دم پارتی اش گنل باشقانی طونجەر باقیرهان، پارتی سوزجیسی ایشەگول طوغان، گنل باشقان یاردیمجیسی محمد رشدی تریاکی، غروپ باشقان وکیلی سزائی تمللیدن اولوشان هیئت، أوزگور أوزلی تبممده طابەلاصی ‘جخپ غروپ باشقانی‘ اولارق دگیشتیریلەن اوطهسنده زیارت ایتدی. ١ ساعت ١٥ دقیقە سورن گوروشمەنڭ آردندن أوزل و باقیرهان آچیقلامه یاپدی. أوزل، “سیاستده وار اولدیغمز، طانیندیغمز، تاریخڭ اڭ اوزون سورە غروپ باشقانوەکیللیغی و غروپ باشقانلغنی یاپدیغمز مجلسمز، جخپنڭ قورولدوغی ایلک گونکی گبی ینه جخپنڭ گنل مرکزینە دە أو صاحبلگی یاپییور. گنل مرکزڭ ایلک اوطەسی برنجی مجلسدهیدی. دون شرطلر أویله گرکتیرمشدی، بوگون دە مجلسده گنل باشقان اوطەسی، غروپ یوڭتیم قورولی اوطەسی؛ پارتیمزنڭ گنل مرکزی اولارق ایشلو گورویور. بوگون ایلک مهسایمایز باشلهدك. دون آقشام میللەتوەکیللەریمیزلە ایلک غروپ طوپلانتیسنی یاپدق. بوگون مجلسده جخپنڭ آردندن اڭ چوق صندالیەیە صاحب اولان دم پارتینڭ اش گنل باشقانی طونجەر باقیرهان و هیئدی بزی بورادە زیارت ایتدیلر. بو چوق أونملی و قریتیک گوندە گرچکلشن طایانیشمه زیارتی بزم آچیمزندن چوق أونملی” افادەلرینی قوللاندی.
‘جخپیە یوڭلیک صالدیری یی قینییورز’
دم پارتی اش گنل باشقانی طونجەر باقیرهان ایسە گوروشمەنڭ اولوملی گچدیگنی بلیرتەرک، “مطلق بطلان قراریلە أولکەمزدە دموقراسی بر کز داها سیاسی بر قریزله قارشو قارشویهدر. دون مطلق بطلان قرارینڭ اویغولانمسی اشناسینده قوللغڭ شددییله اورتایه چیقان گورونتولر تک کلمەیله اوتانچ ویریجی و قبول ایدیلمەزدر، قبول ایتمییورز. آنا مخالفت پارتیسینه بیبر غازلی، تضییقلی صو و پلاستیک مرمیلرله گیتیلمسی بر دموقراسی عیبی و حقوق سقاندالیدر. جخپیە یوڭلیک بو صالدیری یی آچیقجە قینییورز و قبول ایتمەدیگمزنی بلیرتمک ایستییورم. تورکیه خلقلری بو تور دونملرده هر زمان دموقراسیدن یانه طور اورتایه قویمشدر. گچمش دە بونی گوسترییور کە؛ سیاسدە یاپیلان هیچ بر مداخلەیە تورکیه خلقلری بوگونە قدر رضا گوسترمەدی. یارغی الیله طوپلومسال فای خطلرینی تەتیکلەمەک، سیاسی قطبمایی کوروکلەمەک بو أولکەیە یاپیلابیلەجك اڭ بویوک کوتولکدر. حقوقصوزلق بوگودكجە طوپلومسال آیریشمه درین. دموقراسی ایسە بزی بر آرادە طوتاجق اڭ گوچلی ایلکهدر. دموقراسی ایلکهسینه بو سورچدە صاریلملیز. یاشادیغمز سیاسی قریزلرڭ تملندە دموقراسی و دموقراتیک سیاست اکسیکلگی یاتمقدەدر. بورادن چیقیشڭ تک یولی وار؛ بو رژیمڭ حقوقله قوشانمسی و دموقراتیکمسیدر. حقوق گوگنجە اولمقدن چیقدقجە هیچبیریمیز کەندیمیزی گوگنلی بر سیاسی زمینده بولامایاجغز” دییه قونوشدی.
