عبد هوا قوتلری ایلك ایکی ججه پروطوتیبینی تسلیم آلدی
عبد هوا قوتلری ایلك ایکی ججه پروطوتیبینی تسلیم آلدی
ایلك ججه پروطوتیپلری نرەیە تسلیم ایدیلدی؟
اوچاقلر، نواداداقی جرەجه هوا عسنده بولونان دڭیسال اوپەراسیونلر بریمنە تسلیم ایدیلدی. آندوریل أیندوصطریەسڭ أورتدیگی یفق-٤٤ە فورى آغستوس آیندە، گنەرال آطومیجس آەروناوطیجال سیستمسڭ أورتدیگی یفق-٤٢ە وەنگەنجە ایسە ١٨ ایلولدە عسە اولاشدی. تستلر، هوا محاربه قوموتانلغینڭ دڭتیمنده یوروتولەجك.
انسانسیز اوچاقلر پیلوتلرله ناصل گورو یاپاجق؟
هوا قوتلری پرسونلی، یاری اوطونوم اوچاقلری هم تك باشلرنە هم دە ف-٣٥ و ف-٢٢ گبی بشنجی نسل صاواش اوچاقلرییله برلکدە قارمه فورماسیونلرده اوچوراجق. انسانسیز اوچاقلر، پیلوتلو اوچاقلرڭ أوڭندە ایلرلەیەرەك دشمنە یاقلاشاجق و طوپلەدقلری رادار ایلە قیزیلوتەسی ویریلرنی گریدە قالان قوموته اوچاغنە اقطاراجق. أوزرلرنده طاشییاجاقلاری آیم-١٢٠ آمراام هوادن هوایە فوزەلری، پیلودڭ قومودییله اوزاقدن آتشلەنلنەبیلەجك. بویلەجە پیلوتلو اوچاق، دشمن رادارلرنە گورونمدن صاواشه قاطیلابیلەجك. عبد هوا قوتلری، اوچاقلرڭ اوطونوم مانوره یتەنەگینه رغمًا سلاح قوللانیمنده صوڭ قرارڭ هر زمان انسانده اولاجغنی وورغولییور.
یفق-٤٤ە و یفق-42ەنڭ أوزللکلری نەلر؟
بر ف-١٦نڭ یاقلاشیق یاریسی بویوكلگندەکی انسانسیز اوچاقلر، گلەنكسال صاواش اوچاقلرنە بڭزر اوچوش أوزللكلرییله تاصارلاندی. اوچاقلرڭ یاقلاشیق ١٥ بیڭ ٢٠٠ متره ارتفاعیە چیقابیلمسی، ماجح ٠،٩٥ اعظمی حذا أولاشابیلمەسی و اڭ آز ١.٣٠٠ کیلومترەلك محاربه یاریچاپینه صاحب اولمسی هدفلنییور.
بر ججه نه قدرە مال اولاجق؟
اوچاقلرڭ بریم مالیدنڭ ٣٠ میلیون طولارڭ التنده، یعنی بر ف-35ەنڭ یاقلاشیق أوچدە بری دوزیندە اولمسی پلانلانییور. بو دوشوك مالیت، “غائبە تحمل ایدیلەبیلیر” اوچاق آڭلاییشنە طایانییور: بر ججه دوشورولسه بیله هم پیلوت غائبی یاشانمییور هم دە غائب، بر ف-٣٥ە گورە چوق داها دوشوك مالیتله تلافی ایدیلەبیلییور.
تستلرده نەلر دنەنەجك؟
جرەجهتەکی تستلرده یالڭزجە اوچوش قابلیتلری دگل، ساحەدەكی لوژیستیك دە صیناناجاك. اوچاقلرڭ طاغینیق و حاضرلقسز پیستلردن ناصل قالقیب أینەجەگی، یاقیت اکمال و مهمات یوکلەمسنڭ اڭ آز قاچ کیشیلك یر اکیبییله یاپیلابیلەجگی اینجەلەنلنەجك. تستلرڭ اڭ قریتیك صورولرندن بری ایسە تك بر پیلودڭ عین آندە قاچ انسانسیز اوچاغی یونەتەبیلەجەگی اولاجق.
