ونەزوئەلە حكومتی، أولكه ڭڭ تك دڭيسل نوكلەئر رآقتوري اولان رو-١دە بولونان قالان نوكلەئر مالزمهنڭ گوگنلي شكلدە چیقاریلدیغینی و اولوسلر آراس ایش برلگیلە أولكه طیشنە سوق ایدیلدیگنی آچیقلادی. اوپەراسیونڭ، ١٨-٢٩ نيسان ٢٠٢٦ تاریخلری آراسندە گرچكتیریلدیگی بیلدیریلدی.
ونەزوئەلە طیش ایشلری باقانلغی طرفندن یاییملانان بیلدیریدە، ونەزوئەلە بيليمسل آراشدیرمەلر انستيتوسي (اویج) بنيهسیدەكی رو-١ دڭيسل رآقتورينڭ ١٩٩١ ییلندە فعاليت دونگوسینو تماملادیغی، ١٩٩٧دە ایسە اولوسلر آراس آطوم انرژيسي آژانسي (ااها) ایلە برلكدە رآقتورڭ نهائي اولارق قپاتیلمسینه قرار ویریلدیگی بلیرتیلدی.
“عسكری صالديري ريسك سويەسنی آرتيردی”
آچیقلامه دە، ٣ اوجاق ٢٠٢٦دە اویج تأسیسلرینڭ ياقيننده گرچكلشدیریلن عسكری صالدیرینڭ اسكی رآقتور چورهسیدەكی ريسك سويەسنی آرتيردیغی و اوزون سورەدر پلانلانان چيقارمه اوپەراسیونینڭ اجیلییهتینی اورتایه قویدیغی افاده ایدیلدی. ونەزوئەلە يونتيمي، صالدیرینڭ رآقتورە یاقلاشیق ٥٠ متره مسافهده گرچكدیگنی دویوردی.
یتكیلیلر، اوپەراسیون قاپسامندە قالان نوكلەئر مالزمهنڭ امنيت آلتینە آلیندیغڭی، قره يوليله پوهرتو جابهللو ليماننە طاشيندیغنی و أوزل دڭز طاشیماجیلیغییلا أولكه طیشنە گوندریلدیگنی بیلدیردی.
اوپەراسیونە عبد، انگلتره و ااها دە قاتیلدی
اوپەراسیوندە ونەزوئەلە خلقڭ بيليم و تكنولوژي گوجي باقانلغینڭ ياني صیرە، عبد انرژي باقانلغنە باغلي اولوسال نوكلەئر گوگنلك ادارەسی (ننصا)، برلشيك قراللق مقاملری و اولوسلر آراس آطوم انرژيسي آژانسينڭ یر آلدیغی بلیرتیلدی.
ااهانین تكنيك طوغريلامه، گوگنلك دڭتيمی و ونەزوئەلەلی پرسونلە اگیتیم دستگی صاغلادیغی قید ایدیلدی.
عبد قايناقلرینه گورە اوپەراسیوندە یوزدە ٢٠نڭ أوزرندە زنكيندیریلمش یاقلاشیق ١٣،٥ كيلوغرام اورانيوم چیقاریلدی. سوز قونوسی مالزمهنڭ داها صوڭرە عبدنڭ گوني جارولینا ايالدڭدەكی صاوانناه ریوهر تأسيسنە گوندریلدیگی بیلدیریلدی.
رو-١ لاتين آمەریقەنڭ ایلك رآقتورلریندن بریسییدی
ونەزوئەلەلی بيليم انساني هومبهرتو فهرنáندهز-مورáن طرفندن تاصارلانان رو-١ رآقتوري، ١٩٦٠ ییلندە “باریش ایچون آطوم” پروغرامي قاپسامندە فعالیتە گچمشدی. رآقتور، اوزون ییللر بوينجه فيزيك آراشديرمەلری، راديوايزوطوپ أورتیمی و نوكلەئر آراشديرمەلرده قوللانیلدقدن صوڭرە ١٩٩١دە دوره طيشي بیراقیلدی.
داها صوڭرەكی سورچدە تأسيس، پهگامما آدلي غامه ايشينلري ستهریلیزاصیون مركزینە دونوشتورولدی.
