ایسوچ صندیق باشنده: آشیری صاغین اقتدار یورویوشی – İsveç Sandık Başında: Aşırı Sağın İktidar Yürüyüşü

tmptitle görseli
📜 Hibrit İçerik: Osmanlıca & Latinize Transkripsiyon

ایسوچ صندیق باشنده: آشیری صاغین اقتدار یورویوشی

İsveç Sandık Başında: Aşırı Sağın İktidar Yürüyüşü
قوزیKuzey آوروپەنڭAvrupa'nın رفاهrefah وve دموقراسیdemokrasi سمبولیsembolü ایسوچ،İsveç, سیاسیsiyasi خریطەسنیharitasını کوگندنkökünden دگیشتیرەبیلەجكdeğiştirebilecek صوڭson درجەderece قریتیكkritik برbir سچیمseçim آتموسفرنده.atmosferinde. صاغSağ وve صولsol اتفاقلرittifaklar آراسندەکیarasındaki اویoy فرغنڭfarkının کلمەنڭkelimenin تامtam آڭلامییلهanlamıyla میلیمتریكmilimetrik (یوزدە(yüzde ٠،٣)0,3) سویەلرەseviyelere اینمەسی،inmesi, أولکەدەülkede نفسلریnefesleri کسمشkesmiş طورومدە.durumda. اسکیEski باش  باقانBaşbakan ماگدالەنهMagdalena آندرسسونڭAndersson'un لیدرلگندەکیliderliğindeki صولsol جبههcephe آنکتلردهanketlerde قلعkıl پاییpayı أوڭدەönde گورونسەgörünse دە،de, أولفUlf کریستیرسونKristersson قوموتەسیدەكیkomutasındaki صاغsağ بلوغڭbloğun صندیقدنsandıktan ظفرلهzaferle چیقمهçıkma احتمالیihtimali ماصادەmasada گوچلیgüçlü برbir شکلدەşekilde طورییور.duruyor.
قابینەدهKabinede آشیریAşırı صاغSağ دونمیDönemi میmi باشلییور؟Başlıyor?
بوBu سچیمیseçimi تاریخیtarihi قلعانkılan اصلasıl دتایdetay ایسەise ایسوچİsveç دموقراطلارینڭDemokratları'nın (صد)(SD) اوینادیغیoynadığı رول.rol. ٢٠٢٢دە2022'de قورولانkurulan مرکزmerkez صاغsağ حکومتنەhükümetine طیشاریدنdışarıdan دستكdestek ویرنveren آنجقancak قابینەیەkabineye آلینمایانalınmayan صد،SD, بوbu کزkez ماصادەmasada الel یوکسلتدی.yükseltti. کریستیرسون،Kristersson, پارتیسنڭpartisinin اقتداریiktidarı آلمسیalması طورومندە،durumunda, گچمشدەgeçmişte نو-نازعneo-Nazi باغلانتیلریbağlantıları یوزندنyüzünden آناana آقیمakım سیاستدنsiyasetten تماماtamamen طیشلانلانانdışlanan بوbu آشیریaşırı صاغجیsağcı غروبەgruba طوغریدنdoğrudan باقانلقbakanlık ویرەجگنیvereceğini رسماresmen اعلانilan ایتدی.etti. بوBu حمله،hamle, آشیریaşırı صاغینsağın أولکهülke یوڭتیمندەکیyönetimindeki گایریرسمیgayriresmi گوجونیgücünü رسمیدەresmiyete دوکمەسیdökmesi آڭلامنەanlamına گلییور.geliyor.
