ایران و آمەریقە برلشیك دولتلری آراسندە ١٨ حزیراندە امضالانان باریش مطابقدی قاپسامندە اولوشطورولان ٦٠ گونلك سورە بوگون گونی صوڭە ارییور.
آنجق ١٧ آغستوس تاریخی گلدیگی حالده، وەسخڭکتوڭ کندیسنی گیدرەك داها فضله بر چیقمازڭ ایچندە بولییور؛ نه عسکری بر ظفر الده ایدەبیلییور نه دە دیپلوماسییی یڭیدن جانلاندیرابیلییور.
بلیرسزلك ایچندە طوغریدن گوروشمەلر
١٨ حزیراندە ایران و آمەریقە برلشیك دولتلری، لبنان دە دخیل اولمق أوزرە بولگەدەکی توم جبهەلردکى صاواشی صوڭە اردیرمەیە یوڭلیك بر مطابقت ضبدی امضالادی.
مطابقت ضبدی اویارنجە، ایکی أولکه نهائی بر آڭلاشمەیە وارمق ایچون ١٧ آغستوس گونی صوڭە ارەجك ٦٠ گونلك بر سورە ایچندە مذاکرەلر یوروتەجكدی. آنجق، بلگەنڭ امضالانلانمسیندن بو یانه ایکی أولکه آراسندە دوام ایدن گرگینلكلر نه دنیله گوروشمەلرڭ عاقبدی بلیرسزلكینی قوروییور.
ایران طیش ایشلری باقانی عباس أراقچی، ایرانڭ عبد ایلە مذاکرەلرە یڭیدن باشلامه قونوسندە هنوز قرار ویرمەدیگینی سویلەدی. أراقچی، آمەریقە برلشیك دولتلرینڭ مطابقت ضبدینی “احلال ایتدیگڭی” و چاتیشمەلرڭ یڭیدن باشلادیغڭی وورغولادی.
٧ و ٨ تموزدە عبد گوچلری، ایرانڭ هرمز بوغازندن گچن تجاری کمیلرە یوڭلیك صالدیریلرینە قارشیلق اولارق ایکی گون أوست أوسته ایرانە هوا صالدیریلری دوزنلەدی. بوڭا قارشیلق ایران، بحرین، کویت، قطار و اردن دە دخیل اولمق أوزرە چشیتلی أولکەلردەكی عبد تأسیسلرنە فوزه و انسانسیز هوا آراجی صالدیریلری دوزنلەدی. عبد مرکز قوموتانلقنە گورە، عبد داها صوڭرە ١١ تموزدن ٢٣ تموزە قدر ١٣ گیجە أوست أوسته ایرانە یوڭلیك صالدیریلر دوزنلەدی.
عبد باشقانی طونالد ترمپ، ٨ تموزدە ناطو ذروەسندە ایران ایلە یاپیلان مطابقت ضبدنڭ “صوڭە اردیگینی” و آرتیق ایران ایلە گوروشمك ایستەمەدیگینی سویلەدی. ١٣ تموزدە ویردیگی بر روپورتاژدە ایسە ترمپ، آڭلاشمەنڭ ایرانی “تست ایتمك ایچون یاپیلدیغنی” ادعا ایدرك، “اونلر بو دستی اونورلاندیرمادیلر” دیدی. عبد یتکیلیلری او زماندن بری مطابقت ضبدنە ایلیشکین قامو اویینا چوق آز آچیقلامه یاپمش اولسە دە، ترمپ ایران ایلە گوروشمەلرڭ دوام ایتدیگڭی دفعەلرجە دیلە گتیردی. آنجق طحران، هر هانگی بر مذاکرەنڭ یاپیلمادیغینی سویلەدی. بو طوروم، ایکی طرف آراسندە طوغریدن گوروشمەلرڭ یڭیدن باشلەمسنی عشقده بیراقدی.
یاپدیریملر و تهدیدلر
وەسخڭکتوڭ، مالی یاپدیریملر و داها فضله عسکری حرکات تهدیدلرییله طحران أوزرندەکی باصقییی آرتیرمایە دوام ایتدی.
عبد خزینه باقانی صجوطط بسسنت پرشنبه گونی یاپدیغی آچیقلامه دە، وەسخڭکتوڭڭ، ترمپڭ گچن ییل “اعظمی باصقی” پولیتیقەسنی یڭیدن یورورلگە قویمسنڭ آردندن باشلایان و شباط آیندە ایرانە قارشو عسکری اوپەراسیونلرڭ باشلەتیلمسنڭ آردندن یوغونلاشان طحرانە قارشو مالی قامپانیەیی آرتیردیغینی سویلەدی.
