گونجل عثمانلی توركجسی خبرلر

هايات اراس يازدي:”١٢ هايوانلي تاكويم و ات ييلي”

الصورة الرمزية لـ مسعود

انكاره – بهه

گيتيمجی هايات اراس، يازيسينده توركلرين إیسلامييت ونسي دونمدن إیتيبارن كولانديگي ١٢ هايوانلي تاكويم’ين كولتورل، ميتولوژيك و تاریخسل بويوتلاريني ايله الييور.

”تاكويم; زماني كوسترن بير اراچ اولماسيندان وت، ايت ‏اولدیگی توپلومون ايورندكي يريني ناسيل الكيلاديگيني، دونيايه باكيشيني، دوگايي و هاياتي انلاملانديرماسيني يانسيتان تاریخي بير اينادير. زماني ادلانديرمه و دوزنلمه چاباسي; توپلوملاري، بولوندوكلاري كولتور دايرسينين جوگرافيك، بولكسل، فلسفي، إینانچ… ياپيلارينه اويكون اولاراك تاكويم سيستملري كليشتيرمايه يونلتميشتير. إیسلامييت ونسيندن إیتيبارن تورك توپلولوكلارينده كولانيلان ١٢ هايوانلي تاكويم، بی باگلامده بوزكير كولتورونون دونكوسل زمان انلاييشيني، ڭ اچيك بيچيمده يانسيتان سيستملردن بيريدير. جوگرافيانين، هايوانجيليگين، إینانچ دونياسينين و ياشام بيچيمينين تاكويمه إیزدوشومودور.

١٢ هايوانلي تاكويم’ين چيكيش كايناگينين چينليلر مي، توركلر مي يه ده ياكين جوگرافياداكي باشكه بير هوك مي ‏اولدیگی سوروسونه بوكون نت و تك بير يانيت ورمك كوچتور. انجاك تارتيشماسيز اولان كرچك، بی تاكويمين يوزييلار بويونجه و ‏گونوموزده تورك توپلولوكلاري تارافيندان اقتيف و إیشلوسل بيچيمده كولانيلميش ‏اولدیگودور. شينه اوسی يازيتي’نده دوموز، تاووك و پارس ييلارينين ادلارينين كچمسي، بنكوتاشلارده (ورهون يازيتلاري) بيلكه كاگان’ين إیت ييلينين ١٠. ايينين ٢٦. ‏گونوند، كول تيكين’ين إیسه كويون ييلينين ١. ايينين ١٧. ‏گونونده دونيالاريني دگيشتيكلري، بيلكه كاگان إیچين دوزنلنن يوگ (انما) تورنينين دوموز ييلينين ٥. ايينين ٢٧. ‏گونونده ياپيلديگي بيلكيسي، تاكويمين تاریخî كولانيميني سوموت بيچيمده دوگرولاماكتادير.

تاكويمين توركيي’ده اونوتولماسينين ندنلري اراسيندا; إیسلامييت سونراسي دونمده ديني و إیداري احتیاجلاري كارشيلايان يني تاكويملرين بنيمسنمسي و چاگداشلاشمه سورچلري إیچينده كچرليليگيني ييتيرمسي ساييلابيلير. انجاك تاكويم بوتونويله يوق اولماميش; كولتورل ياشامدان چكيلە رك تاریخ بيليمينين كونوسی هالينه كلميشتير. ١٢ هايوانلي تاكويم، ‏گونوموزده موگوليستان، كازاكيستان، كيركيزيستان، سيبيريا… توپراكلارينده مودرن تاكويملرين يانينده وارليگيني سوردورمكتدير. چونكی كوچب، ياري كوچب، كوناركوچر هايات تارزينين دوامليليگي، سوزلی كلنكتن بسلنن و اورتاك بلكله تاشينان ياشام بيچيمينين زمانسال اويومو، دوگايله ياپيلان كيزلي ‏آڭلاشمالار، ورتوك اوزلاشيلار اوچسوز بوجاكسيز مكانلارده زماني سايديرمادي، ياشاتي. بوكون داهي بی بولكلرده بير كيشييه “هانكي ييلده دوگدون؟” سوروسی يونلتيلديگيند، بونون كارشيليگي چوگی زمان دوگدوگی ييلين هايوان ادييله وريلمكتدير.

تاكويمين كلاسيك سيرالاماسي شويلدير: سيچان، وكوز، كاپلان، تاوشان، ايژدرهه ييلان، ات، كويون، مايمون، تاووك، كوپك، دوموز. بولكسل و كولتورل فاركليليكلاره باگلي اولاراك هايوان ادلارينده دگيشيكليك كورولبيلير: سيچان يرينه فار; وكوز يرينه إینك وايه سيگير; كاپلان يرينه پارس يه ده ارسلان; ايژدرهه يرينه باليك، تيمساه; تاووك يرينه هوروز; كوپك يرينه إیت كولانيلديگي كورولور. ياكوتيستان’ده ياشايان ياكوت/ساهه توركلرينده ميتولوژيك ادلار ديكات چكر: جوهوكوي، هوتوي اييي، باياناي، بيلكه هاان، اودون هاان كيبي.

سيچان ييلي إیله باشلاييپ دوموز ييلي إیله سونه ايرن سيستم، ١٢ ييللق دونكولردن اولوشور. ٢٠٢٦ ييلي، ات ييليدير. تورك ميتولوژيك دوشونسينده ات، كوتسال بير وارليكتير. انلاتيلاره كوره تانريلارين يريوزی إیچين ياراتيگي إیلك جانلي، ات اولاراك كابول ايديلير. ات; كوجون، دايانيكليليگين، باگيمسيزليگين، وزكورلوگون… سيمكسيدير. ايني زمانده كوك إیله ير اراسينده باگلانتي كوران، روهلارين يولجولوگونده رهبرليك ايدن بير وارلق اولاراك دوشونولموش; بی ندنله كوركانلارده ولولرله بيرليكته كومولموشتور.

موگول تاریخينين زمان چيزلكسينده ات ييلي; بويوك كاگانلارين دوگدوگو، كوتلی تاهتلاره چيكيلديگي ييلار اولاراك يريني الميشتير: نكيز هان (١١٦٢)، وكداي هان (١١٨٦)، ماندوول هان (١٤٢٦) ات ييلينده دوگموشتور. كويوك هان (١٢٤٦)، تومن زاساكت (١٥٥٨) إیسه ات ييلينده تاهته چيكميشتير.

٢٠٢٦ ات ييلي ايساس الينديگينده تاكويم سيرالاماسي دوگرولتوسونده اشاگييه وايه يوكارييه كيديلە رك هانكي ييلين هانكي هايوان ادييله ادلانديريلديگي كولايليكله كورولبيلير. بونه كوره ٢٠٢٥ ييلي ييلان، ٢٠٢٧ ييلي كويون ييليدير. ييلان ييليني كارشيلامام ٢٠٠١ ييلينده موگوليستان’ه اوگورلامام ٢٠٢٥ ييلينده توركيي’يه دنك كلدي. ات ييليميز، يني ييليميز كوتلی اولسون، كوت كتيرسين.”

یورم یاپ

الكترونیك پوستە یایینلانماز كركلی یرلر *

اره
قاتكورلر