انگلتره، علاجلرڭ انسان وجودنده ناصل ایتکی گوستردیگنی داها گرچکجی بیچیمدە اورتایه قویمق و حیوان دڭیلرینه دویولان احتیاج آزالتمق ایچون دقّت چکیجی بر آراشدیرمه پروژەسنی حیاتە گچیرییور. جامبریدگەدە یوروتولەجك چالیشمه قاپسامندە نهس خستەلریندن آلینان حجرەلردن، انسان اورغانلرینڭ بلیرلی أوزللكلرینی تقلید ایدن “ارگانوید” آدی ویریلن مینی طوقو و اورغان مودللری أورتیلەجك.
انگلتره طبی آراشدیرمه قونسیی (مرج)، پروژه ایچون ٢٠ میلیون سترلینلك قایناق صاغلایاجق. آراشدیرمهجیلرڭ هدفلریندن بری دە فرقلی خستەلردن الده ایدیلن حجرەلرله اولوشطورولان ارگانویدلەری قارشیلاشطیرارق عین خستەلغڭ کیشیلرده نەدن فرقلی سیر ایتەبیلدیگنی داها آیرینتیلی بیچیمدە اینجەلەمك.
آماچ: طوغری تداوییی داها ارکن بولمق
جامبریدگە کوك حجره انستیتوسینده گورو یاپان قلینیك پروفەسور ماططهیاس زیلباوەرە گورە حیوان مودللری، انسان خستەلقلرینڭ تمامنی بیرەبیر یانسیتمایابیلییور. بعض خستەلقلرڭ حیوانلرده هیچ گورولمەدیگنی، بعضلرلرینڭ ایسە انسانلردن فرقلی شکلدە اورتایه چیقدیغنی بلیرتن زیلباوەر، طوغریدن انسان طوقولریندن گلیشدیرالەن مودللرڭ علاج آراشدیرمەلرینده أونملی بر آوانتاژ صاغلایابیلەجگینه دقّت چکییور. آراشدیرمهجیلرە گورە بو یاقلاشیم، گلەجکدە “هانگی علاج هانگی خستهده داها ایی صوڭوچ ویرر؟” صوروسنڭ داها ارکن آشامەلرده یانیتلانمسینه یاردیمجی اولابیلیر.
میلیمترهنڭ التنده بویوطلرە صاحب اولابیلەن ارگانویدلەر، گرچك اورغانلرڭ توم قارماشیقلكینی طاشیمییور. آنجق آراشدیرمهجیلر، بو کوچك مودللرڭ اورغان و طوقولرڭ بعض تمل أوزللكلرینی تقلید ایدەبیلدیگنی و خستەلقلرڭ یانی صیرە علاجلرە ویریلن تپکیلرڭ اینجەلنمسینده قوللانیلابیلدیگنی بلیرتییور. أوزللکله خستهلكلی طوقولردن گلیشدیرالەن ارگانویدلەر سایهسنده یڭی علاج آدایلرینڭ خستەلغڭ نەدن اولدیغی دگیشیكلكلری ترسنه چویریب چویرمەدیگی، قلینیك دڭیلرە گچیل أوڭجە آراشدیریلابیلەجك.
حیوان دڭیلری انسانلری نه قدر یانسیتییور؟
علاج گلیشدیرمه سورجڭدەكی اڭ أونملی صورونلردن بری، حیوانلرده اولوملی صوڭوچ ویرن آدایلرڭ انسانلرده عین باشارییی گوسترمەمسی. ویریلن بیلگیلرە گورە حیوان دڭیلرینی باشاریلە گچن علاجلرڭ یوزدە ٩٠دن فضلەسی داها صوڭرەکی انسان قلینیك دڭیلرینده باشاریسز اولویور. بو نەدنلە انگلتره، حیوان دڭیلرینڭ صاییسنی آزالتمق ایچون ارگانویدلەر، اورغان-اون-ا-جهیپ سیستملری و یاپای ذکا گبی “یڭی یاقلاشیم یوڭتملرینه” داها فضله آغیرلق ویرمەیی پلانلییور.