بسسنت بر روپورتاژدە، “بر أولکەیە اویغولانان اکونومیك ایزولاسیون تاریخندە داها أوڭجە هیچ گورولممش أوڭلملر آلاجغز” دیدی و خزینه باقانلغینڭ ایرانڭ “بانقه حسابلرنی، قریپتو جزدانلرنی، دنیا چابڭدەكی وارلقلرنی هدف آلدیغنی، هم رژیمڭ لیدرلگنە هم دە حکومتە یاپیلان أودمەلری کسدیگینی” سوزلرینە اکلەدی.
بسسنت، خزینه باقانلغینڭ اکونومیك ایزولاسیون و هرمز بوغازینڭ آبلوقه آلتینە آلینمسنڭ دوامی نیتهلیغینده بر ستراتژی ایزلەیەجگینی سویلەدی.
آیریجە صوڭ هفتەلرده ترمپ، ایرانە قارشو “داها أوڭجە هیچ اولمادیغی قدر بویوك” صالدیریلرله بویوك چاپلی محاربه اوپەراسیونلرنە یڭیدن باشلامه تهدیدنده بولوندی. طروطح صوجیالدە یاپدیغی بر پایلاشیمدە ترمپ، آمەریقە برلشیك دولتلرینڭ “ایکنجی دنیا صاواشندن بو یانه گورولممش عسکری ترور، گوچ و قدرت سویەلرنده ایران اسلام جمهوریدنە قارشو حرکتە گچمەیە حاضر اولدیغنی” سویلەدی.
آنجق آغستوس باشنده ترمپ، ایران و دیگر اورته طوغو أولکەلرینڭ طلبی أوزرینه یڭی صالدیریلردن واز گچدكلرنی سویلەمشدی.
قرار، عبدنڭ مهمات صتوقلرییله ایلگیلی آرتان اندیشەلرڭ اورتەسندە گلدی. مدیەدە یر آلان خبرلرە گورە، عبد اوردوسی صاواش صیرەسندە أونملی بر فوزه صاوونمه سیستمنڭ أوڭلەجی فوزەلرنڭ نرەدەیسە یوزدە ٨٠نی توکتمشدی و عسکری قوموتانلر اوردونڭ مهمات صتوغنڭ “تهلکەلی درجهده دوشوك” اولدیغی قونوسندە اویاریدە بولونمشدی.
آنالیستلر، وەسخڭکتوڭڭ صالدیرغان سویلەمی ایلە آنی عسکری طوراقلامسی آراسندەکی بارز ضدلقڭ، آمەریقە برلشیك دولتلرینڭ یوکسك یوغونلقلو بر ییپراتمه صاواشینی سوردیرمكدە زورلانلاندیغی گرچگینی تام اولارق اورتایه قویدوغینی بلیرتدی.
هرمز چاتیشمسی
شو آنا قدر آمەریقە برلشیك دولتلری و ایران، هرمز بوغازینڭ قونترولی و ملکیدی قونوسندە بر چیقمازە گیردی.
ایران، صو یولی قونوسندە دیپلوماتیك قناللری قوللانمایە دوام ایتدی. أراقچی، جمعه ایرتەسی گونی ویردیگی بر روپورتاژدە، ایران ایلە آمەریقە برلشیك دولتلری آراسندە قطار و پاکستان گبی ارابولجولر آراجیلغیله مساژ آلیش ویریشی یاپیلدیغنی، آنجق بونڭ “هیچ بر شکلدە مذاکره آڭلامنە گلمەدیگینی” بلیرتدی.
أراقچی، عین زماندە ایران و عمانڭ هرمز بوغازندن کمیلرڭ گوگنلی گچیشی ایچون یڭی بر روطه أوزرندە گوروشمەلر یوروتدوغینی بلیرتەرك، “شو آندە گچیجی بر روطه تاصارلییورز و بو روطه صوڭرەکی آشامەلرده قالیجی حاله گلەجك” دیدی.
آنجق، بوغازڭ یڭیدن آچیلمسنڭ، “آمەریقە برلشیك دولتلرینڭ تعهد ایتمەسی گرکن” دیگر قوشوللرڭ یرینه گتیریلمسینه باغلی اولدیغنی سویلەدی.
بو آرادە وەسخڭکتوڭ، هرمز بوغازی قونوسندە گیدرەك داها ادعالی بر طور طاقیندی. ترمپ جمعە گونی، هرمز بوغازینی یاقیندە عبد طوپراغی اعلان ایدەجگنی سویلەدی.
