پلاستیك آمبالاژلردەكی گیزلی تهلکه: ٥ گونلك قوللانیم بیله متابولیزمەیی وورویور
Plastik Ambalajlardaki Gizli Tehlike: 5 Günlük Kullanım Bile Metabolizmayı Vuruyor
قلینیكKlinik دڭیلهDeneyle گلنGelen کسینKesin اثباتİspat پلاستیكPlastik وve قونسروهkonserve آمبالاژلرڭambalajların أورتیمندهüretiminde بولجەbolca ترجیحtercih ایدیلنedilen بیسفەنولbisfenol آA (بپه)،(BPA), بوگونەbugüne قدرkadar هپhep شبهەیلهşüpheyle یاقلاشیلانyaklaşılan برbir کیمیاسالدی.kimyasaldı. آنجقAncak جالیفورنیهCalifornia پولیطجهنیجPolytechnic ایالتEyalet أونیورسیتەسیÜniversitesi ایلەile روطگرسRutgers أونیورسیتەسیÜniversitesi اکیپلرینڭekiplerinin یوروتدیگیyürüttüğü صوڭson آراشدیرمه،araştırma, بوbu مادەنڭmaddenin انسانinsan بدنیbedeni أوزرندەکیüzerindeki طوغریدنdoğrudan ییقیجیyıkıcı ایتکیسنیetkisini ایلكilk دفعهdefa طارطیشماصیزtartışmasız برbir شکلدەşekilde گوزلرgözler أوڭنەönüne سرد.serdi. تخەThe ژوورنالJournal اوفof جلینیجالClinical أندوجرینولوگىEndocrinology &آمپ؛& مهتهبولیسمMetabolism مجموعەسیندهmecmuasında یاییملانانyayımlanan دیوdev چالیشمه،çalışma, یتکیلیyetkili بریملرڭbirimlerin ییللردرyıllardır "قبول"kabul ایدیلەبیلیر"edilebilir" دییەركdiyerek صاووندوغیsavunduğu طوزلرڭdozların بیلهbile اصلندەaslında انسانinsan صاغلغیsağlığı ایچونiçin نهne قدرkadar بویوكbüyük برbir تهدیدtehdit اولوشدیردیغنیoluşturduğunu قانیطلییور.kanıtlıyor.
سادەجەSadece بشBeş گوندەGünde یوزدەYüzde طقوزلقDokuzluk دوشوشDüşüş بیلیمBilim انسانلری،insanları, یاشyaş اورتەلامەسیortalaması ٢١21 جوارندەcivarında اولانolan صاغلقلیsağlıklı وve حرکتسزhareketsiz یاشامyaşam سورنsüren ٤٠40 گنجgenci مرجكmercek آلتینەaltına آلدی.aldı. ایکیİki آیریayrı غروبەgruba آیریلانayrılan قاتیلیمجیلر،katılımcılar, بشbeş گونلكgünlük أوزلözel برbir بسلنمهbeslenme پروغرامنەprogramına آلیندی.alındı. برBir غروبەgruba تماماtamamen ایتکیسزetkisiz برbir پلاصەبوplasebo ویریركن،verilirken, دیگرdiğer غروبەgruba عبدABD چورهÇevre قورومهKoruma آژانسیAjansı (أپه)(EPA) طرفندنtarafından تاta ١٩٨٨1988 ییلندەyılında بلیرلنمیشbelirlenmiş اولانolan سوزدهsözde گوگنلیgüvenli صینیردەكیsınırdaki بپهBPA طوزیdozu اویغولاندی.uygulandı. بشBeş گونڭgünün صوڭڭدەكیsonundaki تستلرtestler اندیشهendişe ویرجیدی؛vericiydi; کیمیاصالیkimyasalı آلانalan غروبڭgrubun قاسkas طوقولرڭدەكیdokularındaki أینسولینinsülin دویارلیلغیduyarlılığı یوزدەyüzde ٩9 اورانندەoranında گەریلەمشدی.gerilemişti. کیلوسیندهKilosunda ویاveya آچلقaçlık شکرندهşekerinde هیچhiçbir بر دگیشیمdeğişim اولمایانolmayan بوbu گنچلرڭgençlerin سادەجەsadece برقاچbirkaç گونgün ایچندەiçinde متابولیكmetabolik برbir صارصینتیsarsıntı یاشامسی،yaşaması, طابلونڭtablonun جدیدینیciddiyetini آرطیرییور.artırıyor.
