ایشیقله چالیشان یاپای ذکا ایشلمجیسی ایچون صاندیه ایلە اورتاقلق
Işıkla çalışan yapay zekâ işlemcisi için Sandia ile ortaklık
یاپایYapay ذکاzekâ مودللریmodelleri بویودكجە،büyüdükçe, اونلریonları چالیشطیرانçalıştıran جیپلرڭçiplerin انرژیenerji توکتیمیtüketimi وve ایصینمهısınma صورونیsorunu دەda بویوییور.büyüyor. عبدلیABD'li اوپتیكoptik بیلیشیمbilişim شرکتşirketi ق/جQ/C تجهنولوگیەس،Technologies, بوbu صورونەsoruna چوزومçözüm اولەرقolarak یاپایyapay ذکاzekâ حسابلامالرنیhesaplamalarını الکترونلرelektronlar یرینهyerine ایشیقلهışıkla یاپانyapan برbir اوپتیكoptik ایشلمجیişlemci (أوپو)(OPU) گلیشتیرییور.geliştiriyor. شرکت،Şirket, ٣٠30 ایلولدەEylül'de عبدABD انرژیEnerji باقانلغنەBakanlığı'na باغلیbağlı صاندیهSandia اولوسالUlusal لابوراطووارلارینڭLaboratuvarları'nın انتگرهEntegre نانوطکنولوژیلرNanoteknolojiler مرکزیMerkezi (جینط)(CINT) ایلەile اورتاقortak برbir آراشدیرمهaraştırma پروغرامیprogramı باشلەتدیغینیbaşlattığını آچیقلادی.açıkladı.
گپولرGPU'lar نەدنneden صینیرەsınıra طایانییور؟dayanıyor?
گونیمزدەكیGünümüzdeki یاپایyapay ذکاzekâ جیپلری،çipleri, ماتریسmatris چارپیمیçarpımı گبیgibi یوغونyoğun ماطەماطیكسالmatematiksel ایشلملریişlemleri الکترونیكelektronik دورەلرdevreler أوزرندنüzerinden یاپییور.yapıyor. بوBu طورومdurum یوکسكyüksek انرژیenerji توکتیمنە،tüketimine, آشیریaşırı ایصینمایەısınmaya وve ویریveri آقتاریمندهaktarımında داربوغازلارهdarboğazlara یولyol آچییور.açıyor. یاپایYapay ذکاzekâ ویریveri مرکزلرندهmerkezlerinde قوللانیلانkullanılan تكtek برbir صونوجیsunucu قابیننڭkabininin یاقلاشیقyaklaşık ١٤٠140 کیلوواتkilovat گوچgüç توکتەبیلدیگیtüketebildiği دوشونولدوگونده،düşünüldüğünde, انرژیenerji صورونیsorunu سکتورڭsektörün اڭen بویوكbüyük انگللرندنengellerinden بریbiri حالنهhâline گلییور.geliyor.
اوپتیكOptik ایشلمجیişlemci ناصلnasıl چالیشییور؟çalışıyor?
ق/جQ/C تجهنولوگیەسڭTechnologies'in گلیشدیردیگیgeliştirdiği اوپتیكoptik ایشلمجی،işlemci, حسابلامالریhesaplamaları ایشیغڭışığın قیرڭkırınım یمve و گیریشیمgirişim گبیgibi طوغالdoğal فیزیكسالfiziksel أوزللكلرندنözelliklerinden یارارلانلانارقyararlanarak یاپییور.yapıyor. ایشیقلهIşıkla یاپیلانyapılan حسابلامالرhesaplamalar سایهسندهsayesinde سینیاللرڭsinyallerin ایشلمجیişlemci ایچندەiçinde یاییلمهyayılma سورەسنڭsüresinin بویوكbüyük أولچودەölçüde قیصالتیلمسیkısaltılması هدفلنییور.hedefleniyor. الکتریگElektrik گركتیرمەینgerektirmeyen پاسیفpasif ایشیقışık بیلشنلرنڭbileşenlerinin قوللانیللانیلمسییلهkullanılmasıyla دەda انرژیenerji توکتیمنڭtüketiminin قلاسیكklasik جیپلرڭçiplerin چوقçok آلتینەaltına چکیلمەسیçekilmesi آماچلانییور.amaçlanıyor.
صاندیهSandia ایلەile اورتاقلقortaklık نەییneyi قاپساییور؟kapsıyor?
