi’nden پروف.Prof. در.Dr. قادرKadir پکتاش،Pektaş, قاپنڭkapının بوگونbugün یالڭزجەyalnızca آناana شوراsura آچیلانaçılan کمرنڭkemerinin آیاقدەayakta اولدیغنیolduğunu سویلەدی.söyledi.
قاپیKapı نرەدە،nerede, ناصلnasıl برbir یاپی؟yapı?
یدیکولهYedikule قاپیسی،Kapısı, سورلرڭsurların ١١11 وve ١٢12 نومرەلیnumaralı قلەلریkuleleri آراسندەarasında بولونویور.bulunuyor. چفتÇift صیرەsıra طوغلەدنtuğladan أورولمشörülmüş سیوریsivri کمرییلهkemeriyle دقّتdikkat چکنçeken قاپنڭkapının گونیمزنهgünümüze اولاشانulaşan معماریسیندهmimarisinde عثمانلیOsmanlı دونمنڭdöneminin ایزلریizleri أوڭەöne چیقییور.çıkıyor. قاپنڭKapının أوزرندەüzerinde سلطانSultan ٣.3. احمدAhmed دونمنەdönemine عائدait برbir اوڭاریمonarım کتابەسیkitabesi وار.var. یالڭزجەYalnızca آناana سورsur خطڭدەكیhattındaki گچیشgeçiş بولومیbölümü آیاقدە؛ayakta; سورلرڭsurların أوڭön بولومڭدەكیbölümündeki ایکنجیikinci گچیشgeçiş گونیمزنهgünümüze اولاشمادی.ulaşmadı.
هانگیHangi دونملردهdönemlerde اونریلدی؟onarıldı?
قاپیKapı وve یاقینڭدەكیyakınındaki سورلرsurlar سلطانSultan ٣.3. احمدAhmed دونمڭدەكیdönemindeki مداخلەلرڭmüdahalelerin آردندنardından سلطانSultan ٣.3. عثمانOsman دورندهdevrinde دەde اونریلدی.onarıldı. پکتاشەPektaş’a گورەgöre سورلرڭsurların دوامندەdevamında ٣.3. احمدAhmed وve ٣.3. عثمانەOsman’a عائدait ایکیiki آیریayrı کتابهkitabe داهاdaha بولونویورbulunuyor وve بونلرbunlar ١٨.18. یوز ییلڭyüzyılın اورتەلرنەortalarına طوغریdoğru قاپنڭkapının وve چورەدەکیçevredeki سورلرڭsurların أونملیönemli برbir اوڭاریمonarım گچیردیگینیgeçirdiğini گوسترییور.gösteriyor. پکتاش،Pektaş, بوbu آردیardı آردینهardına اوڭاریملرڭonarımların بویوكbüyük اولاسیلقلەolasılıkla یدیکولهYedikule زندانلرنەZindanları’na اولاشیملهulaşımla ایلگیلیilgili اولدیغنیolduğunu سویلەدی.söyledi.
پکتاشPektaş قاپیkapı حقّندەhakkında نهne دیدی؟dedi?