قاسKas طوقوسیDokusu طوغریدنDoğrudan هدفدهHedefte الدهElde ایدیلنedilen ویریلر،veriler, بپەنڭBPA'nın أوزللکلهözellikle أیسکەلتiskelet قاصلریدەكیkaslarındaki گلوقوزglukoz دنگەسنیdengesini بوزدوغینیbozduğunu گوسترییور.gösteriyor. قاراجیگەرینKaraciğerin أینسولینinsülin تپکیسیندهtepkisinde هر هانگیherhangi برbir فرقلیلقfarklılık گوزلەملەمەینgözlemlemeyen اوزمانلر،uzmanlar, زهرینzehrin طوغریدنdoğrudan قاسkas طوقولرڭدەكیdokularındaki سینیالsinyal مقانیزمەلرنەmekanizmalarına صالدیردیغیsaldırdığı صوڭوجنەsonucuna واردی.vardı. أوستروژنÖstrojen خورمونینیhormonunu تقلیدtaklit ایتمهetme یتەنەگییلهyeteneğiyle بیلیننbilinen بوbu سیڭسیsinsi کیمیاصالڭ،kimyasalın, دییابتdiyabet وve قلبkalp طمارdamar خستەلقلرنەhastalıklarına گیدنgiden یولیyolu حجرهسالhücresel دوزیدەdüzeyde ناصلnasıl خیزلانلاندیردیغیhızlandırdığı ایلكilk کزkez نتnet برbir نەدنسەللكnedensellik باغییلهbağıyla اورتایهortaya قونولمشkonulmuş اولدی.oldu.
موضوعاتMevzuat گریدەGeride قالدی،Kaldı, توکتیجیTüketici نهNe یاپملی؟Yapmalı? آوروپەAvrupa برلگیBirliği أولکەلریülkeleri آمبالاژلردهambalajlarda بوbu کیمیاصالڭkimyasalın قوللانیمینیkullanımını صوڭson درجەderece قاتیkatı قوراللرلهkurallarla قیصیتلاركن،kısıtlarken, عبدABD گبیgibi أولکەلردەكیülkelerdeki اسکیeski یاسالyasal صینیرلرsınırlar مودرنmodern طیببینtıbbın بولغولرییلهbulgularıyla اویوشمییور.uyuşmuyor. صاغلقلیSağlıklı بیریلردهbireylerde بیلهbile بوbu قدرkadar قیصهkısa سورەدەsürede تخریباتtahribat یارەتانyaratan مادەنڭ،maddenin, آشیریaşırı کیلولوkilolu ویاveya گیزلیgizli شکریşekeri اولانolan کیشیلردهkişilerde چوقçok داهاdaha آغیرağır خسارلرhasarlar بیراقابیلەجەگیbırakabileceği تخمینtahmin ایدیلییور.ediliyor. اوزمانلرڭUzmanların توکتیجیلرەtüketicilere توصیەسیtavsiyesi ایسەise صوڭson درجەderece نت:net: گونلكGünlük حیاتدهhayatta چامcam ویاveya پاسلانمازpaslanmaz چلیكçelik أورونلرەürünlere یوڭلمكyönelmek وve "بپه"BPA ایچرمز"içermez" اتیکدنەetiketine صاحبsahip أورونلریürünleri ترجیحtercih ایتمك،etmek, بوbu خستەلقلردنhastalıklardan قورونمانینkorunmanın اڭen گوچلیgüçlü یولی.yolu.
قایناق:Kaynak: تخەThe ژوورنالJournal اوفof جلینیجالClinical أندوجرینولوگىEndocrinology && مهتهبولیسمMetabolism درگیسی،Dergisi, جالیفورنیهCalifornia پولیطجهنیجPolytechnic وve روطگرسRutgers أونیورÜniver
پلاستیك آمبالاژلردەكی گیزلی تهلکه: ٥ گونلك قوللانیم بیله متابولیزمەیی وورویور
قلینیك دڭیله گلن کسین اثبات پلاستیك و قونسروه آمبالاژلرڭ أورتیمنده بولجە ترجیح ایدیلن بیسفەنول آ (بپه)، بوگونە قدر هپ شبهەیله یاقلاشیلان بر کیمیاسالدی. آنجق جالیفورنیه پولیطجهنیج ایالت أونیورسیتەسی ایلە روطگرس أونیورسیتەسی اکیپلرینڭ یوروتدیگی صوڭ آراشدیرمه، بو مادەنڭ انسان بدنی أوزرندەکی طوغریدن ییقیجی ایتکیسنی ایلك دفعه طارطیشماصیز بر شکلدە گوزلر أوڭنە سرد. تخە ژوورنال اوف جلینیجال أندوجرینولوگى &آمپ؛ مهتهبولیسم مجموعەسینده یاییملانان دیو چالیشمه، یتکیلی بریملرڭ ییللردر “قبول ایدیلەبیلیر” دییەرك صاووندوغی طوزلرڭ بیله اصلندە انسان صاغلغی ایچون نه قدر بویوك بر تهدید اولوشدیردیغنی قانیطلییور.