نیو یوركدەكی بر میتینگده یاپدیغی قونوشمەدە، “ایرانی -کە چوق آغیر بر یڭیلگییە اغرادییورز- تماما مغلوب ایتدكدن صوڭرە، چوق یاقیندە هرمز بوغازینی آمەریقە برلشیك دولتلری طوپراغی اعلان ایدەجگم” دیدی.
بو آچیقلامەلر، ترمپڭ چارشنبه گونی یاپدیغی و آمەریقە برلشیك دولتلرینڭ هرمز بوغازی أوزرندە “تام قونترولە” صاحب اولدیغنی و بونی “ألندە طوتاجغینی” ادعا ایتدیگی آچیقلامەلرنی پکیشتیردی.
ترمپ، طروطح صوجیالدە یاپدیغی آچیقلامه دە، عبدنڭ دڭز قوتلرنڭ صو یولونە اویغولادیغی آبلوقەنڭ “چلیكدن بر دیوار” اولارق نیتەلەندیریلدیگینی و ایرانڭ بوڭا قارشو قویاجاق قپاسیتەیە صاحب اولمادیغنی سویلەدی.
بوڭا قارشیلق، ایران طیش ایشلری باقان یاردیمجیسی (حقوق و اولوسلر آراس ایلیشکیلر) قازیم گاریبابادی، صوسیال مدیەدن شو آچیقلامەیی یاپدی: “هرمز بوغازی نه بر تویت و اوچاق کمیلرییله نه دە امیرلر ویریب بر سچیم قونوشمسییله اله گچیریلەبیلیر. ایران نه تهدیدلردن قورقار نه دە گوچ گوستریلرندن سیڭدیریلیر.”
“بو بوغاز آنجق ایرانڭ امیرییله آچیلیب قپاناجق،” دییه اکلەدی.
ایران رسمی خبر آژانسی أیرنەیە گورە، ایران گنل قورمای باشقانی امیر خاتم پازار گونی عبدنڭ هر تورلی عسکری حرکاتنە قارشو سرت بر اویاریدە بولونارق، آمەریقەلیلرڭ بولگەدن فعلا قوغولدوغینی و آرتیق بصره کورفزنە، عمان دڭزنە ویا هرمز بوغازنە گیرمەلرنە اذن ویریلمەیەجگینی بلیرتدی.
آنجق ١٧ آغستوس تاریخی گلدیگی حالده، وەسخڭکتوڭ کندیسنی گیدرەك داها فضله بر چیقمازڭ ایچندە بولییور؛ نه عسکری بر ظفر الده ایدەبیلییور نه دە دیپلوماسییی یڭیدن جانلاندیرابیلییور.
بلیرسزلك ایچندە طوغریدن گوروشمەلر
١٨ حزیراندە ایران و آمەریقە برلشیك دولتلری، لبنان دە دخیل اولمق أوزرە بولگەدەکی توم جبهەلردکى صاواشی صوڭە اردیرمەیە یوڭلیك بر مطابقت ضبدی امضالادی.
مطابقت ضبدی اویارنجە، ایکی أولکه نهائی بر آڭلاشمەیە وارمق ایچون ١٧ آغستوس گونی صوڭە ارەجك ٦٠ گونلك بر سورە ایچندە مذاکرەلر یوروتەجكدی. آنجق، بلگەنڭ امضالانلانمسیندن بو یانه ایکی أولکه آراسندە دوام ایدن گرگینلكلر نه دنیله گوروشمەلرڭ عاقبدی بلیرسزلكینی قوروییور.
ایران طیش ایشلری باقانی عباس أراقچی، ایرانڭ عبد ایلە مذاکرەلرە یڭیدن باشلامه قونوسندە هنوز قرار ویرمەدیگینی سویلەدی. أراقچی، آمەریقە برلشیك دولتلرینڭ مطابقت ضبدینی “احلال ایتدیگڭی” و چاتیشمەلرڭ یڭیدن باشلادیغڭی وورغولادی.
٧ و ٨ تموزدە عبد گوچلری، ایرانڭ هرمز بوغازندن گچن تجاری کمیلرە یوڭلیك صالدیریلرینە قارشیلق اولارق ایکی گون أوست أوسته ایرانە هوا صالدیریلری دوزنلەدی. بوڭا قارشیلق ایران، بحرین، کویت، قطار و اردن دە دخیل اولمق أوزرە چشیتلی أولکەلردەكی عبد تأسیسلرنە فوزه و انسانسیز هوا آراجی صالدیریلری دوزنلەدی. عبد مرکز قوموتانلقنە گورە، عبد داها صوڭرە ١١ تموزدن ٢٣ تموزە قدر ١٣ گیجە أوست أوسته ایرانە یوڭلیك صالدیریلر دوزنلەدی.