عبد قاچ انسانسیز صاواش اوچاغی آلمەیی پلانلییور؟
عبد هوا قوتلری، ٢٠٣٠ە قدر ایلك پارتی اولەرق اڭ آز ١٥٠ ججەیی انوانترنە قاتمایی پلانلییور. بو صاینڭ ٢٠٣٢یە قدر ٥٠٠ە، نهائی اولەرق ایسە ١.٠٠٠ە اولاشمسی هدفلنییور. اوطونوم عسکری پلاتفورملرە یوڭلیك یاتیریملر دنیا گنلندە خیزله آرطارقن، ناطو دستکلی بر شرکت دە ایلتیشیم کسینتیلرنده بیله گورو یاپابیلن ایحالر ایچون یرلشیك یاپای ذکا هەدەفلەمە تکنولوژیسی گلیشدیردی.
مخابر: برق کوچك
ABD Hava Kuvvetleri ilk iki CCA prototipini teslim aldı
İlk CCA prototipleri nereye teslim edildi?
Uçaklar, Nevada’daki Creech Hava Üssü’nde bulunan Deneysel Operasyonlar Birimi’ne teslim edildi. Anduril Industries’in ürettiği YFQ-44A Fury ağustos ayında, General Atomics Aeronautical Systems’ın ürettiği YFQ-42A Vengeance ise 18 Eylül’de üsse ulaştı. Testler, Hava Muharebe Komutanlığı’nın denetiminde yürütülecek.
İnsansız uçaklar pilotlarla nasıl görev yapacak?
Hava Kuvvetleri personeli, yarı otonom uçakları hem tek başlarına hem de F-35 ve F-22 gibi beşinci nesil savaş uçaklarıyla birlikte karma formasyonlarda uçuracak. İnsansız uçaklar, pilotlu uçakların önünde ilerleyerek düşmana yaklaşacak ve topladıkları radar ile kızılötesi verilerini geride kalan komuta uçağına aktaracak. Üzerlerinde taşıyacakları AIM-120 AMRAAM havadan havaya füzeleri, pilotun komutuyla uzaktan ateşlenebilecek. Böylece pilotlu uçak, düşman radarlarına görünmeden savaşa katılabilecek. ABD Hava Kuvvetleri, uçakların otonom manevra yeteneğine rağmen silah kullanımında son kararın her zaman insanda olacağını vurguluyor.
YFQ-44A ve YFQ-42A’nın özellikleri neler?
Bir F-16’nın yaklaşık yarısı büyüklüğündeki insansız uçaklar, geleneksel savaş uçaklarına benzer uçuş özellikleriyle tasarlandı. Uçakların yaklaşık 15 bin 200 metre irtifaya çıkabilmesi, Mach 0,95 azami hıza ulaşabilmesi ve en az 1.300 kilometrelik muharebe yarıçapına sahip olması hedefleniyor.
Bir CCA ne kadara mal olacak?
Uçakların birim maliyetinin 30 milyon doların altında, yani bir F-35A’nın yaklaşık üçte biri düzeyinde olması planlanıyor. Bu düşük maliyet, “kayba tahammül edilebilir” uçak anlayışına dayanıyor: Bir CCA düşürülse bile hem pilot kaybı yaşanmıyor hem de kayıp, bir F-35’e göre çok daha düşük maliyetle telafi edilebiliyor.
Testlerde neler denenecek?
Creech’teki testlerde yalnızca uçuş kabiliyetleri değil, sahadaki lojistik de sınanacak. Uçakların dağınık ve hazırlıksız pistlerden nasıl kalkıp ineceği, yakıt ikmali ve mühimmat yüklemesinin en az kaç kişilik yer ekibiyle yapılabileceği incelenecek. Testlerin en kritik sorularından biri ise tek bir pilotun aynı anda kaç insansız uçağı yönetebileceği olacak.
ABD kaç insansız savaş uçağı almayı planlıyor?
