اسکوبدەكی چاییر بلدیەسینده تورکجە ١٣ ییلدیر رسمی دل – Üsküp’teki Çayır Belediyesi’nde Türkçe 13 yıldır resmî dil

tmptitle görseli
📜 Hibrit İçerik: Osmanlıca & Latinize Transkripsiyon

اسکوبدەكی چاییر بلدیەسینده تورکجە ١٣ ییلدیر رسمی دل

Üsküp’teki Çayır Belediyesi’nde Türkçe 13 yıldır resmî dil
قوزیKuzey ماکدونیەنڭMakedonya’nın باش  کندیbaşkenti اسکوبەÜsküp’e باغلیbağlı چاییرÇayır بلدیەسیندهBelediyesi’nde تورکجەنڭTürkçenin رسمیresmî دلdil قبولkabul ایدیلمەسنڭedilmesinin أوزرندنüzerinden ١٣13 ییلyıl گچدی.geçti. تورکجەنڭTürkçenin رسمیresmî دلdil قبولkabul ایدیلدیگیedildiği ١١11 اکیمEkim ٢٠١٣دە2013'te چاییرÇayır بلدیهBelediye باشقانBaşkan وکیلیVekili وve مجلسMeclis أویەسیüyesi اولانolan قالقاندلنKalkandelen أونیورسیتەسیÜniversitesi أوگرتیمöğretim أویەسیüyesi پروف.Prof. در.Dr. سلیمانSüleyman بقیع،Baki, آەیەAA’ya یاپدیغیyaptığı آچیقلامهaçıklamada دە  سورجیsüreci آڭلاتدی.anlattı. بقیع،Baki, “بزم“Bizim ایچونiçin تاریخیtarihi برbir گوندی.gündü. ١٠٠100 سنهsene صوڭرەsonra ایلكilk دفعهdefa رسمیresmî اولەرقolarak برbir بلدیەدهbelediyede تورکجە،Türkçe, رسمیresmî برbir دلdil اولەرقolarak تکرارtekrar قبولkabul ایدیلدی”edildi” دیدی.dedi.
تورکجەTürkçe ناصلnasıl رسمیresmî دلdil اولدی؟oldu?
قوزیKuzey ماکدونیەدەMakedonya’da حقجەhakça تمثیلtemsil ایلکەسیilkesi طوغریلتیسندەdoğrultusunda نفوسnüfus اورانیoranı یوزدەyüzde ٢٠نڭ20'nin أوزرندەüzerinde اولانolan اتنیكetnik غروبڭgrubun دیلی،dili, بولوندیغیbulunduğu بلدیەدهbelediyede رسمیresmî دلdil قبولkabul ایدیلییور.ediliyor. چاییردەكیÇayır’daki توركTürk نفوسیnüfusu ایسەise یوزدەyüzde ٢٠نڭ20'nin التنده.altında. بوڭاBuna رغمًاrağmen بلدیەدهbelediyede ١٣13 ییلدیرyıldır تورکجەTürkçe رسمیresmî دلdil اولەرقolarak قوللانیللانیلییورkullanılıyor وve توركTürk بایراغیbayrağı طالغهلانلانییور.dalgalanıyor.
بقیع،Baki, دونمڭdönemin توركTürk دموقراتیكDemokratik پارتیسیPartisi (طدپ)(TDP) أویەلریüyeleri اولەرقolarak ٢٠١٣2013 یرلyerel سچیملریseçimleri أوڭجەسندەöncesinde بلدیهBelediye باشقانیBaşkanı أیزتİzet مکسهیتیدنMexhiti’den بعضbazı طلبلردهtaleplerde بولوندقلرنی،bulunduklarını, بونلردنbunlardan برینڭbirinin تورکجەنڭTürkçenin رسمیresmî دل،dil, توركTürk بایراغنڭbayrağının رسمیresmî بایراقbayrak اعلانilan ایدیلمسیedilmesi اولدیغنیolduğunu آڭلاتدی.anlattı. قرار،Karar, بلدیهBelediye مجلسینڭMeclisi’nin اویلامسییلهoylamasıyla آلیندی.alındı. بقیع،Baki, دستكdestek ویرنveren هرکسهherkese تشکرteşekkür ایتدی.etti.
بقیعBaki بایراقbayrak وve دلdil ایچونiçin نهne دیدی؟dedi?
بقیع،Baki, تورکجەنڭTürkçenin رسمیلەشمكلهresmileşmekle قالمادیغینی،kalmadığını, “یوزدە“yüzde ٥٠50 نفوسnüfus اولمامامزنهolmamamıza رغمًا”rağmen” توركTürk بایراغنڭbayrağının دەda رسمیresmî بایراقbayrak قبولkabul ایدیلدیگنیedildiğini سویلەدی.söyledi. “بوگون“Bugün بلدیەنڭbelediyenin طیشندەdışında وve ایچندەiçinde توركTürk بایراغیbayrağı طالغهلانلانییور.dalgalanıyor. بونلرەBunlara دەda غرورgurur دویویوروز”duyuyoruz” دییهdiye قونوشدی.konuştu.
