خبر مرکزی
هندستان، عبد، آوسترالیه و ژاپونیه طیش ایشلری باقانلری، قواد طوپلانتیسی قاپسامندە هندستانڭ باش کندی یڭی دەلهیدە بر آرایە گلدی.
عبد، هندستان، ژاپونیه و آوسترالیهدن اولوشان قواد اتّفاقی، یڭی دەلهیدە گرچکلشدیردیگی طوپلانتییله هند-پاصیفیک بولگەسندەکی عسکری و ستراتژیک قوئوردیناسیونینو بر آدیم داها ایلری طاشیدی. اوزمانلرە گورە، “بولگەسل گوگنلک” و “دڭز ایش برلگی” سویلەملەری التنده یوروتولن بو گیریشیملر، گرچکده چینی چەورەلەمە ستراتژیسنڭ یڭی حلقەلرینی اولوشدیرویور.
هندستان طیش ایشلری باقانی صوبراهمانیام ژایسهانقار، عبد طیش ایشلری باقانی مارجو ربعیو، آوسترالیه طیش ایشلری باقانی پەننی اووڭ و ژاپونیه طیش ایشلری باقانی موطەگی طوشیمیتسو طرفندن یاپیلان آچیقلامەلردە “سربست دڭزجیلک”، “بولگەسل استقرار” و “آچیق طوپلوملر” گبی قاوراملر أوڭە چیقاریلیرقەن، طوپلانتینڭ اصل اوداغینڭ آسیه-پاصیفیکتە آرتان ژئوپولیتیک رقابت اولدیغی دگرلندیریلییور.
طوپلانتیدە دویورالان “هند-پاصیفیک دڭز گوزەتلەمە ایش برلگی گیریشیمی” و گەنیشلەتیلەن دڭز آلانى فرقندەلق پروژەلری، بولگه أولکەلری آچیسندن یڭی بر عسکری گوزتیم و قونترول مقانیزمهسنڭ انشاسی اولارق یوروملاندی. أوزللکله عبدنڭ أوڭجیلگندە گلیشدیرالەن بو یاپینڭ، بولگەیی یڭی بر صوغوق صاواش آتموسفرنە سوروکلەمە ریسکی طاشیدیغی افاده ایدیلییور.
عبد طیش ایشلری باقانی ربعیونڭ قریتیک مینەراللەر، انرژی و یاقیت گوگنلگی آلانلرندە اورتاق گیریشیملر دویورمسی دە اکونومیک ایش برلگیدن چوق ستراتژیک باغیملیلق آغلرینڭ قورولمسی شکلنده دگرلندیریلییور. اوزمانلر، قوادین اکونومیک و دیپلوماتیک آراچلری قوللانارق آسیەدەكی گوچ دنگەلرینی باتی لەنە یڭیدن شکللندیرمەیی آماچلادیغنی بلیرتییور.
ژاپونیه طیش ایشلری باقانی موطەگینین هرمز بوغازڭدەكی “سربست سەیروسەفەر” وورغوسی ایسە، قوادین فعالیت آلانینڭ یالڭزجە هند-پاصیفیکلە صینیرلی قالمایابیلەجگینه اشارت ایتدی. بو طوروم، اتفاغڭ کرەسل أولچکده عسکری و ستراتژیک ایتکیسنی آرتیرمه چاباسی اولارق دگرلندیریلییور.
٢٠٠٧دە دییالوغ پلاتفورمی اولارق قورولان و ٢٠١٧دن اعتبارا داها اورغانیزه بر ستراتژیک یاپییه دونوشن قواد، برچوق چوره طرفندن ناطو بڭزری بر آسیه بلوغو اولارق گورولویور. چین قارشیتی اکسنده شکللندیگی یوڭندەکی الشدیریلری ردتسە دە، اتفاغڭ آتدیغی آدیملر پکینی هدف آلان چوق طرفلی بر قوشاتمه پولیتیقەسنڭ پارچەسی اولارق یوروملانمایه دوام ایدییور.