پکتاش،Pektaş, قاپنڭkapının بیزانسBizans دونمندهdöneminde صاوونمه،savunma, عثمانلیOsmanlı دونمندهdöneminde همhem صاوونمهsavunma همhem گوگنلكgüvenlik آماجیلەamacıyla قوللانیللانیلدیغینیkullanıldığını بلیرتدی.belirtti. “قاپنڭ“Kapının بوگونbugün سادەجەsadece آنا،ana, بویوكbüyük سورلرەsurlara آچیلانaçılan بولومی،bölümü, کمریkemeri موجود.mevcut. أوڭÖn سورsur قسمیkısmı گونیمزنهgünümüze اولاشمامش”ulaşamamış” دیدی.dedi. ١٩.19. یوزییلyüzyıl فوطوغرافلرندنfotoğraflarından ایکنجیikinci برbir کمرلیkemerli قاپنڭkapının وارلغنڭvarlığının تخمینtahmin أدیلەبیلدیگینی،edilebildiğini, آرقەولوژیكarkeolojik آراشدیرمەلرڭaraştırmaların بونڭbunun بیزانسدن،Bizans’tan, حتیhatta گچGeç بیزانسدنBizans’tan قالدیغیkaldığı یوڭندهyönünde اولدیغنیolduğunu آقتاردی.aktardı. سیوریSivri کمرڭkemerin ایکیiki صیرەsıra طوغلەیلهtuğlayla أورولمشörülmüş اولمەسنڭolmasının تماماtamamen عثمانلیOsmanlı أوزللگیözelliği طاشیدیغڭیtaşıdığını اکلەدی.ekledi. قاپنڭKapının شهیرşehir طرفندەtarafında یاقینyakın دونمەdöneme قدرkadar فیگورلیfigürlü برbir قبارتمهkabartma بولوندیغنی،bulunduğunu, بونڭbunun بوگونbugün یرندهyerinde اولمادیغنیolmadığını دەda سویلەدی.söyledi.
قایناق:Kaynak: آهAA
یدیکوله قاپیسی بیزانس و عثمانلی ایزلرینى بر آرادە طاشییور: أوزرندە سلطان ٣. احمدڭ اوڭاریم کتابەسی وار
استانبول قره سورلرنڭ مرمره دڭزنە یاقلاشدیغی گونی بولومڭدەكی یدیکوله قاپیسی، بیزانس دونمندن عثمانلییە اوزانان گچمشی و گچیردیگی اوڭاریملرله کندڭ دگیشیمنڭ ایزلرینى طاشییور. آناطولی آژانسینڭ “شهرڭ تاریخنە آچیلان قاپیلر” دوسیەسنڭ طقوزنجی بولومندە، یدیکوله حصارنڭ یاقینڭدەكی، آلتین قاپینڭ قوزیندە یر آلان قاپی اله آلیندی. استانبول مدنیت أونیورسیتەسیندن پروف. در. قادر پکتاش، قاپنڭ بوگون یالڭزجە آنا شورا آچیلان کمرنڭ آیاقدە اولدیغنی سویلەدی.
قاپی نرەدە، ناصل بر یاپی؟
یدیکوله قاپیسی، سورلرڭ ١١ و ١٢ نومرەلی قلەلری آراسندە بولونویور. چفت صیرە طوغلەدن أورولمش سیوری کمرییله دقّت چکن قاپنڭ گونیمزنه اولاشان معماریسینده عثمانلی دونمنڭ ایزلری أوڭە چیقییور. قاپنڭ أوزرندە سلطان ٣. احمد دونمنە عائد بر اوڭاریم کتابەسی وار. یالڭزجە آنا سور خطڭدەكی گچیش بولومی آیاقدە؛ سورلرڭ أوڭ بولومڭدەكی ایکنجی گچیش گونیمزنه اولاشمادی.
هانگی دونملرده اونریلدی؟
قاپی و یاقینڭدەكی سورلر سلطان ٣. احمد دونمڭدەكی مداخلەلرڭ آردندن سلطان ٣. عثمان دورنده دە اونریلدی. پکتاشە گورە سورلرڭ دوامندە ٣. احمد و ٣. عثمانە عائد ایکی آیری کتابه داها بولونویور و بونلر ١٨. یوز ییلڭ اورتەلرنە طوغری قاپنڭ و چورەدەکی سورلرڭ أونملی بر اوڭاریم گچیردیگینی گوسترییور. پکتاش، بو آردی آردینه اوڭاریملرڭ بویوك اولاسیلقلە یدیکوله زندانلرنە اولاشیمله ایلگیلی اولدیغنی سویلەدی.