“تورکجە“Türkçe کوپروköprü وظیفەسیvazifesi گورنgören برbir دل”dil”
بقیع،Baki, قوزیKuzey ماکدونیەنڭ،Makedonya’nın, أوزللکلهözellikle اسکوبڭÜsküp’ün عصرلردرasırlardır تورکجەTürkçe وve توركTürk کولتورنڭkültürünün حاکمhâkim اولدیغیolduğu جغرافیەدهcoğrafyada بولوندیغنی،bulunduğunu, باشدهbaşta طاشقوپروTaşköprü اولمقolmak أوزرەüzere برچوقbirçok عثمانلیOsmanlı اثرنڭeserinin بولگەدەbölgede یرyer آلدیغنیaldığını سویلەدی.söyledi. “تورکجە،“Türkçe, بوbu جغرافیەنڭcoğrafyanın طوپلوملرنیtoplumlarını برbir آرایەaraya گتیرنgetiren وve بربریلرلرینهbirbirlerine باغلایانbağlayan برbir کوپروköprü وظیفەسیvazifesi گورنgören أونملیönemli برbir دل.dil. طبقیTıpkı طاشقوپروTaşköprü گبی”gibi” دیدی.dedi.
أولکەدەکیÜlkedeki توركTürk نفوسنڭnüfusunun یاقلاشیقyaklaşık ١٠٠100 بیڭbin اولدیغنیolduğunu آنجقancak تورکجەنڭTürkçenin کولتورده،kültürde, صنعتده،sanatta, گونلكgünlük حیاتدهhayatta وve ادبیاتدەكیedebiyattaki ایتکیسنڭetkisinin داهاdaha بویوكbüyük اولدیغنیolduğunu بلیرتنbelirten بقیع،Baki, چاییر،Çayır, سرایSaray وve غازیGazi باباBaba بلدیەلرنڭbelediyelerinin حالاhâlâ تورکجەTürkçe اسملرisimler طاشیدیغڭیtaşıdığını خاطرلاتدی.hatırlattı. تورکجەیەTürkçeye همhem توركلرڭTürklerin همhem دیگرdiğer طوپلیلقلرڭtoplulukların سوگیsevgi دویدیغنیduyduğunu بلیرتنbelirten بقیع،Baki, قرارڭkararın سیاسیsiyasi برbir غیردڭgayretin یانیyanı صیرەsıra طوپلومسالtoplumsal یمینihtiyacın دەda یانسیمسیyansıması اولدیغنیolduğunu سویلەدی.söyledi.
تورکجەTürkçe اگیتیمeğitim ویریلییورveriliyor می؟mu?
بقیع،Baki, چاییرÇayır بلدیەسیدەكیBelediyesi’ndeki تفیضTefeyyüz أیلکوگرەتیمİlköğretim اوقولیOkulu ایلەile یاشارYaşar بیعBey اسکوبلوÜsküplü أیلکوقولوندهİlkokulu’nda تورکجەTürkçe اگیتیمeğitim ویریلدیگینیverildiğini بلیرتدی.belirtti. بلدیەنڭBelediyenin یانیyanı صیرەsıra خلقڭhalkın وve سیویلsivil طوپلومtoplum قورولوشلرینڭkuruluşlarının دەda تورکجەنڭTürkçenin قوللانیمیkullanımı ایچونiçin حقّلرینیhaklarını طلبtalep ایتمهetme نقطەسندەnoktasında گورولریgörevleri اولدیغنیolduğunu افادهifade ایتدی.etti.
قوزیKuzey ماکدونیەنڭMakedonya’nın دموغرافیكdemografik یاپیسیyapısı ناصل؟nasıl?
ایلولEylül ٢٠٢١دە2021'de یاپیلانyapılan نفوسnüfus صاییمنەsayımına گورەgöre أولکهülke نفوسیnüfusu ١1 میلیونmilyon ٨٣٦836 بیڭbin ٧١٣.713. نفوسڭNüfusun یوزدەyüzde ٥٨،٤٤نی58,44'ünü ماکدونلر،Makedonlar, یوزدەyüzde ٢٤،٣نی24,3'ünü آرناودلر،Arnavutlar, یوزدەyüzde ٣،٨٦سنی3,86'sını توركلرTürkler اولوشدیرویور.oluşturuyor. توركلریTürkleri یوزدەyüzde ٢،٥٣2,53 ایلەile رومانلر،Romanlar, یوزدەyüzde ١،٣1,3 ایلەile صیربلر،Sırplar, یوزدەyüzde ٠،٨٧0,87 ایلەile بوشناقلرBoşnaklar وve یوزدەyüzde ٠،٤٧0,47 ایلەile اولاخلرUlahlar ایزلییور.izliyor. “دیگر”“Diğer” قاطەگوریسیkategorisi نفوسڭnüfusun یوزدەyüzde ١،٠٣نی1,03'ünü اولوشدیرویور.oluşturuyor.
قایناق:Kaynak: آهAA

