خبر مرکزی
هندستان طیش ایشلری باقانلغندن، عبد، آوسترالیه، هندستان و ژاپونیه آراسندە دیپلوماتیک اورتاقلق قوران قوادا ایلیشکین آچیقلامه یاپیلدی.
آچیقلامه دە، قواد طیش ایشلری باقانلری طوپلانتیسی قاپسامندە، عبد طیش ایشلری باقانی مارجو ربعیو، آوسترالیه طیش ایشلری باقانی پەننی اووڭ و ژاپونیه طیش ایشلری باقانی موطەگی طوشیمیتسونون ٢٦ مایسده یڭی دەلهییە زیارتدە بولوناجغی بلیرتیلدی.
رسمی آچیقلامه دە طوپلانتینڭ “ایش برلگنڭ گلیشدیریلمسی” و “بولگەدەکی صوڭ گلیشمەلرڭ اله آلینمسی” آماجینی طاشیدیغی بلیرتیركن، گوزلمجیلر بو بولوشمانڭ اصل هدفینڭ چین اولدیغی قونوسندە همفکر.
هدف تختهسینده پکین وار
قواد، قورولدوغی گوندن بو یانه پکین یوڭتیمنڭ سرت الشدیریلرینه هدف اولان بر یاپی. چین، بو درتلی اتّفاقی دفعەلرجە “چینی چەورەلەمەیە و بولگەسل استقراری بوزمایه یوڭلیک” اولمقلە صوچلادی. پکینە گورە عبد، بو یاپییی “هند-پاصیفیکتە ناطونڭ بر ورسییونینو یاراتمق” ایچون قوللانییور.
چین طیش ایشلری باقانی وانک یی داها أوڭجە یاپدیغی آچیقلامه دە، عبدنڭ “بولگەسل ایش برلگنی تشویق ایتمه بهانهسییله ژئوپولیتیک اویونلر اوینادیغنی” و متفقلرینی “صرف پکینی باصدیرمق ایچون ارگوتلەدیگنی” بلیرتەرک، بو پولیتیقهنڭ “فلاکتدن فرقسز” اولدیغی اویاریسندە بولونمشدی.
‘آسیه ناطوسی’ هدفی
آنالیستلر، عبدنڭ اوزون سورەدر قوادی بر “آسیه ناطوسی”نون تملی حالنه گتیرمک بزملە بلیرتییور. بو چرچوەدە اتفاق، سادەجە بر دییالوغ پلاتفورمی اولمقدن چیقارق، بولگەدە آرتان عسکری تطبیقاتلر و ستراتژیک اشبیرلیکلەرییلە داها صومیت بر یاپییه بورونییور.
قواد أولکەلری، چینڭ بولگەسل ایتکیسینه قارشو بر “دەنگەلەجی گوچ” اولارق قونوملانیرقەن، پکین ایسە بو آدیملری “بلوق سیاست” و “چاتیشمه چیقارمق” اولارق نیتەلەندیرییور.
قریتیک مینەراللەر رقابدی
طوپلانتینڭ گوندمنده یر آلمسی بکلنن بر دیگر باشلق ایسە “قریتیک مینەراللەر”.
قواد أولکەلری، چینڭ کرەسل تدارک زنجیرڭدەكی حاکمیدینی قیرمق ایچون گچدیگمز ییل بر “قریتیک مینەراللەر گیریشیمی” باشلاتدی. چین، الکتریکلی آراج باتاریەلریندن یاری ایلتکنلرە قدر برچوق ستراتژیک سکتورده قوللانیلان غرافیت گبی مینەراللەرین أورتیمنده دنیا لیدری قونومندە.
بو گیریشیم، پکینڭ اکونومیک قوزلرینی قوللانمسینی انگللەمەیی هدفلەین داها گڭیش بر ستراتژینڭ پارچەسی اولارق گورولویور.
