جگطن تورك طیش خبرلر سرویسی
چین ایلە آوروپە آراسندەکی دڭز تجاردنده سویش قنالی و قیزیلدەنیزە آلترناتیف اولابیلەجك یڭی بر گذرگاه گیدرەك داها گورونور حاله گلییور. فینانجیال تیمەسە گورە، أوزللکله تورکیه و قوزی آفریقه پازارلرینه اوداقلانان چینلی قونتینر طاشیماجیلگی شرکت سعه لەگەند، بو هفته آرقتیك أوزرندن ایلك دوزنلی قونتینر طاشیماجیلگی خدمدینی باشلهتاجق. شرکت، چینڭ طوغو قییسیدەكی نینگبو ایلە انگلترهنڭ فهلیکسستاو لیمانی آراسندە روسیهنڭ قوزی قییلرینی تعقیب ایدەجك هفتەلق حتی، تاریخی ایپك یولنە گوندرمه یاپارق “بوز ایپك یولی” آدینی ویردی.
یڭی گذرگاهڭ اڭ بویوك آوانتاژی مسافه و زمان اولارق أوڭە چیقییور. نینگبو ایلە فهلیکسستاو آراسندەکی گلەنكسال دڭز یولجیلگی یاقلاشیق ٤٠ گون سورەركن آرقتیك روطهسنڭ، بوز و هوا قوشوللرینه باغلی اولارق بو سورەیی یاقلاشیق یارییه ایندیرمسی بکلنییور. قوزی دڭز روطهسی أوزرندەکی حرکتلیلك دە شیمدیدن آرتییور. ٢٠٢٤ یازینده ١٥ اولان ترانسیت گچیش صاییسی گچن یاز ٢٣ە یوکسەلەرەك رقور قیردی. یاز آیلرندە دڭز بوزینڭ یترنجە قوزیە چکیلمەسی، بلیرلی دونملرده أوزل بوز قیریجی قپاسیتهسینه صاحب اولمایان کمیلرڭ دە گچیش یاپابیلمسینه امکان صاغلییور.
ژئوپولیتیك چاتیشمالردن اوزاق روطه اراییشی
آرقتیكە یوڭلیك ایلگینڭ آرقەسندە یالڭزجە داها قیصه مسافه بولونمییور. قیزیلدەنیزە آچیلان بابولمەندەپ بوغازی باشده اولمق أوزرە کرهسال تجارتڭ گلەنكسال گچیش نقطەلرینده یاشانان گوگنلك صورونلری، شرکتلری آلترناتیف گذرگاەلرە یونەلدییور. هوصیلەرین گچن آی قیزیلدەنیزدەکی کمیلرە یوڭلیك مداخلەلرینڭ یڭیدن آرتیرمسی و ٢٣ تموزدە ایکی سعودی عربستان تانکرنە صالدیردقلرینی آچیقلامسی، دڭز طاشیماجیلگیندهکی ژئوپولیتیك ریسكلری یڭیدن گوندمڭ أوست صیرەلرینه طاشیدی. صالدیریلرڭ آردندن پترول فیئاتلرینڭ یڭیدن واریل باشنە ١٠٠ طولارڭ أوزرینه چیقمسی، در بوغازلرده یاشانان گوگنلك قریزلرینڭ کرهسال اقونومی أوزرندەکی ایتکیسنی دە اورتایه قویدی.
سیغورطه شرکت اللیانزڭ کرهسال دڭز ریسكلری دانیشمانلگی باشقانی راهول قهاننا، آرقتیك و قوزی دڭز روطهسیدەكی ترافیگڭ بلیرگین بیچیمدە آرتدیغینه دقّت چکییور. قهاننایە گورە کمی صاحبلری روطەیی آرتیق هم “زمان و مالیتدن بویوك أولچودە تصرف ایتمنڭ” هم دە ژئوپولیتیك چاتیشمه بولگەلریندن اوزاق طورمانڭ بر یولی اولارق دگرلندیرییور. بویلەجە آرقتیكڭ أونمی یالڭزجە چین-آوروپە آراسندەکی مسافەیی قیصالدیرمسیندن دگل؛ مالاققا، بابولمەندەپ و سویش گبی گلەنكسال دڭز تجارتی گذرگاەلرینه اولان باغیملیلگی آزالتمه پوتانسییلندن دە قایناقلانییور.