یاقلاشیقYaklaşık ١٧17 بیڭbin چالیشانیçalışanı وve ییللقyıllık ٥5 میلیارmilyar طولارلقdolarlık بوتچەسییلهbütçesiyle میکروەلکترونیكmikroelektronik وve فوطونیكfotonik آلانندەalanında أونملیönemli آراشدیرمەلرaraştırmalar یوروتنyürüten صاندیهSandia اولوسالUlusal لابوراتووارلری،Laboratuvarları, پروژەنڭprojenin نانوطکنولوژیnanoteknoloji آلت یاپیسنیaltyapısını صاغلایاجق.sağlayacak. اورتاقOrtak چالیشماده،çalışmada, ایشیقışık طبانلیtabanlı ایشلمجیلرڭişlemcilerin تجاریticari اولەرقolarak یایغینلاشمسنڭyaygınlaşmasının أوڭندەکیönündeki انگللرengeller الهele آلیناجق.alınacak. بوBu انگللرengeller آراسندەarasında طوغریسالdoğrusal اولمایانolmayan ایشلملرڭişlemlerin یاپیلمسی،yapılması, بللكbellek انتگراسیونی،entegrasyonu, حسابلامهhesaplama حساسیدی،hassasiyeti, ایشیقışık غائبلریkayıpları وve اوپتیكoptik پارچەلرڭparçaların قلاسیكklasik الکترونیكelektronik سیستملرلهsistemlerle برلکدەbirlikte چالیشطیریلمسیçalıştırılması یرyer آلییور.alıyor.
پروژهProje هانگیhangi آشامەدە؟aşamada?
پروژهProje شوşu آندەanda آراشدیرمهaraştırma وve تاصاریمtasarım آشامەسینده.aşamasında. شرکتڭŞirketin نهائیnihai هدفی،hedefi, موجودmevcut جیپلرەçiplere گورەgöre چوقçok داهاdaha یوکسكyüksek خیزhız وve ویریveri آقتاریمaktarım قپاسیتەسینهkapasitesine اولاشان،ulaşan, عینaynı زماندەzamanda چوقçok داهاdaha آزaz انرژیenerji توکەدنtüketen تجاریticari ایشلمجیلرişlemciler أورتمك.üretmek. ق/جQ/C تجهنولوگیەس،Technologies, بوbu آماچلامقamaçla صانSan فرانجیسجودەFrancisco'da یاقلاشیقyaklaşık ٤٤٦446 مترەکارەلیكmetrekarelik برbir فوطونیكfotonik لابوراتوواریlaboratuvarı قوردی.kurdu. شرکتڭŞirketin باشBaş تکنولوژیTeknoloji صوروملیسیSorumlusu یوصصفYossef أهرلیجهمان،Ehrlichman, صاندیهSandia ایلەile یوروتولنyürütülen چالیشمانڭçalışmanın تملtemel اوپتیكoptik یتەنکلەریyetenekleri بوتونلەشیكbütünleşik برbir ایشلمجیişlemci معماریسینهmimarisine طاشیمقtaşımak ایچونiçin صومیتsomut برbir زمینzemin اولوشدیردیغنیoluşturduğunu سویلەدی.söyledi.
مخابر:Muhabir: برقBerk کوچكKüçük
ایشیقله چالیشان یاپای ذکا ایشلمجیسی ایچون صاندیه ایلە اورتاقلق
یاپای ذکا مودللری بویودكجە، اونلری چالیشطیران جیپلرڭ انرژی توکتیمی و ایصینمه صورونی دە بویوییور. عبدلی اوپتیك بیلیشیم شرکت ق/ج تجهنولوگیەس، بو صورونە چوزوم اولەرق یاپای ذکا حسابلامالرنی الکترونلر یرینه ایشیقله یاپان بر اوپتیك ایشلمجی (أوپو) گلیشتیرییور. شرکت، ٣٠ ایلولدە عبد انرژی باقانلغنە باغلی صاندیه اولوسال لابوراطووارلارینڭ انتگره نانوطکنولوژیلر مرکزی (جینط) ایلە اورتاق بر آراشدیرمه پروغرامی باشلەتدیغینی آچیقلادی.
گپولر نەدن صینیرە طایانییور؟
گونیمزدەكی یاپای ذکا جیپلری، ماتریس چارپیمی گبی یوغون ماطەماطیكسال ایشلملری الکترونیك دورەلر أوزرندن یاپییور. بو طوروم یوکسك انرژی توکتیمنە، آشیری ایصینمایە و ویری آقتاریمنده داربوغازلاره یول آچییور. یاپای ذکا ویری مرکزلرنده قوللانیلان تك بر صونوجی قابیننڭ یاقلاشیق ١٤٠ کیلووات گوچ توکتەبیلدیگی دوشونولدوگونده، انرژی صورونی سکتورڭ اڭ بویوك انگللرندن بری حالنه گلییور.