اسکوبدەكی چاییر بلدیەسینده تورکجە ١٣ ییلدیر رسمی دل

قوزی ماکدونیەنڭ باش کندی اسکوبە باغلی چاییر بلدیەسینده تورکجەنڭ رسمی دل قبول ایدیلمەسنڭ أوزرندن ١٣ ییل گچدی. تورکجەنڭ رسمی دل قبول ایدیلدیگی ١١ اکیم ٢٠١٣دە چاییر بلدیه باشقان وکیلی و مجلس أویەسی اولان قالقاندلن أونیورسیتەسی أوگرتیم أویەسی پروف. در. سلیمان بقیع، آەیە یاپدیغی آچیقلامه دە سورجی آڭلاتدی. بقیع، “بزم ایچون تاریخی بر گوندی. ١٠٠ سنه صوڭرە ایلك دفعه رسمی اولەرق بر بلدیەده تورکجە، رسمی بر دل اولەرق تکرار قبول ایدیلدی” دیدی.

تورکجە ناصل رسمی دل اولدی؟

قوزی ماکدونیەدە حقجە تمثیل ایلکەسی طوغریلتیسندە نفوس اورانی یوزدە ٢٠نڭ أوزرندە اولان اتنیك غروبڭ دیلی، بولوندیغی بلدیەده رسمی دل قبول ایدیلییور. چاییردەكی تورك نفوسی ایسە یوزدە ٢٠نڭ التنده. بوڭا رغمًا بلدیەده ١٣ ییلدیر تورکجە رسمی دل اولەرق قوللانیللانیلییور و تورك بایراغی طالغهلانلانییور.

بقیع، دونمڭ تورك دموقراتیك پارتیسی (طدپ) أویەلری اولەرق ٢٠١٣ یرل سچیملری أوڭجەسندە بلدیه باشقانی أیزت مکسهیتیدن بعض طلبلرده بولوندقلرنی، بونلردن برینڭ تورکجەنڭ رسمی دل، تورك بایراغنڭ رسمی بایراق اعلان ایدیلمسی اولدیغنی آڭلاتدی. قرار، بلدیه مجلسینڭ اویلامسییله آلیندی. بقیع، دستك ویرن هرکسه تشکر ایتدی.

بقیع بایراق و دل ایچون نه دیدی؟

بقیع، تورکجەنڭ رسمیلەشمكله قالمادیغینی، “یوزدە ٥٠ نفوس اولمامامزنه رغمًا” تورك بایراغنڭ دە رسمی بایراق قبول ایدیلدیگنی سویلەدی. “بوگون بلدیەنڭ طیشندە و ایچندە تورك بایراغی طالغهلانلانییور. بونلرە دە غرور دویویوروز” دییه قونوشدی.

“تورکجە کوپرو وظیفەسی گورن بر دل”

بقیع، قوزی ماکدونیەنڭ، أوزللکله اسکوبڭ عصرلردر تورکجە و تورك کولتورنڭ حاکم اولدیغی جغرافیەده بولوندیغنی، باشده طاشقوپرو اولمق أوزرە برچوق عثمانلی اثرنڭ بولگەدە یر آلدیغنی سویلەدی. “تورکجە، بو جغرافیەنڭ طوپلوملرنی بر آرایە گتیرن و بربریلرلرینه باغلایان بر کوپرو وظیفەسی گورن أونملی بر دل. طبقی طاشقوپرو گبی” دیدی.

أولکەدەکی تورك نفوسنڭ یاقلاشیق ١٠٠ بیڭ اولدیغنی آنجق تورکجەنڭ کولتورده، صنعتده، گونلك حیاتده و ادبیاتدەكی ایتکیسنڭ داها بویوك اولدیغنی بلیرتن بقیع، چاییر، سرای و غازی بابا بلدیەلرنڭ حالا تورکجە اسملر طاشیدیغڭی خاطرلاتدی. تورکجەیە هم توركلرڭ هم دیگر طوپلیلقلرڭ سوگی دویدیغنی بلیرتن بقیع، قرارڭ سیاسی بر غیردڭ یانی صیرە طوپلومسال یمین دە یانسیمسی اولدیغنی سویلەدی.

تورکجە اگیتیم ویریلییور می؟

بقیع، چاییر بلدیەسیدەكی تفیض أیلکوگرەتیم اوقولی ایلە یاشار بیع اسکوبلو أیلکوقولونده تورکجە اگیتیم ویریلدیگینی بلیرتدی. بلدیەنڭ یانی صیرە خلقڭ و سیویل طوپلوم قورولوشلرینڭ دە تورکجەنڭ قوللانیمی ایچون حقّلرینی طلب ایتمه نقطەسندە گورولری اولدیغنی افاده ایتدی.

قوزی ماکدونیەنڭ دموغرافیك یاپیسی ناصل؟

ایلول ٢٠٢١دە یاپیلان نفوس صاییمنە گورە أولکه نفوسی ١ میلیون ٨٣٦ بیڭ ٧١٣. نفوسڭ یوزدە ٥٨،٤٤نی ماکدونلر، یوزدە ٢٤،٣نی آرناودلر، یوزدە ٣،٨٦سنی توركلر اولوشدیرویور. توركلری یوزدە ٢،٥٣ ایلە رومانلر، یوزدە ١،٣ ایلە صیربلر، یوزدە ٠،٨٧ ایلە بوشناقلر و یوزدە ٠،٤٧ ایلە اولاخلر ایزلییور. “دیگر” قاطەگوریسی نفوسڭ یوزدە ١،٠٣نی اولوشدیرویور.