پکتاش قاپی حقّندە نه دیدی؟
پکتاش، قاپنڭ بیزانس دونمنده صاوونمه، عثمانلی دونمنده هم صاوونمه هم گوگنلك آماجیلە قوللانیللانیلدیغینی بلیرتدی. “قاپنڭ بوگون سادەجە آنا، بویوك سورلرە آچیلان بولومی، کمری موجود. أوڭ سور قسمی گونیمزنه اولاشمامش” دیدی. ١٩. یوزییل فوطوغرافلرندن ایکنجی بر کمرلی قاپنڭ وارلغنڭ تخمین أدیلەبیلدیگینی، آرقەولوژیك آراشدیرمەلرڭ بونڭ بیزانسدن، حتی گچ بیزانسدن قالدیغی یوڭنده اولدیغنی آقتاردی. سیوری کمرڭ ایکی صیرە طوغلەیله أورولمش اولمەسنڭ تماما عثمانلی أوزللگی طاشیدیغڭی اکلەدی. قاپنڭ شهیر طرفندە یاقین دونمە قدر فیگورلی بر قبارتمه بولوندیغنی، بونڭ بوگون یرنده اولمادیغنی دە سویلەدی.
قایناق: آه
قاپی نرەدە، ناصل بر یاپی؟
یدیکوله قاپیسی، سورلرڭ ١١ و ١٢ نومرەلی قلەلری آراسندە بولونویور. چفت صیرە طوغلەدن أورولمش سیوری کمرییله دقّت چکن قاپنڭ گونیمزنه اولاشان معماریسینده عثمانلی دونمنڭ ایزلری أوڭە چیقییور. قاپنڭ أوزرندە سلطان ٣. احمد دونمنە عائد بر اوڭاریم کتابەسی وار. یالڭزجە آنا سور خطڭدەكی گچیش بولومی آیاقدە؛ سورلرڭ أوڭ بولومڭدەكی ایکنجی گچیش گونیمزنه اولاشمادی.
هانگی دونملرده اونریلدی؟
قاپی و یاقینڭدەكی سورلر سلطان ٣. احمد دونمڭدەكی مداخلەلرڭ آردندن سلطان ٣. عثمان دورنده دە اونریلدی. پکتاشە گورە سورلرڭ دوامندە ٣. احمد و ٣. عثمانە عائد ایکی آیری کتابه داها بولونویور و بونلر ١٨. یوز ییلڭ اورتەلرنە طوغری قاپنڭ و چورەدەکی سورلرڭ أونملی بر اوڭاریم گچیردیگینی گوسترییور. پکتاش، بو آردی آردینه اوڭاریملرڭ بویوك اولاسیلقلە یدیکوله زندانلرنە اولاشیمله ایلگیلی اولدیغنی سویلەدی.
پکتاش قاپی حقّندە نه دیدی؟
پکتاش، قاپنڭ بیزانس دونمنده صاوونمه، عثمانلی دونمنده هم صاوونمه هم گوگنلك آماجیلە قوللانیللانیلدیغینی بلیرتدی. “قاپنڭ بوگون سادەجە آنا، بویوك سورلرە آچیلان بولومی، کمری موجود. أوڭ سور قسمی گونیمزنه اولاشمامش” دیدی. ١٩. یوزییل فوطوغرافلرندن ایکنجی بر کمرلی قاپنڭ وارلغنڭ تخمین أدیلەبیلدیگینی، آرقەولوژیك آراشدیرمەلرڭ بونڭ بیزانسدن، حتی گچ بیزانسدن قالدیغی یوڭنده اولدیغنی آقتاردی. سیوری کمرڭ ایکی صیرە طوغلەیله أورولمش اولمەسنڭ تماما عثمانلی أوزللگی طاشیدیغڭی اکلەدی. قاپنڭ شهیر طرفندە یاقین دونمە قدر فیگورلی بر قبارتمه بولوندیغنی، بونڭ بوگون یرنده اولمادیغنی دە سویلەدی.