اوپتیك ایشلمجی ناصل چالیشییور؟
ق/ج تجهنولوگیەسڭ گلیشدیردیگی اوپتیك ایشلمجی، حسابلامالری ایشیغڭ قیرڭ یم و گیریشیم گبی طوغال فیزیكسال أوزللكلرندن یارارلانلانارق یاپییور. ایشیقله یاپیلان حسابلامالر سایهسنده سینیاللرڭ ایشلمجی ایچندە یاییلمه سورەسنڭ بویوك أولچودە قیصالتیلمسی هدفلنییور. الکتریگ گركتیرمەین پاسیف ایشیق بیلشنلرنڭ قوللانیللانیلمسییله دە انرژی توکتیمنڭ قلاسیك جیپلرڭ چوق آلتینە چکیلمەسی آماچلانییور.
صاندیه ایلە اورتاقلق نەیی قاپساییور؟
یاقلاشیق ١٧ بیڭ چالیشانی و ییللق ٥ میلیار طولارلق بوتچەسییله میکروەلکترونیك و فوطونیك آلانندە أونملی آراشدیرمەلر یوروتن صاندیه اولوسال لابوراتووارلری، پروژەنڭ نانوطکنولوژی آلت یاپیسنی صاغلایاجق. اورتاق چالیشماده، ایشیق طبانلی ایشلمجیلرڭ تجاری اولەرق یایغینلاشمسنڭ أوڭندەکی انگللر اله آلیناجق. بو انگللر آراسندە طوغریسال اولمایان ایشلملرڭ یاپیلمسی، بللك انتگراسیونی، حسابلامه حساسیدی، ایشیق غائبلری و اوپتیك پارچەلرڭ قلاسیك الکترونیك سیستملرله برلکدە چالیشطیریلمسی یر آلییور.
پروژه هانگی آشامەدە؟
پروژه شو آندە آراشدیرمه و تاصاریم آشامەسینده. شرکتڭ نهائی هدفی، موجود جیپلرە گورە چوق داها یوکسك خیز و ویری آقتاریم قپاسیتەسینه اولاشان، عین زماندە چوق داها آز انرژی توکەدن تجاری ایشلمجیلر أورتمك. ق/ج تجهنولوگیەس، بو آماچلامق صان فرانجیسجودە یاقلاشیق ٤٤٦ مترەکارەلیك بر فوطونیك لابوراتوواری قوردی. شرکتڭ باش تکنولوژی صوروملیسی یوصصف أهرلیجهمان، صاندیه ایلە یوروتولن چالیشمانڭ تمل اوپتیك یتەنکلەری بوتونلەشیك بر ایشلمجی معماریسینه طاشیمق ایچون صومیت بر زمین اولوشدیردیغنی سویلەدی.
مخابر: برق کوچك
گپولر نەدن صینیرە طایانییور؟
گونیمزدەكی یاپای ذکا جیپلری، ماتریس چارپیمی گبی یوغون ماطەماطیكسال ایشلملری الکترونیك دورەلر أوزرندن یاپییور. بو طوروم یوکسك انرژی توکتیمنە، آشیری ایصینمایە و ویری آقتاریمنده داربوغازلاره یول آچییور. یاپای ذکا ویری مرکزلرنده قوللانیلان تك بر صونوجی قابیننڭ یاقلاشیق ١٤٠ کیلووات گوچ توکتەبیلدیگی دوشونولدوگونده، انرژی صورونی سکتورڭ اڭ بویوك انگللرندن بری حالنه گلییور.
اوپتیك ایشلمجی ناصل چالیشییور؟
ق/ج تجهنولوگیەسڭ گلیشدیردیگی اوپتیك ایشلمجی، حسابلامالری ایشیغڭ قیرڭ یم و گیریشیم گبی طوغال فیزیكسال أوزللكلرندن یارارلانلانارق یاپییور. ایشیقله یاپیلان حسابلامالر سایهسنده سینیاللرڭ ایشلمجی ایچندە یاییلمه سورەسنڭ بویوك أولچودە قیصالتیلمسی هدفلنییور. الکتریگ گركتیرمەین پاسیف ایشیق بیلشنلرنڭ قوللانیللانیلمسییله دە انرژی توکتیمنڭ قلاسیك جیپلرڭ چوق آلتینە چکیلمەسی آماچلانییور.
صاندیه ایلە اورتاقلق نەیی قاپساییور؟
یاقلاشیق ١٧ بیڭ چالیشانی و ییللق ٥ میلیار طولارلق بوتچەسییله میکروەلکترونیك و فوطونیك آلانندە أونملی آراشدیرمەلر یوروتن صاندیه اولوسال لابوراتووارلری، پروژەنڭ نانوطکنولوژی آلت یاپیسنی صاغلایاجق. اورتاق چالیشماده، ایشیق طبانلی ایشلمجیلرڭ تجاری اولەرق یایغینلاشمسنڭ أوڭندەکی انگللر اله آلیناجق. بو انگللر آراسندە طوغریسال اولمایان ایشلملرڭ یاپیلمسی، بللك انتگراسیونی، حسابلامه حساسیدی، ایشیق غائبلری و اوپتیك پارچەلرڭ قلاسیك الکترونیك سیستملرله برلکدە چالیشطیریلمسی یر آلییور.