پوپولیستPopülist روزگارRüzgar صولومقSolu بیلهBile اتکیلەدیEtkiledi
گوچمنلریGöçmenleri صینیرsınır طیشیdışı ایتمەیی،etmeyi, قالیجیkalıcı اوتورومoturum اذنلرنیizinlerini صوڭلانلاندیرماییsonlandırmayı وve "ایسوچ"İsveç قارشیتلغنە"karşıtlığına" صاواشsavaş آچمەییaçmayı وعدەدنvadeden صدنڭSD'nin یاراتدیغیyarattığı پوپولیستpopülist روزگار،rüzgar, صولsol سیاستsiyaseti بیلهbile دونوشتوردی.dönüştürdü. اویOy طبعاینیtabanını آشیریaşırı صاغهsağa قاپدیرمقkaptırmak ایستەمەینistemeyen صوسیالSosyal دموقراتلر،Demokratlar, کندیkendi ایلیملیılımlı چیزگیلرندنçizgilerinden صابارقsaparak گوچgöç وve گوگنلكgüvenlik پولیتیقەلرندهpolitikalarında چوقçok داهاdaha سرتsert برbir طوتومtutum بەنیمسەدی.benimsedi. سیاسیSiyasi آنالیستلرەanalistlere گورە؛göre; صندیقدنsandıktan صولsol بلوقblok برنجیbirinci چیقسەçıksa دخى،dahi, ایسوچڭİsveç'in اوo اسکیeski "آچیق"açık قاپی"kapı" گونلرنەgünlerine دونمەسیdönmesi آرتیقartık نرەدەیسەneredeyse امکانسز.imkansız.
کوچكKüçük پارتیلرPartiler 'قرال'Kral یاپان'Yapan' اولاجقOlacak
اولوسلرUluslararası آراس  آرەنادهarenada انسانinsan حقلریhakları صاوونیجولقییلهsavunuculuğuyla بیلیننbilinen ایسوچڭİsveç'in بوbu یڭیyeni روطەسی،rotası, سیویلsivil طوپلومtoplum أورگوتلرنیörgütlerini جدیciddi شکلدەşekilde اندیشهلەنلندیرییور.endişelendiriyor. أوتهÖte یاندنyandan مجلسدەكیmeclisteki اولاسیolası صندالیهsandalye طاغیلیمنڭdağılımının ١٧٥ە175'e ١٧٤174 گبیgibi قریتیكkritik برbir اشیكدهeşikte طورمسی،durması, لیبەراللرLiberaller وve مرکزMerkez پارتیParti گبیgibi داهاdaha کوچكküçük سیاسیsiyasi اولوشوملریoluşumları "قرال"kral یاپان"yapan" (کینگماقر)(kingmaker) قونومنەkonumuna یوکسلتییور.yükseltiyor. پازارPazar گیجەسیgecesi صندیقلرsandıklar آچیلدیغیندهaçıldığında اورتایهortaya چیقاجقçıkacak طابلو،tablo, سادەجەsadece یڭیyeni حکومتیhükümeti بلیرلەمەیەجك؛belirlemeyecek; عینaynı زماندەzamanda هفتەلرجەhaftalarca سورەجكsürecek زورلیzorlu قوآلیسیونkoalisyon پازارلقلرنڭpazarlıklarının دەda فتیلینیfitilini اطەشلەیەجك.ateşleyecek.
مخابر:Muhabir: برقBerk کوچكKüçük