اتفاغڭ ضعفلری
آنجق توم بو چابالرە رغمًا قوادین بر اتفاق اولارق جدی ضعفلر طاشیدیغی دە بر گرچک.
چین مدیهسینده یر آلان آنالیزلرە گورە، درت أولکه ڭڭ پکین ایلە ژئوپولیتیک باغلری و چیقار چاتیشمالری او قدر فرقلی کە، بو یاپینڭ صاغلام بر چین قارشیتی سهفهی دونوشمسینی انگللەییور.
أورنگین، هندستانڭ ستراتژیک أوزرکلک گلەنگی و هم عبد ایلە هم دە روسیه ایلە ایلیشکیلرینی دەنگەلەمە احتیاج، اتفاق ایچندە زمان زمان گریلیملرە یول آچابیلییور. بو نەدنلە بعض یورومجولر، قوادین بر “آسیه ناطوسی” حالنه گلمه احتمالینڭ دوشوک اولدیغنی، داها زیاده زمان زمان طوپلانان دیپلوماتیک بر فورمالیته اولارق قالابیلەجگینی أوڭە سورویور.
قوادین یڭی دەلهیدەکی بو صوڭ بولوشمسی، عبدنڭ بولگەدەکی متفقلرییله چینە قارشو قوئوردیناسیونینو آرتیرمه چاباسنڭ اڭ یڭی حلقهسی.
طوپلانتی صوڭندە یاپیلاجق اورتاق بیلدیری و آتیلاجق صومیت آدیملر، بو درتلی یاپینڭ نه قدر ایلری گیتەبیلەجگی قونوسندە أونملی اپوچلاری ویرەجک. آنجق شیمدیلک، “باریش و ایش برلگی” سویلەمینین آرقهسیدەكی گرچک هدفڭ پکین یوڭتیمنڭ بولگەسل یوکسەلیشینی صینیرلامق اولدیغی، بو طوپلانتینڭ دە بو ستراتژینڭ بر پارچەسی اولارق اوقونمسی گرکدیگی اولدقجە آچیق.
هندستان طیش ایشلری باقانلغندن، عبد، آوسترالیه، هندستان و ژاپونیه آراسندە دیپلوماتیک اورتاقلق قوران قوادا ایلیشکین آچیقلامه یاپیلدی.
آچیقلامه دە، قواد طیش ایشلری باقانلری طوپلانتیسی قاپسامندە، عبد طیش ایشلری باقانی مارجو ربعیو، آوسترالیه طیش ایشلری باقانی پەننی اووڭ و ژاپونیه طیش ایشلری باقانی موطەگی طوشیمیتسونون ٢٦ مایسده یڭی دەلهییە زیارتدە بولوناجغی بلیرتیلدی.
رسمی آچیقلامه دە طوپلانتینڭ “ایش برلگنڭ گلیشدیریلمسی” و “بولگەدەکی صوڭ گلیشمەلرڭ اله آلینمسی” آماجینی طاشیدیغی بلیرتیركن، گوزلمجیلر بو بولوشمانڭ اصل هدفینڭ چین اولدیغی قونوسندە همفکر.
هدف تختهسینده پکین وار
قواد، قورولدوغی گوندن بو یانه پکین یوڭتیمنڭ سرت الشدیریلرینه هدف اولان بر یاپی. چین، بو درتلی اتّفاقی دفعەلرجە “چینی چەورەلەمەیە و بولگەسل استقراری بوزمایه یوڭلیک” اولمقلە صوچلادی. پکینە گورە عبد، بو یاپییی “هند-پاصیفیکتە ناطونڭ بر ورسییونینو یاراتمق” ایچون قوللانییور.
چین طیش ایشلری باقانی وانک یی داها أوڭجە یاپدیغی آچیقلامه دە، عبدنڭ “بولگەسل ایش برلگنی تشویق ایتمه بهانهسییله ژئوپولیتیک اویونلر اوینادیغنی” و متفقلرینی “صرف پکینی باصدیرمق ایچون ارگوتلەدیگنی” بلیرتەرک، بو پولیتیقهنڭ “فلاکتدن فرقسز” اولدیغی اویاریسندە بولونمشدی.