عبد باشقانی طونالد ترمپ، ٨ تموزدە ناطو ذروەسندە ایران ایلە یاپیلان مطابقت ضبدنڭ “صوڭە اردیگینی” و آرتیق ایران ایلە گوروشمك ایستەمەدیگینی سویلەدی. ١٣ تموزدە ویردیگی بر روپورتاژدە ایسە ترمپ، آڭلاشمەنڭ ایرانی “تست ایتمك ایچون یاپیلدیغنی” ادعا ایدرك، “اونلر بو دستی اونورلاندیرمادیلر” دیدی. عبد یتکیلیلری او زماندن بری مطابقت ضبدنە ایلیشکین قامو اویینا چوق آز آچیقلامه یاپمش اولسە دە، ترمپ ایران ایلە گوروشمەلرڭ دوام ایتدیگڭی دفعەلرجە دیلە گتیردی. آنجق طحران، هر هانگی بر مذاکرەنڭ یاپیلمادیغینی سویلەدی. بو طوروم، ایکی طرف آراسندە طوغریدن گوروشمەلرڭ یڭیدن باشلەمسنی عشقده بیراقدی.
یاپدیریملر و تهدیدلر
وەسخڭکتوڭ، مالی یاپدیریملر و داها فضله عسکری حرکات تهدیدلرییله طحران أوزرندەکی باصقییی آرتیرمایە دوام ایتدی.
عبد خزینه باقانی صجوطط بسسنت پرشنبه گونی یاپدیغی آچیقلامه دە، وەسخڭکتوڭڭ، ترمپڭ گچن ییل “اعظمی باصقی” پولیتیقەسنی یڭیدن یورورلگە قویمسنڭ آردندن باشلایان و شباط آیندە ایرانە قارشو عسکری اوپەراسیونلرڭ باشلەتیلمسنڭ آردندن یوغونلاشان طحرانە قارشو مالی قامپانیەیی آرتیردیغینی سویلەدی.
بسسنت بر روپورتاژدە، “بر أولکەیە اویغولانان اکونومیك ایزولاسیون تاریخندە داها أوڭجە هیچ گورولممش أوڭلملر آلاجغز” دیدی و خزینه باقانلغینڭ ایرانڭ “بانقه حسابلرنی، قریپتو جزدانلرنی، دنیا چابڭدەكی وارلقلرنی هدف آلدیغنی، هم رژیمڭ لیدرلگنە هم دە حکومتە یاپیلان أودمەلری کسدیگینی” سوزلرینە اکلەدی.
بسسنت، خزینه باقانلغینڭ اکونومیك ایزولاسیون و هرمز بوغازینڭ آبلوقه آلتینە آلینمسنڭ دوامی نیتهلیغینده بر ستراتژی ایزلەیەجگینی سویلەدی.
آیریجە صوڭ هفتەلرده ترمپ، ایرانە قارشو “داها أوڭجە هیچ اولمادیغی قدر بویوك” صالدیریلرله بویوك چاپلی محاربه اوپەراسیونلرنە یڭیدن باشلامه تهدیدنده بولوندی. طروطح صوجیالدە یاپدیغی بر پایلاشیمدە ترمپ، آمەریقە برلشیك دولتلرینڭ “ایکنجی دنیا صاواشندن بو یانه گورولممش عسکری ترور، گوچ و قدرت سویەلرنده ایران اسلام جمهوریدنە قارشو حرکتە گچمەیە حاضر اولدیغنی” سویلەدی.
آنجق آغستوس باشنده ترمپ، ایران و دیگر اورته طوغو أولکەلرینڭ طلبی أوزرینه یڭی صالدیریلردن واز گچدكلرنی سویلەمشدی.
قرار، عبدنڭ مهمات صتوقلرییله ایلگیلی آرتان اندیشەلرڭ اورتەسندە گلدی. مدیەدە یر آلان خبرلرە گورە، عبد اوردوسی صاواش صیرەسندە أونملی بر فوزه صاوونمه سیستمنڭ أوڭلەجی فوزەلرنڭ نرەدەیسە یوزدە ٨٠نی توکتمشدی و عسکری قوموتانلر اوردونڭ مهمات صتوغنڭ “تهلکەلی درجهده دوشوك” اولدیغی قونوسندە اویاریدە بولونمشدی.