قایناق: آه
Yedikule Kapısı Bizans ve Osmanlı izlerini bir arada taşıyor: Üzerinde Sultan 3. Ahmed’in onarım kitabesi var
İstanbul kara surlarının Marmara Denizi’ne yaklaştığı güney bölümündeki Yedikule Kapısı, Bizans döneminden Osmanlı’ya uzanan geçmişi ve geçirdiği onarımlarla kentin değişiminin izlerini taşıyor. Anadolu Ajansı’nın “Şehrin Tarihine Açılan Kapılar” dosyasının dokuzuncu bölümünde, Yedikule Hisarı’nın yakınındaki, Altın Kapı’nın kuzeyinde yer alan kapı ele alındı. İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nden Prof. Dr. Kadir Pektaş, kapının bugün yalnızca ana sura açılan kemerinin ayakta olduğunu söyledi.
Kapı nerede, nasıl bir yapı?
Yedikule Kapısı, surların 11 ve 12 numaralı kuleleri arasında bulunuyor. Çift sıra tuğladan örülmüş sivri kemeriyle dikkat çeken kapının günümüze ulaşan mimarisinde Osmanlı döneminin izleri öne çıkıyor. Kapının üzerinde Sultan 3. Ahmed dönemine ait bir onarım kitabesi var. Yalnızca ana sur hattındaki geçiş bölümü ayakta; surların ön bölümündeki ikinci geçiş günümüze ulaşmadı.
Hangi dönemlerde onarıldı?
Kapı ve yakınındaki surlar Sultan 3. Ahmed dönemindeki müdahalelerin ardından Sultan 3. Osman devrinde de onarıldı. Pektaş’a göre surların devamında 3. Ahmed ve 3. Osman’a ait iki ayrı kitabe daha bulunuyor ve bunlar 18. yüzyılın ortalarına doğru kapının ve çevredeki surların önemli bir onarım geçirdiğini gösteriyor. Pektaş, bu ardı ardına onarımların büyük olasılıkla Yedikule Zindanları’na ulaşımla ilgili olduğunu söyledi.
Pektaş kapı hakkında ne dedi?
Pektaş, kapının Bizans döneminde savunma, Osmanlı döneminde hem savunma hem güvenlik amacıyla kullanıldığını belirtti. “Kapının bugün sadece ana, büyük surlara açılan bölümü, kemeri mevcut. Ön sur kısmı günümüze ulaşamamış” dedi. 19. yüzyıl fotoğraflarından ikinci bir kemerli kapının varlığının tahmin edilebildiğini, arkeolojik araştırmaların bunun Bizans’tan, hatta Geç Bizans’tan kaldığı yönünde olduğunu aktardı. Sivri kemerin iki sıra tuğlayla örülmüş olmasının tamamen Osmanlı özelliği taşıdığını ekledi. Kapının şehir tarafında yakın döneme kadar figürlü bir kabartma bulunduğunu, bunun bugün yerinde olmadığını da söyledi.
Kaynak: AA
Kapı nerede, nasıl bir yapı?
Yedikule Kapısı, surların 11 ve 12 numaralı kuleleri arasında bulunuyor. Çift sıra tuğladan örülmüş sivri kemeriyle dikkat çeken kapının günümüze ulaşan mimarisinde Osmanlı döneminin izleri öne çıkıyor. Kapının üzerinde Sultan 3. Ahmed dönemine ait bir onarım kitabesi var. Yalnızca ana sur hattındaki geçiş bölümü ayakta; surların ön bölümündeki ikinci geçiş günümüze ulaşmadı.
Hangi dönemlerde onarıldı?
Kapı ve yakınındaki surlar Sultan 3. Ahmed dönemindeki müdahalelerin ardından Sultan 3. Osman devrinde de onarıldı. Pektaş’a göre surların devamında 3. Ahmed ve 3. Osman’a ait iki ayrı kitabe daha bulunuyor ve bunlar 18. yüzyılın ortalarına doğru kapının ve çevredeki surların önemli bir onarım geçirdiğini gösteriyor. Pektaş, bu ardı ardına onarımların büyük olasılıkla Yedikule Zindanları’na ulaşımla ilgili olduğunu söyledi.
