بû ايييûب (ل-نساري)’دن (را) ريوايت ايديلديگينه كور، هز. پايكامبر (ساس) شويله بويورموشتور: “بويوك وايه كوچوك ابدست بوزاركن كيبلايي ونونوزه و اركانيزه المايين; دوگويه ياهوت باتييه دونون.”
(م٦٠٩ موسليم، تاهارت، ٥٩)
***
عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ: “أَنَّ النَّبِيَّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) كَانَ إِذَا ذَهَبَ الْمَذْهَبَ أَبْعَدَ.”
موگîره ب. شو’ب’نين (را) ناكلتيگينه كور، هز. پايكامبر (ساس)، تووالت احتیاجيني كيدرگينده (كيمسنين كورمايگي كادار) اوزاگه كيدردي.
(د١ ايبû داوûد، تاهارت، ١)
***
عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : “اتَّقُوا الْمَلاَعِنَ الثَّلاَثَ: الْبَرَازَ فِى الْمَوَارِدِ، وَقَارِعَةِ الطَّرِيقِ، وَالظِّلِّ.”
مواز ب. بل’دن (را) ناكلديلديگينه كور، رسûلولاه (ساس) شويله بويورموشتور: “لانتلنمايه ندن اولان اوچ شايي ياپماكتان ساكينين; سی كايناكلارينين چورسين، يول اورتاسينه و كولكليك يرلره ابدست بوزماكتان.”
(د٢٦ ايبû داوûد، تاهارت، ١٤)
***
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) إِذَا دَخَلَ الْخَلاَءَ قَالَ: “اللَّهُمَّ إِنِّى أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِ
نس ب. ماليك (را) دييور كي، “هز. پايكامبر (ساس) تووالته كيرركن، “الاهومه إیني ايûزی بيكه مين”ل-هوبوسي و“ل-هابايس” (الل’يم! هر تورلی پيسليكتن و نجاستن سانه سيگينيريم.) دردي.”
(ب٦٣٢٢ بوهاري، ديوات، ١٥)
***
هر فيرساته موسلومانلارين الاي ايدە جك بير اچيگيني ارايان موشريكلردن بيري، سلمان’ه (را) الايجي بير اوسلûپله “پايكامبرينيزين سيزه هر شايي، هاته ابدست بوزمايي بيله وگرتيگيني كورويوروم.” دميشتي. كندينجه كوچومسويوردی بی دورومو. اويسه سلمان (را) رنجیده اولمادي. اقسينه بی الايجي تاوره بويوك بير جیدييتله كارشيلق وردي: “اوت، او (ساس)، بويوك و كوچوك ابدست بوزاركن كيبلايه دوگری دونمميزي، ساگ ايلإیله تاهارتلنمميزي، تاهارتلنمايي اوچ تاشتان داهه ازييله ياپماميزي، كميك و تزكله تاهارتلنمميزي بيزه ياساكلادي.”
سلمان (را) جیدييتله واپ ورميشتي. چونكی تووالت âدابي، جاهيلييه إینسانينين تاكدر ايدمايگي بير مدنيليك دوزايييدي. ايسكيلرين زاريف داييمييله دف-ي هات، ياني تووالت احتیاجي إینسانين ڭ دوگال و زورونلی احتیاجيدير. إیسلام پايكامبري بی دوگال احتیاجين كيدريلمسينه بيله بير إینليك، ولچی و اهلاك كتيرميشتير. سادجه كتيرمكله كالماميش ايني زمانده بونی إیلك موسلومانلار إیچين بير وگرتيم كونوسی ياپميشتير. تووالت âدابي، ايني زمانده تميزليك بيلينجیني، وتكينه سايكي انلاييشيني، چوره دويارليليگيني و هاته زيهنن و بدنن تميزلنمه و تميز كالمه إیرادسيني إیچرن بير وگرتييي يانسيتماكتادير. بدن تميزليگي ايساسن كنديلرييله روهي تميزليگين هدفلنديگي إیبادتلر إیچين ده ون شارتير. بير ون حاضرلق سافهاسيدير. بوندان دولايي الل رسûلی (ساس)، “تميزليك يمانين ياريسيدير.” بويورموشتور.