‘آسیه ناطوسی’ هدفی
آنالیستلر، عبدنڭ اوزون سورەدر قوادی بر “آسیه ناطوسی”نون تملی حالنه گتیرمک بزملە بلیرتییور. بو چرچوەدە اتفاق، سادەجە بر دییالوغ پلاتفورمی اولمقدن چیقارق، بولگەدە آرتان عسکری تطبیقاتلر و ستراتژیک اشبیرلیکلەرییلە داها صومیت بر یاپییه بورونییور.
قواد أولکەلری، چینڭ بولگەسل ایتکیسینه قارشو بر “دەنگەلەجی گوچ” اولارق قونوملانیرقەن، پکین ایسە بو آدیملری “بلوق سیاست” و “چاتیشمه چیقارمق” اولارق نیتەلەندیرییور.
قریتیک مینەراللەر رقابدی
طوپلانتینڭ گوندمنده یر آلمسی بکلنن بر دیگر باشلق ایسە “قریتیک مینەراللەر”.
قواد أولکەلری، چینڭ کرەسل تدارک زنجیرڭدەكی حاکمیدینی قیرمق ایچون گچدیگمز ییل بر “قریتیک مینەراللەر گیریشیمی” باشلاتدی. چین، الکتریکلی آراج باتاریەلریندن یاری ایلتکنلرە قدر برچوق ستراتژیک سکتورده قوللانیلان غرافیت گبی مینەراللەرین أورتیمنده دنیا لیدری قونومندە.
بو گیریشیم، پکینڭ اکونومیک قوزلرینی قوللانمسینی انگللەمەیی هدفلەین داها گڭیش بر ستراتژینڭ پارچەسی اولارق گورولویور.
اتفاغڭ ضعفلری
آنجق توم بو چابالرە رغمًا قوادین بر اتفاق اولارق جدی ضعفلر طاشیدیغی دە بر گرچک.
چین مدیهسینده یر آلان آنالیزلرە گورە، درت أولکه ڭڭ پکین ایلە ژئوپولیتیک باغلری و چیقار چاتیشمالری او قدر فرقلی کە، بو یاپینڭ صاغلام بر چین قارشیتی سهفهی دونوشمسینی انگللەییور.
أورنگین، هندستانڭ ستراتژیک أوزرکلک گلەنگی و هم عبد ایلە هم دە روسیه ایلە ایلیشکیلرینی دەنگەلەمە احتیاج، اتفاق ایچندە زمان زمان گریلیملرە یول آچابیلییور. بو نەدنلە بعض یورومجولر، قوادین بر “آسیه ناطوسی” حالنه گلمه احتمالینڭ دوشوک اولدیغنی، داها زیاده زمان زمان طوپلانان دیپلوماتیک بر فورمالیته اولارق قالابیلەجگینی أوڭە سورویور.
قوادین یڭی دەلهیدەکی بو صوڭ بولوشمسی، عبدنڭ بولگەدەکی متفقلرییله چینە قارشو قوئوردیناسیونینو آرتیرمه چاباسنڭ اڭ یڭی حلقهسی.
طوپلانتی صوڭندە یاپیلاجق اورتاق بیلدیری و آتیلاجق صومیت آدیملر، بو درتلی یاپینڭ نه قدر ایلری گیتەبیلەجگی قونوسندە أونملی اپوچلاری ویرەجک. آنجق شیمدیلک، “باریش و ایش برلگی” سویلەمینین آرقهسیدەكی گرچک هدفڭ پکین یوڭتیمنڭ بولگەسل یوکسەلیشینی صینیرلامق اولدیغی، بو طوپلانتینڭ دە بو ستراتژینڭ بر پارچەسی اولارق اوقونمسی گرکدیگی اولدقجە آچیق.
یورم یاپ