قایناق: آه

Üsküp’teki Çayır Belediyesi’nde Türkçe 13 yıldır resmî dil

Kuzey Makedonya’nın başkenti Üsküp’e bağlı Çayır Belediyesi’nde Türkçenin resmî dil kabul edilmesinin üzerinden 13 yıl geçti. Türkçenin resmî dil kabul edildiği 11 Ekim 2013’te Çayır Belediye Başkan Vekili ve Meclis üyesi olan Kalkandelen Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Süleyman Baki, AA’ya yaptığı açıklamada süreci anlattı. Baki, “Bizim için tarihi bir gündü. 100 sene sonra ilk defa resmî olarak bir belediyede Türkçe, resmî bir dil olarak tekrar kabul edildi” dedi.

Türkçe nasıl resmî dil oldu?

Kuzey Makedonya’da hakça temsil ilkesi doğrultusunda nüfus oranı yüzde 20’nin üzerinde olan etnik grubun dili, bulunduğu belediyede resmî dil kabul ediliyor. Çayır’daki Türk nüfusu ise yüzde 20’nin altında. Buna rağmen belediyede 13 yıldır Türkçe resmî dil olarak kullanılıyor ve Türk bayrağı dalgalanıyor.

Baki, dönemin Türk Demokratik Partisi (TDP) üyeleri olarak 2013 yerel seçimleri öncesinde Belediye Başkanı İzet Mexhiti’den bazı taleplerde bulunduklarını, bunlardan birinin Türkçenin resmî dil, Türk bayrağının resmî bayrak ilan edilmesi olduğunu anlattı. Karar, Belediye Meclisi’nin oylamasıyla alındı. Baki, destek veren herkese teşekkür etti.

Baki bayrak ve dil için ne dedi?

Baki, Türkçenin resmileşmekle kalmadığını, “yüzde 50 nüfus olmamamıza rağmen” Türk bayrağının da resmî bayrak kabul edildiğini söyledi. “Bugün belediyenin dışında ve içinde Türk bayrağı dalgalanıyor. Bunlara da gurur duyuyoruz” diye konuştu.

“Türkçe köprü vazifesi gören bir dil”

Baki, Kuzey Makedonya’nın, özellikle Üsküp’ün asırlardır Türkçe ve Türk kültürünün hâkim olduğu coğrafyada bulunduğunu, başta Taşköprü olmak üzere birçok Osmanlı eserinin bölgede yer aldığını söyledi. “Türkçe, bu coğrafyanın toplumlarını bir araya getiren ve birbirlerine bağlayan bir köprü vazifesi gören önemli bir dil. Tıpkı Taşköprü gibi” dedi.

Ülkedeki Türk nüfusunun yaklaşık 100 bin olduğunu ancak Türkçenin kültürde, sanatta, günlük hayatta ve edebiyattaki etkisinin daha büyük olduğunu belirten Baki, Çayır, Saray ve Gazi Baba belediyelerinin hâlâ Türkçe isimler taşıdığını hatırlattı. Türkçeye hem Türklerin hem diğer toplulukların sevgi duyduğunu belirten Baki, kararın siyasi bir gayretin yanı sıra toplumsal ihtiyacın da yansıması olduğunu söyledi.

Türkçe eğitim veriliyor mu?

Baki, Çayır Belediyesi’ndeki Tefeyyüz İlköğretim Okulu ile Yaşar Bey Üsküplü İlkokulu’nda Türkçe eğitim verildiğini belirtti. Belediyenin yanı sıra halkın ve sivil toplum kuruluşlarının da Türkçenin kullanımı için haklarını talep etme noktasında görevleri olduğunu ifade etti.

Kuzey Makedonya’nın demografik yapısı nasıl?

Eylül 2021’de yapılan nüfus sayımına göre ülke nüfusu 1 milyon 836 bin 713. Nüfusun yüzde 58,44’ünü Makedonlar, yüzde 24,3’ünü Arnavutlar, yüzde 3,86’sını Türkler oluşturuyor. Türkleri yüzde 2,53 ile Romanlar, yüzde 1,3 ile Sırplar, yüzde 0,87 ile Boşnaklar ve yüzde 0,47 ile Ulahlar izliyor. “Diğer” kategorisi nüfusun yüzde 1,03’ünü oluşturuyor.

Kaynak: AA
📖 Osmanlıca Orijinal Metin

اسکوبدەكی چاییر بلدیەسینده تورکجە ١٣ ییلدیر رسمی دل

قوزی ماکدونیەنڭ باش کندی اسکوبە باغلی چاییر بلدیەسینده تورکجەنڭ رسمی دل قبول ایدیلمەسنڭ أوزرندن ١٣ ییل گچدی. تورکجەنڭ رسمی دل قبول ایدیلدیگی ١١ اکیم ٢٠١٣دە چاییر بلدیه باشقان وکیلی و مجلس أویەسی اولان قالقاندلن أونیورسیتەسی أوگرتیم أویەسی پروف. در. سلیمان بقیع، آەیە یاپدیغی آچیقلامه دە سورجی آڭلاتدی. بقیع، “بزم ایچون تاریخی بر گوندی. ١٠٠ سنه صوڭرە ایلك دفعه رسمی اولەرق بر بلدیەده تورکجە، رسمی بر دل اولەرق تکرار قبول ایدیلدی” دیدی.

