جگطن تورك طیش خبرلر سرویسی
عبد ایلە سعودی عربستان آراسندە امضالانان ٣٠ ییللق سیویل نوکلەئر ایش برلگی آڭلاشمسی، وەسخڭکتوڭڭ اورته طوغو پولیتیقهسینده یڭی بر دونمڭ قاپیسنی آرالادی. عبد انرژی باقانی جهریس ریت ایلە سعودی انرژی باقانی پرنس ابدولازیز بیڭ سلمان طرفندن امضالانان آڭلاشمه، آمەریقان شرکتلرینڭ سعودی عربستاندە نوکلەئر سانترال انشا ایتمسینڭ أوڭنی اچارقەن، اورتاق فیزیبیلیته چالیشمسینڭ آردندن أولکەدە اورانیوم زنگینلشدیرمه آلت یاپیسی قورولمسینه دە قاپی آرالییور.
آڭلاشمەنڭ قونغره اونای سورجی دوام ادهركن، اوزمانلر بونڭ عبدنڭ بوگونە قدر متفقلرینه اویغولادیغی اڭ قاتی نوکلەئر گوگنلك ستاندارتلریندن أونملی بر صاپمه اولدیغنە دقّت چکییور. ٢٠٠٩ ییلندە برلشیك عرب أمرلکلری ایلە امضالانان و “آلتین ستاندارت” اولارق گوستریلن آڭلاشمهده اورانیوم زنکیندیرمسیندن آچیقجە واز گچیلمشدی. یڭی متنده ایسە اولوسلر آراس آطوم انرژیسی آژانسینڭ (ااەا) اڭ صیقی دڭتیم مقانیزمەلرینڭ دە زورونلی طوتولمامسی الشدیریلرە نەدن اولدی.
طحرانە فرقلی ریادە فرقلی
آڭلاشمەیە یوڭلتالەن اڭ تمل الشدیری ایسە وەسخڭکتوڭڭ ایرانە قارشو ییللردر صاووندوغی سویلەملە اورتایه چیقان چلیشکی اولدی. عبد یونتیمی، طحرانڭ اورانیوم زنگینلشدیرمه فعالیتلرینی بولگهسال گوگنلك تهدیدی اولارق طانیملاركن، عین تکنولوژییی سعودی عربستان ایچون قبول ایدیلەبیلیر حاله گتیرمەكله صوچلنییور. الشدیرمنلر، وەلیاهط پرنس محمد بیڭ سلمانڭ داها أوڭجە “ایران نوکلەئر سلاح ایدڭیرسە بز دە اڭ قیصه سورەدە ایدڭیرز” آچیقلامەسنی خاطرلاتارق بو آڭلاشمەنڭ بولگهسال نوکلەئر یاریش ریسگینی آرتیرابیلەجگینی صاوونییور.
جمهوریتجی سناتور ژوخڭ کەننەدی دخیل بعض عبدلی سیاسدیجیلر دە وەسخڭکتوڭڭ ایرانە قارشو عسکری باصقی اویغولاركن ریادە بڭزر بر تکنولوژیك قپاسیته صاغلامسینڭ اولوسلر آراس قامو اوییندە “چفته ستاندارت” آلغیسنی گوچلندیردیگنی دیلە گتیردی. نوکلەئر سلاحلرڭ یاییلمسینی أوڭلمە رژیمنڭ اوزون وعدەدە ضعیفلایابیلەجگی اویاریلری دە بو نەدنلە آرتییور.
اسرائیلڭ طانینمسی ایچون نوکلەئر قارت ماصادە
طارتیشمالری بویودن ایکنجی کلیشمه ایسە اسرائیل دوسیهسینده یاشاندی. ترمپ یونتیمی ایلك آچیقلامەلردە آڭلاشمەیی طوغریدن انرژی و اقونومی باشلگی التنده شوڭاركن، یالڭزجە بر گون صوڭرە باشقان طونالد ترمپ آڭلاشمەنڭ یورورلگە گیرمسینی سعودی عربستانڭ اسرائیل ایلە دیپلوماتیك ایلیشکی قورمسینه باغلادی. بویلەجە نوکلەئر انرژی آڭلاشمسی بر آندە ابراهام آڭلاشمەلرینڭ پارچەسی حالنه گلدی. ریاد ایسە آیلهردر فلسطین دولت یوڭنده صومیت ایلرلەمە صاغلانمادن اسرائیل ایلە نورمالمایه گیتمەیەجگینی آچیقلییور. غزّە صاواشی نه دنیله سعودی قامو اوییندە اولوشان باصقی دە بو احتمالی داها دە زوردورییور.
