چینلی آراشدیرمەجیلر، أولکه ڭڭ باتیسیدەكی قینگهای-تیبت پلاطوسینده بولونان قیا بوزوللرنە ایلیشکین قاپساملی بر ویری ستی یاییملادی. چالیشمانڭ، اقلیم دگیشیكلكنڭ ایتکیلرنڭ آراشطیریلماصینین یانی صیرە طاغلق بولگەلردەكی مهندسلك پروژەلری ایلە آفت أوڭلمە و ریسك آزالتمه چالیشمەلرینە أونملی ویریلر صاغلامەسی بکلنییور.
چین بیلیملر آقادەمیسینه باغلی تیبت پلاطوسی آراشدیرمه انستیتوسیندن بر آراشدیرمه اکیبی طرفندن حاضرلانان ویری شتعنده ١٣٠ بیکدن فضله قیا بوزولی یر آلییور. آراشدیرمەجیلرە گورە بو صایی، دنیا گنلندە داها أوڭجە بیلینن قیا بوزوللرنڭ طوپلامندن داها فضله.
قیا بوزوللری نەدر؟
قیا بوزوللری، آدنده “بوزول” گچمسینه رغمًا قلاسیك بوزوللردن فرقلی بر یاپییە صاحب. بوز، قیا و طوپراق پارچەلرندن اولوشان بو کتلەلر، صوغوق طاغلق بولگەلردە یاماچ آشاغی طوغری صوڭ درجە یاواش حرکت ایدییور.
أوزرلرنی قالین مولوز طبقەلرنڭ قاپلامەسی نه دنیله قیا بوزوللرنی اویدو گورونتولرنده تثبیت ایتمك اولدقجە زور. بو نەدنلە اوزون ییللر بوینجە صاییلری و ایچردكلری صو مقداری بویوك أولچودە خفیفه آلیندی.
آراشدیرمه اکیبی، یوکسك چوزونلكلو اوپتیك گورونتولری، رادار اویدو ویریلرنی و یاپای ذکا طبانلی درین أوگرنمه تکنولوژیسنی قوللانارق قینگهای-تیبت پلاطوسیدەكی قیا بوزوللرنی بلیرلەدی. اکیپ آیریجە رادار أینترفەرومتریسی یوڭتمییله قیا بوزوللرنڭ حرکت خیزلرنی أولچدی.
“آسیه صو قلەسی” ایچون أونملی صو رزروی
چین بیلیم بولتننده یاییملانان آراشدیرمەیە گورە، تثبیت ایدیلن قیا بوزوللرنده یاقلاشیق ٩٢ ایلا ١٨٦ کیلومترەکوپ صویە أشدەگر بوز بولونویور.
آراشدیرمانڭ باشیازاری فنگ من، بو مقدارڭ اونلرجە بویوك رزرووارین دپولامه قپاسیتەسینه دنك گلدیگنی بلیرتەرك قیا بوزوللرنڭ، “آسیه صو قلەسی” اولارق آدلاندیریلان قینگهای-تیبت پلاطوسینده بوگونە قدر بویوك أولچودە گوز آردی ایدیلن قاتی بر صو رزروی اولوشدیردیغنی سویلەدی.
فنگ، چورەدەکی بوزوللرڭ خیزله گری چکیلدیگی ویا هیچ بولونمدیغی بولگەلردە قیا بوزوللرڭدەكی بوزڭ یاواش یاواش اریمسنڭ، نهرلرڭ اوزون وعدەلی بەسلنمسی و أکوصیستملەرین دنگهلەنلنمسی آچیسندن تخمین ایدیلاندن داها أونملی اولابیلهجگنی افاده ایتدی.
آلت یاپی و آفت ریسكلری آچیسندن دە أونم طاشییور
قیا بوزوللرنڭ صوڭ درجە یاواش حرکت ایتمەسنە رغمًا یوللر، نهر یاتاقلری و دیگر آلت یاپی عنصرلرییله أتکیلەشیمه گیرمەلری چشیتلی ریسكلر اولوشطورابیلییور. بو حرکتلر زمان زمان زمینده دفورماسیونە، نهرلرڭ أوڭنڭ قپانمسینه و مولوز آقینتیلرنە یول آچابیلییور.
یڭی ویری ستی، قیا بوزوللرنڭ قونوملرنی و أوزللكلرنی آلت یاپی عنصرلرییله برلکدە دگرلندیرارك طاغلق بولگەلردەكی ژئولوژیك تهلکەلرڭ بلیرلنمەسینه یوڭلیك یڭی بر آراج صونویور.
فنگ، قیا بوزوللرنڭ عین زماندە طوڭمش طوپراقلرڭ (پرمافروصط) وارلغنە ایلیشکین طوغال گوسترگەلر اولارق قوللانیللانیلابیلەجگینی بلیرتدی. ویری شتعنده قیا بوزوللرنڭ قونومی، صینیرلری، مورفولوژیك أوزللکلری و حرکت طوروملرنە ایلیشکین بیلگیلر بولونویور.
آراشدیرمەجیلر، سوز قونوسی ویریلرڭ قینگهای-تیبت پلاطوسیدەكی اقلیم دگیشیكلكنڭ ایزلەنلنمسینه قاتقی صاغلامسنڭ یانی صیرە مهندسلك پروژەلرنڭ پلانلانلانمسی، آفت ریسكلرنڭ دگرلەنلندیریلمسی و آفتلرڭ أوڭلنمسی چالیشمالرنده دە قوللانیللانیلابیلەجگینی وورغولییور.
چین بیلیملر آقادەمیسینه باغلی تیبت پلاطوسی آراشدیرمه انستیتوسیندن بر آراشدیرمه اکیبی طرفندن حاضرلانان ویری شتعنده ١٣٠ بیکدن فضله قیا بوزولی یر آلییور. آراشدیرمەجیلرە گورە بو صایی، دنیا گنلندە داها أوڭجە بیلینن قیا بوزوللرنڭ طوپلامندن داها فضله.
قیا بوزوللری نەدر؟
قیا بوزوللری، آدنده “بوزول” گچمسینه رغمًا قلاسیك بوزوللردن فرقلی بر یاپییە صاحب. بوز، قیا و طوپراق پارچەلرندن اولوشان بو کتلەلر، صوغوق طاغلق بولگەلردە یاماچ آشاغی طوغری صوڭ درجە یاواش حرکت ایدییور.
أوزرلرنی قالین مولوز طبقەلرنڭ قاپلامەسی نه دنیله قیا بوزوللرنی اویدو گورونتولرنده تثبیت ایتمك اولدقجە زور. بو نەدنلە اوزون ییللر بوینجە صاییلری و ایچردكلری صو مقداری بویوك أولچودە خفیفه آلیندی.
آراشدیرمه اکیبی، یوکسك چوزونلكلو اوپتیك گورونتولری، رادار اویدو ویریلرنی و یاپای ذکا طبانلی درین أوگرنمه تکنولوژیسنی قوللانارق قینگهای-تیبت پلاطوسیدەكی قیا بوزوللرنی بلیرلەدی. اکیپ آیریجە رادار أینترفەرومتریسی یوڭتمییله قیا بوزوللرنڭ حرکت خیزلرنی أولچدی.
“آسیه صو قلەسی” ایچون أونملی صو رزروی
چین بیلیم بولتننده یاییملانان آراشدیرمەیە گورە، تثبیت ایدیلن قیا بوزوللرنده یاقلاشیق ٩٢ ایلا ١٨٦ کیلومترەکوپ صویە أشدەگر بوز بولونویور.
آراشدیرمانڭ باشیازاری فنگ من، بو مقدارڭ اونلرجە بویوك رزرووارین دپولامه قپاسیتەسینه دنك گلدیگنی بلیرتەرك قیا بوزوللرنڭ، “آسیه صو قلەسی” اولارق آدلاندیریلان قینگهای-تیبت پلاطوسینده بوگونە قدر بویوك أولچودە گوز آردی ایدیلن قاتی بر صو رزروی اولوشدیردیغنی سویلەدی.
فنگ، چورەدەکی بوزوللرڭ خیزله گری چکیلدیگی ویا هیچ بولونمدیغی بولگەلردە قیا بوزوللرڭدەكی بوزڭ یاواش یاواش اریمسنڭ، نهرلرڭ اوزون وعدەلی بەسلنمسی و أکوصیستملەرین دنگهلەنلنمسی آچیسندن تخمین ایدیلاندن داها أونملی اولابیلهجگنی افاده ایتدی.
آلت یاپی و آفت ریسكلری آچیسندن دە أونم طاشییور
قیا بوزوللرنڭ صوڭ درجە یاواش حرکت ایتمەسنە رغمًا یوللر، نهر یاتاقلری و دیگر آلت یاپی عنصرلرییله أتکیلەشیمه گیرمەلری چشیتلی ریسكلر اولوشطورابیلییور. بو حرکتلر زمان زمان زمینده دفورماسیونە، نهرلرڭ أوڭنڭ قپانمسینه و مولوز آقینتیلرنە یول آچابیلییور.
یڭی ویری ستی، قیا بوزوللرنڭ قونوملرنی و أوزللكلرنی آلت یاپی عنصرلرییله برلکدە دگرلندیرارك طاغلق بولگەلردەكی ژئولوژیك تهلکەلرڭ بلیرلنمەسینه یوڭلیك یڭی بر آراج صونویور.
فنگ، قیا بوزوللرنڭ عین زماندە طوڭمش طوپراقلرڭ (پرمافروصط) وارلغنە ایلیشکین طوغال گوسترگەلر اولارق قوللانیللانیلابیلەجگینی بلیرتدی. ویری شتعنده قیا بوزوللرنڭ قونومی، صینیرلری، مورفولوژیك أوزللکلری و حرکت طوروملرنە ایلیشکین بیلگیلر بولونویور.
آراشدیرمەجیلر، سوز قونوسی ویریلرڭ قینگهای-تیبت پلاطوسیدەكی اقلیم دگیشیكلكنڭ ایزلەنلنمسینه قاتقی صاغلامسنڭ یانی صیرە مهندسلك پروژەلرنڭ پلانلانلانمسی، آفت ریسكلرنڭ دگرلەنلندیریلمسی و آفتلرڭ أوڭلنمسی چالیشمالرنده دە قوللانیللانیلابیلەجگینی وورغولییور.
Bir yanıt yazın