سادەجە بش گوندە یوزدە طقوزلق دوشوش بیلیم انسانلری، یاش اورتەلامەسی ٢١ جوارندە اولان صاغلقلی و حرکتسز یاشام سورن ٤٠ گنج مرجك آلتینە آلدی. ایکی آیری غروبە آیریلان قاتیلیمجیلر، بش گونلك أوزل بر بسلنمه پروغرامنە آلیندی. بر غروبە تماما ایتکیسز بر پلاصەبو ویریركن، دیگر غروبە عبد چوره قورومه آژانسی (أپه) طرفندن تا ١٩٨٨ ییلندە بلیرلنمیش اولان سوزده گوگنلی صینیردەكی بپه طوزی اویغولاندی. بش گونڭ صوڭڭدەكی تستلر اندیشه ویرجیدی؛ کیمیاصالی آلان غروبڭ قاس طوقولرڭدەكی أینسولین دویارلیلغی یوزدە ٩ اورانندە گەریلەمشدی. کیلوسینده ویا آچلق شکرنده هیچ بر دگیشیم اولمایان بو گنچلرڭ سادەجە برقاچ گون ایچندە متابولیك بر صارصینتی یاشامسی، طابلونڭ جدیدینی آرطیرییور.
قاس طوقوسی طوغریدن هدفده الده ایدیلن ویریلر، بپەنڭ أوزللکله أیسکەلت قاصلریدەكی گلوقوز دنگەسنی بوزدوغینی گوسترییور. قاراجیگەرین أینسولین تپکیسینده هر هانگی بر فرقلیلق گوزلەملەمەین اوزمانلر، زهرین طوغریدن قاس طوقولرڭدەكی سینیال مقانیزمەلرنە صالدیردیغی صوڭوجنە واردی. أوستروژن خورمونینی تقلید ایتمه یتەنەگییله بیلینن بو سیڭسی کیمیاصالڭ، دییابت و قلب طمار خستەلقلرنە گیدن یولی حجرهسال دوزیدە ناصل خیزلانلاندیردیغی ایلك کز نت بر نەدنسەللك باغییله اورتایه قونولمش اولدی.
موضوعات گریدە قالدی، توکتیجی نه یاپملی؟ آوروپە برلگی أولکەلری آمبالاژلرده بو کیمیاصالڭ قوللانیمینی صوڭ درجە قاتی قوراللرله قیصیتلاركن، عبد گبی أولکەلردەكی اسکی یاسال صینیرلر مودرن طیببین بولغولرییله اویوشمییور. صاغلقلی بیریلرده بیله بو قدر قیصه سورەدە تخریبات یارەتان مادەنڭ، آشیری کیلولو ویا گیزلی شکری اولان کیشیلرده چوق داها آغیر خسارلر بیراقابیلەجەگی تخمین ایدیلییور. اوزمانلرڭ توکتیجیلرە توصیەسی ایسە صوڭ درجە نت: گونلك حیاتده چام ویا پاسلانماز چلیك أورونلرە یوڭلمك و “بپه ایچرمز” اتیکدنە صاحب أورونلری ترجیح ایتمك، بو خستەلقلردن قورونمانین اڭ گوچلی یولی.
قایناق: تخە ژوورنال اوف جلینیجال أندوجرینولوگى & مهتهبولیسم درگیسی، جالیفورنیه پولیطجهنیج و روطگرس أونیور
سادەجە بش گوندە یوزدە طقوزلق دوشوش بیلیم انسانلری، یاش اورتەلامەسی ٢١ جوارندە اولان صاغلقلی و حرکتسز یاشام سورن ٤٠ گنج مرجك آلتینە آلدی. ایکی آیری غروبە آیریلان قاتیلیمجیلر، بش گونلك أوزل بر بسلنمه پروغرامنە آلیندی. بر غروبە تماما ایتکیسز بر پلاصەبو ویریركن، دیگر غروبە عبد چوره قورومه آژانسی (أپه) طرفندن تا ١٩٨٨ ییلندە بلیرلنمیش اولان سوزده گوگنلی صینیردەكی بپه طوزی اویغولاندی. بش گونڭ صوڭڭدەكی تستلر اندیشه ویرجیدی؛ کیمیاصالی آلان غروبڭ قاس طوقولرڭدەكی أینسولین دویارلیلغی یوزدە ٩ اورانندە گەریلەمشدی. کیلوسینده ویا آچلق شکرنده هیچ بر دگیشیم اولمایان بو گنچلرڭ سادەجە برقاچ گون ایچندە متابولیك بر صارصینتی یاشامسی، طابلونڭ جدیدینی آرطیرییور.
قاس طوقوسی طوغریدن هدفده الده ایدیلن ویریلر، بپەنڭ أوزللکله أیسکەلت قاصلریدەكی گلوقوز دنگەسنی بوزدوغینی گوسترییور. قاراجیگەرین أینسولین تپکیسینده هر هانگی بر فرقلیلق گوزلەملەمەین اوزمانلر، زهرین طوغریدن قاس طوقولرڭدەكی سینیال مقانیزمەلرنە صالدیردیغی صوڭوجنە واردی. أوستروژن خورمونینی تقلید ایتمه یتەنەگییله بیلینن بو سیڭسی کیمیاصالڭ، دییابت و قلب طمار خستەلقلرنە گیدن یولی حجرهسال دوزیدە ناصل خیزلانلاندیردیغی ایلك کز نت بر نەدنسەللك باغییله اورتایه قونولمش اولدی.