وەسخڭکتوڭڭ بو طوتومی، نوکلەئر تکنولوژییی یالڭزجە انرژی أورتیمینڭ دگل، بولگهسال دیپلوماسینڭ دە پازارلق آراجنە دونوشتورییور. بر طرفده اسرائیل ایلە دیپلوماتیك نورماللشمه، دیگر طرفده میلیارلرجە طولارلق نوکلەئر تکنولوژی ترانسفری عین ماصادە قونوشولییور. بو طوروم، عبدنڭ اوزون ییللردر صاووندوغی “نوکلەئر تکنولوژینڭ سیاسی پازارلقلردن باغیمسز یوروتولمسی” ایلکهسنڭ ضعیفلادیغی یوروملرینه نەدن اولویور. أوزللکله آڭلاشمەنڭ أوڭجە اسرائیل شردندن آیریشطیریلمسی، آردندن یڭیدن عین شردڭ اكلنمسی وەسخڭکتوڭڭ کندی ایچندە دخى نت بر ستراتژی اولوشطورمادیغی یوڭندەکی الشدیریلری آرتیردی.
آڭلاشمەنڭ اوزون وعدەلی ایتکیلری ایسە اورته طوغونڭ گوگنلك معماریسی آچیسندن داها قریتیك گورولویور. سعودی عربستانە طانیناجق هر یڭی نوکلەئر قپاسیته، یالڭزجە ایرانی دگل مصر و دیگر بولگهسال گوچلری دە بڭزر تکنولوژیلرە یوڭلتەبیلیر. بو نەدنلە طارتیشمه آرتیق یالڭزجە ریادڭ الکتریگ أورتیمییله ایلگیلی دگل. اصل صورو، وەسخڭکتوڭڭ اونلرجە ییلدیر صاووندوغی نوکلەئر یاییلمایی أوڭلمە پولیتیقەسنڭ ژئوپولیتیك چیقارلر سوز قونوسی اولدیغندە نه قدر سوردیرولەبیلیر اولدیغی. اسرائیل ایلە نورماللشمه هدفی اوغورنە نوکلەئر تکنولوژی ترانسفرینڭ دیپلوماتیك پازارلغڭ پارچەسی حالنه گلمسی ایسە بو صورییی هر زمانکیندن داها گورونور حاله گتیرییور.
عبد ایلە سعودی عربستان آراسندە امضالانان ٣٠ ییللق سیویل نوکلەئر ایش برلگی آڭلاشمسی، وەسخڭکتوڭڭ اورته طوغو پولیتیقهسینده یڭی بر دونمڭ قاپیسنی آرالادی. عبد انرژی باقانی جهریس ریت ایلە سعودی انرژی باقانی پرنس ابدولازیز بیڭ سلمان طرفندن امضالانان آڭلاشمه، آمەریقان شرکتلرینڭ سعودی عربستاندە نوکلەئر سانترال انشا ایتمسینڭ أوڭنی اچارقەن، اورتاق فیزیبیلیته چالیشمسینڭ آردندن أولکەدە اورانیوم زنگینلشدیرمه آلت یاپیسی قورولمسینه دە قاپی آرالییور.
آڭلاشمەنڭ قونغره اونای سورجی دوام ادهركن، اوزمانلر بونڭ عبدنڭ بوگونە قدر متفقلرینه اویغولادیغی اڭ قاتی نوکلەئر گوگنلك ستاندارتلریندن أونملی بر صاپمه اولدیغنە دقّت چکییور. ٢٠٠٩ ییلندە برلشیك عرب أمرلکلری ایلە امضالانان و “آلتین ستاندارت” اولارق گوستریلن آڭلاشمهده اورانیوم زنکیندیرمسیندن آچیقجە واز گچیلمشدی. یڭی متنده ایسە اولوسلر آراس آطوم انرژیسی آژانسینڭ (ااەا) اڭ صیقی دڭتیم مقانیزمەلرینڭ دە زورونلی طوتولمامسی الشدیریلرە نەدن اولدی.
طحرانە فرقلی ریادە فرقلی
آڭلاشمەیە یوڭلتالەن اڭ تمل الشدیری ایسە وەسخڭکتوڭڭ ایرانە قارشو ییللردر صاووندوغی سویلەملە اورتایه چیقان چلیشکی اولدی. عبد یونتیمی، طحرانڭ اورانیوم زنگینلشدیرمه فعالیتلرینی بولگهسال گوگنلك تهدیدی اولارق طانیملاركن، عین تکنولوژییی سعودی عربستان ایچون قبول ایدیلەبیلیر حاله گتیرمەكله صوچلنییور. الشدیرمنلر، وەلیاهط پرنس محمد بیڭ سلمانڭ داها أوڭجە “ایران نوکلەئر سلاح ایدڭیرسە بز دە اڭ قیصه سورەدە ایدڭیرز” آچیقلامەسنی خاطرلاتارق بو آڭلاشمەنڭ بولگهسال نوکلەئر یاریش ریسگینی آرتیرابیلەجگینی صاوونییور.