روسیه کلید قونومده
یڭی گذرگاه عین زماندە روسیهنڭ کرهسال دڭز تجاردڭدەكی ستراتژیك آغیرلغینی آرتیرابیلەجك بر طابلو اورتایه چیقارییور. قوزی دڭز روطهسی، بوز قوشوللرینه گورە فرقلی سیر قوراللرینڭ اویغولاندیغی ٢٨ بولومە آیریلمش طورومدە. بولگەدە سیر ایتەجك کمیلرە اذن ویرمه یتکیسی ایسە روس دولت شرکت روصاطومڭ قونترولڭدەكی قوزی دڭز روطهسی ادارهسینده بولونویور. بو نەدنلە چین ایلە آوروپە آراسندەکی آرقتیك تجاردینڭ بویومسی، مسقوهیە آسیه ایلە آوروپە آراسندەکی یڭی بر تجارت قوریدوری أوزرندە أونملی بر دوزنلەجی رول قزاندیرابیلیر.
دڭزجیلك سکتورڭدەكی یاتیریم اگیلیملری دە شرکتلرڭ قوزی روطەلرینه یوڭلیك بکلنتیلرینڭ آرتدیغنی گوسترییور. وەسون ناوطیجال ویریلرینە گورە گچن ییل ١٦٧ بوز صنفی کمی انشا ایدیلدی. بو صایی صوڭ ١٠ ییلی آشقین دونمڭ اڭ یوکسك سویەسنە قارشیلق گلییور. بو ییل ایسە ١٦٤ یڭی بوز صنفی کمینڭ داها تماملانمەسی بکلنییور. بویلەجە آرقتیكدە فعالیت گوسترەبیلەجك فیلونڭ قپاسیتەسی خیزله گەنیشلییور.
چین ایلە آوروپە آراسندەکی دڭز تجاردنده سویش قنالی و قیزیلدەنیزە آلترناتیف اولابیلەجك یڭی بر گذرگاه گیدرەك داها گورونور حاله گلییور. فینانجیال تیمەسە گورە، أوزللکله تورکیه و قوزی آفریقه پازارلرینه اوداقلانان چینلی قونتینر طاشیماجیلگی شرکت سعه لەگەند، بو هفته آرقتیك أوزرندن ایلك دوزنلی قونتینر طاشیماجیلگی خدمدینی باشلهتاجق. شرکت، چینڭ طوغو قییسیدەكی نینگبو ایلە انگلترهنڭ فهلیکسستاو لیمانی آراسندە روسیهنڭ قوزی قییلرینی تعقیب ایدەجك هفتەلق حتی، تاریخی ایپك یولنە گوندرمه یاپارق “بوز ایپك یولی” آدینی ویردی.
یڭی گذرگاهڭ اڭ بویوك آوانتاژی مسافه و زمان اولارق أوڭە چیقییور. نینگبو ایلە فهلیکسستاو آراسندەکی گلەنكسال دڭز یولجیلگی یاقلاشیق ٤٠ گون سورەركن آرقتیك روطهسنڭ، بوز و هوا قوشوللرینه باغلی اولارق بو سورەیی یاقلاشیق یارییه ایندیرمسی بکلنییور. قوزی دڭز روطهسی أوزرندەکی حرکتلیلك دە شیمدیدن آرتییور. ٢٠٢٤ یازینده ١٥ اولان ترانسیت گچیش صاییسی گچن یاز ٢٣ە یوکسەلەرەك رقور قیردی. یاز آیلرندە دڭز بوزینڭ یترنجە قوزیە چکیلمەسی، بلیرلی دونملرده أوزل بوز قیریجی قپاسیتهسینه صاحب اولمایان کمیلرڭ دە گچیش یاپابیلمسینه امکان صاغلییور.