پروژه هانگی آشامەدە؟
پروژه شو آندە آراشدیرمه و تاصاریم آشامەسینده. شرکتڭ نهائی هدفی، موجود جیپلرە گورە چوق داها یوکسك خیز و ویری آقتاریم قپاسیتەسینه اولاشان، عین زماندە چوق داها آز انرژی توکەدن تجاری ایشلمجیلر أورتمك. ق/ج تجهنولوگیەس، بو آماچلامق صان فرانجیسجودە یاقلاشیق ٤٤٦ مترەکارەلیك بر فوطونیك لابوراتوواری قوردی. شرکتڭ باش تکنولوژی صوروملیسی یوصصف أهرلیجهمان، صاندیه ایلە یوروتولن چالیشمانڭ تمل اوپتیك یتەنکلەری بوتونلەشیك بر ایشلمجی معماریسینه طاشیمق ایچون صومیت بر زمین اولوشدیردیغنی سویلەدی.
مخابر: برق کوچك
Işıkla çalışan yapay zekâ işlemcisi için Sandia ile ortaklık
Yapay zekâ modelleri büyüdükçe, onları çalıştıran çiplerin enerji tüketimi ve ısınma sorunu da büyüyor. ABD’li optik bilişim şirketi Q/C Technologies, bu soruna çözüm olarak yapay zekâ hesaplamalarını elektronlar yerine ışıkla yapan bir optik işlemci (OPU) geliştiriyor. Şirket, 30 Eylül’de ABD Enerji Bakanlığı’na bağlı Sandia Ulusal Laboratuvarları’nın Entegre Nanoteknolojiler Merkezi (CINT) ile ortak bir araştırma programı başlattığını açıkladı.
GPU’lar neden sınıra dayanıyor?
Günümüzdeki yapay zekâ çipleri, matris çarpımı gibi yoğun matematiksel işlemleri elektronik devreler üzerinden yapıyor. Bu durum yüksek enerji tüketimine, aşırı ısınmaya ve veri aktarımında darboğazlara yol açıyor. Yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan tek bir sunucu kabininin yaklaşık 140 kilovat güç tüketebildiği düşünüldüğünde, enerji sorunu sektörün en büyük engellerinden biri hâline geliyor.
Optik işlemci nasıl çalışıyor?
Q/C Technologies’in geliştirdiği optik işlemci, hesaplamaları ışığın kırınım ve girişim gibi doğal fiziksel özelliklerinden yararlanarak yapıyor. Işıkla yapılan hesaplamalar sayesinde sinyallerin işlemci içinde yayılma süresinin büyük ölçüde kısaltılması hedefleniyor. Elektrik gerektirmeyen pasif ışık bileşenlerinin kullanılmasıyla da enerji tüketiminin klasik çiplerin çok altına çekilmesi amaçlanıyor.
Sandia ile ortaklık neyi kapsıyor?
Yaklaşık 17 bin çalışanı ve yıllık 5 milyar dolarlık bütçesiyle mikroelektronik ve fotonik alanında önemli araştırmalar yürüten Sandia Ulusal Laboratuvarları, projenin nanoteknoloji altyapısını sağlayacak. Ortak çalışmada, ışık tabanlı işlemcilerin ticari olarak yaygınlaşmasının önündeki engeller ele alınacak. Bu engeller arasında doğrusal olmayan işlemlerin yapılması, bellek entegrasyonu, hesaplama hassasiyeti, ışık kayıpları ve optik parçaların klasik elektronik sistemlerle birlikte çalıştırılması yer alıyor.
Proje hangi aşamada?
Proje şu anda araştırma ve tasarım aşamasında. Şirketin nihai hedefi, mevcut çiplere göre çok daha yüksek hız ve veri aktarım kapasitesine ulaşan, aynı zamanda çok daha az enerji tüketen ticari işlemciler üretmek. Q/C Technologies, bu amaçla San Francisco’da yaklaşık 446 metrekarelik bir fotonik laboratuvarı kurdu. Şirketin Baş Teknoloji Sorumlusu Yossef Ehrlichman, Sandia ile yürütülen çalışmanın temel optik yetenekleri bütünleşik bir işlemci mimarisine taşımak için somut bir zemin oluşturduğunu söyledi.
Muhabir: Berk Küçük
GPU’lar neden sınıra dayanıyor?