دين ديلينده بويوك ابدستن سونره تاهارتلنمايه ياني تميزلنمايه ‘يستينجا’، كوچوك ابدستن سونره تميزلنمايه إیسه ‘يستيبرا’ دنير. تووالت تميزليگينده ايساس اولان، ارينمانين سويله ياپيلماسيدير. تميزليگي إیمانله باگداشتيراراك اونه سون درجه ونم اتفدن إیسلام مدنييتينده سو، بڭزرسيز بير يره ساهيپتير. سويون بولونماديگي شارت و اورتاملارده موهتليف مالزملرله تميزليك ياپيلابيليرسه د، سويون موجوت اولماسي هالينده تميزليگين سويله ياپيلماسي كركير. نيتكيم رسûلولاه (ساس)، “وراده تميزلنمايي سون آطەملار واردير. الل (ك) ده ترتميز اولانلاري سور.” âيتييله يوجه ياراتيجي”نين ووكوسونه مازهار اولان كوبا هوكينين، سويله تاهارتلنملري سايسينده بی شرفه ايريشتيكلريني سويلميشتير.
پايكامبريميز كنديسي ده سی إیله تاهارتلنميش، هاته بی اماچله اينس ب. ماليك (را) و ايبû هورايره (را) كيبي بازي ساهابيلر كنديسينه سی تمين ايتمه كونوسونده يارديمجي اولموشلاردير. سوكيلي ايشي هز. âيشه (را) د، سويون بولوندوگی زمانلارده رسûلولاه’ين (ساس) هر تووالت احتیاجي سونراسينده موتلاكه سی إیله تاهارتلنديگيني ووركولی بير ديله بايان ايتميشتير. داهاسي، ايشلري اراجيليگي إیله ايرككلره هابر كوندررك، “كوجالارينيزه سی إیله تميزلنملريني سويلايين. بن اونلاره بونی سويلمكتن هايا ايدييوروم امه بيلمليلر كي، الل رسûلی (ساس) سی إیله تميزلنيردي.” در.
پك تابيي كي، سوكيلي پايكامبريميز (ساس) بول ميكتارده سی بولونماسينه راگمن، تميزلنمه اراجي اولاراك موهتليف شايلرين كولانيلماسيندان بحثدييور دگلدي. بيلاكيس اونون سی ديشينده چشيتلي مالزمايله تاهارتلنمايه يونليك تاوسييلري، سويون بولونماديگي و بوكونكی انلامده تميزليك يچين اورتيلميش مالزملرين ده اولماديگي دوروملاره هاس اولوپ، بونه موكابيل همن هر شارته تميني مومكون اولان مالزمايله تميزلنمه احتیاجي كارشيسينده ياپيلميش تاوسييلردير.