موضوعات گریدە قالدی، توکتیجی نه یاپملی؟ آوروپە برلگی أولکەلری آمبالاژلرده بو کیمیاصالڭ قوللانیمینی صوڭ درجە قاتی قوراللرله قیصیتلاركن، عبد گبی أولکەلردەكی اسکی یاسال صینیرلر مودرن طیببین بولغولرییله اویوشمییور. صاغلقلی بیریلرده بیله بو قدر قیصه سورەدە تخریبات یارەتان مادەنڭ، آشیری کیلولو ویا گیزلی شکری اولان کیشیلرده چوق داها آغیر خسارلر بیراقابیلەجەگی تخمین ایدیلییور. اوزمانلرڭ توکتیجیلرە توصیەسی ایسە صوڭ درجە نت: گونلك حیاتده چام ویا پاسلانماز چلیك أورونلرە یوڭلمك و “بپه ایچرمز” اتیکدنە صاحب أورونلری ترجیح ایتمك، بو خستەلقلردن قورونمانین اڭ گوچلی یولی.
قایناق: تخە ژوورنال اوف جلینیجال أندوجرینولوگى & مهتهبولیسم درگیسی، جالیفورنیه پولیطجهنیج و روطگرس أونیور
Plastik Ambalajlardaki Gizli Tehlike: 5 Günlük Kullanım Bile Metabolizmayı Vuruyor
Klinik Deneyle Gelen Kesin İspat Plastik ve konserve ambalajların üretiminde bolca tercih edilen bisfenol A (BPA), bugüne kadar hep şüpheyle yaklaşılan bir kimyasaldı. Ancak California Polytechnic Eyalet Üniversitesi ile Rutgers Üniversitesi ekiplerinin yürüttüğü son araştırma, bu maddenin insan bedeni üzerindeki doğrudan yıkıcı etkisini ilk defa tartışmasız bir şekilde gözler önüne serdi. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism mecmuasında yayımlanan dev çalışma, yetkili birimlerin yıllardır “kabul edilebilir” diyerek savunduğu dozların bile aslında insan sağlığı için ne kadar büyük bir tehdit oluşturduğunu kanıtlıyor.
Sadece Beş Günde Yüzde Dokuzluk Düşüş Bilim insanları, yaş ortalaması 21 civarında olan sağlıklı ve hareketsiz yaşam süren 40 genci mercek altına aldı. İki ayrı gruba ayrılan katılımcılar, beş günlük özel bir beslenme programına alındı. Bir gruba tamamen etkisiz bir plasebo verilirken, diğer gruba ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından ta 1988 yılında belirlenmiş olan sözde güvenli sınırdaki BPA dozu uygulandı. Beş günün sonundaki testler endişe vericiydi; kimyasalı alan grubun kas dokularındaki insülin duyarlılığı yüzde 9 oranında gerilemişti. Kilosunda veya açlık şekerinde hiçbir değişim olmayan bu gençlerin sadece birkaç gün içinde metabolik bir sarsıntı yaşaması, tablonun ciddiyetini artırıyor.
Kas Dokusu Doğrudan Hedefte Elde edilen veriler, BPA’nın özellikle iskelet kaslarındaki glukoz dengesini bozduğunu gösteriyor. Karaciğerin insülin tepkisinde herhangi bir farklılık gözlemlemeyen uzmanlar, zehrin doğrudan kas dokularındaki sinyal mekanizmalarına saldırdığı sonucuna vardı. Östrojen hormonunu taklit etme yeteneğiyle bilinen bu sinsi kimyasalın, diyabet ve kalp damar hastalıklarına giden yolu hücresel düzeyde nasıl hızlandırdığı ilk kez net bir nedensellik bağıyla ortaya konulmuş oldu.
Mevzuat Geride Kaldı, Tüketici Ne Yapmalı? Avrupa Birliği ülkeleri ambalajlarda bu kimyasalın kullanımını son derece katı kurallarla kısıtlarken, ABD gibi ülkelerdeki eski yasal sınırlar modern tıbbın bulgularıyla uyuşmuyor. Sağlıklı bireylerde bile bu kadar kısa sürede tahribat yaratan maddenin, aşırı kilolu veya gizli şekeri olan kişilerde çok daha ağır hasarlar bırakabileceği tahmin ediliyor. Uzmanların tüketicilere tavsiyesi ise son derece net: Günlük hayatta cam veya paslanmaz çelik ürünlere yönelmek ve “BPA içermez” etiketine sahip ürünleri tercih etmek, bu hastalıklardan korunmanın en güçlü yolu.