‘بتونلقینو قورویاراق چیقمەسنی دلییورز’
باقیرهان، تورکیهنڭ انرژیسنی سیاسال گریلیملرە خرجامامسی گرکدیگنی، طوپلومسال باریشی، دموقراسی و أوزگورلکلری بویوتمسی گرکدیگنی بلیرتەرک، “بونڭ یولی دە چوق نتدر؛ هرکس ایچون عدالت و دموقراسیدر. عدالت و دموقراسینڭ اساس آلینمادیغی هر دونمدە طوپلومسال باریش زمین داها فضله ضرر گورویور. اویسه طوپلومسال باریشڭ گوگنجەسی دموقراسی، سیغورطهسی ایسە حقوقدر. جخپنڭ بو زورلی دونمدن بتونلقینو قورویاراق چیقمەسنی دلییورز. دم پارتی اولارق بو سورچدە أوزریمزنه دوشن هر تورلی صوروملیلغی أوستلنمەیە حاضر اولدوغمزنو بلیرتمک ایستییورم. جخپنڭ بو سورجی طیشاریدن بر ال الماقصیزین دموقراتیک اولغونلقییله آشابیلەجگینی اینانییورز. ایلکهسەل تعتعمز نتدر؛ سیاسی پارتیلرڭ قدری محکمه قوریدورلرینده دگل أویەلرینڭ ارادهسی، دەلەگەلەرینین قراری، سچمنلرینڭ ترجیحییله بلیرلنیر. دموقراتیک مقانیزمەلرڭ طیشندە هیچ بر مداخلەیی مشروع گورمییورز. جخپنڭ بو سورجی دموقراتیک زمینده یاپیلاجق بر قورولتای ارادهسییله آشاجغینه اینانییورز. بو تاریخی دونمدە سیاست قناللرینی آچیق طوتمق و دموقراتیک ارادەیی اساس آلمق هپمزڭ اورتاق صوروملیلغیدر” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
‘تاریخی زیارتی گولگەلەمش اولارز’
آردندن أوزل، آق پارتی سوزجیسی عمر چلیکڭ آچیقلامه یاپدیغنی خاطرلاتارق، “بز بو قونولرله ایلگیلی صورولری یانیطلادیغمز تقدیردە بو تاریخی زیارتی گولگەلەمش اولاجغز. بز ایستییورز کە، جخپنڭ ٢٣ نیسان ١٩٢٠ ایلە ٢٩ اکیم ١٩٢٣دن بو یانه ایلک کز دونوب مجلسده کندیسنە آیریلان بر اوطەیی گنل مرکز اعلان ایتدیگی و دم پارتینڭ دە بو تاریخی زیارتی یاپدیغی بو گوروشمه، شو آنا قدر یاپدیغمز آچیقلامەلرله گوندمدە یر آلسین” دییەرک، صورو آلمادى.