ABD Hava Kuvvetleri, 2030’a kadar ilk parti olarak en az 150 CCA’yı envanterine katmayı planlıyor. Bu sayının 2032’ye kadar 500’e, nihai olarak ise 1.000’e ulaşması hedefleniyor. Otonom askerî platformlara yönelik yatırımlar dünya genelinde hızla artarken, NATO destekli bir şirket de iletişim kesintilerinde bile görev yapabilen İHA’lar için yerleşik yapay zekâ hedefleme teknolojisi geliştirdi.
Muhabir: Berk Küçük
عبد هوا قوتلری ایلك ایکی ججه پروطوتیبینی تسلیم آلدی
عبد هوا قوتلری، گلەجگڭ هوا صاواشلرنده ف-٣٥ و ف-٢٢ پیلوتلرنڭ یانندە اوچاجق انسانسیز صاواش اوچاقلرنڭ ایلك ایکی پروطوتیبینی تسلیم آلدی. ایش برلکجی صاواش اوچاغی (ججه) پروغرامی قاپسامندە گلیشتیریلن یفق-٤٤ە فورى و یفق-٤٢ە وەنگەنجە، نواداداقی جرەجه هوا عسنده قاپساملی ساحە تستلرنە باشلایاجق. بر ف-٣٥ڭ أوچدە بری فیئاتنه مال اولمسی پلانلانان بو اوچاقلر، دشمن هوا صاوونمەلرنڭ اڭ تهلکەلی بولگەلرنە پیلوتلو اوچاقلرڭ یرینه گیرمك أوزرە تاصارلاندی.ایلك ججه پروطوتیپلری نرەیە تسلیم ایدیلدی؟
اوچاقلر، نواداداقی جرەجه هوا عسنده بولونان دڭیسال اوپەراسیونلر بریمنە تسلیم ایدیلدی. آندوریل أیندوصطریەسڭ أورتدیگی یفق-٤٤ە فورى آغستوس آیندە، گنەرال آطومیجس آەروناوطیجال سیستمسڭ أورتدیگی یفق-٤٢ە وەنگەنجە ایسە ١٨ ایلولدە عسە اولاشدی. تستلر، هوا محاربه قوموتانلغینڭ دڭتیمنده یوروتولەجك.
انسانسیز اوچاقلر پیلوتلرله ناصل گورو یاپاجق؟
هوا قوتلری پرسونلی، یاری اوطونوم اوچاقلری هم تك باشلرنە هم دە ف-٣٥ و ف-٢٢ گبی بشنجی نسل صاواش اوچاقلرییله برلکدە قارمه فورماسیونلرده اوچوراجق. انسانسیز اوچاقلر، پیلوتلو اوچاقلرڭ أوڭندە ایلرلەیەرەك دشمنە یاقلاشاجق و طوپلەدقلری رادار ایلە قیزیلوتەسی ویریلرنی گریدە قالان قوموته اوچاغنە اقطاراجق. أوزرلرنده طاشییاجاقلاری آیم-١٢٠ آمراام هوادن هوایە فوزەلری، پیلودڭ قومودییله اوزاقدن آتشلەنلنەبیلەجك. بویلەجە پیلوتلو اوچاق، دشمن رادارلرنە گورونمدن صاواشه قاطیلابیلەجك. عبد هوا قوتلری، اوچاقلرڭ اوطونوم مانوره یتەنەگینه رغمًا سلاح قوللانیمنده صوڭ قرارڭ هر زمان انسانده اولاجغنی وورغولییور.
یفق-٤٤ە و یفق-42ەنڭ أوزللکلری نەلر؟
بر ف-١٦نڭ یاقلاشیق یاریسی بویوكلگندەکی انسانسیز اوچاقلر، گلەنكسال صاواش اوچاقلرنە بڭزر اوچوش أوزللكلرییله تاصارلاندی. اوچاقلرڭ یاقلاشیق ١٥ بیڭ ٢٠٠ متره ارتفاعیە چیقابیلمسی، ماجح ٠،٩٥ اعظمی حذا أولاشابیلمەسی و اڭ آز ١.٣٠٠ کیلومترەلك محاربه یاریچاپینه صاحب اولمسی هدفلنییور.