Günümüzdeki yapay zekâ çipleri, matris çarpımı gibi yoğun matematiksel işlemleri elektronik devreler üzerinden yapıyor. Bu durum yüksek enerji tüketimine, aşırı ısınmaya ve veri aktarımında darboğazlara yol açıyor. Yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan tek bir sunucu kabininin yaklaşık 140 kilovat güç tüketebildiği düşünüldüğünde, enerji sorunu sektörün en büyük engellerinden biri hâline geliyor.
Optik işlemci nasıl çalışıyor?
Q/C Technologies’in geliştirdiği optik işlemci, hesaplamaları ışığın kırınım ve girişim gibi doğal fiziksel özelliklerinden yararlanarak yapıyor. Işıkla yapılan hesaplamalar sayesinde sinyallerin işlemci içinde yayılma süresinin büyük ölçüde kısaltılması hedefleniyor. Elektrik gerektirmeyen pasif ışık bileşenlerinin kullanılmasıyla da enerji tüketiminin klasik çiplerin çok altına çekilmesi amaçlanıyor.
Sandia ile ortaklık neyi kapsıyor?
Yaklaşık 17 bin çalışanı ve yıllık 5 milyar dolarlık bütçesiyle mikroelektronik ve fotonik alanında önemli araştırmalar yürüten Sandia Ulusal Laboratuvarları, projenin nanoteknoloji altyapısını sağlayacak. Ortak çalışmada, ışık tabanlı işlemcilerin ticari olarak yaygınlaşmasının önündeki engeller ele alınacak. Bu engeller arasında doğrusal olmayan işlemlerin yapılması, bellek entegrasyonu, hesaplama hassasiyeti, ışık kayıpları ve optik parçaların klasik elektronik sistemlerle birlikte çalıştırılması yer alıyor.
Proje hangi aşamada?
Proje şu anda araştırma ve tasarım aşamasında. Şirketin nihai hedefi, mevcut çiplere göre çok daha yüksek hız ve veri aktarım kapasitesine ulaşan, aynı zamanda çok daha az enerji tüketen ticari işlemciler üretmek. Q/C Technologies, bu amaçla San Francisco’da yaklaşık 446 metrekarelik bir fotonik laboratuvarı kurdu. Şirketin Baş Teknoloji Sorumlusu Yossef Ehrlichman, Sandia ile yürütülen çalışmanın temel optik yetenekleri bütünleşik bir işlemci mimarisine taşımak için somut bir zemin oluşturduğunu söyledi.
Muhabir: Berk Küçük
📖 Osmanlıca Orijinal Metin
ایشیقله چالیشان یاپای ذکا ایشلمجیسی ایچون صاندیه ایلە اورتاقلق
یاپای ذکا مودللری بویودكجە، اونلری چالیشطیران جیپلرڭ انرژی توکتیمی و ایصینمه صورونی دە بویوییور. عبدلی اوپتیك بیلیشیم شرکت ق/ج تجهنولوگیەس، بو صورونە چوزوم اولەرق یاپای ذکا حسابلامالرنی الکترونلر یرینه ایشیقله یاپان بر اوپتیك ایشلمجی (أوپو) گلیشتیرییور. شرکت، ٣٠ ایلولدە عبد انرژی باقانلغنە باغلی صاندیه اولوسال لابوراطووارلارینڭ انتگره نانوطکنولوژیلر مرکزی (جینط) ایلە اورتاق بر آراشدیرمه پروغرامی باشلەتدیغینی آچیقلادی.گپولر نەدن صینیرە طایانییور؟
گونیمزدەكی یاپای ذکا جیپلری، ماتریس چارپیمی گبی یوغون ماطەماطیكسال ایشلملری الکترونیك دورەلر أوزرندن یاپییور. بو طوروم یوکسك انرژی توکتیمنە، آشیری ایصینمایە و ویری آقتاریمنده داربوغازلاره یول آچییور. یاپای ذکا ویری مرکزلرنده قوللانیلان تك بر صونوجی قابیننڭ یاقلاشیق ١٤٠ کیلووات گوچ توکتەبیلدیگی دوشونولدوگونده، انرژی صورونی سکتورڭ اڭ بویوك انگللرندن بری حالنه گلییور.
اوپتیك ایشلمجی ناصل چالیشییور؟
ق/ج تجهنولوگیەسڭ گلیشدیردیگی اوپتیك ایشلمجی، حسابلامالری ایشیغڭ قیرڭ یم و گیریشیم گبی طوغال فیزیكسال أوزللكلرندن یارارلانلانارق یاپییور. ایشیقله یاپیلان حسابلامالر سایهسنده سینیاللرڭ ایشلمجی ایچندە یاییلمه سورەسنڭ بویوك أولچودە قیصالتیلمسی هدفلنییور. الکتریگ گركتیرمەین پاسیف ایشیق بیلشنلرنڭ قوللانیللانیلمسییله دە انرژی توکتیمنڭ قلاسیك جیپلرڭ چوق آلتینە چکیلمەسی آماچلانییور.