ونەزوئەلە حكومتی آچیقلامەسندە، اوپەراسیونڭ أولكه ڭڭ نوكلەئر سلاحلرڭ ياييلمسینڭ أوڭلنمسینه ایلیشكین اولوسلر آراس يوكوملولقلرینه و “باریش ایچون بيليم” آڭلاييشنە باغلیلقینی بر كز داها اورتایه كويدوغینو وورغولادی.
ونەزوئەلە طیش ایشلری باقانلغی طرفندن یاییملانان بیلدیریدە، ونەزوئەلە بيليمسل آراشدیرمەلر انستيتوسي (اویج) بنيهسیدەكی رو-١ دڭيسل رآقتورينڭ ١٩٩١ ییلندە فعاليت دونگوسینو تماملادیغی، ١٩٩٧دە ایسە اولوسلر آراس آطوم انرژيسي آژانسي (ااها) ایلە برلكدە رآقتورڭ نهائي اولارق قپاتیلمسینه قرار ویریلدیگی بلیرتیلدی.
“عسكری صالديري ريسك سويەسنی آرتيردی”
آچیقلامه دە، ٣ اوجاق ٢٠٢٦دە اویج تأسیسلرینڭ ياقيننده گرچكلشدیریلن عسكری صالدیرینڭ اسكی رآقتور چورهسیدەكی ريسك سويەسنی آرتيردیغی و اوزون سورەدر پلانلانان چيقارمه اوپەراسیونینڭ اجیلییهتینی اورتایه قویدیغی افاده ایدیلدی. ونەزوئەلە يونتيمي، صالدیرینڭ رآقتورە یاقلاشیق ٥٠ متره مسافهده گرچكدیگنی دویوردی.
یتكیلیلر، اوپەراسیون قاپسامندە قالان نوكلەئر مالزمهنڭ امنيت آلتینە آلیندیغڭی، قره يوليله پوهرتو جابهللو ليماننە طاشيندیغنی و أوزل دڭز طاشیماجیلیغییلا أولكه طیشنە گوندریلدیگنی بیلدیردی.
اوپەراسیونە عبد، انگلتره و ااها دە قاتیلدی
اوپەراسیوندە ونەزوئەلە خلقڭ بيليم و تكنولوژي گوجي باقانلغینڭ ياني صیرە، عبد انرژي باقانلغنە باغلي اولوسال نوكلەئر گوگنلك ادارەسی (ننصا)، برلشيك قراللق مقاملری و اولوسلر آراس آطوم انرژيسي آژانسينڭ یر آلدیغی بلیرتیلدی.
ااهانین تكنيك طوغريلامه، گوگنلك دڭتيمی و ونەزوئەلەلی پرسونلە اگیتیم دستگی صاغلادیغی قید ایدیلدی.
عبد قايناقلرینه گورە اوپەراسیوندە یوزدە ٢٠نڭ أوزرندە زنكيندیریلمش یاقلاشیق ١٣،٥ كيلوغرام اورانيوم چیقاریلدی. سوز قونوسی مالزمهنڭ داها صوڭرە عبدنڭ گوني جارولینا ايالدڭدەكی صاوانناه ریوهر تأسيسنە گوندریلدیگی بیلدیریلدی.
رو-١ لاتين آمەریقەنڭ ایلك رآقتورلریندن بریسییدی
ونەزوئەلەلی بيليم انساني هومبهرتو فهرنáندهز-مورáن طرفندن تاصارلانان رو-١ رآقتوري، ١٩٦٠ ییلندە “باریش ایچون آطوم” پروغرامي قاپسامندە فعالیتە گچمشدی. رآقتور، اوزون ییللر بوينجه فيزيك آراشديرمەلری، راديوايزوطوپ أورتیمی و نوكلەئر آراشديرمەلرده قوللانیلدقدن صوڭرە ١٩٩١دە دوره طيشي بیراقیلدی.
داها صوڭرەكی سورچدە تأسيس، پهگامما آدلي غامه ايشينلري ستهریلیزاصیون مركزینە دونوشتورولدی.
ونەزوئەلە حكومتی آچیقلامەسندە، اوپەراسیونڭ أولكه ڭڭ نوكلەئر سلاحلرڭ ياييلمسینڭ أوڭلنمسینه ایلیشكین اولوسلر آراس يوكوملولقلرینه و “باریش ایچون بيليم” آڭلاييشنە باغلیلقینی بر كز داها اورتایه كويدوغینو وورغولادی.
یورم یاپ