Pektaş kapı hakkında ne dedi?
Pektaş, kapının Bizans döneminde savunma, Osmanlı döneminde hem savunma hem güvenlik amacıyla kullanıldığını belirtti. “Kapının bugün sadece ana, büyük surlara açılan bölümü, kemeri mevcut. Ön sur kısmı günümüze ulaşamamış” dedi. 19. yüzyıl fotoğraflarından ikinci bir kemerli kapının varlığının tahmin edilebildiğini, arkeolojik araştırmaların bunun Bizans’tan, hatta Geç Bizans’tan kaldığı yönünde olduğunu aktardı. Sivri kemerin iki sıra tuğlayla örülmüş olmasının tamamen Osmanlı özelliği taşıdığını ekledi. Kapının şehir tarafında yakın döneme kadar figürlü bir kabartma bulunduğunu, bunun bugün yerinde olmadığını da söyledi.
Kaynak: AA
📖 Osmanlıca Orijinal Metin
یدیکوله قاپیسی بیزانس و عثمانلی ایزلرینى بر آرادە طاشییور: أوزرندە سلطان ٣. احمدڭ اوڭاریم کتابەسی وار
استانبول قره سورلرنڭ مرمره دڭزنە یاقلاشدیغی گونی بولومڭدەكی یدیکوله قاپیسی، بیزانس دونمندن عثمانلییە اوزانان گچمشی و گچیردیگی اوڭاریملرله کندڭ دگیشیمنڭ ایزلرینى طاشییور. آناطولی آژانسینڭ “شهرڭ تاریخنە آچیلان قاپیلر” دوسیەسنڭ طقوزنجی بولومندە، یدیکوله حصارنڭ یاقینڭدەكی، آلتین قاپینڭ قوزیندە یر آلان قاپی اله آلیندی. استانبول مدنیت أونیورسیتەسیندن پروف. در. قادر پکتاش، قاپنڭ بوگون یالڭزجە آنا شورا آچیلان کمرنڭ آیاقدە اولدیغنی سویلەدی.قاپی نرەدە، ناصل بر یاپی؟
یدیکوله قاپیسی، سورلرڭ ١١ و ١٢ نومرەلی قلەلری آراسندە بولونویور. چفت صیرە طوغلەدن أورولمش سیوری کمرییله دقّت چکن قاپنڭ گونیمزنه اولاشان معماریسینده عثمانلی دونمنڭ ایزلری أوڭە چیقییور. قاپنڭ أوزرندە سلطان ٣. احمد دونمنە عائد بر اوڭاریم کتابەسی وار. یالڭزجە آنا سور خطڭدەكی گچیش بولومی آیاقدە؛ سورلرڭ أوڭ بولومڭدەكی ایکنجی گچیش گونیمزنه اولاشمادی.
هانگی دونملرده اونریلدی؟
قاپی و یاقینڭدەكی سورلر سلطان ٣. احمد دونمڭدەكی مداخلەلرڭ آردندن سلطان ٣. عثمان دورنده دە اونریلدی. پکتاشە گورە سورلرڭ دوامندە ٣. احمد و ٣. عثمانە عائد ایکی آیری کتابه داها بولونویور و بونلر ١٨. یوز ییلڭ اورتەلرنە طوغری قاپنڭ و چورەدەکی سورلرڭ أونملی بر اوڭاریم گچیردیگینی گوسترییور. پکتاش، بو آردی آردینه اوڭاریملرڭ بویوك اولاسیلقلە یدیکوله زندانلرنە اولاشیمله ایلگیلی اولدیغنی سویلەدی.