Kaynak: The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism Dergisi, California Polytechnic ve Rutgers Üniver
Sadece Beş Günde Yüzde Dokuzluk Düşüş Bilim insanları, yaş ortalaması 21 civarında olan sağlıklı ve hareketsiz yaşam süren 40 genci mercek altına aldı. İki ayrı gruba ayrılan katılımcılar, beş günlük özel bir beslenme programına alındı. Bir gruba tamamen etkisiz bir plasebo verilirken, diğer gruba ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından ta 1988 yılında belirlenmiş olan sözde güvenli sınırdaki BPA dozu uygulandı. Beş günün sonundaki testler endişe vericiydi; kimyasalı alan grubun kas dokularındaki insülin duyarlılığı yüzde 9 oranında gerilemişti. Kilosunda veya açlık şekerinde hiçbir değişim olmayan bu gençlerin sadece birkaç gün içinde metabolik bir sarsıntı yaşaması, tablonun ciddiyetini artırıyor.
Kas Dokusu Doğrudan Hedefte Elde edilen veriler, BPA’nın özellikle iskelet kaslarındaki glukoz dengesini bozduğunu gösteriyor. Karaciğerin insülin tepkisinde herhangi bir farklılık gözlemlemeyen uzmanlar, zehrin doğrudan kas dokularındaki sinyal mekanizmalarına saldırdığı sonucuna vardı. Östrojen hormonunu taklit etme yeteneğiyle bilinen bu sinsi kimyasalın, diyabet ve kalp damar hastalıklarına giden yolu hücresel düzeyde nasıl hızlandırdığı ilk kez net bir nedensellik bağıyla ortaya konulmuş oldu.
Mevzuat Geride Kaldı, Tüketici Ne Yapmalı? Avrupa Birliği ülkeleri ambalajlarda bu kimyasalın kullanımını son derece katı kurallarla kısıtlarken, ABD gibi ülkelerdeki eski yasal sınırlar modern tıbbın bulgularıyla uyuşmuyor. Sağlıklı bireylerde bile bu kadar kısa sürede tahribat yaratan maddenin, aşırı kilolu veya gizli şekeri olan kişilerde çok daha ağır hasarlar bırakabileceği tahmin ediliyor. Uzmanların tüketicilere tavsiyesi ise son derece net: Günlük hayatta cam veya paslanmaz çelik ürünlere yönelmek ve “BPA içermez” etiketine sahip ürünleri tercih etmek, bu hastalıklardan korunmanın en güçlü yolu.
Kaynak: The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism Dergisi, California Polytechnic ve Rutgers Üniver
📖 Osmanlıca Orijinal Metin
پلاستیك آمبالاژلردەكی گیزلی تهلکه: ٥ گونلك قوللانیم بیله متابولیزمەیی وورویور
قلینیك دڭیله گلن کسین اثبات پلاستیك و قونسروه آمبالاژلرڭ أورتیمنده بولجە ترجیح ایدیلن بیسفەنول آ (بپه)، بوگونە قدر هپ شبهەیله یاقلاشیلان بر کیمیاسالدی. آنجق جالیفورنیه پولیطجهنیج ایالت أونیورسیتەسی ایلە روطگرس أونیورسیتەسی اکیپلرینڭ یوروتدیگی صوڭ آراشدیرمه، بو مادەنڭ انسان بدنی أوزرندەکی طوغریدن ییقیجی ایتکیسنی ایلك دفعه طارطیشماصیز بر شکلدە گوزلر أوڭنە سرد. تخە ژوورنال اوف جلینیجال أندوجرینولوگى &آمپ؛ مهتهبولیسم مجموعەسینده یاییملانان دیو چالیشمه، یتکیلی بریملرڭ ییللردر “قبول ایدیلەبیلیر” دییەرك صاووندوغی طوزلرڭ بیله اصلندە انسان صاغلغی ایچون نه قدر بویوك بر تهدید اولوشدیردیغنی قانیطلییور.سادەجە بش گوندە یوزدە طقوزلق دوشوش بیلیم انسانلری، یاش اورتەلامەسی ٢١ جوارندە اولان صاغلقلی و حرکتسز یاشام سورن ٤٠ گنج مرجك آلتینە آلدی. ایکی آیری غروبە آیریلان قاتیلیمجیلر، بش گونلك أوزل بر بسلنمه پروغرامنە آلیندی. بر غروبە تماما ایتکیسز بر پلاصەبو ویریركن، دیگر غروبە عبد چوره قورومه آژانسی (أپه) طرفندن تا ١٩٨٨ ییلندە بلیرلنمیش اولان سوزده گوگنلی صینیردەكی بپه طوزی اویغولاندی. بش گونڭ صوڭڭدەكی تستلر اندیشه ویرجیدی؛ کیمیاصالی آلان غروبڭ قاس طوقولرڭدەكی أینسولین دویارلیلغی یوزدە ٩ اورانندە گەریلەمشدی. کیلوسینده ویا آچلق شکرنده هیچ بر دگیشیم اولمایان بو گنچلرڭ سادەجە برقاچ گون ایچندە متابولیك بر صارصینتی یاشامسی، طابلونڭ جدیدینی آرطیرییور.