هم مادي هم ده مانوي انلامده تميزليگي هاياتينه دوسدر ايدينن پاك و لاتيف پايكامبريميز (ساس)، إینسان ووجودوندان اتيلان نجاستين چورايه بولاشماماسي و تميز الانلاره تاشينماماسي كونوسونده تيتيزليك كوسترميشتير. تووالت احتیاجينين كيدريلمسي ايسناسينده ديكات ايديلمسي كركنلري وگرتيركن ونليك ورديگي هوسوس، كييافته و بدنه إیدرارين سيچراتيلماماسيدير. نيتكيم بير دفاسينده اشابييله بيرليكته يوروين نبي-ي موهترم (ساس)، إیكي كابرين يانيندان كچركن دورور. برابريندكيلر مراكلي باكيشلارله كنديسينين دورمه سببيني انلامايه چاليشيركن، او، بی إیكي كابيرده ياتان إیكي كيشييه إیشارت ايدە رك شويله در: “بونلار موتلاكه ازاپ كورويورلار. اويسه بويوك بير گوناهتان دولايي ده ازاپ كورويور دگللر. بونلاردان بيري إیدراردان ساكينمازدي. ديگري إیس، سوز تاشيردي.” سونره ياش بير هورمه دالي الير، إیكييه بولە رك هر بيريني بير مزارين اوزرينه ديكر. بی تاوير ساهاب-ي كيرامين مراكيني داهه ده ارتيرميشتير. الل رسûلو’نه (ساس) ندن بويله ياپتيگيني سورارلار. هز. پايكامبر (ساس)، “ومولور كي، (بی دالار) كوروماديكچه اونلارين ازاپلاري هافيفلتيلير.” بويورور.
رككلرين اياكته كوچوك ابدست بوزماسينه كلين، بی موضوعده إیكي تور ريوايتين وارليگي ديكات چكر. هز. پايكامبر’ين (ساس) اياكته كوچوك ابدست بوزدوگی ناكلديلميشتير انجاك پايكامبريميزين (ساس)، اياكته ابدست بوزدوگونی كوردوگی بازي ساهابيلري اويارديگينه إیليشكين ده ريوايتلر واردير. ايفنديميزين (ساس) گنلده اوتوراراك كوچوك ابدست بوزماسي; اورت ماهالينين كورولمسي و اوزرينه إیدرار سيچراماسي اينديشسينه يونليك اولسه كركتير. نيتكيم ساهاب-ي كيرامدان ايبû موسه ايل-ش’اري (را)، هز. پايكامبر’ين (ساس) تووالت احتیاجي بليرديگيند، إیدرار سيچراماسيندان كورونماك اماجييله يوموشاق بير زمين اراديگينه ديكات چكر. دونمين كييافت شكلي ديكاته الينديگينده اوتوراراك ابدست بوزمانين بی تارز اينديشلرين ياشانماماسي اچيسيندان داهه اويكون اولدیگی فارك ايديلير. انجاك اونون بازن اياكته إیدرار ياپماسي، بی تارز بير اويكولامانين ده دورومه كوره جايز اولدیگونی كوسترمسي اچيسيندان كايده دگردير.
تاهارتلنمه ايسناسينده ساگ ايلي كولانماماك، تووالت تربييسينه داير پايكامبر ايفنديميزدن (ساس) وگرنديگيميز بير ديگر هوسوستور. كونويه إیليشكين بير إیفادسينده هز. âيشه (را)، رسûلولاه’ين (ساس)، ساگ ايليني تميزليك وه يمك إیچين، سول ايليني ده تميزلنمك و بڭزري تميز اولمايان إیشلر إیچين كولانديگيني إیفاده ايدر. او (ساس)، سوز كونوسی تاوريني ساهابه إیچين بير اليشكانليگه دونوشتورمه إیستيكامتينده اولدقجه هاساس داورانميش، ساگ ايله تاهارتلنمك و سول ايله يمك كيبي اقسي اويكولامالاري ياساكلاميش، بی كوراله ريايت ايتماينلري ده بيززات اويارميشتير.