بر ججه نه قدرە مال اولاجق؟
اوچاقلرڭ بریم مالیدنڭ ٣٠ میلیون طولارڭ التنده، یعنی بر ف-35ەنڭ یاقلاشیق أوچدە بری دوزیندە اولمسی پلانلانییور. بو دوشوك مالیت، “غائبە تحمل ایدیلەبیلیر” اوچاق آڭلاییشنە طایانییور: بر ججه دوشورولسه بیله هم پیلوت غائبی یاشانمییور هم دە غائب، بر ف-٣٥ە گورە چوق داها دوشوك مالیتله تلافی ایدیلەبیلییور.
تستلرده نەلر دنەنەجك؟
جرەجهتەکی تستلرده یالڭزجە اوچوش قابلیتلری دگل، ساحەدەكی لوژیستیك دە صیناناجاك. اوچاقلرڭ طاغینیق و حاضرلقسز پیستلردن ناصل قالقیب أینەجەگی، یاقیت اکمال و مهمات یوکلەمسنڭ اڭ آز قاچ کیشیلك یر اکیبییله یاپیلابیلەجگی اینجەلەنلنەجك. تستلرڭ اڭ قریتیك صورولرندن بری ایسە تك بر پیلودڭ عین آندە قاچ انسانسیز اوچاغی یونەتەبیلەجەگی اولاجق.
عبد قاچ انسانسیز صاواش اوچاغی آلمەیی پلانلییور؟
عبد هوا قوتلری، ٢٠٣٠ە قدر ایلك پارتی اولەرق اڭ آز ١٥٠ ججەیی انوانترنە قاتمایی پلانلییور. بو صاینڭ ٢٠٣٢یە قدر ٥٠٠ە، نهائی اولەرق ایسە ١.٠٠٠ە اولاشمسی هدفلنییور. اوطونوم عسکری پلاتفورملرە یوڭلیك یاتیریملر دنیا گنلندە خیزله آرطارقن، ناطو دستکلی بر شرکت دە ایلتیشیم کسینتیلرنده بیله گورو یاپابیلن ایحالر ایچون یرلشیك یاپای ذکا هەدەفلەمە تکنولوژیسی گلیشدیردی.
مخابر: برق کوچك
ABD Hava Kuvvetleri ilk iki CCA prototipini teslim aldı
ABD Hava Kuvvetleri, geleceğin hava savaşlarında F-35 ve F-22 pilotlarının yanında uçacak insansız savaş uçaklarının ilk iki prototipini teslim aldı. İş Birlikçi Savaş Uçağı (CCA) programı kapsamında geliştirilen YFQ-44A Fury ve YFQ-42A Vengeance, Nevada’daki Creech Hava Üssü’nde kapsamlı saha testlerine başlayacak. Bir F-35’in üçte biri fiyatına mal olması planlanan bu uçaklar, düşman hava savunmalarının en tehlikeli bölgelerine pilotlu uçakların yerine girmek üzere tasarlandı.İlk CCA prototipleri nereye teslim edildi?
Uçaklar, Nevada’daki Creech Hava Üssü’nde bulunan Deneysel Operasyonlar Birimi’ne teslim edildi. Anduril Industries’in ürettiği YFQ-44A Fury ağustos ayında, General Atomics Aeronautical Systems’ın ürettiği YFQ-42A Vengeance ise 18 Eylül’de üsse ulaştı. Testler, Hava Muharebe Komutanlığı’nın denetiminde yürütülecek.
İnsansız uçaklar pilotlarla nasıl görev yapacak?
Hava Kuvvetleri personeli, yarı otonom uçakları hem tek başlarına hem de F-35 ve F-22 gibi beşinci nesil savaş uçaklarıyla birlikte karma formasyonlarda uçuracak. İnsansız uçaklar, pilotlu uçakların önünde ilerleyerek düşmana yaklaşacak ve topladıkları radar ile kızılötesi verilerini geride kalan komuta uçağına aktaracak. Üzerlerinde taşıyacakları AIM-120 AMRAAM havadan havaya füzeleri, pilotun komutuyla uzaktan ateşlenebilecek. Böylece pilotlu uçak, düşman radarlarına görünmeden savaşa katılabilecek. ABD Hava Kuvvetleri, uçakların otonom manevra yeteneğine rağmen silah kullanımında son kararın her zaman insanda olacağını vurguluyor.
YFQ-44A ve YFQ-42A’nın özellikleri neler?
Bir F-16’nın yaklaşık yarısı büyüklüğündeki insansız uçaklar, geleneksel savaş uçaklarına benzer uçuş özellikleriyle tasarlandı. Uçakların yaklaşık 15 bin 200 metre irtifaya çıkabilmesi, Mach 0,95 azami hıza ulaşabilmesi ve en az 1.300 kilometrelik muharebe yarıçapına sahip olması hedefleniyor.
Bir CCA ne kadara mal olacak?
Uçakların birim maliyetinin 30 milyon doların altında, yani bir F-35A’nın yaklaşık üçte biri düzeyinde olması planlanıyor. Bu düşük maliyet, “kayba tahammül edilebilir” uçak anlayışına dayanıyor: Bir CCA düşürülse bile hem pilot kaybı yaşanmıyor hem de kayıp, bir F-35’e göre çok daha düşük maliyetle telafi edilebiliyor.
Testlerde neler denenecek?
Creech’teki testlerde yalnızca uçuş kabiliyetleri değil, sahadaki lojistik de sınanacak. Uçakların dağınık ve hazırlıksız pistlerden nasıl kalkıp ineceği, yakıt ikmali ve mühimmat yüklemesinin en az kaç kişilik yer ekibiyle yapılabileceği incelenecek. Testlerin en kritik sorularından biri ise tek bir pilotun aynı anda kaç insansız uçağı yönetebileceği olacak.
ABD kaç insansız savaş uçağı almayı planlıyor?
ABD Hava Kuvvetleri, 2030’a kadar ilk parti olarak en az 150 CCA’yı envanterine katmayı planlıyor. Bu sayının 2032’ye kadar 500’e, nihai olarak ise 1.000’e ulaşması hedefleniyor. Otonom askerî platformlara yönelik yatırımlar dünya genelinde hızla artarken, NATO destekli bir şirket de iletişim kesintilerinde bile görev yapabilen İHA’lar için yerleşik yapay zekâ hedefleme teknolojisi geliştirdi.
Muhabir: Berk Küçük
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
عبد هوا قوتلری، گلەجگڭ هوا صاواشلرنده ف-٣٥ و ف-٢٢ پیلوتلرنڭ یانندە اوچاجق انسانسیز صاواش اوچاقلرنڭ ایلك ایکی پروطوتیبینی تسلیم آلدی. ایش برلکجی صاواش اوچاغی (ججه) پروغرامی قاپسامندە گلیشتیریلن یفق-٤٤ە فورى و یفق-٤٢ە وەنگەنجە، نواداداقی جرەجه هوا عسنده قاپساملی ساحە تستلرنە باشلایاجق. بر ف-٣٥ڭ أوچدە بری فیئاتنه مال اولمسی پلانلانان بو اوچاقلر، دشمن هوا صاوونمەلرنڭ اڭ تهلکەلی بولگەلرنە پیلوتلو اوچاقلرڭ یرینه گیرمك أوزرە تاصارلاندی.
ایلك ججه پروطوتیپلری نرەیە تسلیم ایدیلدی؟
اوچاقلر، نواداداقی جرەجه هوا عسنده بولونان دڭیسال اوپەراسیونلر بریمنە تسلیم ایدیلدی. آندوریل أیندوصطریەسڭ أورتدیگی یفق-٤٤ە فورى آغستوس آیندە، گنەرال آطومیجس آەروناوطیجال سیستمسڭ أورتدیگی یفق-٤٢ە وەنگەنجە ایسە ١٨ ایلولدە عسە اولاشدی. تستلر، هوا محاربه قوموتانلغینڭ دڭتیمنده یوروتولەجك.
انسانسیز اوچاقلر پیلوتلرله ناصل گورو یاپاجق؟
هوا قوتلری پرسونلی، یاری اوطونوم اوچاقلری هم تك باشلرنە هم دە ف-٣٥ و ف-٢٢ گبی بشنجی نسل صاواش اوچاقلرییله برلکدە قارمه فورماسیونلرده اوچوراجق. انسانسیز اوچاقلر، پیلوتلو اوچاقلرڭ أوڭندە ایلرلەیەرەك دشمنە یاقلاشاجق و طوپلەدقلری رادار ایلە قیزیلوتەسی ویریلرنی گریدە قالان قوموته اوچاغنە اقطاراجق. أوزرلرنده طاشییاجاقلاری آیم-١٢٠ آمراام هوادن هوایە فوزەلری، پیلودڭ قومودییله اوزاقدن آتشلەنلنەبیلەجك. بویلەجە پیلوتلو اوچاق، دشمن رادارلرنە گورونمدن صاواشه قاطیلابیلەجك. عبد هوا قوتلری، اوچاقلرڭ اوطونوم مانوره یتەنەگینه رغمًا سلاح قوللانیمنده صوڭ قرارڭ هر زمان انسانده اولاجغنی وورغولییور.
یفق-٤٤ە و یفق-42ەنڭ أوزللکلری نەلر؟
بر ف-١٦نڭ یاقلاشیق یاریسی بویوكلگندەکی انسانسیز اوچاقلر، گلەنكسال صاواش اوچاقلرنە بڭزر اوچوش أوزللكلرییله تاصارلاندی. اوچاقلرڭ یاقلاشیق ١٥ بیڭ ٢٠٠ متره ارتفاعیە چیقابیلمسی، ماجح ٠،٩٥ اعظمی حذا أولاشابیلمەسی و اڭ آز ١.٣٠٠ کیلومترەلك محاربه یاریچاپینه صاحب اولمسی هدفلنییور.
بر ججه نه قدرە مال اولاجق؟
اوچاقلرڭ بریم مالیدنڭ ٣٠ میلیون طولارڭ التنده، یعنی بر ف-35ەنڭ یاقلاشیق أوچدە بری دوزیندە اولمسی پلانلانییور. بو دوشوك مالیت، “غائبە تحمل ایدیلەبیلیر” اوچاق آڭلاییشنە طایانییور: بر ججه دوشورولسه بیله هم پیلوت غائبی یاشانمییور هم دە غائب، بر ف-٣٥ە گورە چوق داها دوشوك مالیتله تلافی ایدیلەبیلییور.
تستلرده نەلر دنەنەجك؟
جرەجهتەکی تستلرده یالڭزجە اوچوش قابلیتلری دگل، ساحەدەكی لوژیستیك دە صیناناجاك. اوچاقلرڭ طاغینیق و حاضرلقسز پیستلردن ناصل قالقیب أینەجەگی، یاقیت اکمال و مهمات یوکلەمسنڭ اڭ آز قاچ کیشیلك یر اکیبییله یاپیلابیلەجگی اینجەلەنلنەجك. تستلرڭ اڭ قریتیك صورولرندن بری ایسە تك بر پیلودڭ عین آندە قاچ انسانسیز اوچاغی یونەتەبیلەجەگی اولاجق.
عبد قاچ انسانسیز صاواش اوچاغی آلمەیی پلانلییور؟
عبد هوا قوتلری، ٢٠٣٠ە قدر ایلك پارتی اولەرق اڭ آز ١٥٠ ججەیی انوانترنە قاتمایی پلانلییور. بو صاینڭ ٢٠٣٢یە قدر ٥٠٠ە، نهائی اولەرق ایسە ١.٠٠٠ە اولاشمسی هدفلنییور. اوطونوم عسکری پلاتفورملرە یوڭلیك یاتیریملر دنیا گنلندە خیزله آرطارقن، ناطو دستکلی بر شرکت دە ایلتیشیم کسینتیلرنده بیله گورو یاپابیلن ایحالر ایچون یرلشیك یاپای ذکا هەدەفلەمە تکنولوژیسی گلیشدیردی.