هندستان، عبد، آوسترالیه و ژاپونیه طیش ایشلری باقانلری، قواد طوپلانتیسی قاپسامندە هندستانڭ باش کندی یڭی دەلهیدە بر آرایە گلدی.
عبد، هندستان، ژاپونیه و آوسترالیهدن اولوشان قواد اتّفاقی، یڭی دەلهیدە گرچکلشدیردیگی طوپلانتییله هند-پاصیفیک بولگەسندەکی عسکری و ستراتژیک قوئوردیناسیونینو بر آدیم داها ایلری طاشیدی. اوزمانلرە گورە، “بولگەسل گوگنلک” و “دڭز ایش برلگی” سویلەملەری التنده یوروتولن بو گیریشیملر، گرچکده چینی چەورەلەمە ستراتژیسنڭ یڭی حلقەلرینی اولوشدیرویور.
هندستان طیش ایشلری باقانی صوبراهمانیام ژایسهانقار، عبد طیش ایشلری باقانی مارجو ربعیو، آوسترالیه طیش ایشلری باقانی پەننی اووڭ و ژاپونیه طیش ایشلری باقانی موطەگی طوشیمیتسو طرفندن یاپیلان آچیقلامەلردە “سربست دڭزجیلک”، “بولگەسل استقرار” و “آچیق طوپلوملر” گبی قاوراملر أوڭە چیقاریلیرقەن، طوپلانتینڭ اصل اوداغینڭ آسیه-پاصیفیکتە آرتان ژئوپولیتیک رقابت اولدیغی دگرلندیریلییور.
طوپلانتیدە دویورالان “هند-پاصیفیک دڭز گوزەتلەمە ایش برلگی گیریشیمی” و گەنیشلەتیلەن دڭز آلانى فرقندەلق پروژەلری، بولگه أولکەلری آچیسندن یڭی بر عسکری گوزتیم و قونترول مقانیزمهسنڭ انشاسی اولارق یوروملاندی. أوزللکله عبدنڭ أوڭجیلگندە گلیشدیرالەن بو یاپینڭ، بولگەیی یڭی بر صوغوق صاواش آتموسفرنە سوروکلەمە ریسکی طاشیدیغی افاده ایدیلییور.
عبد طیش ایشلری باقانی ربعیونڭ قریتیک مینەراللەر، انرژی و یاقیت گوگنلگی آلانلرندە اورتاق گیریشیملر دویورمسی دە اکونومیک ایش برلگیدن چوق ستراتژیک باغیملیلق آغلرینڭ قورولمسی شکلنده دگرلندیریلییور. اوزمانلر، قوادین اکونومیک و دیپلوماتیک آراچلری قوللانارق آسیەدەكی گوچ دنگەلرینی باتی لەنە یڭیدن شکللندیرمەیی آماچلادیغنی بلیرتییور.
ژاپونیه طیش ایشلری باقانی موطەگینین هرمز بوغازڭدەكی “سربست سەیروسەفەر” وورغوسی ایسە، قوادین فعالیت آلانینڭ یالڭزجە هند-پاصیفیکلە صینیرلی قالمایابیلەجگینه اشارت ایتدی. بو طوروم، اتفاغڭ کرەسل أولچکده عسکری و ستراتژیک ایتکیسنی آرتیرمه چاباسی اولارق دگرلندیریلییور.
٢٠٠٧دە دییالوغ پلاتفورمی اولارق قورولان و ٢٠١٧دن اعتبارا داها اورغانیزه بر ستراتژیک یاپییه دونوشن قواد، برچوق چوره طرفندن ناطو بڭزری بر آسیه بلوغو اولارق گورولویور. چین قارشیتی اکسنده شکللندیگی یوڭندەکی الشدیریلری ردتسە دە، اتفاغڭ آتدیغی آدیملر پکینی هدف آلان چوق طرفلی بر قوشاتمه پولیتیقەسنڭ پارچەسی اولارق یوروملانمایه دوام ایدییور.
یورم یاپ