أولکەدە ٢٠٢٥ ییلندە بیلیمسال آراشدیرمەلر قاپسامندە جانلی حیوانلر أوزرندە یاقلاشیق ٢،٥٤ میلیون ایشلم گرچکلشدیریلدی. ایشلملرڭ یوزدە ٩٠دن فضلهسینده فاره، صیچان، بالیق و قوشلرلرڭ قوللانیلدیغی بیلدیریلدی.
جامبریدگەدەکی آراشدیرمهجیلر پروژەیە أوزللکله التهابلی باغیرصاق خستەلقلری أوزرندن باشلایاجق. جروهن خستەلقی و السەراطیف قولیت گبی راحتصیزلكلرە صاحب نهس خستەلریندن الده ایدیلن حجرەلرله باغیرصاق ارگانویدلەری گلیشدیریلەجك. بو مودللر سایهسنده خستەلقلرڭ فرقلی کیشیلرده نەدن فرقلی أوزللكلر گوستردیگی و خستەلرڭ بلیرلی علاجلرە نەدن فرقلی یانیت ویردیگی آراشدیریلاجق. پروژەنڭ دیگر اکیپلری ایسە فرقلی آلانلرە اوداقلاناجق. قانسر آراشدیرمەلری قاپسامندە تومور مودللری گلیشدیریركن، نورولوژیك خستەلقلرڭ داها ایی آنیلمسی ایچون بین ارگانویدلەریندەن یارارلانیلاجق. قلب طوقوسیندن الده ایدیلن و گرچك قلب حجرەلری گبی الکتریگسال اقطیویتە گوسترابیلەن مودللردن، سیڭیر حجرەلرینڭ أوزللكلرینی طاشییان بین طوقولرینه قدر فرقلی ارگانوید تورلرینڭ گلیشدیریلمسی پلانلانییور.
پروژەنڭ یالڭزجە یڭی ارگانویدلەر أورتمەكله صینیرلی قالمسی پلانلانمییور. بیلیم انسانلری، أوزللکلری ستاندارتطیریلمش و گوگنیلیرلگی طوغریلانمش ارگانویدلەردەن اولوشان گڭیش بر کتبخانه اولوشطورمایی دە هدفلییور.
بو قایناق، اقادەمیسیەنلەرین یانی صیرە علاج شرکتلرینڭ قوللانیمنە صنعولاجق. بویلەجە فرقلی آراشدیرمه اکیپلرینڭ بڭزر انسان طوقوسی مودللری أوزرندن چالیشمه یوروتمسی و یڭی علاج آدایلرینی داها قارشیلاشطیریلابیلیر قوشوللرده تست ایتمەسی آماچلانییور.
انگلتره طبی آراشدیرمه قونسیی (مرج)، پروژه ایچون ٢٠ میلیون سترلینلك قایناق صاغلایاجق. آراشدیرمهجیلرڭ هدفلریندن بری دە فرقلی خستەلردن الده ایدیلن حجرەلرله اولوشطورولان ارگانویدلەری قارشیلاشطیرارق عین خستەلغڭ کیشیلرده نەدن فرقلی سیر ایتەبیلدیگنی داها آیرینتیلی بیچیمدە اینجەلەمك.
آماچ: طوغری تداوییی داها ارکن بولمق
جامبریدگە کوك حجره انستیتوسینده گورو یاپان قلینیك پروفەسور ماططهیاس زیلباوەرە گورە حیوان مودللری، انسان خستەلقلرینڭ تمامنی بیرەبیر یانسیتمایابیلییور. بعض خستەلقلرڭ حیوانلرده هیچ گورولمەدیگنی، بعضلرلرینڭ ایسە انسانلردن فرقلی شکلدە اورتایه چیقدیغنی بلیرتن زیلباوەر، طوغریدن انسان طوقولریندن گلیشدیرالەن مودللرڭ علاج آراشدیرمەلرینده أونملی بر آوانتاژ صاغلایابیلەجگینه دقّت چکییور. آراشدیرمهجیلرە گورە بو یاقلاشیم، گلەجکدە “هانگی علاج هانگی خستهده داها ایی صوڭوچ ویرر؟” صوروسنڭ داها ارکن آشامەلرده یانیتلانمسینه یاردیمجی اولابیلیر.