پکتاش قاپی حقّندە نه دیدی؟
پکتاش، قاپنڭ بیزانس دونمنده صاوونمه، عثمانلی دونمنده هم صاوونمه هم گوگنلك آماجیلە قوللانیللانیلدیغینی بلیرتدی. “قاپنڭ بوگون سادەجە آنا، بویوك سورلرە آچیلان بولومی، کمری موجود. أوڭ سور قسمی گونیمزنه اولاشمامش” دیدی. ١٩. یوزییل فوطوغرافلرندن ایکنجی بر کمرلی قاپنڭ وارلغنڭ تخمین أدیلەبیلدیگینی، آرقەولوژیك آراشدیرمەلرڭ بونڭ بیزانسدن، حتی گچ بیزانسدن قالدیغی یوڭنده اولدیغنی آقتاردی. سیوری کمرڭ ایکی صیرە طوغلەیله أورولمش اولمەسنڭ تماما عثمانلی أوزللگی طاشیدیغڭی اکلەدی. قاپنڭ شهیر طرفندە یاقین دونمە قدر فیگورلی بر قبارتمه بولوندیغنی، بونڭ بوگون یرنده اولمادیغنی دە سویلەدی.
قایناق: آه
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)
Yedikule Kapısı Bizans ve Osmanlı izlerini bir arada taşıyor: Üzerinde Sultan 3. Ahmed’in onarım kitabesi var
İstanbul kara surlarının Marmara Denizi’ne yaklaştığı güney bölümündeki Yedikule Kapısı, Bizans döneminden Osmanlı’ya uzanan geçmişi ve geçirdiği onarımlarla kentin değişiminin izlerini taşıyor. Anadolu Ajansı’nın “Şehrin Tarihine Açılan Kapılar” dosyasının dokuzuncu bölümünde, Yedikule Hisarı’nın yakınındaki, Altın Kapı’nın kuzeyinde yer alan kapı ele alındı. İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nden Prof. Dr. Kadir Pektaş, kapının bugün yalnızca ana sura açılan kemerinin ayakta olduğunu söyledi.Kapı nerede, nasıl bir yapı?
Yedikule Kapısı, surların 11 ve 12 numaralı kuleleri arasında bulunuyor. Çift sıra tuğladan örülmüş sivri kemeriyle dikkat çeken kapının günümüze ulaşan mimarisinde Osmanlı döneminin izleri öne çıkıyor. Kapının üzerinde Sultan 3. Ahmed dönemine ait bir onarım kitabesi var. Yalnızca ana sur hattındaki geçiş bölümü ayakta; surların ön bölümündeki ikinci geçiş günümüze ulaşmadı.
Hangi dönemlerde onarıldı?
Kapı ve yakınındaki surlar Sultan 3. Ahmed dönemindeki müdahalelerin ardından Sultan 3. Osman devrinde de onarıldı. Pektaş’a göre surların devamında 3. Ahmed ve 3. Osman’a ait iki ayrı kitabe daha bulunuyor ve bunlar 18. yüzyılın ortalarına doğru kapının ve çevredeki surların önemli bir onarım geçirdiğini gösteriyor. Pektaş, bu ardı ardına onarımların büyük olasılıkla Yedikule Zindanları’na ulaşımla ilgili olduğunu söyledi.
Pektaş kapı hakkında ne dedi?