صاندیه ایلە اورتاقلق نەیی قاپساییور؟
یاقلاشیق ١٧ بیڭ چالیشانی و ییللق ٥ میلیار طولارلق بوتچەسییله میکروەلکترونیك و فوطونیك آلانندە أونملی آراشدیرمەلر یوروتن صاندیه اولوسال لابوراتووارلری، پروژەنڭ نانوطکنولوژی آلت یاپیسنی صاغلایاجق. اورتاق چالیشماده، ایشیق طبانلی ایشلمجیلرڭ تجاری اولەرق یایغینلاشمسنڭ أوڭندەکی انگللر اله آلیناجق. بو انگللر آراسندە طوغریسال اولمایان ایشلملرڭ یاپیلمسی، بللك انتگراسیونی، حسابلامه حساسیدی، ایشیق غائبلری و اوپتیك پارچەلرڭ قلاسیك الکترونیك سیستملرله برلکدە چالیشطیریلمسی یر آلییور.
پروژه هانگی آشامەدە؟
پروژه شو آندە آراشدیرمه و تاصاریم آشامەسینده. شرکتڭ نهائی هدفی، موجود جیپلرە گورە چوق داها یوکسك خیز و ویری آقتاریم قپاسیتەسینه اولاشان، عین زماندە چوق داها آز انرژی توکەدن تجاری ایشلمجیلر أورتمك. ق/ج تجهنولوگیەس، بو آماچلامق صان فرانجیسجودە یاقلاشیق ٤٤٦ مترەکارەلیك بر فوطونیك لابوراتوواری قوردی. شرکتڭ باش تکنولوژی صوروملیسی یوصصف أهرلیجهمان، صاندیه ایلە یوروتولن چالیشمانڭ تمل اوپتیك یتەنکلەری بوتونلەشیك بر ایشلمجی معماریسینه طاشیمق ایچون صومیت بر زمین اولوشدیردیغنی سویلەدی.
مخابر: برق کوچك
🔤 Latinize Transkripsiyon (Çeviriyazı)
Işıkla çalışan yapay zekâ işlemcisi için Sandia ile ortaklık
Yapay zekâ modelleri büyüdükçe, onları çalıştıran çiplerin enerji tüketimi ve ısınma sorunu da büyüyor. ABD’li optik bilişim şirketi Q/C Technologies, bu soruna çözüm olarak yapay zekâ hesaplamalarını elektronlar yerine ışıkla yapan bir optik işlemci (OPU) geliştiriyor. Şirket, 30 Eylül’de ABD Enerji Bakanlığı’na bağlı Sandia Ulusal Laboratuvarları’nın Entegre Nanoteknolojiler Merkezi (CINT) ile ortak bir araştırma programı başlattığını açıkladı.GPU’lar neden sınıra dayanıyor?
Günümüzdeki yapay zekâ çipleri, matris çarpımı gibi yoğun matematiksel işlemleri elektronik devreler üzerinden yapıyor. Bu durum yüksek enerji tüketimine, aşırı ısınmaya ve veri aktarımında darboğazlara yol açıyor. Yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan tek bir sunucu kabininin yaklaşık 140 kilovat güç tüketebildiği düşünüldüğünde, enerji sorunu sektörün en büyük engellerinden biri hâline geliyor.
Optik işlemci nasıl çalışıyor?
Q/C Technologies’in geliştirdiği optik işlemci, hesaplamaları ışığın kırınım ve girişim gibi doğal fiziksel özelliklerinden yararlanarak yapıyor. Işıkla yapılan hesaplamalar sayesinde sinyallerin işlemci içinde yayılma süresinin büyük ölçüde kısaltılması hedefleniyor. Elektrik gerektirmeyen pasif ışık bileşenlerinin kullanılmasıyla da enerji tüketiminin klasik çiplerin çok altına çekilmesi amaçlanıyor.
Sandia ile ortaklık neyi kapsıyor?
Yaklaşık 17 bin çalışanı ve yıllık 5 milyar dolarlık bütçesiyle mikroelektronik ve fotonik alanında önemli araştırmalar yürüten Sandia Ulusal Laboratuvarları, projenin nanoteknoloji altyapısını sağlayacak. Ortak çalışmada, ışık tabanlı işlemcilerin ticari olarak yaygınlaşmasının önündeki engeller ele alınacak. Bu engeller arasında doğrusal olmayan işlemlerin yapılması, bellek entegrasyonu, hesaplama hassasiyeti, ışık kayıpları ve optik parçaların klasik elektronik sistemlerle birlikte çalıştırılması yer alıyor.
Proje hangi aşamada?