میلیمترهنڭ التنده بویوطلرە صاحب اولابیلەن ارگانویدلەر، گرچك اورغانلرڭ توم قارماشیقلكینی طاشیمییور. آنجق آراشدیرمهجیلر، بو کوچك مودللرڭ اورغان و طوقولرڭ بعض تمل أوزللكلرینی تقلید ایدەبیلدیگنی و خستەلقلرڭ یانی صیرە علاجلرە ویریلن تپکیلرڭ اینجەلنمسینده قوللانیلابیلدیگنی بلیرتییور. أوزللکله خستهلكلی طوقولردن گلیشدیرالەن ارگانویدلەر سایهسنده یڭی علاج آدایلرینڭ خستەلغڭ نەدن اولدیغی دگیشیكلكلری ترسنه چویریب چویرمەدیگی، قلینیك دڭیلرە گچیل أوڭجە آراشدیریلابیلەجك.
حیوان دڭیلری انسانلری نه قدر یانسیتییور؟
علاج گلیشدیرمه سورجڭدەكی اڭ أونملی صورونلردن بری، حیوانلرده اولوملی صوڭوچ ویرن آدایلرڭ انسانلرده عین باشارییی گوسترمەمسی. ویریلن بیلگیلرە گورە حیوان دڭیلرینی باشاریلە گچن علاجلرڭ یوزدە ٩٠دن فضلەسی داها صوڭرەکی انسان قلینیك دڭیلرینده باشاریسز اولویور. بو نەدنلە انگلتره، حیوان دڭیلرینڭ صاییسنی آزالتمق ایچون ارگانویدلەر، اورغان-اون-ا-جهیپ سیستملری و یاپای ذکا گبی “یڭی یاقلاشیم یوڭتملرینه” داها فضله آغیرلق ویرمەیی پلانلییور.
أولکەدە ٢٠٢٥ ییلندە بیلیمسال آراشدیرمەلر قاپسامندە جانلی حیوانلر أوزرندە یاقلاشیق ٢،٥٤ میلیون ایشلم گرچکلشدیریلدی. ایشلملرڭ یوزدە ٩٠دن فضلهسینده فاره، صیچان، بالیق و قوشلرلرڭ قوللانیلدیغی بیلدیریلدی.
جامبریدگەدەکی آراشدیرمهجیلر پروژەیە أوزللکله التهابلی باغیرصاق خستەلقلری أوزرندن باشلایاجق. جروهن خستەلقی و السەراطیف قولیت گبی راحتصیزلكلرە صاحب نهس خستەلریندن الده ایدیلن حجرەلرله باغیرصاق ارگانویدلەری گلیشدیریلەجك. بو مودللر سایهسنده خستەلقلرڭ فرقلی کیشیلرده نەدن فرقلی أوزللكلر گوستردیگی و خستەلرڭ بلیرلی علاجلرە نەدن فرقلی یانیت ویردیگی آراشدیریلاجق. پروژەنڭ دیگر اکیپلری ایسە فرقلی آلانلرە اوداقلاناجق. قانسر آراشدیرمەلری قاپسامندە تومور مودللری گلیشدیریركن، نورولوژیك خستەلقلرڭ داها ایی آنیلمسی ایچون بین ارگانویدلەریندەن یارارلانیلاجق. قلب طوقوسیندن الده ایدیلن و گرچك قلب حجرەلری گبی الکتریگسال اقطیویتە گوسترابیلەن مودللردن، سیڭیر حجرەلرینڭ أوزللكلرینی طاشییان بین طوقولرینه قدر فرقلی ارگانوید تورلرینڭ گلیشدیریلمسی پلانلانییور.
پروژەنڭ یالڭزجە یڭی ارگانویدلەر أورتمەكله صینیرلی قالمسی پلانلانمییور. بیلیم انسانلری، أوزللکلری ستاندارتطیریلمش و گوگنیلیرلگی طوغریلانمش ارگانویدلەردەن اولوشان گڭیش بر کتبخانه اولوشطورمایی دە هدفلییور.
بو قایناق، اقادەمیسیەنلەرین یانی صیرە علاج شرکتلرینڭ قوللانیمنە صنعولاجق. بویلەجە فرقلی آراشدیرمه اکیپلرینڭ بڭزر انسان طوقوسی مودللری أوزرندن چالیشمه یوروتمسی و یڭی علاج آدایلرینی داها قارشیلاشطیریلابیلیر قوشوللرده تست ایتمەسی آماچلانییور.
Bir yanıt yazın