Pektaş, kapının Bizans döneminde savunma, Osmanlı döneminde hem savunma hem güvenlik amacıyla kullanıldığını belirtti. “Kapının bugün sadece ana, büyük surlara açılan bölümü, kemeri mevcut. Ön sur kısmı günümüze ulaşamamış” dedi. 19. yüzyıl fotoğraflarından ikinci bir kemerli kapının varlığının tahmin edilebildiğini, arkeolojik araştırmaların bunun Bizans’tan, hatta Geç Bizans’tan kaldığı yönünde olduğunu aktardı. Sivri kemerin iki sıra tuğlayla örülmüş olmasının tamamen Osmanlı özelliği taşıdığını ekledi. Kapının şehir tarafında yakın döneme kadar figürlü bir kabartma bulunduğunu, bunun bugün yerinde olmadığını da söyledi.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
Kapının
➔
قاپنڭ<br />
Kapı
➔
قاپی<br />
Pektaş
➔
پکتاش<br />
Yedikule
➔
یدیکوله<br />
Bizans
➔
بیزانس<br />
Osmanlı
➔
عثمانلی<br />
Surların
➔
سورلرڭ<br />
Açılan
➔
آچیلان<br />
Bugün
➔
بوگون<br />
Söyledi
➔
سویلەدی<br />
Günümüze
➔
گونیمزنه<br />
Sultan
➔
سلطان<br />
Ahmed
➔
احمد<br />
İstanbul
➔
أی̇صطانبول<br />
Bölümündeki
➔
بولومڭدەكی<br />
Kapısı
➔
قاپیسی<br />
Yakınındaki
➔
یاقینڭدەكی<br />
Yalnızca
➔
یالڭزجە<br />
Ayakta
➔
آیاقدە<br />
Bulunuyor
➔
بولونویور<br />
Sıra
➔
صیرە<br />
Örülmüş
➔
أورولمش<br />
Sivri
➔
سیوری<br />
Onarım
➔
اوڭاریم<br />
Geçiş
➔
گچیش<br />
Bölümü
➔
بولومی<br />
Ikinci
➔
ایکنجی<br />
Onarıldı
➔
اونریلدی<br />
Osman
➔
عثمان<br />
Büyük
➔
بویوك
استانبول قره سورلرنڭ مرمره دڭزنە یاقلاشدیغی گونی بولومڭدەكی یدیکوله قاپیسی، بیزانس دونمندن عثمانلییە اوزانان گچمشی و گچیردیگی اوڭاریملرله کندڭ دگیشیمنڭ ایزلرینى طاشییور. آناطولی آژانسینڭ “شهرڭ تاریخنە آچیلان قاپیلر” دوسیەسنڭ طقوزنجی بولومندە، یدیکوله حصارنڭ یاقینڭدەكی، آلتین قاپینڭ قوزیندە یر آلان قاپی اله آلیندی. استانبول مدنیت أونیورسیتەسیندن پروف. در. قادر پکتاش، قاپنڭ بوگون یالڭزجە آنا شورا آچیلان کمرنڭ آیاقدە اولدیغنی سویلەدی.
قاپی نرەدە، ناصل بر یاپی؟
یدیکوله قاپیسی، سورلرڭ ١١ و ١٢ نومرەلی قلەلری آراسندە بولونویور. چفت صیرە طوغلەدن أورولمش سیوری کمرییله دقّت چکن قاپنڭ گونیمزنه اولاشان معماریسینده عثمانلی دونمنڭ ایزلری أوڭە چیقییور. قاپنڭ أوزرندە سلطان ٣. احمد دونمنە عائد بر اوڭاریم کتابەسی وار. یالڭزجە آنا سور خطڭدەكی گچیش بولومی آیاقدە؛ سورلرڭ أوڭ بولومڭدەكی ایکنجی گچیش گونیمزنه اولاشمادی.
هانگی دونملرده اونریلدی؟
قاپی و یاقینڭدەكی سورلر سلطان ٣. احمد دونمڭدەكی مداخلەلرڭ آردندن سلطان ٣. عثمان دورنده دە اونریلدی. پکتاشە گورە سورلرڭ دوامندە ٣. احمد و ٣. عثمانە عائد ایکی آیری کتابه داها بولونویور و بونلر ١٨. یوز ییلڭ اورتەلرنە طوغری قاپنڭ و چورەدەکی سورلرڭ أونملی بر اوڭاریم گچیردیگینی گوسترییور. پکتاش، بو آردی آردینه اوڭاریملرڭ بویوك اولاسیلقلە یدیکوله زندانلرنە اولاشیمله ایلگیلی اولدیغنی سویلەدی.