تورکجە ناصل رسمی دل اولدی؟

قوزی ماکدونیەدە حقجە تمثیل ایلکەسی طوغریلتیسندە نفوس اورانی یوزدە ٢٠نڭ أوزرندە اولان اتنیك غروبڭ دیلی، بولوندیغی بلدیەده رسمی دل قبول ایدیلییور. چاییردەكی تورك نفوسی ایسە یوزدە ٢٠نڭ التنده. بوڭا رغمًا بلدیەده ١٣ ییلدیر تورکجە رسمی دل اولەرق قوللانیللانیلییور و تورك بایراغی طالغهلانلانییور.

بقیع، دونمڭ تورك دموقراتیك پارتیسی (طدپ) أویەلری اولەرق ٢٠١٣ یرل سچیملری أوڭجەسندە بلدیه باشقانی أیزت مکسهیتیدن بعض طلبلرده بولوندقلرنی، بونلردن برینڭ تورکجەنڭ رسمی دل، تورك بایراغنڭ رسمی بایراق اعلان ایدیلمسی اولدیغنی آڭلاتدی. قرار، بلدیه مجلسینڭ اویلامسییله آلیندی. بقیع، دستك ویرن هرکسه تشکر ایتدی.

بقیع بایراق و دل ایچون نه دیدی؟

بقیع، تورکجەنڭ رسمیلەشمكله قالمادیغینی، “یوزدە ٥٠ نفوس اولمامامزنه رغمًا” تورك بایراغنڭ دە رسمی بایراق قبول ایدیلدیگنی سویلەدی. “بوگون بلدیەنڭ طیشندە و ایچندە تورك بایراغی طالغهلانلانییور. بونلرە دە غرور دویویوروز” دییه قونوشدی.

“تورکجە کوپرو وظیفەسی گورن بر دل”

بقیع، قوزی ماکدونیەنڭ، أوزللکله اسکوبڭ عصرلردر تورکجە و تورك کولتورنڭ حاکم اولدیغی جغرافیەده بولوندیغنی، باشده طاشقوپرو اولمق أوزرە برچوق عثمانلی اثرنڭ بولگەدە یر آلدیغنی سویلەدی. “تورکجە، بو جغرافیەنڭ طوپلوملرنی بر آرایە گتیرن و بربریلرلرینه باغلایان بر کوپرو وظیفەسی گورن أونملی بر دل. طبقی طاشقوپرو گبی” دیدی.

أولکەدەکی تورك نفوسنڭ یاقلاشیق ١٠٠ بیڭ اولدیغنی آنجق تورکجەنڭ کولتورده، صنعتده، گونلك حیاتده و ادبیاتدەكی ایتکیسنڭ داها بویوك اولدیغنی بلیرتن بقیع، چاییر، سرای و غازی بابا بلدیەلرنڭ حالا تورکجە اسملر طاشیدیغڭی خاطرلاتدی. تورکجەیە هم توركلرڭ هم دیگر طوپلیلقلرڭ سوگی دویدیغنی بلیرتن بقیع، قرارڭ سیاسی بر غیردڭ یانی صیرە طوپلومسال یمین دە یانسیمسی اولدیغنی سویلەدی.

تورکجە اگیتیم ویریلییور می؟

بقیع، چاییر بلدیەسیدەكی تفیض أیلکوگرەتیم اوقولی ایلە یاشار بیع اسکوبلو أیلکوقولونده تورکجە اگیتیم ویریلدیگینی بلیرتدی. بلدیەنڭ یانی صیرە خلقڭ و سیویل طوپلوم قورولوشلرینڭ دە تورکجەنڭ قوللانیمی ایچون حقّلرینی طلب ایتمه نقطەسندە گورولری اولدیغنی افاده ایتدی.

قوزی ماکدونیەنڭ دموغرافیك یاپیسی ناصل؟

ایلول ٢٠٢١دە یاپیلان نفوس صاییمنە گورە أولکه نفوسی ١ میلیون ٨٣٦ بیڭ ٧١٣. نفوسڭ یوزدە ٥٨،٤٤نی ماکدونلر، یوزدە ٢٤،٣نی آرناودلر، یوزدە ٣،٨٦سنی توركلر اولوشدیرویور. توركلری یوزدە ٢،٥٣ ایلە رومانلر، یوزدە ١،٣ ایلە صیربلر، یوزدە ٠،٨٧ ایلە بوشناقلر و یوزدە ٠،٤٧ ایلە اولاخلر ایزلییور. “دیگر” قاطەگوریسی نفوسڭ یوزدە ١،٠٣نی اولوشدیرویور.