‘جخپیە یوڭلیک صالدیری یی قینییورز’
دم پارتی اش گنل باشقانی طونجەر باقیرهان ایسە گوروشمەنڭ اولوملی گچدیگنی بلیرتەرک، “مطلق بطلان قراریلە أولکەمزدە دموقراسی بر کز داها سیاسی بر قریزله قارشو قارشویهدر. دون مطلق بطلان قرارینڭ اویغولانمسی اشناسینده قوللغڭ شددییله اورتایه چیقان گورونتولر تک کلمەیله اوتانچ ویریجی و قبول ایدیلمەزدر، قبول ایتمییورز. آنا مخالفت پارتیسینه بیبر غازلی، تضییقلی صو و پلاستیک مرمیلرله گیتیلمسی بر دموقراسی عیبی و حقوق سقاندالیدر. جخپیە یوڭلیک بو صالدیری یی آچیقجە قینییورز و قبول ایتمەدیگمزنی بلیرتمک ایستییورم. تورکیه خلقلری بو تور دونملرده هر زمان دموقراسیدن یانه طور اورتایه قویمشدر. گچمش دە بونی گوسترییور کە؛ سیاسدە یاپیلان هیچ بر مداخلەیە تورکیه خلقلری بوگونە قدر رضا گوسترمەدی. یارغی الیله طوپلومسال فای خطلرینی تەتیکلەمەک، سیاسی قطبمایی کوروکلەمەک بو أولکەیە یاپیلابیلەجك اڭ بویوک کوتولکدر. حقوقصوزلق بوگودكجە طوپلومسال آیریشمه درین. دموقراسی ایسە بزی بر آرادە طوتاجق اڭ گوچلی ایلکهدر. دموقراسی ایلکهسینه بو سورچدە صاریلملیز. یاشادیغمز سیاسی قریزلرڭ تملندە دموقراسی و دموقراتیک سیاست اکسیکلگی یاتمقدەدر. بورادن چیقیشڭ تک یولی وار؛ بو رژیمڭ حقوقله قوشانمسی و دموقراتیکمسیدر. حقوق گوگنجە اولمقدن چیقدقجە هیچبیریمیز کەندیمیزی گوگنلی بر سیاسی زمینده بولامایاجغز” دییه قونوشدی.
‘بتونلقینو قورویاراق چیقمەسنی دلییورز’
باقیرهان، تورکیهنڭ انرژیسنی سیاسال گریلیملرە خرجامامسی گرکدیگنی، طوپلومسال باریشی، دموقراسی و أوزگورلکلری بویوتمسی گرکدیگنی بلیرتەرک، “بونڭ یولی دە چوق نتدر؛ هرکس ایچون عدالت و دموقراسیدر. عدالت و دموقراسینڭ اساس آلینمادیغی هر دونمدە طوپلومسال باریش زمین داها فضله ضرر گورویور. اویسه طوپلومسال باریشڭ گوگنجەسی دموقراسی، سیغورطهسی ایسە حقوقدر. جخپنڭ بو زورلی دونمدن بتونلقینو قورویاراق چیقمەسنی دلییورز. دم پارتی اولارق بو سورچدە أوزریمزنه دوشن هر تورلی صوروملیلغی أوستلنمەیە حاضر اولدوغمزنو بلیرتمک ایستییورم. جخپنڭ بو سورجی طیشاریدن بر ال الماقصیزین دموقراتیک اولغونلقییله آشابیلەجگینی اینانییورز. ایلکهسەل تعتعمز نتدر؛ سیاسی پارتیلرڭ قدری محکمه قوریدورلرینده دگل أویەلرینڭ ارادهسی، دەلەگەلەرینین قراری، سچمنلرینڭ ترجیحییله بلیرلنیر. دموقراتیک مقانیزمەلرڭ طیشندە هیچ بر مداخلەیی مشروع گورمییورز. جخپنڭ بو سورجی دموقراتیک زمینده یاپیلاجق بر قورولتای ارادهسییله آشاجغینه اینانییورز. بو تاریخی دونمدە سیاست قناللرینی آچیق طوتمق و دموقراتیک ارادەیی اساس آلمق هپمزڭ اورتاق صوروملیلغیدر” دگرلندیرمەسندە بولوندی.
‘تاریخی زیارتی گولگەلەمش اولارز’
آردندن أوزل، آق پارتی سوزجیسی عمر چلیکڭ آچیقلامه یاپدیغنی خاطرلاتارق، “بز بو قونولرله ایلگیلی صورولری یانیطلادیغمز تقدیردە بو تاریخی زیارتی گولگەلەمش اولاجغز. بز ایستییورز کە، جخپنڭ ٢٣ نیسان ١٩٢٠ ایلە ٢٩ اکیم ١٩٢٣دن بو یانه ایلک کز دونوب مجلسده کندیسنە آیریلان بر اوطەیی گنل مرکز اعلان ایتدیگی و دم پارتینڭ دە بو تاریخی زیارتی یاپدیغی بو گوروشمه، شو آنا قدر یاپدیغمز آچیقلامەلرله گوندمدە یر آلسین” دییەرک، صورو آلمادى.
یورم یاپ