ایسوچ صندیق باشنده: آشیری صاغین اقتدار یورویوشی

قوزی آوروپەنڭ رفاه و دموقراسی سمبولی ایسوچ، سیاسی خریطەسنی کوگندن دگیشتیرەبیلەجك صوڭ درجە قریتیك بر سچیم آتموسفرنده. صاغ و صول اتفاقلر آراسندەکی اوی فرغنڭ کلمەنڭ تام آڭلامییله میلیمتریك (یوزدە ٠،٣) سویەلرە اینمەسی، أولکەدە نفسلری کسمش طورومدە. اسکی باش باقان ماگدالەنه آندرسسونڭ لیدرلگندەکی صول جبهه آنکتلرده قلع پایی أوڭدە گورونسە دە، أولف کریستیرسون قوموتەسیدەكی صاغ بلوغڭ صندیقدن ظفرله چیقمه احتمالی ماصادە گوچلی بر شکلدە طورییور.

قابینەده آشیری صاغ دونمی می باشلییور؟

بو سچیمی تاریخی قلعان اصل دتای ایسە ایسوچ دموقراطلارینڭ (صد) اوینادیغی رول. ٢٠٢٢دە قورولان مرکز صاغ حکومتنە طیشاریدن دستك ویرن آنجق قابینەیە آلینمایان صد، بو کز ماصادە ال یوکسلتدی. کریستیرسون، پارتیسنڭ اقتداری آلمسی طورومندە، گچمشدە نو-نازع باغلانتیلری یوزندن آنا آقیم سیاستدن تماما طیشلانلانان بو آشیری صاغجی غروبە طوغریدن باقانلق ویرەجگنی رسما اعلان ایتدی. بو حمله، آشیری صاغین أولکه یوڭتیمندەکی گایریرسمی گوجونی رسمیدە دوکمەسی آڭلامنە گلییور.

پوپولیست روزگار صولومق بیله اتکیلەدی

گوچمنلری صینیر طیشی ایتمەیی، قالیجی اوتوروم اذنلرنی صوڭلانلاندیرمایی و “ایسوچ قارشیتلغنە” صاواش آچمەیی وعدەدن صدنڭ یاراتدیغی پوپولیست روزگار، صول سیاست بیله دونوشتوردی. اوی طبعاینی آشیری صاغه قاپدیرمق ایستەمەین صوسیال دموقراتلر، کندی ایلیملی چیزگیلرندن صابارق گوچ و گوگنلك پولیتیقەلرنده چوق داها سرت بر طوتوم بەنیمسەدی. سیاسی آنالیستلرە گورە؛ صندیقدن صول بلوق برنجی چیقسە دخى، ایسوچڭ او اسکی “آچیق قاپی” گونلرنە دونمەسی آرتیق نرەدەیسە امکانسز.

کوچك پارتیلر ‘قرال یاپان’ اولاجق

اولوسلر آراس آرەناده انسان حقلری صاوونیجولقییله بیلینن ایسوچڭ بو یڭی روطەسی، سیویل طوپلوم أورگوتلرنی جدی شکلدە اندیشهلەنلندیرییور. أوته یاندن مجلسدەكی اولاسی صندالیه طاغیلیمنڭ ١٧٥ە ١٧٤ گبی قریتیك بر اشیكده طورمسی، لیبەراللر و مرکز پارتی گبی داها کوچك سیاسی اولوشوملری “قرال یاپان” (کینگماقر) قونومنە یوکسلتییور. پازار گیجەسی صندیقلر آچیلدیغینده اورتایه چیقاجق طابلو، سادەجە یڭی حکومتی بلیرلەمەیەجك؛ عین زماندە هفتەلرجە سورەجك زورلی قوآلیسیون پازارلقلرنڭ دە فتیلینی اطەشلەیەجك.

مخابر: برق کوچك

İsveç Sandık Başında: Aşırı Sağın İktidar Yürüyüşü

Kuzey Avrupa’nın refah ve demokrasi sembolü İsveç, siyasi haritasını kökünden değiştirebilecek son derece kritik bir seçim atmosferinde. Sağ ve sol ittifaklar arasındaki oy farkının kelimenin tam anlamıyla milimetrik (yüzde 0,3) seviyelere inmesi, ülkede nefesleri kesmiş durumda. Eski Başbakan Magdalena Andersson’un liderliğindeki sol cephe anketlerde kıl payı önde görünse de, Ulf Kristersson komutasındaki sağ bloğun sandıktan zaferle çıkma ihtimali masada güçlü bir şekilde duruyor.

Kabinede Aşırı Sağ Dönemi mi Başlıyor?

Bu seçimi tarihi kılan asıl detay ise İsveç Demokratları’nın (SD) oynadığı rol. 2022’de kurulan merkez sağ hükümetine dışarıdan destek veren ancak kabineye alınmayan SD, bu kez masada el yükseltti. Kristersson, partisinin iktidarı alması durumunda, geçmişte neo-Nazi bağlantıları yüzünden ana akım siyasetten tamamen dışlanan bu aşırı sağcı gruba doğrudan bakanlık vereceğini resmen ilan etti. Bu hamle, aşırı sağın ülke yönetimindeki gayriresmi gücünü resmiyete dökmesi anlamına geliyor.