قایناق: آه
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)

Üsküp’teki Çayır Belediyesi’nde Türkçe 13 yıldır resmî dil

Kuzey Makedonya’nın başkenti Üsküp’e bağlı Çayır Belediyesi’nde Türkçenin resmî dil kabul edilmesinin üzerinden 13 yıl geçti. Türkçenin resmî dil kabul edildiği 11 Ekim 2013’te Çayır Belediye Başkan Vekili ve Meclis üyesi olan Kalkandelen Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Süleyman Baki, AA’ya yaptığı açıklamada süreci anlattı. Baki, “Bizim için tarihi bir gündü. 100 sene sonra ilk defa resmî olarak bir belediyede Türkçe, resmî bir dil olarak tekrar kabul edildi” dedi.

Türkçe nasıl resmî dil oldu?

Kuzey Makedonya’da hakça temsil ilkesi doğrultusunda nüfus oranı yüzde 20’nin üzerinde olan etnik grubun dili, bulunduğu belediyede resmî dil kabul ediliyor. Çayır’daki Türk nüfusu ise yüzde 20’nin altında. Buna rağmen belediyede 13 yıldır Türkçe resmî dil olarak kullanılıyor ve Türk bayrağı dalgalanıyor.

Baki, dönemin Türk Demokratik Partisi (TDP) üyeleri olarak 2013 yerel seçimleri öncesinde Belediye Başkanı İzet Mexhiti’den bazı taleplerde bulunduklarını, bunlardan birinin Türkçenin resmî dil, Türk bayrağının resmî bayrak ilan edilmesi olduğunu anlattı. Karar, Belediye Meclisi’nin oylamasıyla alındı. Baki, destek veren herkese teşekkür etti.

Baki bayrak ve dil için ne dedi?

Baki, Türkçenin resmileşmekle kalmadığını, “yüzde 50 nüfus olmamamıza rağmen” Türk bayrağının da resmî bayrak kabul edildiğini söyledi. “Bugün belediyenin dışında ve içinde Türk bayrağı dalgalanıyor. Bunlara da gurur duyuyoruz” diye konuştu.

“Türkçe köprü vazifesi gören bir dil”

Baki, Kuzey Makedonya’nın, özellikle Üsküp’ün asırlardır Türkçe ve Türk kültürünün hâkim olduğu coğrafyada bulunduğunu, başta Taşköprü olmak üzere birçok Osmanlı eserinin bölgede yer aldığını söyledi. “Türkçe, bu coğrafyanın toplumlarını bir araya getiren ve birbirlerine bağlayan bir köprü vazifesi gören önemli bir dil. Tıpkı Taşköprü gibi” dedi.

Ülkedeki Türk nüfusunun yaklaşık 100 bin olduğunu ancak Türkçenin kültürde, sanatta, günlük hayatta ve edebiyattaki etkisinin daha büyük olduğunu belirten Baki, Çayır, Saray ve Gazi Baba belediyelerinin hâlâ Türkçe isimler taşıdığını hatırlattı. Türkçeye hem Türklerin hem diğer toplulukların sevgi duyduğunu belirten Baki, kararın siyasi bir gayretin yanı sıra toplumsal ihtiyacın da yansıması olduğunu söyledi.

Türkçe eğitim veriliyor mu?

Baki, Çayır Belediyesi’ndeki Tefeyyüz İlköğretim Okulu ile Yaşar Bey Üsküplü İlkokulu’nda Türkçe eğitim verildiğini belirtti. Belediyenin yanı sıra halkın ve sivil toplum kuruluşlarının da Türkçenin kullanımı için haklarını talep etme noktasında görevleri olduğunu ifade etti.

Kuzey Makedonya’nın demografik yapısı nasıl?

Eylül 2021’de yapılan nüfus sayımına göre ülke nüfusu 1 milyon 836 bin 713. Nüfusun yüzde 58,44’ünü Makedonlar, yüzde 24,3’ünü Arnavutlar, yüzde 3,86’sını Türkler oluşturuyor. Türkleri yüzde 2,53 ile Romanlar, yüzde 1,3 ile Sırplar, yüzde 0,87 ile Boşnaklar ve yüzde 0,47 ile Ulahlar izliyor. “Diğer” kategorisi nüfusun yüzde 1,03’ünü oluşturuyor.

Kaynak: AA

📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi

Yüzde ➔ یوزدە<br />
Resmî ➔ رسمی<br />
Baki ➔ بقیع<br />
Türkçe ➔ تورکجە<br />
Türk ➔ تورك<br />
Türkçenin ➔ تورکجەنڭ<br />
Çayır ➔ چاییر<br />
Kabul ➔ قبول<br />
Kuzey ➔ قوزی<br />
Makedonya ➔ ماکدونیه<br />
Belediye ➔ بلدیه<br />
Belediyede ➔ بلدیەده<br />
Nüfus ➔ نفوس<br />
Bayrak ➔ بایراق<br />
Söyledi ➔ سویلەدی<br />
Üsküp ➔ اسکوب<br />
Belediyesi ➔ بلدیەسی<br />
Üyesi ➔ أویەسی<br />
Anlattı ➔ آڭلاتدی<br />
Nüfusu ➔ نفوسی<br />
Bayrağı ➔ بایراغی<br />
Dalgalanıyor ➔ طالغهلانلانییور<br />
Bayrağının ➔ بایراغنڭ<br />
Belediyenin ➔ بلدیەنڭ<br />
Köprü ➔ کوپرو<br />
Vazifesi ➔ وظیفەسی<br />
Gören ➔ گورن<br />
Taşköprü ➔ طاشقوپرو<br />
Belirten ➔ بلیرتن<br />
Diğer ➔ دیگر