پکتاش قاپی حقّندە نه دیدی؟
پکتاش، قاپنڭ بیزانس دونمنده صاوونمه، عثمانلی دونمنده هم صاوونمه هم گوگنلك آماجیلە قوللانیللانیلدیغینی بلیرتدی. “قاپنڭ بوگون سادەجە آنا، بویوك سورلرە آچیلان بولومی، کمری موجود. أوڭ سور قسمی گونیمزنه اولاشمامش” دیدی. ١٩. یوزییل فوطوغرافلرندن ایکنجی بر کمرلی قاپنڭ وارلغنڭ تخمین أدیلەبیلدیگینی، آرقەولوژیك آراشدیرمەلرڭ بونڭ بیزانسدن، حتی گچ بیزانسدن قالدیغی یوڭنده اولدیغنی آقتاردی. سیوری کمرڭ ایکی صیرە طوغلەیله أورولمش اولمەسنڭ تماما عثمانلی أوزللگی طاشیدیغڭی اکلەدی. قاپنڭ شهیر طرفندە یاقین دونمە قدر فیگورلی بر قبارتمه بولوندیغنی، بونڭ بوگون یرنده اولمادیغنی دە سویلەدی.
قایناق: آه
İstanbul kara surlarının Marmara Denizi’ne yaklaştığı güney bölümündeki Yedikule Kapısı, Bizans döneminden Osmanlı’ya uzanan geçmişi ve geçirdiği onarımlarla kentin değişiminin izlerini taşıyor. Anadolu Ajansı’nın “Şehrin Tarihine Açılan Kapılar” dosyasının dokuzuncu bölümünde, Yedikule Hisarı’nın yakınındaki, Altın Kapı’nın kuzeyinde yer alan kapı ele alındı. İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nden Prof. Dr. Kadir Pektaş, kapının bugün yalnızca ana sura açılan kemerinin ayakta olduğunu söyledi.
Kapı nerede, nasıl bir yapı?
Yedikule Kapısı, surların 11 ve 12 numaralı kuleleri arasında bulunuyor. Çift sıra tuğladan örülmüş sivri kemeriyle dikkat çeken kapının günümüze ulaşan mimarisinde Osmanlı döneminin izleri öne çıkıyor. Kapının üzerinde Sultan 3. Ahmed dönemine ait bir onarım kitabesi var. Yalnızca ana sur hattındaki geçiş bölümü ayakta; surların ön bölümündeki ikinci geçiş günümüze ulaşmadı.
Hangi dönemlerde onarıldı?
Kapı ve yakınındaki surlar Sultan 3. Ahmed dönemindeki müdahalelerin ardından Sultan 3. Osman devrinde de onarıldı. Pektaş’a göre surların devamında 3. Ahmed ve 3. Osman’a ait iki ayrı kitabe daha bulunuyor ve bunlar 18. yüzyılın ortalarına doğru kapının ve çevredeki surların önemli bir onarım geçirdiğini gösteriyor. Pektaş, bu ardı ardına onarımların büyük olasılıkla Yedikule Zindanları’na ulaşımla ilgili olduğunu söyledi.
Pektaş kapı hakkında ne dedi?
Pektaş, kapının Bizans döneminde savunma, Osmanlı döneminde hem savunma hem güvenlik amacıyla kullanıldığını belirtti. “Kapının bugün sadece ana, büyük surlara açılan bölümü, kemeri mevcut. Ön sur kısmı günümüze ulaşamamış” dedi. 19. yüzyıl fotoğraflarından ikinci bir kemerli kapının varlığının tahmin edilebildiğini, arkeolojik araştırmaların bunun Bizans’tan, hatta Geç Bizans’tan kaldığı yönünde olduğunu aktardı. Sivri kemerin iki sıra tuğlayla örülmüş olmasının tamamen Osmanlı özelliği taşıdığını ekledi. Kapının şehir tarafında yakın döneme kadar figürlü bir kabartma bulunduğunu, bunun bugün yerinde olmadığını da söyledi.
Kaynak: AA
Bir yanıt yazın