انگلترەنڭ اولوسال متەئورولوژی قورومی مد أوففیجه، بو ییل بکلنن ال نینو هوا اولاینڭ ١٠٠ ییلی آشقین سورەدر گورولن اڭ گوچلی ال نینو اولابیلهجگنی و کرهسال صیجاقلقلرڭ داها دە یوکسلمسینه یول آچابیلەجگینی آچیقلادی.
مد أوففیجەڭ اوزون وعدەلی تخمینلردن صوروملی باشقانی آدم صجایفه، ببجیە یاپدیغی آچیقلامه دە، پاصیفیك اوقیانوسڭدەكی صیجاقلقلرڭ نورمالڭ ٣ درجە جلسیوس أوزرینه چیقمەسنڭ بکعلەنلندیگینی بلیرتەرك بونڭ مودرن اقلیم قیدلرنده اشی گورولممش بر طوروم اولاجغنی سویلەدی.
بو طوروم، تروپیقال پاصیفیك صولرنڭ أوڭمزدەکی آیلردە اورتەلامە صیجاقلقلرڭ یاقلاشیق ٣ درجە أوزرینه چیقابیلەجگی آڭلامنە گلییور.
ال نینو نەدر؟
ال نینو، تروپیقال طوغو پاصیفیكدە دڭز یوزیی صیجاقلقلرنڭ اولاغان طیشی شکلدە یوکسلمسییله اورتایه چیقان طوغال بر اقلیم اولایی. بو صیجاقلق آرتیشی، دنیا گنلندە روزگار دوزنلری، آطموصفەریك باصینچ و یاغیش رژیملرنده أونملی دگیشیكلكلرە یول آچابیلییور. عین زماندە کرهسال اورتەلامە صیجاقلقلرڭ یوکسلمسینه قاتقیدە بولونویور.
ال نینو، دڭز یوزیی صیجاقلقلرنڭ اوزون دونم اورتەلامەسنڭ اڭ آز ٠،٥ درجە جلسیوس أوزرینه چیقمەسییله طانیملانییور. طوغال اقلیم دونگوسنڭ بر پارچەسی اولان بو اولایڭ ایتکیلرنڭ، انسان قایناقلی اقلیم دگیشیكلگی نه دنیله داها دە شدتلەنلندیگی بلیرتیلییور.
مد أوففیجه، اینترنت سیتەسینده یاییملادیغی دگرلندیرمەدە، رقور دوزیدە گوچلی بر ال نینونڭ آوروپە گنلندە یاشانان صیجاق هوا طالغەلرنڭ آردندن اقلیم دگیشیكلكنڭ اولوشدیردیغی باصقیلری داها دە آرطیرابیلەجەگینی بیلدیردی.
صیجاقلق آنومالیسی رقور قیرابیلیر
عبد اولوسال اوقیانوس و آتموسفر ادارەسی (نواه) ویریلرینە طایانان اقلیم قریزی پانوسینه گورە، پاصیفیکتەکی دڭز یوزیی صیجاقلقلری شو آندە صوڭ ٣٠ ییللق اورتەلامەنڭ یاقلاشیق ٢،٦ درجە جلسیوس أوزرندە سیر ایتییور.
تخمینلرە گورە ال نینونڭ قاسم آیندە ٣،٩ درجەلك صیجاقلق آنومالیسییله ذروه یاپمسی بکلنییور. بو سویەنڭ، ٢٠١٥ ییلندە قید ایدیلن یاقلاشیق ٣ درجەلك آنومالنڭ اولدقجە أوزرندە اولمسی أوڭ گورولییور.
صجایفه، مد أوففیجه طرفندن یاییملانان دگرلندیرمەدە، “بونڭ بڭزری گورولممش بر اولای اولدیغنی آچیقجە بلیرتملیز” افادەلرینی قوللاندی.
اقلیم مودەللەمەلری أوزرینه چالیشان صجایفه، تخمینلرڭ گرچکلشمسی حالنده ٢٠٢٦دەكی ال نینونڭ و بونڭ دنیا گنلندەکی اقلیم ایتکیلرنڭ گچمش دڭەییملرڭ چوق أوتەسینه گچەجگینی سویلەدی.
صجایفه، “تخمینلرمزنده بو قدر گوچلی بر ال نینو سینیالی داها أوڭجە هیچ گورمەدم” دییەرك، یالڭزجە ٢ درجەلك بر صیجاقلق آرطیشینین بیله “گرچکدن بویوك بر اولای” اولارق دگرلەنلندیریلەجگینی وورغولادی.
بعض بولگەلردە قوراقلق، بعض بولگەلردە آشیری یاغیش
ال نینونڭ دنیا گنلندە فرقلی بولگەلردە فرقلی هوا قوشوللرنە یول آچمەسی بکلنییور. گونی طوغو آسیه، آوسترالیه، گونی آفریقه و قوزی برەزیلیەدە داها قوراق قوشوللرڭ گورولمسی؛ آفریقه بوینوزی، گونی آمەریقەنڭ بعض کسیملری، پرو، اکوادور و عبدنڭ گونیندە ایسە یاغیشلرڭ آرتمسی أوڭ گورولییور.
صجایفه، بو ییل بکلنن اولاغان أوستی صیجاقلقلرڭ أوزللکله تروپیقال بولگەلردە گوچلی ایتکیلر یارەتابیلەجگینی بلیرتدی.
گونی آمەریقە و باتی پاصیفیك گبی بولگەلردە جدی قوراقلقلرڭ یاشانابیلەجەگی اویاریسندە بولونان صجایفه، ال نینونڭ هندستاندە دە شیمدیدن نورمالڭ اولدقجە التنده یاغیشلاره نەدن اولدیغنی سویلەدی.
انگلترەدە صوڭ بهارده یاغیش و فیرطینه آرطابیلیر
ال نینونڭ ایتکیلرنڭ انگلترەدە دە خستیلمسی بکلنییور. صجایفه، أوزللکله صوڭ بهار آیلرندە و قاسم جوارندە یاغیشلرڭ و فیرطینەلرڭ آرطابیلەجەگینی افاده ایتدی.
صجایفه، سوز قونوسی تخمینلرڭ قیصه وعدەلی هوا طورومی أونگورولەری اولمادیغنڭ آلتینی چیزارك، “بورادە گرچکدن اوزون وعدەلی و قالیجی قوشوللردن بخستییورز” دیدی.
مد أوففیجەڭ اوزون وعدەلی تخمینلردن صوروملی باشقانی آدم صجایفه، ببجیە یاپدیغی آچیقلامه دە، پاصیفیك اوقیانوسڭدەكی صیجاقلقلرڭ نورمالڭ ٣ درجە جلسیوس أوزرینه چیقمەسنڭ بکعلەنلندیگینی بلیرتەرك بونڭ مودرن اقلیم قیدلرنده اشی گورولممش بر طوروم اولاجغنی سویلەدی.
بو طوروم، تروپیقال پاصیفیك صولرنڭ أوڭمزدەکی آیلردە اورتەلامە صیجاقلقلرڭ یاقلاشیق ٣ درجە أوزرینه چیقابیلەجگی آڭلامنە گلییور.
ال نینو نەدر؟
ال نینو، تروپیقال طوغو پاصیفیكدە دڭز یوزیی صیجاقلقلرنڭ اولاغان طیشی شکلدە یوکسلمسییله اورتایه چیقان طوغال بر اقلیم اولایی. بو صیجاقلق آرتیشی، دنیا گنلندە روزگار دوزنلری، آطموصفەریك باصینچ و یاغیش رژیملرنده أونملی دگیشیكلكلرە یول آچابیلییور. عین زماندە کرهسال اورتەلامە صیجاقلقلرڭ یوکسلمسینه قاتقیدە بولونویور.
ال نینو، دڭز یوزیی صیجاقلقلرنڭ اوزون دونم اورتەلامەسنڭ اڭ آز ٠،٥ درجە جلسیوس أوزرینه چیقمەسییله طانیملانییور. طوغال اقلیم دونگوسنڭ بر پارچەسی اولان بو اولایڭ ایتکیلرنڭ، انسان قایناقلی اقلیم دگیشیكلگی نه دنیله داها دە شدتلەنلندیگی بلیرتیلییور.
مد أوففیجه، اینترنت سیتەسینده یاییملادیغی دگرلندیرمەدە، رقور دوزیدە گوچلی بر ال نینونڭ آوروپە گنلندە یاشانان صیجاق هوا طالغەلرنڭ آردندن اقلیم دگیشیكلكنڭ اولوشدیردیغی باصقیلری داها دە آرطیرابیلەجەگینی بیلدیردی.
صیجاقلق آنومالیسی رقور قیرابیلیر
عبد اولوسال اوقیانوس و آتموسفر ادارەسی (نواه) ویریلرینە طایانان اقلیم قریزی پانوسینه گورە، پاصیفیکتەکی دڭز یوزیی صیجاقلقلری شو آندە صوڭ ٣٠ ییللق اورتەلامەنڭ یاقلاشیق ٢،٦ درجە جلسیوس أوزرندە سیر ایتییور.
تخمینلرە گورە ال نینونڭ قاسم آیندە ٣،٩ درجەلك صیجاقلق آنومالیسییله ذروه یاپمسی بکلنییور. بو سویەنڭ، ٢٠١٥ ییلندە قید ایدیلن یاقلاشیق ٣ درجەلك آنومالنڭ اولدقجە أوزرندە اولمسی أوڭ گورولییور.
صجایفه، مد أوففیجه طرفندن یاییملانان دگرلندیرمەدە، “بونڭ بڭزری گورولممش بر اولای اولدیغنی آچیقجە بلیرتملیز” افادەلرینی قوللاندی.
اقلیم مودەللەمەلری أوزرینه چالیشان صجایفه، تخمینلرڭ گرچکلشمسی حالنده ٢٠٢٦دەكی ال نینونڭ و بونڭ دنیا گنلندەکی اقلیم ایتکیلرنڭ گچمش دڭەییملرڭ چوق أوتەسینه گچەجگینی سویلەدی.
صجایفه، “تخمینلرمزنده بو قدر گوچلی بر ال نینو سینیالی داها أوڭجە هیچ گورمەدم” دییەرك، یالڭزجە ٢ درجەلك بر صیجاقلق آرطیشینین بیله “گرچکدن بویوك بر اولای” اولارق دگرلەنلندیریلەجگینی وورغولادی.
بعض بولگەلردە قوراقلق، بعض بولگەلردە آشیری یاغیش
ال نینونڭ دنیا گنلندە فرقلی بولگەلردە فرقلی هوا قوشوللرنە یول آچمەسی بکلنییور. گونی طوغو آسیه، آوسترالیه، گونی آفریقه و قوزی برەزیلیەدە داها قوراق قوشوللرڭ گورولمسی؛ آفریقه بوینوزی، گونی آمەریقەنڭ بعض کسیملری، پرو، اکوادور و عبدنڭ گونیندە ایسە یاغیشلرڭ آرتمسی أوڭ گورولییور.
صجایفه، بو ییل بکلنن اولاغان أوستی صیجاقلقلرڭ أوزللکله تروپیقال بولگەلردە گوچلی ایتکیلر یارەتابیلەجگینی بلیرتدی.
گونی آمەریقە و باتی پاصیفیك گبی بولگەلردە جدی قوراقلقلرڭ یاشانابیلەجەگی اویاریسندە بولونان صجایفه، ال نینونڭ هندستاندە دە شیمدیدن نورمالڭ اولدقجە التنده یاغیشلاره نەدن اولدیغنی سویلەدی.
انگلترەدە صوڭ بهارده یاغیش و فیرطینه آرطابیلیر
ال نینونڭ ایتکیلرنڭ انگلترەدە دە خستیلمسی بکلنییور. صجایفه، أوزللکله صوڭ بهار آیلرندە و قاسم جوارندە یاغیشلرڭ و فیرطینەلرڭ آرطابیلەجەگینی افاده ایتدی.
صجایفه، سوز قونوسی تخمینلرڭ قیصه وعدەلی هوا طورومی أونگورولەری اولمادیغنڭ آلتینی چیزارك، “بورادە گرچکدن اوزون وعدەلی و قالیجی قوشوللردن بخستییورز” دیدی.
Bir yanıt yazın