قوزی ماکدونیەنڭ باش کندی اسکوبە باغلی چاییر بلدیەسینده تورکجەنڭ رسمی دل قبول ایدیلمەسنڭ أوزرندن ١٣ ییل گچدی. تورکجەنڭ رسمی دل قبول ایدیلدیگی ١١ اکیم ٢٠١٣دە چاییر بلدیه باشقان وکیلی و مجلس أویەسی اولان قالقاندلن أونیورسیتەسی أوگرتیم أویەسی پروف. در. سلیمان بقیع، آەیە یاپدیغی آچیقلامه دە سورجی آڭلاتدی. بقیع، “بزم ایچون تاریخی بر گوندی. ١٠٠ سنه صوڭرە ایلك دفعه رسمی اولەرق بر بلدیەده تورکجە، رسمی بر دل اولەرق تکرار قبول ایدیلدی” دیدی.


تورکجە ناصل رسمی دل اولدی؟


قوزی ماکدونیەدە حقجە تمثیل ایلکەسی طوغریلتیسندە نفوس اورانی یوزدە ٢٠نڭ أوزرندە اولان اتنیك غروبڭ دیلی، بولوندیغی بلدیەده رسمی دل قبول ایدیلییور. چاییردەكی تورك نفوسی ایسە یوزدە ٢٠نڭ التنده. بوڭا رغمًا بلدیەده ١٣ ییلدیر تورکجە رسمی دل اولەرق قوللانیللانیلییور و تورك بایراغی طالغهلانلانییور.


بقیع، دونمڭ تورك دموقراتیك پارتیسی (طدپ) أویەلری اولەرق ٢٠١٣ یرل سچیملری أوڭجەسندە بلدیه باشقانی أیزت مکسهیتیدن بعض طلبلرده بولوندقلرنی، بونلردن برینڭ تورکجەنڭ رسمی دل، تورك بایراغنڭ رسمی بایراق اعلان ایدیلمسی اولدیغنی آڭلاتدی. قرار، بلدیه مجلسینڭ اویلامسییله آلیندی. بقیع، دستك ویرن هرکسه تشکر ایتدی.


بقیع بایراق و دل ایچون نه دیدی؟


بقیع، تورکجەنڭ رسمیلەشمكله قالمادیغینی، “یوزدە ٥٠ نفوس اولمامامزنه رغمًا” تورك بایراغنڭ دە رسمی بایراق قبول ایدیلدیگنی سویلەدی. “بوگون بلدیەنڭ طیشندە و ایچندە تورك بایراغی طالغهلانلانییور. بونلرە دە غرور دویویوروز” دییه قونوشدی.


“تورکجە کوپرو وظیفەسی گورن بر دل”


بقیع، قوزی ماکدونیەنڭ، أوزللکله اسکوبڭ عصرلردر تورکجە و تورك کولتورنڭ حاکم اولدیغی جغرافیەده بولوندیغنی، باشده طاشقوپرو اولمق أوزرە برچوق عثمانلی اثرنڭ بولگەدە یر آلدیغنی سویلەدی. “تورکجە، بو جغرافیەنڭ طوپلوملرنی بر آرایە گتیرن و بربریلرلرینه باغلایان بر کوپرو وظیفەسی گورن أونملی بر دل. طبقی طاشقوپرو گبی” دیدی.


أولکەدەکی تورك نفوسنڭ یاقلاشیق ١٠٠ بیڭ اولدیغنی آنجق تورکجەنڭ کولتورده، صنعتده، گونلك حیاتده و ادبیاتدەكی ایتکیسنڭ داها بویوك اولدیغنی بلیرتن بقیع، چاییر، سرای و غازی بابا بلدیەلرنڭ حالا تورکجە اسملر طاشیدیغڭی خاطرلاتدی. تورکجەیە هم توركلرڭ هم دیگر طوپلیلقلرڭ سوگی دویدیغنی بلیرتن بقیع، قرارڭ سیاسی بر غیردڭ یانی صیرە طوپلومسال یمین دە یانسیمسی اولدیغنی سویلەدی.


تورکجە اگیتیم ویریلییور می؟


بقیع، چاییر بلدیەسیدەكی تفیض أیلکوگرەتیم اوقولی ایلە یاشار بیع اسکوبلو أیلکوقولونده تورکجە اگیتیم ویریلدیگینی بلیرتدی. بلدیەنڭ یانی صیرە خلقڭ و سیویل طوپلوم قورولوشلرینڭ دە تورکجەنڭ قوللانیمی ایچون حقّلرینی طلب ایتمه نقطەسندە گورولری اولدیغنی افاده ایتدی.