قاس طوقوسی طوغریدن هدفده الده ایدیلن ویریلر، بپەنڭ أوزللکله أیسکەلت قاصلریدەكی گلوقوز دنگەسنی بوزدوغینی گوسترییور. قاراجیگەرین أینسولین تپکیسینده هر هانگی بر فرقلیلق گوزلەملەمەین اوزمانلر، زهرین طوغریدن قاس طوقولرڭدەكی سینیال مقانیزمەلرنە صالدیردیغی صوڭوجنە واردی. أوستروژن خورمونینی تقلید ایتمه یتەنەگییله بیلینن بو سیڭسی کیمیاصالڭ، دییابت و قلب طمار خستەلقلرنە گیدن یولی حجرهسال دوزیدە ناصل خیزلانلاندیردیغی ایلك کز نت بر نەدنسەللك باغییله اورتایه قونولمش اولدی.
موضوعات گریدە قالدی، توکتیجی نه یاپملی؟ آوروپە برلگی أولکەلری آمبالاژلرده بو کیمیاصالڭ قوللانیمینی صوڭ درجە قاتی قوراللرله قیصیتلاركن، عبد گبی أولکەلردەكی اسکی یاسال صینیرلر مودرن طیببین بولغولرییله اویوشمییور. صاغلقلی بیریلرده بیله بو قدر قیصه سورەدە تخریبات یارەتان مادەنڭ، آشیری کیلولو ویا گیزلی شکری اولان کیشیلرده چوق داها آغیر خسارلر بیراقابیلەجەگی تخمین ایدیلییور. اوزمانلرڭ توکتیجیلرە توصیەسی ایسە صوڭ درجە نت: گونلك حیاتده چام ویا پاسلانماز چلیك أورونلرە یوڭلمك و “بپه ایچرمز” اتیکدنە صاحب أورونلری ترجیح ایتمك، بو خستەلقلردن قورونمانین اڭ گوچلی یولی.
قایناق: تخە ژوورنال اوف جلینیجال أندوجرینولوگى & مهتهبولیسم درگیسی، جالیفورنیه پولیطجهنیج و روطگرس أونیور
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)
Plastik Ambalajlardaki Gizli Tehlike: 5 Günlük Kullanım Bile Metabolizmayı Vuruyor
Klinik Deneyle Gelen Kesin İspat Plastik ve konserve ambalajların üretiminde bolca tercih edilen bisfenol A (BPA), bugüne kadar hep şüpheyle yaklaşılan bir kimyasaldı. Ancak California Polytechnic Eyalet Üniversitesi ile Rutgers Üniversitesi ekiplerinin yürüttüğü son araştırma, bu maddenin insan bedeni üzerindeki doğrudan yıkıcı etkisini ilk defa tartışmasız bir şekilde gözler önüne serdi. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism mecmuasında yayımlanan dev çalışma, yetkili birimlerin yıllardır “kabul edilebilir” diyerek savunduğu dozların bile aslında insan sağlığı için ne kadar büyük bir tehdit oluşturduğunu kanıtlıyor.Sadece Beş Günde Yüzde Dokuzluk Düşüş Bilim insanları, yaş ortalaması 21 civarında olan sağlıklı ve hareketsiz yaşam süren 40 genci mercek altına aldı. İki ayrı gruba ayrılan katılımcılar, beş günlük özel bir beslenme programına alındı. Bir gruba tamamen etkisiz bir plasebo verilirken, diğer gruba ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından ta 1988 yılında belirlenmiş olan sözde güvenli sınırdaki BPA dozu uygulandı. Beş günün sonundaki testler endişe vericiydi; kimyasalı alan grubun kas dokularındaki insülin duyarlılığı yüzde 9 oranında gerilemişti. Kilosunda veya açlık şekerinde hiçbir değişim olmayan bu gençlerin sadece birkaç gün içinde metabolik bir sarsıntı yaşaması, tablonun ciddiyetini artırıyor.
Kas Dokusu Doğrudan Hedefte Elde edilen veriler, BPA’nın özellikle iskelet kaslarındaki glukoz dengesini bozduğunu gösteriyor. Karaciğerin insülin tepkisinde herhangi bir farklılık gözlemlemeyen uzmanlar, zehrin doğrudan kas dokularındaki sinyal mekanizmalarına saldırdığı sonucuna vardı. Östrojen hormonunu taklit etme yeteneğiyle bilinen bu sinsi kimyasalın, diyabet ve kalp damar hastalıklarına giden yolu hücresel düzeyde nasıl hızlandırdığı ilk kez net bir nedensellik bağıyla ortaya konulmuş oldu.