Popülist Rüzgar Solu Bile Etkiledi

Göçmenleri sınır dışı etmeyi, kalıcı oturum izinlerini sonlandırmayı ve “İsveç karşıtlığına” savaş açmayı vadeden SD’nin yarattığı popülist rüzgar, sol siyaseti bile dönüştürdü. Oy tabanını aşırı sağa kaptırmak istemeyen Sosyal Demokratlar, kendi ılımlı çizgilerinden saparak göç ve güvenlik politikalarında çok daha sert bir tutum benimsedi. Siyasi analistlere göre; sandıktan sol blok birinci çıksa dahi, İsveç’in o eski “açık kapı” günlerine dönmesi artık neredeyse imkansız.

Küçük Partiler ‘Kral Yapan’ Olacak

Uluslararası arenada insan hakları savunuculuğuyla bilinen İsveç’in bu yeni rotası, sivil toplum örgütlerini ciddi şekilde endişelendiriyor. Öte yandan meclisteki olası sandalye dağılımının 175’e 174 gibi kritik bir eşikte durması, Liberaller ve Merkez Parti gibi daha küçük siyasi oluşumları “kral yapan” (kingmaker) konumuna yükseltiyor. Pazar gecesi sandıklar açıldığında ortaya çıkacak tablo, sadece yeni hükümeti belirlemeyecek; aynı zamanda haftalarca sürecek zorlu koalisyon pazarlıklarının da fitilini ateşleyecek.

Muhabir: Berk Küçük
📖 Osmanlıca Orijinal Metin

ایسوچ صندیق باشنده: آشیری صاغین اقتدار یورویوشی

قوزی آوروپەنڭ رفاه و دموقراسی سمبولی ایسوچ، سیاسی خریطەسنی کوگندن دگیشتیرەبیلەجك صوڭ درجە قریتیك بر سچیم آتموسفرنده. صاغ و صول اتفاقلر آراسندەکی اوی فرغنڭ کلمەنڭ تام آڭلامییله میلیمتریك (یوزدە ٠،٣) سویەلرە اینمەسی، أولکەدە نفسلری کسمش طورومدە. اسکی باش باقان ماگدالەنه آندرسسونڭ لیدرلگندەکی صول جبهه آنکتلرده قلع پایی أوڭدە گورونسە دە، أولف کریستیرسون قوموتەسیدەكی صاغ بلوغڭ صندیقدن ظفرله چیقمه احتمالی ماصادە گوچلی بر شکلدە طورییور.

قابینەده آشیری صاغ دونمی می باشلییور؟

بو سچیمی تاریخی قلعان اصل دتای ایسە ایسوچ دموقراطلارینڭ (صد) اوینادیغی رول. ٢٠٢٢دە قورولان مرکز صاغ حکومتنە طیشاریدن دستك ویرن آنجق قابینەیە آلینمایان صد، بو کز ماصادە ال یوکسلتدی. کریستیرسون، پارتیسنڭ اقتداری آلمسی طورومندە، گچمشدە نو-نازع باغلانتیلری یوزندن آنا آقیم سیاستدن تماما طیشلانلانان بو آشیری صاغجی غروبە طوغریدن باقانلق ویرەجگنی رسما اعلان ایتدی. بو حمله، آشیری صاغین أولکه یوڭتیمندەکی گایریرسمی گوجونی رسمیدە دوکمەسی آڭلامنە گلییور.

پوپولیست روزگار صولومق بیله اتکیلەدی

گوچمنلری صینیر طیشی ایتمەیی، قالیجی اوتوروم اذنلرنی صوڭلانلاندیرمایی و “ایسوچ قارشیتلغنە” صاواش آچمەیی وعدەدن صدنڭ یاراتدیغی پوپولیست روزگار، صول سیاست بیله دونوشتوردی. اوی طبعاینی آشیری صاغه قاپدیرمق ایستەمەین صوسیال دموقراتلر، کندی ایلیملی چیزگیلرندن صابارق گوچ و گوگنلك پولیتیقەلرنده چوق داها سرت بر طوتوم بەنیمسەدی. سیاسی آنالیستلرە گورە؛ صندیقدن صول بلوق برنجی چیقسە دخى، ایسوچڭ او اسکی “آچیق قاپی” گونلرنە دونمەسی آرتیق نرەدەیسە امکانسز.