قوزی ماکدونیەنڭ دموغرافیك یاپیسی ناصل؟


ایلول ٢٠٢١دە یاپیلان نفوس صاییمنە گورە أولکه نفوسی ١ میلیون ٨٣٦ بیڭ ٧١٣. نفوسڭ یوزدە ٥٨،٤٤نی ماکدونلر، یوزدە ٢٤،٣نی آرناودلر، یوزدە ٣،٨٦سنی توركلر اولوشدیرویور. توركلری یوزدە ٢،٥٣ ایلە رومانلر، یوزدە ١،٣ ایلە صیربلر، یوزدە ٠،٨٧ ایلە بوشناقلر و یوزدە ٠،٤٧ ایلە اولاخلر ایزلییور. “دیگر” قاطەگوریسی نفوسڭ یوزدە ١،٠٣نی اولوشدیرویور.


قایناق: آه



Kuzey Makedonya’nın başkenti Üsküp’e bağlı Çayır Belediyesi’nde Türkçenin resmî dil kabul edilmesinin üzerinden 13 yıl geçti. Türkçenin resmî dil kabul edildiği 11 Ekim 2013’te Çayır Belediye Başkan Vekili ve Meclis üyesi olan Kalkandelen Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Süleyman Baki, AA’ya yaptığı açıklamada süreci anlattı. Baki, “Bizim için tarihi bir gündü. 100 sene sonra ilk defa resmî olarak bir belediyede Türkçe, resmî bir dil olarak tekrar kabul edildi” dedi.


Türkçe nasıl resmî dil oldu?


Kuzey Makedonya’da hakça temsil ilkesi doğrultusunda nüfus oranı yüzde 20’nin üzerinde olan etnik grubun dili, bulunduğu belediyede resmî dil kabul ediliyor. Çayır’daki Türk nüfusu ise yüzde 20’nin altında. Buna rağmen belediyede 13 yıldır Türkçe resmî dil olarak kullanılıyor ve Türk bayrağı dalgalanıyor.


Baki, dönemin Türk Demokratik Partisi (TDP) üyeleri olarak 2013 yerel seçimleri öncesinde Belediye Başkanı İzet Mexhiti’den bazı taleplerde bulunduklarını, bunlardan birinin Türkçenin resmî dil, Türk bayrağının resmî bayrak ilan edilmesi olduğunu anlattı. Karar, Belediye Meclisi’nin oylamasıyla alındı. Baki, destek veren herkese teşekkür etti.


Baki bayrak ve dil için ne dedi?


Baki, Türkçenin resmileşmekle kalmadığını, “yüzde 50 nüfus olmamamıza rağmen” Türk bayrağının da resmî bayrak kabul edildiğini söyledi. “Bugün belediyenin dışında ve içinde Türk bayrağı dalgalanıyor. Bunlara da gurur duyuyoruz” diye konuştu.


“Türkçe köprü vazifesi gören bir dil”


Baki, Kuzey Makedonya’nın, özellikle Üsküp’ün asırlardır Türkçe ve Türk kültürünün hâkim olduğu coğrafyada bulunduğunu, başta Taşköprü olmak üzere birçok Osmanlı eserinin bölgede yer aldığını söyledi. “Türkçe, bu coğrafyanın toplumlarını bir araya getiren ve birbirlerine bağlayan bir köprü vazifesi gören önemli bir dil. Tıpkı Taşköprü gibi” dedi.


Ülkedeki Türk nüfusunun yaklaşık 100 bin olduğunu ancak Türkçenin kültürde, sanatta, günlük hayatta ve edebiyattaki etkisinin daha büyük olduğunu belirten Baki, Çayır, Saray ve Gazi Baba belediyelerinin hâlâ Türkçe isimler taşıdığını hatırlattı. Türkçeye hem Türklerin hem diğer toplulukların sevgi duyduğunu belirten Baki, kararın siyasi bir gayretin yanı sıra toplumsal ihtiyacın da yansıması olduğunu söyledi.


Türkçe eğitim veriliyor mu?


Baki, Çayır Belediyesi’ndeki Tefeyyüz İlköğretim Okulu ile Yaşar Bey Üsküplü İlkokulu’nda Türkçe eğitim verildiğini belirtti. Belediyenin yanı sıra halkın ve sivil toplum kuruluşlarının da Türkçenin kullanımı için haklarını talep etme noktasında görevleri olduğunu ifade etti.


Kuzey Makedonya’nın demografik yapısı nasıl?


Eylül 2021’de yapılan nüfus sayımına göre ülke nüfusu 1 milyon 836 bin 713. Nüfusun yüzde 58,44’ünü Makedonlar, yüzde 24,3’ünü Arnavutlar, yüzde 3,86’sını Türkler oluşturuyor. Türkleri yüzde 2,53 ile Romanlar, yüzde 1,3 ile Sırplar, yüzde 0,87 ile Boşnaklar ve yüzde 0,47 ile Ulahlar izliyor. “Diğer” kategorisi nüfusun yüzde 1,03’ünü oluşturuyor.


Kaynak: AA

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir