عبد طیش ایشلری باقانی مارکو ربعیو: یونانستان ایلە تورکیه آراسندە بر چاتیشمایە اصلا اذن ویرمزز!
عبد طیش ایشلری باقانی مارکو ربعیو: یونانستان ایلە تورکیه آراسندە بر چاتیشمایە اصلا اذن ویرمزز!
صوڭ دونمدە دنیاده انرژی چشیتلیلكنڭ أونمنڭ داها چوق اورتایه چیقدیغنە اشارت ایدن ربعیو، یونانستان ایلە گونی قبریس روم یونتیمی (گقرى) و اسرائیل آراسندەکی الکتریگ خط پروژەسینه (گصی) ایلیشکین شونلری قید ایتدی:
“بعض پوتانسییل انگللرڭ و أوڭمزنده طوران بعض صورونلرڭ اولدیغنڭ فرغڭنده یز. بو قونونڭ بزم ایچون نەدن بو قدر أونملی اولدیغنی توم طرفلرە خاطرلاتمق آماجیلە دیپلوماتیك چابالرمزنی قوللانمایە نیتلی یز. آیریجە چوزوم یوللری بولونمسنی اومییورم. (دون) باصین طوپلانتیسندە دە بلیرتدیگم گبی، بو مسئلەلرڭ بعضلرلرینڭ مدیه ویا رسمی آچیقلامەلر آراجیلغیله یاپیلمسی اڭ ایی یول دگل. اڭ اییسی گیزلیلك و سکونت ایچندە دیپلوماتیك چرچوەدە یاپیلمسی. بو، أونملی زیرا بردن فضله أولکەدن گلن یوکوملولكلری أوڭجەلكلەنلندیرمەمز گرکییور.”
ربعیو، عبدنڭ ناطو أویەسی تورکیه ایلە برچوق قونودە برلکدە چالیشدیغنە دقّدی چکدی.
گچمشدە تورکیەنڭ روسیە ایلە اوقراینه آراسندەکی مذاکرەلرە أو صاحبلگی یاپدیغنی خاطرلاتان ربعیو، “گچمشدە یاتیریم یاپدیغمز بر ایلیشکی. بلکه بو یاتیریم، بو گوروشمەلردە بزە یاردیمجی اولور. بویلەسی قونولردە آچیقلامه یاپمق ایسترسەڭز یاپارصینیز اما بر چوزوم الده ایتمك ایسترسەڭز اڭ اییسی دیرکت أوزل گوروشمەلر صینیرلرنده یاپمق.” افادەلرینی قوللاندی.
ربعیو، اگەدە ویا قبریسدە صورون چیقمسی حالنده عبدنڭ مداخله ایدوب ایتمەیەجگنە ایلیشکین صورو أوزرینه، “بنم ایچون بویله بر شیئڭ یاشانماصی آقیلالماز بر طوروم اولوردی. بو ایکی أولکه، ناطو متفغی و ناطو اورتاغی. بو، ممکن دگل. هیچ کیمسە ایچون ایی اولمزدی. نه یونانستان نه تورکیه ایچون. عبد ایچون دە ایی اولماز. طولاییسیله بونی دوشونمكدنسە بونڭ یاشانماصینه بزم اصلا اذن ویرمەیەجگمز بر شیئ اولدیغنی سویلردم. (بویله بر شیئڭ) گرچكلەشەجگنە اینانمییورم.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
عبد طیش ایشلری باقانی ربعیو، تورکیەیە ف-٣٥ صاواش اوچاغی صاتیشنە ایلیشکین صورییی جواپلاندیریرقن بو قونویە باقیشلرنی شویله آڭلاتدی:
“ماده ١: تورکیه، ناطو أویەسیدر. ماده ٢: باشقان (ترمپ)، ممکنسە اونلرە بونی صاغلامق بزملە بلیرتدی. ذاتًا بر قسمنڭ پارەسنی أوددیلر. آچیق کە بو اوچاقلر تسلیم أدیلمەدن ییللر ییللر اوزاقده اما ذاتًا أودمسی یاپیلان ایکی دانە (حاضر) وار فقط عبد قونغرەسیندن گچمش بر یاسا دە وار. آیریجە اولوسال صاوونمه یتکیلندیرمه یاساسینڭ دە چوق قاتی شرطلر گتیرن بر حکمی وار، بو نەدنلە بو شرطلر یرینه گتیریلەنلنە قدر آچیقچاصی بو صاتیش گرچكلەشمە. بو طوروم، تورك طرفنە دە ایلتیلدی. بونڭ فرغڭندهلر، صانیرم بونڭ ایچون چوزوم آریییورلر. قونو، س-٤٠٠ سیستمییله ایلگیلی. طولاییسیله شو آن اعتباریله بو صورون چوزولمەدی و یاسال اولەرق بو صورون چوزولنە قدر بو تسلیماتی گرچكلەشتیرمەزز. بلکه چوزولەجكدر، چشیتلی سچەنكلر وار آنجق شو آن اعتباریله چوزولمش دگل.”
بولگهسال مسئلەلر
اسرائیل ایلە یونانستان آراسندەکی ایش برلگنی بولگەدە “اولوملی” بر کلیشمه اولەرق یوروملایان ربعیو، اصل مسئلەنڭ ایسە اورته طوغودە اسرائیل ایلە ایی ایلیشکیلری بولونمایان أولکەلرلە ایی ایلیشکیلر قورابیلمك اولدیغی یورومینی یاپدی.
ایرانڭ نوکلەئر سلاح صاحبی اولمەسنڭ عبد ایچون قبول ایدیلەمز اولدیغنی وورغولایان ربعیو، “باشقان طونالد ترمپ، اصلا بویله بر شیئه اذن ویرمزدی، بو نەدنلە اونلرڭ فوزه پروغرامینی یوق ایتدی. بو نەدنلە انسانسیز هوا آراجی (ایحا) یاپمە پروغراملرنڭ پشندن گیدییور. بو نەدنلە اونلرڭ طونانمسنی و هوا گوجونی یوق ایتدی.” افادەلرینی قوللاندی.
ربعیو، ایرانڭ پترولی اورته طوغودن چیقاراماماصی نه دنیله اکونومیك باصقی التنده اولدیغنی و بو باصقینڭ گلەجك هفتەلرده داها دە بویویەبیلەجەگینی بلیرتەرك، “برقاچ هفته ایچندە فینالی گورەجەگیز. مودرن ایران تاریخنڭ اڭ ییقیجی اکونومیك فلاکدییله قارشی قارشییه قالاجقلر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
اوقراینه مسئلەسینده دە عبدنڭ یاپیجی رول أوستلنمەیە حاضر اولدیغنڭ آلتینی چیزن ربعیو، “تانسییونڭ یوکسلمسیندن اندیشه ایدرك (گلیشمەلری) ایزلییورز. داها یڭی قرەدڭزدە بعض کمیلر قوئوردینەلی بر ایحا صالدیریسینه اوغرەدی. قوڭشو أولکەدە قونترولدن چیقابیلەجك بر سابوتاژ اوپەراسیونندن اندیشه ایدییورز.” افادەلرینی قوللاندی.
یونانستانە سلاح صاتیشی
عبد طیش ایشلری باقانی ربعیو، یونانستانڭ ف-٣٥ صاواش اوچاقلری ایچون ایدینمك ایستەدیگی سلاح سیستملرنە یوڭلیك هنوز رسمی یانیت ویریلمەدیگینی، قونونڭ دگرلندیرمه آشامەسینده اولدیغنی بیلدیردی.
قایناق: آه
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio: Yunanistan ile Türkiye arasında bir çatışmaya asla izin vermeyiz!
Son dönemde dünyada enerji çeşitliliğinin öneminin daha çok ortaya çıktığına işaret eden Rubio, Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail arasındaki elektrik hattı projesine (GSI) ilişkin şunları kaydetti:
“Bazı potansiyel engellerin ve önümüzde duran bazı sorunların olduğunun farkındayız. Bu konunun bizim için neden bu kadar önemli olduğunu tüm taraflara hatırlatmak amacıyla diplomatik çabalarımızı kullanmaya niyetliyiz. Ayrıca çözüm yolları bulunmasını umuyorum. (Dün) Basın toplantısında da belirttiğim gibi, bu meselelerin bazılarının medya veya resmi açıklamalar aracılığıyla yapılması en iyi yol değil. En iyisi gizlilik ve sükunet içinde diplomatik çerçevede yapılması. Bu, önemli zira birden fazla ülkeden gelen yükümlülükleri önceliklendirmemiz gerekiyor.”
Rubio, ABD’nin NATO üyesi Türkiye ile birçok konuda birlikte çalıştığına dikkati çekti.
Geçmişte Türkiye’nin Rusya ile Ukrayna arasındaki müzakerelere ev sahipliği yaptığını hatırlatan Rubio, “Geçmişte yatırım yaptığımız bir ilişki. Belki bu yatırım, bu görüşmelerde bize yardımcı olur. Böylesi konularda açıklama yapmak isterseniz yaparsınız ama bir çözüm elde etmek isterseniz en iyisi direkt özel görüşmeler sınırlarında yapmak.” ifadelerini kullandı.
Rubio, Ege’de veya Kıbrıs’ta sorun çıkması halinde ABD’nin müdahale edip etmeyeceğine ilişkin soru üzerine, “Benim için böyle bir şeyin yaşanması akılalmaz bir durum olurdu. Bu iki ülke, NATO müttefiki ve NATO ortağı. Bu, mümkün değil. Hiç kimse için iyi olmazdı. Ne Yunanistan ne Türkiye için. ABD için de iyi olmaz. Dolayısıyla bunu düşünmektense bunun yaşanmasına bizim asla izin vermeyeceğimiz bir şey olduğunu söylerdim. (Böyle bir şeyin) Gerçekleşeceğine inanmıyorum.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satışına ilişkin soruyu cevaplandırırken bu konuya bakışlarını şöyle anlattı:
“Madde 1: Türkiye, NATO üyesidir. Madde 2: Başkan (Trump), mümkünse onlara bunu sağlamak istediğini belirtti. Zaten bir kısmının parasını ödediler. Açık ki bu uçaklar teslim edilmeden yıllar yıllar uzakta ama zaten ödemesi yapılan iki tane (hazır) var fakat ABD Kongresinden geçmiş bir yasa da var. Ayrıca Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın da çok katı şartlar getiren bir hükmü var, bu nedenle bu şartlar yerine getirilene kadar açıkçası bu satış gerçekleşemez. Bu durum, Türk tarafına da iletildi. Bunun farkındalar, sanırım bunun için çözüm arıyorlar. Konu, S-400 sistemiyle ilgili. Dolayısıyla şu an itibarıyla bu sorun çözülmedi ve yasal olarak bu sorun çözülene kadar bu teslimatı gerçekleştiremeyiz. Belki çözülecektir, çeşitli seçenekler var ancak şu an itibarıyla çözülmüş değil.”
Bölgesel meseleler
İsrail ile Yunanistan arasındaki işbirliğini bölgede “olumlu” bir gelişme olarak yorumlayan Rubio, asıl meselenin ise Orta Doğu’da İsrail ile iyi ilişkileri bulunmayan ülkelerle iyi ilişkiler kurabilmek olduğu yorumunu yaptı.
İran’ın nükleer silah sahibi olmasının ABD için kabul edilemez olduğunu vurgulayan Rubio, “Başkan Donald Trump, asla böyle bir şeye izin vermezdi, bu nedenle onların füze programını yok etti. Bu nedenle insansız hava aracı (İHA) yapma programlarının peşinden gidiyor. Bu nedenle onların donanmasını ve hava gücünü yok etti.” ifadelerini kullandı.
Rubio, İran’ın petrolü Orta Doğu’dan çıkaramaması nedeniyle ekonomik baskı altında olduğunu ve bu baskının gelecek haftalarda daha da büyüyebileceğini belirterek, “Birkaç hafta içinde finali göreceğiz. Modern İran tarihinin en yıkıcı ekonomik felaketiyle karşı karşıya kalacaklar.” değerlendirmesinde bulundu.
Ukrayna meselesinde de ABD’nin yapıcı rol üstlenmeye hazır olduğunun altını çizen Rubio, “Tansiyonun yükselmesinden endişe ederek (gelişmeleri) izliyoruz. Daha yeni Karadeniz’de bazı gemiler koordineli bir İHA saldırısına uğradı. Komşu ülkede kontrolden çıkabilecek bir sabotaj operasyonundan endişe ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yunanistan’a silah satışı
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Yunanistan’ın F-35 savaş uçakları için edinmek istediği silah sistemlerine yönelik henüz resmi yanıt verilmediğini, konunun değerlendirme aşamasında olduğunu bildirdi.
Kaynak: AA
عبد طیش ایشلری باقانی مارکو ربعیو: یونانستان ایلە تورکیه آراسندە بر چاتیشمایە اصلا اذن ویرمزز!
دون یونانستانڭ باش کندی آتنەیە زیارتدە بولونان عبد طیش ایشلری باقانی مارکو ربعیو، قاطحیمەرینی غزتەسنە ویردیگی روپورتاژدە اولوسلر آراس گوندمە ایلیشکین دگرلندیرمەلردە بولوندی.صوڭ دونمدە دنیاده انرژی چشیتلیلكنڭ أونمنڭ داها چوق اورتایه چیقدیغنە اشارت ایدن ربعیو، یونانستان ایلە گونی قبریس روم یونتیمی (گقرى) و اسرائیل آراسندەکی الکتریگ خط پروژەسینه (گصی) ایلیشکین شونلری قید ایتدی:
“بعض پوتانسییل انگللرڭ و أوڭمزنده طوران بعض صورونلرڭ اولدیغنڭ فرغڭنده یز. بو قونونڭ بزم ایچون نەدن بو قدر أونملی اولدیغنی توم طرفلرە خاطرلاتمق آماجیلە دیپلوماتیك چابالرمزنی قوللانمایە نیتلی یز. آیریجە چوزوم یوللری بولونمسنی اومییورم. (دون) باصین طوپلانتیسندە دە بلیرتدیگم گبی، بو مسئلەلرڭ بعضلرلرینڭ مدیه ویا رسمی آچیقلامەلر آراجیلغیله یاپیلمسی اڭ ایی یول دگل. اڭ اییسی گیزلیلك و سکونت ایچندە دیپلوماتیك چرچوەدە یاپیلمسی. بو، أونملی زیرا بردن فضله أولکەدن گلن یوکوملولكلری أوڭجەلكلەنلندیرمەمز گرکییور.”
ربعیو، عبدنڭ ناطو أویەسی تورکیه ایلە برچوق قونودە برلکدە چالیشدیغنە دقّدی چکدی.
گچمشدە تورکیەنڭ روسیە ایلە اوقراینه آراسندەکی مذاکرەلرە أو صاحبلگی یاپدیغنی خاطرلاتان ربعیو، “گچمشدە یاتیریم یاپدیغمز بر ایلیشکی. بلکه بو یاتیریم، بو گوروشمەلردە بزە یاردیمجی اولور. بویلەسی قونولردە آچیقلامه یاپمق ایسترسەڭز یاپارصینیز اما بر چوزوم الده ایتمك ایسترسەڭز اڭ اییسی دیرکت أوزل گوروشمەلر صینیرلرنده یاپمق.” افادەلرینی قوللاندی.
ربعیو، اگەدە ویا قبریسدە صورون چیقمسی حالنده عبدنڭ مداخله ایدوب ایتمەیەجگنە ایلیشکین صورو أوزرینه، “بنم ایچون بویله بر شیئڭ یاشانماصی آقیلالماز بر طوروم اولوردی. بو ایکی أولکه، ناطو متفغی و ناطو اورتاغی. بو، ممکن دگل. هیچ کیمسە ایچون ایی اولمزدی. نه یونانستان نه تورکیه ایچون. عبد ایچون دە ایی اولماز. طولاییسیله بونی دوشونمكدنسە بونڭ یاشانماصینه بزم اصلا اذن ویرمەیەجگمز بر شیئ اولدیغنی سویلردم. (بویله بر شیئڭ) گرچكلەشەجگنە اینانمییورم.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
عبد طیش ایشلری باقانی ربعیو، تورکیەیە ف-٣٥ صاواش اوچاغی صاتیشنە ایلیشکین صورییی جواپلاندیریرقن بو قونویە باقیشلرنی شویله آڭلاتدی:
“ماده ١: تورکیه، ناطو أویەسیدر. ماده ٢: باشقان (ترمپ)، ممکنسە اونلرە بونی صاغلامق بزملە بلیرتدی. ذاتًا بر قسمنڭ پارەسنی أوددیلر. آچیق کە بو اوچاقلر تسلیم أدیلمەدن ییللر ییللر اوزاقده اما ذاتًا أودمسی یاپیلان ایکی دانە (حاضر) وار فقط عبد قونغرەسیندن گچمش بر یاسا دە وار. آیریجە اولوسال صاوونمه یتکیلندیرمه یاساسینڭ دە چوق قاتی شرطلر گتیرن بر حکمی وار، بو نەدنلە بو شرطلر یرینه گتیریلەنلنە قدر آچیقچاصی بو صاتیش گرچكلەشمە. بو طوروم، تورك طرفنە دە ایلتیلدی. بونڭ فرغڭندهلر، صانیرم بونڭ ایچون چوزوم آریییورلر. قونو، س-٤٠٠ سیستمییله ایلگیلی. طولاییسیله شو آن اعتباریله بو صورون چوزولمەدی و یاسال اولەرق بو صورون چوزولنە قدر بو تسلیماتی گرچكلەشتیرمەزز. بلکه چوزولەجكدر، چشیتلی سچەنكلر وار آنجق شو آن اعتباریله چوزولمش دگل.”
بولگهسال مسئلەلر
اسرائیل ایلە یونانستان آراسندەکی ایش برلگنی بولگەدە “اولوملی” بر کلیشمه اولەرق یوروملایان ربعیو، اصل مسئلەنڭ ایسە اورته طوغودە اسرائیل ایلە ایی ایلیشکیلری بولونمایان أولکەلرلە ایی ایلیشکیلر قورابیلمك اولدیغی یورومینی یاپدی.
ایرانڭ نوکلەئر سلاح صاحبی اولمەسنڭ عبد ایچون قبول ایدیلەمز اولدیغنی وورغولایان ربعیو، “باشقان طونالد ترمپ، اصلا بویله بر شیئه اذن ویرمزدی، بو نەدنلە اونلرڭ فوزه پروغرامینی یوق ایتدی. بو نەدنلە انسانسیز هوا آراجی (ایحا) یاپمە پروغراملرنڭ پشندن گیدییور. بو نەدنلە اونلرڭ طونانمسنی و هوا گوجونی یوق ایتدی.” افادەلرینی قوللاندی.
ربعیو، ایرانڭ پترولی اورته طوغودن چیقاراماماصی نه دنیله اکونومیك باصقی التنده اولدیغنی و بو باصقینڭ گلەجك هفتەلرده داها دە بویویەبیلەجەگینی بلیرتەرك، “برقاچ هفته ایچندە فینالی گورەجەگیز. مودرن ایران تاریخنڭ اڭ ییقیجی اکونومیك فلاکدییله قارشی قارشییه قالاجقلر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
اوقراینه مسئلەسینده دە عبدنڭ یاپیجی رول أوستلنمەیە حاضر اولدیغنڭ آلتینی چیزن ربعیو، “تانسییونڭ یوکسلمسیندن اندیشه ایدرك (گلیشمەلری) ایزلییورز. داها یڭی قرەدڭزدە بعض کمیلر قوئوردینەلی بر ایحا صالدیریسینه اوغرەدی. قوڭشو أولکەدە قونترولدن چیقابیلەجك بر سابوتاژ اوپەراسیونندن اندیشه ایدییورز.” افادەلرینی قوللاندی.
یونانستانە سلاح صاتیشی
عبد طیش ایشلری باقانی ربعیو، یونانستانڭ ف-٣٥ صاواش اوچاقلری ایچون ایدینمك ایستەدیگی سلاح سیستملرنە یوڭلیك هنوز رسمی یانیت ویریلمەدیگینی، قونونڭ دگرلندیرمه آشامەسینده اولدیغنی بیلدیردی.
قایناق: آه
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio: Yunanistan ile Türkiye arasında bir çatışmaya asla izin vermeyiz!
Dün Yunanistan’ın başkenti Atina’ya ziyarette bulunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Kathimerini gazetesine verdiği röportajda uluslararası gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.Son dönemde dünyada enerji çeşitliliğinin öneminin daha çok ortaya çıktığına işaret eden Rubio, Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail arasındaki elektrik hattı projesine (GSI) ilişkin şunları kaydetti:
“Bazı potansiyel engellerin ve önümüzde duran bazı sorunların olduğunun farkındayız. Bu konunun bizim için neden bu kadar önemli olduğunu tüm taraflara hatırlatmak amacıyla diplomatik çabalarımızı kullanmaya niyetliyiz. Ayrıca çözüm yolları bulunmasını umuyorum. (Dün) Basın toplantısında da belirttiğim gibi, bu meselelerin bazılarının medya veya resmi açıklamalar aracılığıyla yapılması en iyi yol değil. En iyisi gizlilik ve sükunet içinde diplomatik çerçevede yapılması. Bu, önemli zira birden fazla ülkeden gelen yükümlülükleri önceliklendirmemiz gerekiyor.”
Rubio, ABD’nin NATO üyesi Türkiye ile birçok konuda birlikte çalıştığına dikkati çekti.
Geçmişte Türkiye’nin Rusya ile Ukrayna arasındaki müzakerelere ev sahipliği yaptığını hatırlatan Rubio, “Geçmişte yatırım yaptığımız bir ilişki. Belki bu yatırım, bu görüşmelerde bize yardımcı olur. Böylesi konularda açıklama yapmak isterseniz yaparsınız ama bir çözüm elde etmek isterseniz en iyisi direkt özel görüşmeler sınırlarında yapmak.” ifadelerini kullandı.
Rubio, Ege’de veya Kıbrıs’ta sorun çıkması halinde ABD’nin müdahale edip etmeyeceğine ilişkin soru üzerine, “Benim için böyle bir şeyin yaşanması akılalmaz bir durum olurdu. Bu iki ülke, NATO müttefiki ve NATO ortağı. Bu, mümkün değil. Hiç kimse için iyi olmazdı. Ne Yunanistan ne Türkiye için. ABD için de iyi olmaz. Dolayısıyla bunu düşünmektense bunun yaşanmasına bizim asla izin vermeyeceğimiz bir şey olduğunu söylerdim. (Böyle bir şeyin) Gerçekleşeceğine inanmıyorum.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satışına ilişkin soruyu cevaplandırırken bu konuya bakışlarını şöyle anlattı:
“Madde 1: Türkiye, NATO üyesidir. Madde 2: Başkan (Trump), mümkünse onlara bunu sağlamak istediğini belirtti. Zaten bir kısmının parasını ödediler. Açık ki bu uçaklar teslim edilmeden yıllar yıllar uzakta ama zaten ödemesi yapılan iki tane (hazır) var fakat ABD Kongresinden geçmiş bir yasa da var. Ayrıca Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın da çok katı şartlar getiren bir hükmü var, bu nedenle bu şartlar yerine getirilene kadar açıkçası bu satış gerçekleşemez. Bu durum, Türk tarafına da iletildi. Bunun farkındalar, sanırım bunun için çözüm arıyorlar. Konu, S-400 sistemiyle ilgili. Dolayısıyla şu an itibarıyla bu sorun çözülmedi ve yasal olarak bu sorun çözülene kadar bu teslimatı gerçekleştiremeyiz. Belki çözülecektir, çeşitli seçenekler var ancak şu an itibarıyla çözülmüş değil.”
Bölgesel meseleler
İsrail ile Yunanistan arasındaki işbirliğini bölgede “olumlu” bir gelişme olarak yorumlayan Rubio, asıl meselenin ise Orta Doğu’da İsrail ile iyi ilişkileri bulunmayan ülkelerle iyi ilişkiler kurabilmek olduğu yorumunu yaptı.
İran’ın nükleer silah sahibi olmasının ABD için kabul edilemez olduğunu vurgulayan Rubio, “Başkan Donald Trump, asla böyle bir şeye izin vermezdi, bu nedenle onların füze programını yok etti. Bu nedenle insansız hava aracı (İHA) yapma programlarının peşinden gidiyor. Bu nedenle onların donanmasını ve hava gücünü yok etti.” ifadelerini kullandı.
Rubio, İran’ın petrolü Orta Doğu’dan çıkaramaması nedeniyle ekonomik baskı altında olduğunu ve bu baskının gelecek haftalarda daha da büyüyebileceğini belirterek, “Birkaç hafta içinde finali göreceğiz. Modern İran tarihinin en yıkıcı ekonomik felaketiyle karşı karşıya kalacaklar.” değerlendirmesinde bulundu.
Ukrayna meselesinde de ABD’nin yapıcı rol üstlenmeye hazır olduğunun altını çizen Rubio, “Tansiyonun yükselmesinden endişe ederek (gelişmeleri) izliyoruz. Daha yeni Karadeniz’de bazı gemiler koordineli bir İHA saldırısına uğradı. Komşu ülkede kontrolden çıkabilecek bir sabotaj operasyonundan endişe ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yunanistan’a silah satışı
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Yunanistan’ın F-35 savaş uçakları için edinmek istediği silah sistemlerine yönelik henüz resmi yanıt verilmediğini, konunun değerlendirme aşamasında olduğunu bildirdi.
Kaynak: AA
📚 Metinde Geçen Kelimelerin Lugatçesi
دون یونانستانڭ باش کندی آتنەیە زیارتدە بولونان عبد طیش ایشلری باقانی مارکو ربعیو، قاطحیمەرینی غزتەسنە ویردیگی روپورتاژدە اولوسلر آراس گوندمە ایلیشکین دگرلندیرمەلردە بولوندی.
صوڭ دونمدە دنیاده انرژی چشیتلیلكنڭ أونمنڭ داها چوق اورتایه چیقدیغنە اشارت ایدن ربعیو، یونانستان ایلە گونی قبریس روم یونتیمی (گقرى) و اسرائیل آراسندەکی الکتریگ خط پروژەسینه (گصی) ایلیشکین شونلری قید ایتدی:
“بعض پوتانسییل انگللرڭ و أوڭمزنده طوران بعض صورونلرڭ اولدیغنڭ فرغڭنده یز. بو قونونڭ بزم ایچون نەدن بو قدر أونملی اولدیغنی توم طرفلرە خاطرلاتمق آماجیلە دیپلوماتیك چابالرمزنی قوللانمایە نیتلی یز. آیریجە چوزوم یوللری بولونمسنی اومییورم. (دون) باصین طوپلانتیسندە دە بلیرتدیگم گبی، بو مسئلەلرڭ بعضلرلرینڭ مدیه ویا رسمی آچیقلامەلر آراجیلغیله یاپیلمسی اڭ ایی یول دگل. اڭ اییسی گیزلیلك و سکونت ایچندە دیپلوماتیك چرچوەدە یاپیلمسی. بو، أونملی زیرا بردن فضله أولکەدن گلن یوکوملولكلری أوڭجەلكلەنلندیرمەمز گرکییور.”
ربعیو، عبدنڭ ناطو أویەسی تورکیه ایلە برچوق قونودە برلکدە چالیشدیغنە دقّدی چکدی.
گچمشدە تورکیەنڭ روسیە ایلە اوقراینه آراسندەکی مذاکرەلرە أو صاحبلگی یاپدیغنی خاطرلاتان ربعیو، “گچمشدە یاتیریم یاپدیغمز بر ایلیشکی. بلکه بو یاتیریم، بو گوروشمەلردە بزە یاردیمجی اولور. بویلەسی قونولردە آچیقلامه یاپمق ایسترسەڭز یاپارصینیز اما بر چوزوم الده ایتمك ایسترسەڭز اڭ اییسی دیرکت أوزل گوروشمەلر صینیرلرنده یاپمق.” افادەلرینی قوللاندی.
ربعیو، اگەدە ویا قبریسدە صورون چیقمسی حالنده عبدنڭ مداخله ایدوب ایتمەیەجگنە ایلیشکین صورو أوزرینه، “بنم ایچون بویله بر شیئڭ یاشانماصی آقیلالماز بر طوروم اولوردی. بو ایکی أولکه، ناطو متفغی و ناطو اورتاغی. بو، ممکن دگل. هیچ کیمسە ایچون ایی اولمزدی. نه یونانستان نه تورکیه ایچون. عبد ایچون دە ایی اولماز. طولاییسیله بونی دوشونمكدنسە بونڭ یاشانماصینه بزم اصلا اذن ویرمەیەجگمز بر شیئ اولدیغنی سویلردم. (بویله بر شیئڭ) گرچكلەشەجگنە اینانمییورم.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
عبد طیش ایشلری باقانی ربعیو، تورکیەیە ف-٣٥ صاواش اوچاغی صاتیشنە ایلیشکین صورییی جواپلاندیریرقن بو قونویە باقیشلرنی شویله آڭلاتدی:
“ماده ١: تورکیه، ناطو أویەسیدر. ماده ٢: باشقان (ترمپ)، ممکنسە اونلرە بونی صاغلامق بزملە بلیرتدی. ذاتًا بر قسمنڭ پارەسنی أوددیلر. آچیق کە بو اوچاقلر تسلیم أدیلمەدن ییللر ییللر اوزاقده اما ذاتًا أودمسی یاپیلان ایکی دانە (حاضر) وار فقط عبد قونغرەسیندن گچمش بر یاسا دە وار. آیریجە اولوسال صاوونمه یتکیلندیرمه یاساسینڭ دە چوق قاتی شرطلر گتیرن بر حکمی وار، بو نەدنلە بو شرطلر یرینه گتیریلەنلنە قدر آچیقچاصی بو صاتیش گرچكلەشمە. بو طوروم، تورك طرفنە دە ایلتیلدی. بونڭ فرغڭندهلر، صانیرم بونڭ ایچون چوزوم آریییورلر. قونو، س-٤٠٠ سیستمییله ایلگیلی. طولاییسیله شو آن اعتباریله بو صورون چوزولمەدی و یاسال اولەرق بو صورون چوزولنە قدر بو تسلیماتی گرچكلەشتیرمەزز. بلکه چوزولەجكدر، چشیتلی سچەنكلر وار آنجق شو آن اعتباریله چوزولمش دگل.”
بولگهسال مسئلەلر
اسرائیل ایلە یونانستان آراسندەکی ایش برلگنی بولگەدە “اولوملی” بر کلیشمه اولەرق یوروملایان ربعیو، اصل مسئلەنڭ ایسە اورته طوغودە اسرائیل ایلە ایی ایلیشکیلری بولونمایان أولکەلرلە ایی ایلیشکیلر قورابیلمك اولدیغی یورومینی یاپدی.
ایرانڭ نوکلەئر سلاح صاحبی اولمەسنڭ عبد ایچون قبول ایدیلەمز اولدیغنی وورغولایان ربعیو، “باشقان طونالد ترمپ، اصلا بویله بر شیئه اذن ویرمزدی، بو نەدنلە اونلرڭ فوزه پروغرامینی یوق ایتدی. بو نەدنلە انسانسیز هوا آراجی (ایحا) یاپمە پروغراملرنڭ پشندن گیدییور. بو نەدنلە اونلرڭ طونانمسنی و هوا گوجونی یوق ایتدی.” افادەلرینی قوللاندی.
ربعیو، ایرانڭ پترولی اورته طوغودن چیقاراماماصی نه دنیله اکونومیك باصقی التنده اولدیغنی و بو باصقینڭ گلەجك هفتەلرده داها دە بویویەبیلەجەگینی بلیرتەرك، “برقاچ هفته ایچندە فینالی گورەجەگیز. مودرن ایران تاریخنڭ اڭ ییقیجی اکونومیك فلاکدییله قارشی قارشییه قالاجقلر.” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
اوقراینه مسئلەسینده دە عبدنڭ یاپیجی رول أوستلنمەیە حاضر اولدیغنڭ آلتینی چیزن ربعیو، “تانسییونڭ یوکسلمسیندن اندیشه ایدرك (گلیشمەلری) ایزلییورز. داها یڭی قرەدڭزدە بعض کمیلر قوئوردینەلی بر ایحا صالدیریسینه اوغرەدی. قوڭشو أولکەدە قونترولدن چیقابیلەجك بر سابوتاژ اوپەراسیونندن اندیشه ایدییورز.” افادەلرینی قوللاندی.
یونانستانە سلاح صاتیشی
عبد طیش ایشلری باقانی ربعیو، یونانستانڭ ف-٣٥ صاواش اوچاقلری ایچون ایدینمك ایستەدیگی سلاح سیستملرنە یوڭلیك هنوز رسمی یانیت ویریلمەدیگینی، قونونڭ دگرلندیرمه آشامەسینده اولدیغنی بیلدیردی.
قایناق: آه
Dün Yunanistan’ın başkenti Atina’ya ziyarette bulunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Kathimerini gazetesine verdiği röportajda uluslararası gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Son dönemde dünyada enerji çeşitliliğinin öneminin daha çok ortaya çıktığına işaret eden Rubio, Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail arasındaki elektrik hattı projesine (GSI) ilişkin şunları kaydetti:
“Bazı potansiyel engellerin ve önümüzde duran bazı sorunların olduğunun farkındayız. Bu konunun bizim için neden bu kadar önemli olduğunu tüm taraflara hatırlatmak amacıyla diplomatik çabalarımızı kullanmaya niyetliyiz. Ayrıca çözüm yolları bulunmasını umuyorum. (Dün) Basın toplantısında da belirttiğim gibi, bu meselelerin bazılarının medya veya resmi açıklamalar aracılığıyla yapılması en iyi yol değil. En iyisi gizlilik ve sükunet içinde diplomatik çerçevede yapılması. Bu, önemli zira birden fazla ülkeden gelen yükümlülükleri önceliklendirmemiz gerekiyor.”
Rubio, ABD’nin NATO üyesi Türkiye ile birçok konuda birlikte çalıştığına dikkati çekti.
Geçmişte Türkiye’nin Rusya ile Ukrayna arasındaki müzakerelere ev sahipliği yaptığını hatırlatan Rubio, “Geçmişte yatırım yaptığımız bir ilişki. Belki bu yatırım, bu görüşmelerde bize yardımcı olur. Böylesi konularda açıklama yapmak isterseniz yaparsınız ama bir çözüm elde etmek isterseniz en iyisi direkt özel görüşmeler sınırlarında yapmak.” ifadelerini kullandı.
Rubio, Ege’de veya Kıbrıs’ta sorun çıkması halinde ABD’nin müdahale edip etmeyeceğine ilişkin soru üzerine, “Benim için böyle bir şeyin yaşanması akılalmaz bir durum olurdu. Bu iki ülke, NATO müttefiki ve NATO ortağı. Bu, mümkün değil. Hiç kimse için iyi olmazdı. Ne Yunanistan ne Türkiye için. ABD için de iyi olmaz. Dolayısıyla bunu düşünmektense bunun yaşanmasına bizim asla izin vermeyeceğimiz bir şey olduğunu söylerdim. (Böyle bir şeyin) Gerçekleşeceğine inanmıyorum.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satışına ilişkin soruyu cevaplandırırken bu konuya bakışlarını şöyle anlattı:
“Madde 1: Türkiye, NATO üyesidir. Madde 2: Başkan (Trump), mümkünse onlara bunu sağlamak istediğini belirtti. Zaten bir kısmının parasını ödediler. Açık ki bu uçaklar teslim edilmeden yıllar yıllar uzakta ama zaten ödemesi yapılan iki tane (hazır) var fakat ABD Kongresinden geçmiş bir yasa da var. Ayrıca Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın da çok katı şartlar getiren bir hükmü var, bu nedenle bu şartlar yerine getirilene kadar açıkçası bu satış gerçekleşemez. Bu durum, Türk tarafına da iletildi. Bunun farkındalar, sanırım bunun için çözüm arıyorlar. Konu, S-400 sistemiyle ilgili. Dolayısıyla şu an itibarıyla bu sorun çözülmedi ve yasal olarak bu sorun çözülene kadar bu teslimatı gerçekleştiremeyiz. Belki çözülecektir, çeşitli seçenekler var ancak şu an itibarıyla çözülmüş değil.”
Bölgesel meseleler
İsrail ile Yunanistan arasındaki işbirliğini bölgede “olumlu” bir gelişme olarak yorumlayan Rubio, asıl meselenin ise Orta Doğu’da İsrail ile iyi ilişkileri bulunmayan ülkelerle iyi ilişkiler kurabilmek olduğu yorumunu yaptı.
İran’ın nükleer silah sahibi olmasının ABD için kabul edilemez olduğunu vurgulayan Rubio, “Başkan Donald Trump, asla böyle bir şeye izin vermezdi, bu nedenle onların füze programını yok etti. Bu nedenle insansız hava aracı (İHA) yapma programlarının peşinden gidiyor. Bu nedenle onların donanmasını ve hava gücünü yok etti.” ifadelerini kullandı.
Rubio, İran’ın petrolü Orta Doğu’dan çıkaramaması nedeniyle ekonomik baskı altında olduğunu ve bu baskının gelecek haftalarda daha da büyüyebileceğini belirterek, “Birkaç hafta içinde finali göreceğiz. Modern İran tarihinin en yıkıcı ekonomik felaketiyle karşı karşıya kalacaklar.” değerlendirmesinde bulundu.
Ukrayna meselesinde de ABD’nin yapıcı rol üstlenmeye hazır olduğunun altını çizen Rubio, “Tansiyonun yükselmesinden endişe ederek (gelişmeleri) izliyoruz. Daha yeni Karadeniz’de bazı gemiler koordineli bir İHA saldırısına uğradı. Komşu ülkede kontrolden çıkabilecek bir sabotaj operasyonundan endişe ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yunanistan’a silah satışı
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Yunanistan’ın F-35 savaş uçakları için edinmek istediği silah sistemlerine yönelik henüz resmi yanıt verilmediğini, konunun değerlendirme aşamasında olduğunu bildirdi.
Kaynak: AA

Bir yanıt yazın