Proje şu anda araştırma ve tasarım aşamasında. Şirketin nihai hedefi, mevcut çiplere göre çok daha yüksek hız ve veri aktarım kapasitesine ulaşan, aynı zamanda çok daha az enerji tüketen ticari işlemciler üretmek. Q/C Technologies, bu amaçla San Francisco’da yaklaşık 446 metrekarelik bir fotonik laboratuvarı kurdu. Şirketin Baş Teknoloji Sorumlusu Yossef Ehrlichman, Sandia ile yürütülen çalışmanın temel optik yetenekleri bütünleşik bir işlemci mimarisine taşımak için somut bir zemin oluşturduğunu söyledi.
Muhabir: Berk Küçük
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
Enerji
➔
انرژی<br />
Optik
➔
اوپتیك<br />
Işlemci
➔
ایشلمجی<br />
Yapay
➔
یاپای<br />
Zekâ
➔
ذکا<br />
Sandia
➔
صاندیه<br />
Technologies
➔
تجهنولوگیەس<br />
Veri
➔
ویری<br />
Yaklaşık
➔
یاقلاشیق<br />
Işık
➔
ایشیق<br />
Çiplerin
➔
جیپلرڭ<br />
Sorunu
➔
صورونی<br />
Ulusal
➔
اولوسال<br />
Laboratuvarları
➔
لابوراتووارلری<br />
Ortak
➔
اورتاق<br />
Araştırma
➔
آراشدیرمه<br />
Elektronik
➔
الکترونیك<br />
Yapıyor
➔
یاپییور<br />
Yüksek
➔
یوکسك<br />
Büyük
➔
بویوك<br />
Klasik
➔
قلاسیك<br />
Fotonik
➔
فوطونیك<br />
Ticari
➔
تجاری<br />
Engeller
➔
انگللر<br />
Proje
➔
پروژه<br />
Şirketin
➔
شرکتڭ<br />
Modelleri
➔
مودللری<br />
Büyüdükçe
➔
بویودكجە<br />
Onları
➔
اونلری<br />
Çalıştıran
➔
چالیشطیران
یاپای ذکا مودللری بویودكجە، اونلری چالیشطیران جیپلرڭ انرژی توکتیمی و ایصینمه صورونی دە بویوییور. عبدلی اوپتیك بیلیشیم شرکت ق/ج تجهنولوگیەس، بو صورونە چوزوم اولەرق یاپای ذکا حسابلامالرنی الکترونلر یرینه ایشیقله یاپان بر اوپتیك ایشلمجی (أوپو) گلیشتیرییور. شرکت، ٣٠ ایلولدە عبد انرژی باقانلغنە باغلی صاندیه اولوسال لابوراطووارلارینڭ انتگره نانوطکنولوژیلر مرکزی (جینط) ایلە اورتاق بر آراشدیرمه پروغرامی باشلەتدیغینی آچیقلادی.
گپولر نەدن صینیرە طایانییور؟
گونیمزدەكی یاپای ذکا جیپلری، ماتریس چارپیمی گبی یوغون ماطەماطیكسال ایشلملری الکترونیك دورەلر أوزرندن یاپییور. بو طوروم یوکسك انرژی توکتیمنە، آشیری ایصینمایە و ویری آقتاریمنده داربوغازلاره یول آچییور. یاپای ذکا ویری مرکزلرنده قوللانیلان تك بر صونوجی قابیننڭ یاقلاشیق ١٤٠ کیلووات گوچ توکتەبیلدیگی دوشونولدوگونده، انرژی صورونی سکتورڭ اڭ بویوك انگللرندن بری حالنه گلییور.
اوپتیك ایشلمجی ناصل چالیشییور؟
ق/ج تجهنولوگیەسڭ گلیشدیردیگی اوپتیك ایشلمجی، حسابلامالری ایشیغڭ قیرڭ یم و گیریشیم گبی طوغال فیزیكسال أوزللكلرندن یارارلانلانارق یاپییور. ایشیقله یاپیلان حسابلامالر سایهسنده سینیاللرڭ ایشلمجی ایچندە یاییلمه سورەسنڭ بویوك أولچودە قیصالتیلمسی هدفلنییور. الکتریگ گركتیرمەین پاسیف ایشیق بیلشنلرنڭ قوللانیللانیلمسییله دە انرژی توکتیمنڭ قلاسیك جیپلرڭ چوق آلتینە چکیلمەسی آماچلانییور.