آنالیستلر، وەسخڭکتوڭڭ صالدیرغان سویلەمی ایلە آنی عسکری طوراقلامسی آراسندەکی بارز ضدلقڭ، آمەریقە برلشیك دولتلرینڭ یوکسك یوغونلقلو بر ییپراتمه صاواشینی سوردیرمكدە زورلانلاندیغی گرچگینی تام اولارق اورتایه قویدوغینی بلیرتدی.
هرمز چاتیشمسی
شو آنا قدر آمەریقە برلشیك دولتلری و ایران، هرمز بوغازینڭ قونترولی و ملکیدی قونوسندە بر چیقمازە گیردی.
ایران، صو یولی قونوسندە دیپلوماتیك قناللری قوللانمایە دوام ایتدی. أراقچی، جمعه ایرتەسی گونی ویردیگی بر روپورتاژدە، ایران ایلە آمەریقە برلشیك دولتلری آراسندە قطار و پاکستان گبی ارابولجولر آراجیلغیله مساژ آلیش ویریشی یاپیلدیغنی، آنجق بونڭ “هیچ بر شکلدە مذاکره آڭلامنە گلمەدیگینی” بلیرتدی.
أراقچی، عین زماندە ایران و عمانڭ هرمز بوغازندن کمیلرڭ گوگنلی گچیشی ایچون یڭی بر روطه أوزرندە گوروشمەلر یوروتدوغینی بلیرتەرك، “شو آندە گچیجی بر روطه تاصارلییورز و بو روطه صوڭرەکی آشامەلرده قالیجی حاله گلەجك” دیدی.
آنجق، بوغازڭ یڭیدن آچیلمسنڭ، “آمەریقە برلشیك دولتلرینڭ تعهد ایتمەسی گرکن” دیگر قوشوللرڭ یرینه گتیریلمسینه باغلی اولدیغنی سویلەدی.
بو آرادە وەسخڭکتوڭ، هرمز بوغازی قونوسندە گیدرەك داها ادعالی بر طور طاقیندی. ترمپ جمعە گونی، هرمز بوغازینی یاقیندە عبد طوپراغی اعلان ایدەجگنی سویلەدی.
نیو یوركدەكی بر میتینگده یاپدیغی قونوشمەدە، “ایرانی -کە چوق آغیر بر یڭیلگییە اغرادییورز- تماما مغلوب ایتدكدن صوڭرە، چوق یاقیندە هرمز بوغازینی آمەریقە برلشیك دولتلری طوپراغی اعلان ایدەجگم” دیدی.
بو آچیقلامەلر، ترمپڭ چارشنبه گونی یاپدیغی و آمەریقە برلشیك دولتلرینڭ هرمز بوغازی أوزرندە “تام قونترولە” صاحب اولدیغنی و بونی “ألندە طوتاجغینی” ادعا ایتدیگی آچیقلامەلرنی پکیشتیردی.
ترمپ، طروطح صوجیالدە یاپدیغی آچیقلامه دە، عبدنڭ دڭز قوتلرنڭ صو یولونە اویغولادیغی آبلوقەنڭ “چلیكدن بر دیوار” اولارق نیتەلەندیریلدیگینی و ایرانڭ بوڭا قارشو قویاجاق قپاسیتەیە صاحب اولمادیغنی سویلەدی.
بوڭا قارشیلق، ایران طیش ایشلری باقان یاردیمجیسی (حقوق و اولوسلر آراس ایلیشکیلر) قازیم گاریبابادی، صوسیال مدیەدن شو آچیقلامەیی یاپدی: “هرمز بوغازی نه بر تویت و اوچاق کمیلرییله نه دە امیرلر ویریب بر سچیم قونوشمسییله اله گچیریلەبیلیر. ایران نه تهدیدلردن قورقار نه دە گوچ گوستریلرندن سیڭدیریلیر.”
“بو بوغاز آنجق ایرانڭ امیرییله آچیلیب قپاناجق،” دییه اکلەدی.
ایران رسمی خبر آژانسی أیرنەیە گورە، ایران گنل قورمای باشقانی امیر خاتم پازار گونی عبدنڭ هر تورلی عسکری حرکاتنە قارشو سرت بر اویاریدە بولونارق، آمەریقەلیلرڭ بولگەدن فعلا قوغولدوغینی و آرتیق بصره کورفزنە، عمان دڭزنە ویا هرمز بوغازنە گیرمەلرنە اذن ویریلمەیەجگینی بلیرتدی.
Bir yanıt yazın