Mevzuat Geride Kaldı, Tüketici Ne Yapmalı? Avrupa Birliği ülkeleri ambalajlarda bu kimyasalın kullanımını son derece katı kurallarla kısıtlarken, ABD gibi ülkelerdeki eski yasal sınırlar modern tıbbın bulgularıyla uyuşmuyor. Sağlıklı bireylerde bile bu kadar kısa sürede tahribat yaratan maddenin, aşırı kilolu veya gizli şekeri olan kişilerde çok daha ağır hasarlar bırakabileceği tahmin ediliyor. Uzmanların tüketicilere tavsiyesi ise son derece net: Günlük hayatta cam veya paslanmaz çelik ürünlere yönelmek ve “BPA içermez” etiketine sahip ürünleri tercih etmek, bu hastalıklardan korunmanın en güçlü yolu.
Kaynak: The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism Dergisi, California Polytechnic ve Rutgers Üniver
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
Doğrudan
➔
طوغریدن<br />
Gruba
➔
غروبە<br />
Tercih
➔
ترجیح<br />
California
➔
جالیفورنیه<br />
Polytechnic
➔
پولیطجهنیج<br />
Üniversitesi
➔
أونیورسیتەسی<br />
Rutgers
➔
روطگرس<br />
Maddenin
➔
مادەنڭ<br />
Insan
➔
انسان<br />
Journal
➔
ژوورنال<br />
Clinical
➔
جلینیجال<br />
Endocrinology
➔
أندوجرینولوگى<br />
Metabolism
➔
مهتهبولیسم<br />
Sadece
➔
سادەجە<br />
Yüzde
➔
یوزدە<br />
Sağlıklı
➔
صاغلقلی<br />
Günlük
➔
گونلك<br />
Dokularındaki
➔
طوقولرڭدەكی<br />
Insülin
➔
أینصولین<br />
Kimyasalın
➔
کیمیاصالڭ<br />
Yolu
➔
یولی<br />
Derece
➔
درجە<br />
Klinik
➔
قلینیك<br />
Deneyle
➔
دڭیله<br />
Gelen
➔
گلن<br />
Kesin
➔
کسین<br />
İspat
➔
أی̇صپاط<br />
Plastik
➔
پلاستیك<br />
Konserve
➔
قونسروه<br />
Ambalajların
➔
آمبالاژلرڭ
قلینیك دڭیله گلن کسین اثبات پلاستیك و قونسروه آمبالاژلرڭ أورتیمنده بولجە ترجیح ایدیلن بیسفەنول آ (بپه)، بوگونە قدر هپ شبهەیله یاقلاشیلان بر کیمیاسالدی. آنجق جالیفورنیه پولیطجهنیج ایالت أونیورسیتەسی ایلە روطگرس أونیورسیتەسی اکیپلرینڭ یوروتدیگی صوڭ آراشدیرمه، بو مادەنڭ انسان بدنی أوزرندەکی طوغریدن ییقیجی ایتکیسنی ایلك دفعه طارطیشماصیز بر شکلدە گوزلر أوڭنە سرد. تخە ژوورنال اوف جلینیجال أندوجرینولوگى &آمپ؛ مهتهبولیسم مجموعەسینده یاییملانان دیو چالیشمه، یتکیلی بریملرڭ ییللردر “قبول ایدیلەبیلیر” دییەرك صاووندوغی طوزلرڭ بیله اصلندە انسان صاغلغی ایچون نه قدر بویوك بر تهدید اولوشدیردیغنی قانیطلییور.
سادەجە بش گوندە یوزدە طقوزلق دوشوش بیلیم انسانلری، یاش اورتەلامەسی ٢١ جوارندە اولان صاغلقلی و حرکتسز یاشام سورن ٤٠ گنج مرجك آلتینە آلدی. ایکی آیری غروبە آیریلان قاتیلیمجیلر، بش گونلك أوزل بر بسلنمه پروغرامنە آلیندی. بر غروبە تماما ایتکیسز بر پلاصەبو ویریركن، دیگر غروبە عبد چوره قورومه آژانسی (أپه) طرفندن تا ١٩٨٨ ییلندە بلیرلنمیش اولان سوزده گوگنلی صینیردەكی بپه طوزی اویغولاندی. بش گونڭ صوڭڭدەكی تستلر اندیشه ویرجیدی؛ کیمیاصالی آلان غروبڭ قاس طوقولرڭدەكی أینسولین دویارلیلغی یوزدە ٩ اورانندە گەریلەمشدی. کیلوسینده ویا آچلق شکرنده هیچ بر دگیشیم اولمایان بو گنچلرڭ سادەجە برقاچ گون ایچندە متابولیك بر صارصینتی یاشامسی، طابلونڭ جدیدینی آرطیرییور.
قاس طوقوسی طوغریدن هدفده الده ایدیلن ویریلر، بپەنڭ أوزللکله أیسکەلت قاصلریدەكی گلوقوز دنگەسنی بوزدوغینی گوسترییور. قاراجیگەرین أینسولین تپکیسینده هر هانگی بر فرقلیلق گوزلەملەمەین اوزمانلر، زهرین طوغریدن قاس طوقولرڭدەكی سینیال مقانیزمەلرنە صالدیردیغی صوڭوجنە واردی. أوستروژن خورمونینی تقلید ایتمه یتەنەگییله بیلینن بو سیڭسی کیمیاصالڭ، دییابت و قلب طمار خستەلقلرنە گیدن یولی حجرهسال دوزیدە ناصل خیزلانلاندیردیغی ایلك کز نت بر نەدنسەللك باغییله اورتایه قونولمش اولدی.