کوچك پارتیلر ‘قرال یاپان’ اولاجق

اولوسلر آراس آرەناده انسان حقلری صاوونیجولقییله بیلینن ایسوچڭ بو یڭی روطەسی، سیویل طوپلوم أورگوتلرنی جدی شکلدە اندیشهلەنلندیرییور. أوته یاندن مجلسدەكی اولاسی صندالیه طاغیلیمنڭ ١٧٥ە ١٧٤ گبی قریتیك بر اشیكده طورمسی، لیبەراللر و مرکز پارتی گبی داها کوچك سیاسی اولوشوملری “قرال یاپان” (کینگماقر) قونومنە یوکسلتییور. پازار گیجەسی صندیقلر آچیلدیغینده اورتایه چیقاجق طابلو، سادەجە یڭی حکومتی بلیرلەمەیەجك؛ عین زماندە هفتەلرجە سورەجك زورلی قوآلیسیون پازارلقلرنڭ دە فتیلینی اطەشلەیەجك.

مخابر: برق کوچك
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)

İsveç Sandık Başında: Aşırı Sağın İktidar Yürüyüşü

Kuzey Avrupa’nın refah ve demokrasi sembolü İsveç, siyasi haritasını kökünden değiştirebilecek son derece kritik bir seçim atmosferinde. Sağ ve sol ittifaklar arasındaki oy farkının kelimenin tam anlamıyla milimetrik (yüzde 0,3) seviyelere inmesi, ülkede nefesleri kesmiş durumda. Eski Başbakan Magdalena Andersson’un liderliğindeki sol cephe anketlerde kıl payı önde görünse de, Ulf Kristersson komutasındaki sağ bloğun sandıktan zaferle çıkma ihtimali masada güçlü bir şekilde duruyor.

Kabinede Aşırı Sağ Dönemi mi Başlıyor?

Bu seçimi tarihi kılan asıl detay ise İsveç Demokratları’nın (SD) oynadığı rol. 2022’de kurulan merkez sağ hükümetine dışarıdan destek veren ancak kabineye alınmayan SD, bu kez masada el yükseltti. Kristersson, partisinin iktidarı alması durumunda, geçmişte neo-Nazi bağlantıları yüzünden ana akım siyasetten tamamen dışlanan bu aşırı sağcı gruba doğrudan bakanlık vereceğini resmen ilan etti. Bu hamle, aşırı sağın ülke yönetimindeki gayriresmi gücünü resmiyete dökmesi anlamına geliyor.

Popülist Rüzgar Solu Bile Etkiledi

Göçmenleri sınır dışı etmeyi, kalıcı oturum izinlerini sonlandırmayı ve “İsveç karşıtlığına” savaş açmayı vadeden SD’nin yarattığı popülist rüzgar, sol siyaseti bile dönüştürdü. Oy tabanını aşırı sağa kaptırmak istemeyen Sosyal Demokratlar, kendi ılımlı çizgilerinden saparak göç ve güvenlik politikalarında çok daha sert bir tutum benimsedi. Siyasi analistlere göre; sandıktan sol blok birinci çıksa dahi, İsveç’in o eski “açık kapı” günlerine dönmesi artık neredeyse imkansız.

Küçük Partiler ‘Kral Yapan’ Olacak

Uluslararası arenada insan hakları savunuculuğuyla bilinen İsveç’in bu yeni rotası, sivil toplum örgütlerini ciddi şekilde endişelendiriyor. Öte yandan meclisteki olası sandalye dağılımının 175’e 174 gibi kritik bir eşikte durması, Liberaller ve Merkez Parti gibi daha küçük siyasi oluşumları “kral yapan” (kingmaker) konumuna yükseltiyor. Pazar gecesi sandıklar açıldığında ortaya çıkacak tablo, sadece yeni hükümeti belirlemeyecek; aynı zamanda haftalarca sürecek zorlu koalisyon pazarlıklarının da fitilini ateşleyecek.