ژئوپولیتیك چاتیشمالردن اوزاق روطه اراییشی
آرقتیكە یوڭلیك ایلگینڭ آرقەسندە یالڭزجە داها قیصه مسافه بولونمییور. قیزیلدەنیزە آچیلان بابولمەندەپ بوغازی باشده اولمق أوزرە کرهسال تجارتڭ گلەنكسال گچیش نقطەلرینده یاشانان گوگنلك صورونلری، شرکتلری آلترناتیف گذرگاەلرە یونەلدییور. هوصیلەرین گچن آی قیزیلدەنیزدەکی کمیلرە یوڭلیك مداخلەلرینڭ یڭیدن آرتیرمسی و ٢٣ تموزدە ایکی سعودی عربستان تانکرنە صالدیردقلرینی آچیقلامسی، دڭز طاشیماجیلگیندهکی ژئوپولیتیك ریسكلری یڭیدن گوندمڭ أوست صیرەلرینه طاشیدی. صالدیریلرڭ آردندن پترول فیئاتلرینڭ یڭیدن واریل باشنە ١٠٠ طولارڭ أوزرینه چیقمسی، در بوغازلرده یاشانان گوگنلك قریزلرینڭ کرهسال اقونومی أوزرندەکی ایتکیسنی دە اورتایه قویدی.
سیغورطه شرکت اللیانزڭ کرهسال دڭز ریسكلری دانیشمانلگی باشقانی راهول قهاننا، آرقتیك و قوزی دڭز روطهسیدەكی ترافیگڭ بلیرگین بیچیمدە آرتدیغینه دقّت چکییور. قهاننایە گورە کمی صاحبلری روطەیی آرتیق هم “زمان و مالیتدن بویوك أولچودە تصرف ایتمنڭ” هم دە ژئوپولیتیك چاتیشمه بولگەلریندن اوزاق طورمانڭ بر یولی اولارق دگرلندیرییور. بویلەجە آرقتیكڭ أونمی یالڭزجە چین-آوروپە آراسندەکی مسافەیی قیصالدیرمسیندن دگل؛ مالاققا، بابولمەندەپ و سویش گبی گلەنكسال دڭز تجارتی گذرگاەلرینه اولان باغیملیلگی آزالتمه پوتانسییلندن دە قایناقلانییور.
روسیه کلید قونومده
یڭی گذرگاه عین زماندە روسیهنڭ کرهسال دڭز تجاردڭدەكی ستراتژیك آغیرلغینی آرتیرابیلەجك بر طابلو اورتایه چیقارییور. قوزی دڭز روطهسی، بوز قوشوللرینه گورە فرقلی سیر قوراللرینڭ اویغولاندیغی ٢٨ بولومە آیریلمش طورومدە. بولگەدە سیر ایتەجك کمیلرە اذن ویرمه یتکیسی ایسە روس دولت شرکت روصاطومڭ قونترولڭدەكی قوزی دڭز روطهسی ادارهسینده بولونویور. بو نەدنلە چین ایلە آوروپە آراسندەکی آرقتیك تجاردینڭ بویومسی، مسقوهیە آسیه ایلە آوروپە آراسندەکی یڭی بر تجارت قوریدوری أوزرندە أونملی بر دوزنلەجی رول قزاندیرابیلیر.
دڭزجیلك سکتورڭدەكی یاتیریم اگیلیملری دە شرکتلرڭ قوزی روطەلرینه یوڭلیك بکلنتیلرینڭ آرتدیغنی گوسترییور. وەسون ناوطیجال ویریلرینە گورە گچن ییل ١٦٧ بوز صنفی کمی انشا ایدیلدی. بو صایی صوڭ ١٠ ییلی آشقین دونمڭ اڭ یوکسك سویەسنە قارشیلق گلییور. بو ییل ایسە ١٦٤ یڭی بوز صنفی کمینڭ داها تماملانمەسی بکلنییور. بویلەجە آرقتیكدە فعالیت گوسترەبیلەجك فیلونڭ قپاسیتەسی خیزله گەنیشلییور.
Bir yanıt yazın