مخابر: برق کوچك
ABD Hava Kuvvetleri, geleceğin hava savaşlarında F-35 ve F-22 pilotlarının yanında uçacak insansız savaş uçaklarının ilk iki prototipini teslim aldı. İş Birlikçi Savaş Uçağı (CCA) programı kapsamında geliştirilen YFQ-44A Fury ve YFQ-42A Vengeance, Nevada’daki Creech Hava Üssü’nde kapsamlı saha testlerine başlayacak. Bir F-35’in üçte biri fiyatına mal olması planlanan bu uçaklar, düşman hava savunmalarının en tehlikeli bölgelerine pilotlu uçakların yerine girmek üzere tasarlandı.
İlk CCA prototipleri nereye teslim edildi?
Uçaklar, Nevada’daki Creech Hava Üssü’nde bulunan Deneysel Operasyonlar Birimi’ne teslim edildi. Anduril Industries’in ürettiği YFQ-44A Fury ağustos ayında, General Atomics Aeronautical Systems’ın ürettiği YFQ-42A Vengeance ise 18 Eylül’de üsse ulaştı. Testler, Hava Muharebe Komutanlığı’nın denetiminde yürütülecek.
İnsansız uçaklar pilotlarla nasıl görev yapacak?
Hava Kuvvetleri personeli, yarı otonom uçakları hem tek başlarına hem de F-35 ve F-22 gibi beşinci nesil savaş uçaklarıyla birlikte karma formasyonlarda uçuracak. İnsansız uçaklar, pilotlu uçakların önünde ilerleyerek düşmana yaklaşacak ve topladıkları radar ile kızılötesi verilerini geride kalan komuta uçağına aktaracak. Üzerlerinde taşıyacakları AIM-120 AMRAAM havadan havaya füzeleri, pilotun komutuyla uzaktan ateşlenebilecek. Böylece pilotlu uçak, düşman radarlarına görünmeden savaşa katılabilecek. ABD Hava Kuvvetleri, uçakların otonom manevra yeteneğine rağmen silah kullanımında son kararın her zaman insanda olacağını vurguluyor.
YFQ-44A ve YFQ-42A’nın özellikleri neler?
Bir F-16’nın yaklaşık yarısı büyüklüğündeki insansız uçaklar, geleneksel savaş uçaklarına benzer uçuş özellikleriyle tasarlandı. Uçakların yaklaşık 15 bin 200 metre irtifaya çıkabilmesi, Mach 0,95 azami hıza ulaşabilmesi ve en az 1.300 kilometrelik muharebe yarıçapına sahip olması hedefleniyor.
Bir CCA ne kadara mal olacak?
Uçakların birim maliyetinin 30 milyon doların altında, yani bir F-35A’nın yaklaşık üçte biri düzeyinde olması planlanıyor. Bu düşük maliyet, “kayba tahammül edilebilir” uçak anlayışına dayanıyor: Bir CCA düşürülse bile hem pilot kaybı yaşanmıyor hem de kayıp, bir F-35’e göre çok daha düşük maliyetle telafi edilebiliyor.
Testlerde neler denenecek?
Creech’teki testlerde yalnızca uçuş kabiliyetleri değil, sahadaki lojistik de sınanacak. Uçakların dağınık ve hazırlıksız pistlerden nasıl kalkıp ineceği, yakıt ikmali ve mühimmat yüklemesinin en az kaç kişilik yer ekibiyle yapılabileceği incelenecek. Testlerin en kritik sorularından biri ise tek bir pilotun aynı anda kaç insansız uçağı yönetebileceği olacak.
ABD kaç insansız savaş uçağı almayı planlıyor?
ABD Hava Kuvvetleri, 2030’a kadar ilk parti olarak en az 150 CCA’yı envanterine katmayı planlıyor. Bu sayının 2032’ye kadar 500’e, nihai olarak ise 1.000’e ulaşması hedefleniyor. Otonom askerî platformlara yönelik yatırımlar dünya genelinde hızla artarken, NATO destekli bir şirket de iletişim kesintilerinde bile görev yapabilen İHA’lar için yerleşik yapay zekâ hedefleme teknolojisi geliştirdi.
Muhabir: Berk Küçük
Bir yanıt yazın