تووالت سونراسي ايلري ييكاماك ده گوندليك ياشامه إیليشكين نبوي سونتين ونملي بير اليشكانليگيني اولوشتورور. إیبن اباس(را)، رسûلولاه’ين (ساس) تووالت احتیاجيني كيدرديكتن سونره ايلريني ييكاديگينه داير كوردوكلريني شويله انلاتير: “نبي (ساس) كجە اویقودان كوكيپ تووالت احتیاجيني كيدردي. سونره ايلريني و يوزونی ييكادي. داهه سونره ده اويودو.” بوراده الل رسûلو’نون (ساس)، ايلريني ييكاديكتان سونره اويومايه كيتمسي مانيداردير. زيره او، يم-يچمه يه ده گوندليك إیشلرينه دوام ايتمك اوزره ايلريني ييكاماميش، بيلاكيس ايلريني ييكاديكتان سونره كيديپ اويوموشتور. بی تاوير، تووالتن چيكميش اولمايي باشلي باشينه ايلري ييكامه سببي اولاراك كوردوگونی اچيكچه اورتايه كويماكتادير. بير باشكه دفه ده تووالت سونراسينده ايلريني توپراگه سوردوگو، بويلجه ايلري تميزلمده توپراگي بير تميزليك مادسي كيبي كولانيپ، داهه سونره ييكاديگي بيلديريلمكتدير. ياشاديگي اورتام إیتيبارييله داهه باشكه سبپلرله ده توپراگي تميزليك اراجي اولاراك كولانان الل رسûلو’نون () بی تاوري، يينه تووالت سونراسي ايلرين اییجه ييكانماسي كونوسونداكي هاساسييتيني دستكلمكتدير. او (ساس)، اویقودان كوكيلديگينده ده ايلرين ييكانمادان بير كابين إیچينه دالديريلماسيني و كاپتان سی الينماسيني تميزليك اچيسيندان صاقینجه لی بولموشتور.
تووالت احتیاجيني كيدريركن كابه يونونه دونممك و كيبلايي اركايه الماماك ده كونويه إیليشكين نبوي بير اوياريدير. هز. پايكامبر (ساس)، “بويوك وايه كوچوك ابدست بوزاركن كيبلايي ونونوزه و اركانيزه المايين; دوگويه وايه باتييه دونون.” بويورموش، بويله بير دورومده كيبلنين ساگ وايه سول يانه الينماسيني تمبيهلميشتير. انجاك بی ياساك، مسكن و اچيك الان اراسينداكي فارك ديكاته اليناراك يوروملانميش و ياساگين داهه چوك اچيك ارازيده احتیاج كيدرمايله الاكالي اولدیگی بليرتيلميشتير. بينالارده إیسه تووالتلرين موجوت شكيلرييله كولانيلابيلگيني، وزليكله گونوموز إیتيبارييله بونون كاچينيلماز اولدیگونی سويلمك مومكوندور. بونونله بيرليكته يوردوموزده ده گنلده كورولدوگی اوزر، مسلنين ونمسنە رك بينه پلاني اشاماسينده كونونون ديكاته الينماسي، ديني دويارليگين بير كرگي اولماكتادير.
پايكامبر ايفنديميز (ساس)، ابدست بوزماك إیچين إینسانلارين كورمايگي و كيزلنمايه موسايت بير مكان اراردي. موگîره ب. شو’به (را) و جابير ب. ابدولاه (را) كيبي بازي ساهابيلر اونون تووالته كيدركن هوكين كوزی ونوندن اوزاكلاشتيگينه و هيچبير كيمسنين اولماديگي تنهه يرلري سچتيگينه ديكات چكرلر. يينه اورت ماهاليني كوسترممه هاساسييتينين بير كرگي اولاراك كنديسينين ابدست بوزاجاگي زمان يره ايگيلمديكچه كييسيسيني كالديرماديگي و اومتينه ده كيزلنملري إیچين تلكينده بولوندوگی ناكلديلير. پك تابيي كي، كيزلنمك إیچين اويكون ير ارامه چاباسي، داهه چوك مامور تووالت اورتاميندان اوزاك، اچيك ارازيلر إیچين سوز كونوسی اولابيلە جك بير دورومدور. زيره او دونمده ايولرده تووالته وزكی بير بولوم بولونماماكته و كوزدن اوزاك تنهه بير كوشده بی احتیاج كيدريلمكتدير. زاتن ديليميزده هالن ‘تووالت’ انلامينده كولانيلماكته اولان ‘هلا’ سوزجوگی ده اراپچآطە ‘تنهه و كوزدن اوزاك ير’ دمكتير.