موضوعات گریدە قالدی، توکتیجی نه یاپملی؟ آوروپە برلگی أولکەلری آمبالاژلرده بو کیمیاصالڭ قوللانیمینی صوڭ درجە قاتی قوراللرله قیصیتلاركن، عبد گبی أولکەلردەكی اسکی یاسال صینیرلر مودرن طیببین بولغولرییله اویوشمییور. صاغلقلی بیریلرده بیله بو قدر قیصه سورەدە تخریبات یارەتان مادەنڭ، آشیری کیلولو ویا گیزلی شکری اولان کیشیلرده چوق داها آغیر خسارلر بیراقابیلەجەگی تخمین ایدیلییور. اوزمانلرڭ توکتیجیلرە توصیەسی ایسە صوڭ درجە نت: گونلك حیاتده چام ویا پاسلانماز چلیك أورونلرە یوڭلمك و “بپه ایچرمز” اتیکدنە صاحب أورونلری ترجیح ایتمك، بو خستەلقلردن قورونمانین اڭ گوچلی یولی.
قایناق: تخە ژوورنال اوف جلینیجال أندوجرینولوگى & مهتهبولیسم درگیسی، جالیفورنیه پولیطجهنیج و روطگرس أونیور
Klinik Deneyle Gelen Kesin İspat Plastik ve konserve ambalajların üretiminde bolca tercih edilen bisfenol A (BPA), bugüne kadar hep şüpheyle yaklaşılan bir kimyasaldı. Ancak California Polytechnic Eyalet Üniversitesi ile Rutgers Üniversitesi ekiplerinin yürüttüğü son araştırma, bu maddenin insan bedeni üzerindeki doğrudan yıkıcı etkisini ilk defa tartışmasız bir şekilde gözler önüne serdi. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism mecmuasında yayımlanan dev çalışma, yetkili birimlerin yıllardır “kabul edilebilir” diyerek savunduğu dozların bile aslında insan sağlığı için ne kadar büyük bir tehdit oluşturduğunu kanıtlıyor.
Sadece Beş Günde Yüzde Dokuzluk Düşüş Bilim insanları, yaş ortalaması 21 civarında olan sağlıklı ve hareketsiz yaşam süren 40 genci mercek altına aldı. İki ayrı gruba ayrılan katılımcılar, beş günlük özel bir beslenme programına alındı. Bir gruba tamamen etkisiz bir plasebo verilirken, diğer gruba ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından ta 1988 yılında belirlenmiş olan sözde güvenli sınırdaki BPA dozu uygulandı. Beş günün sonundaki testler endişe vericiydi; kimyasalı alan grubun kas dokularındaki insülin duyarlılığı yüzde 9 oranında gerilemişti. Kilosunda veya açlık şekerinde hiçbir değişim olmayan bu gençlerin sadece birkaç gün içinde metabolik bir sarsıntı yaşaması, tablonun ciddiyetini artırıyor.
Kas Dokusu Doğrudan Hedefte Elde edilen veriler, BPA’nın özellikle iskelet kaslarındaki glukoz dengesini bozduğunu gösteriyor. Karaciğerin insülin tepkisinde herhangi bir farklılık gözlemlemeyen uzmanlar, zehrin doğrudan kas dokularındaki sinyal mekanizmalarına saldırdığı sonucuna vardı. Östrojen hormonunu taklit etme yeteneğiyle bilinen bu sinsi kimyasalın, diyabet ve kalp damar hastalıklarına giden yolu hücresel düzeyde nasıl hızlandırdığı ilk kez net bir nedensellik bağıyla ortaya konulmuş oldu.
Mevzuat Geride Kaldı, Tüketici Ne Yapmalı? Avrupa Birliği ülkeleri ambalajlarda bu kimyasalın kullanımını son derece katı kurallarla kısıtlarken, ABD gibi ülkelerdeki eski yasal sınırlar modern tıbbın bulgularıyla uyuşmuyor. Sağlıklı bireylerde bile bu kadar kısa sürede tahribat yaratan maddenin, aşırı kilolu veya gizli şekeri olan kişilerde çok daha ağır hasarlar bırakabileceği tahmin ediliyor. Uzmanların tüketicilere tavsiyesi ise son derece net: Günlük hayatta cam veya paslanmaz çelik ürünlere yönelmek ve “BPA içermez” etiketine sahip ürünleri tercih etmek, bu hastalıklardan korunmanın en güçlü yolu.
Kaynak: The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism Dergisi, California Polytechnic ve Rutgers Üniver
Bir yanıt yazın