Muhabir: Berk Küçük

📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi

İsveç ➔ أی̇سوچ<br />
Aşırı ➔ آشیری<br />
Siyasi ➔ سیاسی<br />
Küçük ➔ کوچك<br />
Kritik ➔ قریتیك<br />
Eski ➔ اسکی<br />
Kristersson ➔ کریستیرسون<br />
Sandıktan ➔ صندیقدن<br />
Masada ➔ ماصادە<br />
Şekilde ➔ شکلدە<br />
Merkez ➔ مرکز<br />
Popülist ➔ پوپولیست<br />
Rüzgar ➔ روزگار<br />
Kral ➔ قرال<br />
Yeni ➔ یڭی<br />
Kuzey ➔ قوزی<br />
Avrupa ➔ آوروپە<br />
Refah ➔ رفاه<br />
Demokrasi ➔ دموقراسی<br />
Sembolü ➔ سمبولی<br />
Haritasını ➔ خریطەسنی<br />
Kökünden ➔ کوگندن<br />
Değiştirebilecek ➔ دگیشتیرەبیلەجك<br />
Derece ➔ درجە<br />
Seçim ➔ سچیم<br />
Atmosferinde ➔ آتموسفرنده<br />
Ittifaklar ➔ أیططیفاقلار<br />
Arasındaki ➔ آراسندەکی<br />
Farkının ➔ فرغنڭ<br />
Kelimenin ➔ کلمەنڭ


قوزی آوروپەنڭ رفاه و دموقراسی سمبولی ایسوچ، سیاسی خریطەسنی کوگندن دگیشتیرەبیلەجك صوڭ درجە قریتیك بر سچیم آتموسفرنده. صاغ و صول اتفاقلر آراسندەکی اوی فرغنڭ کلمەنڭ تام آڭلامییله میلیمتریك (یوزدە ٠،٣) سویەلرە اینمەسی، أولکەدە نفسلری کسمش طورومدە. اسکی باش باقان ماگدالەنه آندرسسونڭ لیدرلگندەکی صول جبهه آنکتلرده قلع پایی أوڭدە گورونسە دە، أولف کریستیرسون قوموتەسیدەكی صاغ بلوغڭ صندیقدن ظفرله چیقمه احتمالی ماصادە گوچلی بر شکلدە طورییور.


قابینەده آشیری صاغ دونمی می باشلییور؟


بو سچیمی تاریخی قلعان اصل دتای ایسە ایسوچ دموقراطلارینڭ (صد) اوینادیغی رول. ٢٠٢٢دە قورولان مرکز صاغ حکومتنە طیشاریدن دستك ویرن آنجق قابینەیە آلینمایان صد، بو کز ماصادە ال یوکسلتدی. کریستیرسون، پارتیسنڭ اقتداری آلمسی طورومندە، گچمشدە نو-نازع باغلانتیلری یوزندن آنا آقیم سیاستدن تماما طیشلانلانان بو آشیری صاغجی غروبە طوغریدن باقانلق ویرەجگنی رسما اعلان ایتدی. بو حمله، آشیری صاغین أولکه یوڭتیمندەکی گایریرسمی گوجونی رسمیدە دوکمەسی آڭلامنە گلییور.


پوپولیست روزگار صولومق بیله اتکیلەدی


گوچمنلری صینیر طیشی ایتمەیی، قالیجی اوتوروم اذنلرنی صوڭلانلاندیرمایی و “ایسوچ قارشیتلغنە” صاواش آچمەیی وعدەدن صدنڭ یاراتدیغی پوپولیست روزگار، صول سیاست بیله دونوشتوردی. اوی طبعاینی آشیری صاغه قاپدیرمق ایستەمەین صوسیال دموقراتلر، کندی ایلیملی چیزگیلرندن صابارق گوچ و گوگنلك پولیتیقەلرنده چوق داها سرت بر طوتوم بەنیمسەدی. سیاسی آنالیستلرە گورە؛ صندیقدن صول بلوق برنجی چیقسە دخى، ایسوچڭ او اسکی “آچیق قاپی” گونلرنە دونمەسی آرتیق نرەدەیسە امکانسز.