لبته رسûلولاه’ين (ساس) ابدست بوزاركن كيزلنمسيندكي تمل ايسپري، هايا كرگي اورت ماهالينين كورولمسيني اينكلمك اولدیگی كادار، باشكالاريندان راحتسيز اولماماك و هيچبير سورته ده چورايي راحتسيز ايتممكتير. دولاييسييله بی موضوعده ايساس اولان، اورتام ايريمينه كيرمدن هر هالوكارده بی اوچ هوسوسون كوزتيلمسيدير. بونلار، ايني زمانده كونويه داير جاهيلييه انلاييشييله إیسلامي انلاييش اراسينداكي ونملي فاركليلق نوكتالاريندان بيريني تشكيل ايتمكتدير. نيتكيم رسûلولاه (ساس)، “لانتلنمايه ندن اولان اوچ شايي ياپماكتان ساكينين: سی كايناكلارينين چورسين، يول اورتاسينه و كولكليك يرلره ابدست بوزماكتان.” بويوراراك اومتيني اويارميشتير.
هيچ كوشكوسوز هوكين كليپ كچتيگي يولاره اگاچ التلارينه كولكليكلر، پاركلاره سی كنارلارينه و بڭزري اوگراك يرلره ابدست بوزماك، باشكالارينه زارار ورمك يه ده اونلاري راحتسيز ايتمك دمكتير. اويسه بی كابيل سورومسوز هاركتلر، مومين دويارليليگي إیله باگداشماسي مومكون اولمايان كوچولتوجی داورانيشلاردير. بی نوكتاده هز. پايكامبر’ين (ساس)، مومين إیچين، “ينسانلارين كنديلرينه زارار ورمايگيندن ايمين اولدیكلاري كيشيدير.” شكليندكي تانيميني هاتيردان چيكارماماك كركير.
بی كونونون بير دوامي اولاراك گونوموز إیتيبارييله تووالتلرين كولانيمي ده اوزرينده دورولماسي كركن بير ديگر موهيم نوكتايي تشكيل ايدر. تووالته كيدن كيمس، كيرديگي تووالتي ناسيل بولماك إیستييورسه چيكاركن ده ايني تيتيزليك إیچريسينده ترك ايتملي، بدن تميزليگينه كوسترديگي ديكاتي، تووالت كونوسونده ده دوام ايتيرمليدير. ايوينده كندي تووالتيني كولانيركن نه درجه إیتينالي داورانييورسه اومومه اچيك تووالتلرده ده او كادار ايدپلي داورانماك موسلومان’ين اهلاكي اولماليدير.
پايكامبريميز (ساس)، ياراتيليش كرگي سون درجه تابيي اولان تووالت احتیاجيني راحتليكله كيدربيلمنين بير نيمت اولدیگونه ديكات چكمكتدير. هر âنيني شوكور و دوه إیله دوناتان الل رسûلی (ساس)، تووالته كيرركن، “الاهومه إیني ايûزی بيكه مين”ل-هوبوسي و“ل-هابايس.” (الل’يم! هر تورلی پيسليكتن و نجاستن سانه سيگينيريم.) شكلينده دوه ايتمكت، چيكتيكتان سونره إیس، “گوفرانك” (سندن باگيشلانمه ديلريم.) يه ده “لهامدوليلاهي’لزي ايزهبه اني’ل-زا و âفاني” (وزريمدن سيكينتييي كالديران و بانه افييت ورن الل’ه هامدولسون.) دمكتدير. زورونلی اولماديكچه تووالته كونوشماماك و بانيو ياپيلان يره كوچوك ابدست بوزماماك ده تووالت كولتورونه داير رسûلولاه’ين (ساس) بيزه وگرتيگي ديگر ايدپ كورالاري اراسينده ير الماكتادير.







یورم یاپ