جمهوریتجی سناتور ژوخڭ کەننەدی دخیل بعض عبدلی سیاسدیجیلر دە وەسخڭکتوڭڭ ایرانە قارشو عسکری باصقی اویغولاركن ریادە بڭزر بر تکنولوژیك قپاسیته صاغلامسینڭ اولوسلر آراس قامو اوییندە “چفته ستاندارت” آلغیسنی گوچلندیردیگنی دیلە گتیردی. نوکلەئر سلاحلرڭ یاییلمسینی أوڭلمە رژیمنڭ اوزون وعدەدە ضعیفلایابیلەجگی اویاریلری دە بو نەدنلە آرتییور.
اسرائیلڭ طانینمسی ایچون نوکلەئر قارت ماصادە
طارتیشمالری بویودن ایکنجی کلیشمه ایسە اسرائیل دوسیهسینده یاشاندی. ترمپ یونتیمی ایلك آچیقلامەلردە آڭلاشمەیی طوغریدن انرژی و اقونومی باشلگی التنده شوڭاركن، یالڭزجە بر گون صوڭرە باشقان طونالد ترمپ آڭلاشمەنڭ یورورلگە گیرمسینی سعودی عربستانڭ اسرائیل ایلە دیپلوماتیك ایلیشکی قورمسینه باغلادی. بویلەجە نوکلەئر انرژی آڭلاشمسی بر آندە ابراهام آڭلاشمەلرینڭ پارچەسی حالنه گلدی. ریاد ایسە آیلهردر فلسطین دولت یوڭنده صومیت ایلرلەمە صاغلانمادن اسرائیل ایلە نورمالمایه گیتمەیەجگینی آچیقلییور. غزّە صاواشی نه دنیله سعودی قامو اوییندە اولوشان باصقی دە بو احتمالی داها دە زوردورییور.
وەسخڭکتوڭڭ بو طوتومی، نوکلەئر تکنولوژییی یالڭزجە انرژی أورتیمینڭ دگل، بولگهسال دیپلوماسینڭ دە پازارلق آراجنە دونوشتورییور. بر طرفده اسرائیل ایلە دیپلوماتیك نورماللشمه، دیگر طرفده میلیارلرجە طولارلق نوکلەئر تکنولوژی ترانسفری عین ماصادە قونوشولییور. بو طوروم، عبدنڭ اوزون ییللردر صاووندوغی “نوکلەئر تکنولوژینڭ سیاسی پازارلقلردن باغیمسز یوروتولمسی” ایلکهسنڭ ضعیفلادیغی یوروملرینه نەدن اولویور. أوزللکله آڭلاشمەنڭ أوڭجە اسرائیل شردندن آیریشطیریلمسی، آردندن یڭیدن عین شردڭ اكلنمسی وەسخڭکتوڭڭ کندی ایچندە دخى نت بر ستراتژی اولوشطورمادیغی یوڭندەکی الشدیریلری آرتیردی.
آڭلاشمەنڭ اوزون وعدەلی ایتکیلری ایسە اورته طوغونڭ گوگنلك معماریسی آچیسندن داها قریتیك گورولویور. سعودی عربستانە طانیناجق هر یڭی نوکلەئر قپاسیته، یالڭزجە ایرانی دگل مصر و دیگر بولگهسال گوچلری دە بڭزر تکنولوژیلرە یوڭلتەبیلیر. بو نەدنلە طارتیشمه آرتیق یالڭزجە ریادڭ الکتریگ أورتیمییله ایلگیلی دگل. اصل صورو، وەسخڭکتوڭڭ اونلرجە ییلدیر صاووندوغی نوکلەئر یاییلمایی أوڭلمە پولیتیقەسنڭ ژئوپولیتیك چیقارلر سوز قونوسی اولدیغندە نه قدر سوردیرولەبیلیر اولدیغی. اسرائیل ایلە نورماللشمه هدفی اوغورنە نوکلەئر تکنولوژی ترانسفرینڭ دیپلوماتیك پازارلغڭ پارچەسی حالنه گلمسی ایسە بو صورییی هر زمانکیندن داها گورونور حاله گتیرییور.
Bir yanıt yazın