صاندیه ایلە اورتاقلق نەیی قاپساییور؟
یاقلاشیق ١٧ بیڭ چالیشانی و ییللق ٥ میلیار طولارلق بوتچەسییله میکروەلکترونیك و فوطونیك آلانندە أونملی آراشدیرمەلر یوروتن صاندیه اولوسال لابوراتووارلری، پروژەنڭ نانوطکنولوژی آلت یاپیسنی صاغلایاجق. اورتاق چالیشماده، ایشیق طبانلی ایشلمجیلرڭ تجاری اولەرق یایغینلاشمسنڭ أوڭندەکی انگللر اله آلیناجق. بو انگللر آراسندە طوغریسال اولمایان ایشلملرڭ یاپیلمسی، بللك انتگراسیونی، حسابلامه حساسیدی، ایشیق غائبلری و اوپتیك پارچەلرڭ قلاسیك الکترونیك سیستملرله برلکدە چالیشطیریلمسی یر آلییور.
پروژه هانگی آشامەدە؟
پروژه شو آندە آراشدیرمه و تاصاریم آشامەسینده. شرکتڭ نهائی هدفی، موجود جیپلرە گورە چوق داها یوکسك خیز و ویری آقتاریم قپاسیتەسینه اولاشان، عین زماندە چوق داها آز انرژی توکەدن تجاری ایشلمجیلر أورتمك. ق/ج تجهنولوگیەس، بو آماچلامق صان فرانجیسجودە یاقلاشیق ٤٤٦ مترەکارەلیك بر فوطونیك لابوراتوواری قوردی. شرکتڭ باش تکنولوژی صوروملیسی یوصصف أهرلیجهمان، صاندیه ایلە یوروتولن چالیشمانڭ تمل اوپتیك یتەنکلەری بوتونلەشیك بر ایشلمجی معماریسینه طاشیمق ایچون صومیت بر زمین اولوشدیردیغنی سویلەدی.
مخابر: برق کوچك
Yapay zekâ modelleri büyüdükçe, onları çalıştıran çiplerin enerji tüketimi ve ısınma sorunu da büyüyor. ABD’li optik bilişim şirketi Q/C Technologies, bu soruna çözüm olarak yapay zekâ hesaplamalarını elektronlar yerine ışıkla yapan bir optik işlemci (OPU) geliştiriyor. Şirket, 30 Eylül’de ABD Enerji Bakanlığı’na bağlı Sandia Ulusal Laboratuvarları’nın Entegre Nanoteknolojiler Merkezi (CINT) ile ortak bir araştırma programı başlattığını açıkladı.
GPU’lar neden sınıra dayanıyor?
Günümüzdeki yapay zekâ çipleri, matris çarpımı gibi yoğun matematiksel işlemleri elektronik devreler üzerinden yapıyor. Bu durum yüksek enerji tüketimine, aşırı ısınmaya ve veri aktarımında darboğazlara yol açıyor. Yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan tek bir sunucu kabininin yaklaşık 140 kilovat güç tüketebildiği düşünüldüğünde, enerji sorunu sektörün en büyük engellerinden biri hâline geliyor.
Optik işlemci nasıl çalışıyor?
Q/C Technologies’in geliştirdiği optik işlemci, hesaplamaları ışığın kırınım ve girişim gibi doğal fiziksel özelliklerinden yararlanarak yapıyor. Işıkla yapılan hesaplamalar sayesinde sinyallerin işlemci içinde yayılma süresinin büyük ölçüde kısaltılması hedefleniyor. Elektrik gerektirmeyen pasif ışık bileşenlerinin kullanılmasıyla da enerji tüketiminin klasik çiplerin çok altına çekilmesi amaçlanıyor.
Sandia ile ortaklık neyi kapsıyor?
Yaklaşık 17 bin çalışanı ve yıllık 5 milyar dolarlık bütçesiyle mikroelektronik ve fotonik alanında önemli araştırmalar yürüten Sandia Ulusal Laboratuvarları, projenin nanoteknoloji altyapısını sağlayacak. Ortak çalışmada, ışık tabanlı işlemcilerin ticari olarak yaygınlaşmasının önündeki engeller ele alınacak. Bu engeller arasında doğrusal olmayan işlemlerin yapılması, bellek entegrasyonu, hesaplama hassasiyeti, ışık kayıpları ve optik parçaların klasik elektronik sistemlerle birlikte çalıştırılması yer alıyor.
Proje hangi aşamada?
Proje şu anda araştırma ve tasarım aşamasında. Şirketin nihai hedefi, mevcut çiplere göre çok daha yüksek hız ve veri aktarım kapasitesine ulaşan, aynı zamanda çok daha az enerji tüketen ticari işlemciler üretmek. Q/C Technologies, bu amaçla San Francisco’da yaklaşık 446 metrekarelik bir fotonik laboratuvarı kurdu. Şirketin Baş Teknoloji Sorumlusu Yossef Ehrlichman, Sandia ile yürütülen çalışmanın temel optik yetenekleri bütünleşik bir işlemci mimarisine taşımak için somut bir zemin oluşturduğunu söyledi.
Muhabir: Berk Küçük
Bir yanıt yazın