کوچك پارتیلر ‘قرال یاپان’ اولاجق


اولوسلر آراس آرەناده انسان حقلری صاوونیجولقییله بیلینن ایسوچڭ بو یڭی روطەسی، سیویل طوپلوم أورگوتلرنی جدی شکلدە اندیشهلەنلندیرییور. أوته یاندن مجلسدەكی اولاسی صندالیه طاغیلیمنڭ ١٧٥ە ١٧٤ گبی قریتیك بر اشیكده طورمسی، لیبەراللر و مرکز پارتی گبی داها کوچك سیاسی اولوشوملری “قرال یاپان” (کینگماقر) قونومنە یوکسلتییور. پازار گیجەسی صندیقلر آچیلدیغینده اورتایه چیقاجق طابلو، سادەجە یڭی حکومتی بلیرلەمەیەجك؛ عین زماندە هفتەلرجە سورەجك زورلی قوآلیسیون پازارلقلرنڭ دە فتیلینی اطەشلەیەجك.


مخابر: برق کوچك



Kuzey Avrupa’nın refah ve demokrasi sembolü İsveç, siyasi haritasını kökünden değiştirebilecek son derece kritik bir seçim atmosferinde. Sağ ve sol ittifaklar arasındaki oy farkının kelimenin tam anlamıyla milimetrik (yüzde 0,3) seviyelere inmesi, ülkede nefesleri kesmiş durumda. Eski Başbakan Magdalena Andersson’un liderliğindeki sol cephe anketlerde kıl payı önde görünse de, Ulf Kristersson komutasındaki sağ bloğun sandıktan zaferle çıkma ihtimali masada güçlü bir şekilde duruyor.


Kabinede Aşırı Sağ Dönemi mi Başlıyor?


Bu seçimi tarihi kılan asıl detay ise İsveç Demokratları’nın (SD) oynadığı rol. 2022’de kurulan merkez sağ hükümetine dışarıdan destek veren ancak kabineye alınmayan SD, bu kez masada el yükseltti. Kristersson, partisinin iktidarı alması durumunda, geçmişte neo-Nazi bağlantıları yüzünden ana akım siyasetten tamamen dışlanan bu aşırı sağcı gruba doğrudan bakanlık vereceğini resmen ilan etti. Bu hamle, aşırı sağın ülke yönetimindeki gayriresmi gücünü resmiyete dökmesi anlamına geliyor.


Popülist Rüzgar Solu Bile Etkiledi


Göçmenleri sınır dışı etmeyi, kalıcı oturum izinlerini sonlandırmayı ve “İsveç karşıtlığına” savaş açmayı vadeden SD’nin yarattığı popülist rüzgar, sol siyaseti bile dönüştürdü. Oy tabanını aşırı sağa kaptırmak istemeyen Sosyal Demokratlar, kendi ılımlı çizgilerinden saparak göç ve güvenlik politikalarında çok daha sert bir tutum benimsedi. Siyasi analistlere göre; sandıktan sol blok birinci çıksa dahi, İsveç’in o eski “açık kapı” günlerine dönmesi artık neredeyse imkansız.


Küçük Partiler ‘Kral Yapan’ Olacak


Uluslararası arenada insan hakları savunuculuğuyla bilinen İsveç’in bu yeni rotası, sivil toplum örgütlerini ciddi şekilde endişelendiriyor. Öte yandan meclisteki olası sandalye dağılımının 175’e 174 gibi kritik bir eşikte durması, Liberaller ve Merkez Parti gibi daha küçük siyasi oluşumları “kral yapan” (kingmaker) konumuna yükseltiyor. Pazar gecesi sandıklar açıldığında ortaya çıkacak tablo, sadece yeni hükümeti belirlemeyecek; aynı zamanda haftalarca sürecek zorlu koalisyon pazarlıklarının da fitilini ateşleyecek.


Muhabir: Berk Küçük

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir