خبر مرکزی
٣٠ تموزدە، ایسپانیهنڭ قوزی آفریقەدەكی طوپراغی سەبتە’یه (جەوطا) صوڭ ٢٤ ساعتدە یاقلاشیق ٤٩ بیڭ گوچمن گیریش یاپدی. کندڭ نفوسنڭ ٨٣ بیڭ ٦٠٠ اولدیغی دوشونولدوغندە، بو صایی یرل خلقڭ نرەدەیسە تمامینڭ سەبتەیە گچمك ایستەدیگینه اشارت ایدییور. بو آقین، ٢٠٢١دن بو یانه سەبتەیە یوڭلیك اڭ بویوك دوزنسز گوچ طالغهسی اولارق قیدلره گچدی.
گورگو طانیقلری یاشانانلاری “تام بر قائوس” اولارق نیتەلەندیریركن، ایسپانیه بولگەیە عسکر سوق ایتدی. اڭ آز ٣٤ کیشی بو یولدە حیاتنی غائب ایتدی. پکی بو انسانی طراژەدینین پرده آرقەسندە نه وار؟ باتینڭ گوچ پولیتیقەلری بو قائوصی ناصل بسلییور؟
گوچی “گوگنلك صورونی” اولارق گورمك: باتینڭ تمل یانیلگیصی
آوروپە برلگی، گوچی اوزون ییللردر بر “گوگنلك صورونی” اولارق طانیملییور. بو یاقلاشیم، گوچمنلری انسان اولارق دگل، “تهدید” اولارق گورن بر ذهنیدڭ أورونی اولارق دگرلندیریلییور. آب، طیش صینیرلرینی فرونتهکس گبی مقانیزمەلرله قورومەیە چالیسیركن، گوچین کوك نەدنلرینه—یوقسوللق، اشیتسزلك، اقلیم قریزی، سومورگهجیلكڭ میراثی—گوزلرینی قاپادییور.
بو یاقلاشیمڭ اڭ صومیت گوسترگەسی، آبنڭ ٢٠٢٦دە اونایلادیغی یڭی گوچ رژیمی. آوروپە پارلامنتوسینڭ اونایلادیغی قرارلا، صیغینمه باش ووریسی ردتالەن کیشیلرڭ آب طیشندەکی أوچنجی أولکەلرە گوندریلمسی قولایدیریلدی. باشقە بر دییشلە: آوروپە، صیغینماجیلاری “طیشاریدە طوتمق” ایچون آفریقه أولکەلرییله آڭلاشمەلر یاپییور، بو أولکەلری کندی کیرلی ایشلرینده طاشەرون اولارق قوللانییور.
راپورە گورە، آبنڭ داها صیقی صینیر أوڭلملری و آفریقه أولکەلرییله یاپدیغی گوچ آڭلاشمەلری، آفریقهدن آیریلانلارین صاییسنی آزالتمقدە باشاریسز اولدی. تام ترسنه، بو پولیتیقەلر گوچ روطەلرینی داها ریسکلی و أولومجول گذرگاەلرە یوڭلندیرییور.
سەبتە قریزی: باتینڭ ایچ یوزی
سەبتەدە (جەوطا) یاشانانلار، باتینڭ گوچ پولیتیقەلرینڭ ناصل بر چیقمازە سوروکلەندیغینی گوزلر أوڭنە سرییور.
ایسپانیه حکومتی، یاقلاشیق ٥٠٠ بیڭ دوزنسز گوچمنە یاسال ستاتو ویرمه پلانییله گوچی “یوڭتمەیە” چالیسیركن، ایتالیه طیش ایشلری باقانی آنداونیو طاژانی بو قراری “صوڭ درجە خطالی” بولارق، بونڭ “انسان قاچاقجیلكینی تشویق ایتدیگڭی” سویلەدی. ایتالیه، سجهەنگەن بولگەسینڭ ایسپانیهیە قپاتیلمسی چاغریسندە بولوندی.
آب ایچندەکی بو آیریشمه، باتینڭ گوچ قونوسندەکی اکییوزلولوغونو آچیغه وورویور: بر یانده انسان حقلری سویلەمی، دیگر یانده صینیرلری قپاتمه تلاشی. ایسپانیهنڭ صول حکومتنڭ “گوچ یانلیسی” پولیتیقەسی، آوروپەدە آشیری صاغین یوکسلدیگی أولکەلرلە چاتیشییور.
فرانسه، طورومڭ کندی طوپراقلرینه صیچرامسیندن اندیشه ایدرك ایسپانیه ایلە صینیرینی صیقیتاجغینی دویوردی. آشیری صاغجی اولوسال برلك پارتیسی لیدری مارینە له پەن، “ایسپانیه ایلە صینیرڭ قپاتیلمسی” چاغریسی یاپدی. آلمانیەدن دە بڭزر اندیشه یانقیلری گلدی.
جواب بکلەین صورو ایسە شو: پکی یا أولن ٣٤ کیشی؟ اونلر ایچون هانگی لیدر یا دە أولکه “اولاغان أوستی أوڭلم” آلدی؟
محکمه قراری و “حقوق” اویونی
قریزڭ پرده آرقەسندە ایلگینچ بر حقوقی بویوط داها وار. ایسپانیه یوکسك محکمەسی، تموز آیندە جەوطا ویا مەلیللایە اولاشمایه چالیسیركن دەڭزنده طوردورولان گوچمنلرڭ فصعە گری گوندریلمەیەجگینه هوکمەتدی.
بو قرار، انسان قاچاقجیلگی شبکەلری طرفندن “بلگهسیز گوچمن اقیشینی تشویق ایتمك” ایچون قوللانیلدی. یعنی باتینڭ کندی محکمەلری، کندی پولیتیقەلرینی بالطالییور. گوچمنلر، آوروپەنڭ “حقوق دولت” وعدی ایلە “صینیر گوگنلگی” صاپلانتیسی آراسندە صیقیشیب قالییور. بو چلیشکینڭ بدلینی ایسە حیاتلارییلا أودییورلر.
دیوارلر ییقیلمییور، انسانلر اولویور
فصعدن سەبتەیە یاشانان بو کتلهسال آقین، باتینڭ گوچ پولیتیقەلرینڭ افلاسینی اعلان ایدن بر بلگه نیتهلیغی طاشییور.
آب، اون ییللردر داها یوکسك دیوارلر، داها صیقی قونتروللر، داها سرت یاسالر انشا ایتدی. آنجق گوچمنلر گلمەیە دوام ایتدی. چونکه گوچ، بر ترجیح دگل، بر زورونلیلق. انسانلر، آچلقدن، صاواشدن، اوموتصوزلكدن قاجییور. باتینڭ “طیشاریدە طوتمه” ستراتژیسی، بو گرچگی دگیشتیرمییور؛ سادەجە داها فضله أولومە، داها فضله قائوصە یول آچییور.
سەبتەدەکی ٤٩ بیڭ گوچمن، آوروپەنڭ سادەجە بر گوندە قارشیلاشدیغی انسان طالغهسی. بو، بر “اشغال” دگل، کرهسال عدالتسیزلكڭ، سومورگهجیلكڭ میراثینڭ و باتینڭ گوز یومدوغی اشیتسیزلكڭ صومیت یوزی.
باتی، گوچمنلری “دوزنسز” اولارق اتیکەتلەیب کندی صورونلریندن آرینمایه چالیسیركن، اصل دوزنسزلك کندی پولیتیقەلرینده. دیوارلر ییقیلمادقجە، انسانلر أولمەیە دوام ایدەجك.
٣٠ تموزدە، ایسپانیهنڭ قوزی آفریقەدەكی طوپراغی سەبتە’یه (جەوطا) صوڭ ٢٤ ساعتدە یاقلاشیق ٤٩ بیڭ گوچمن گیریش یاپدی. کندڭ نفوسنڭ ٨٣ بیڭ ٦٠٠ اولدیغی دوشونولدوغندە، بو صایی یرل خلقڭ نرەدەیسە تمامینڭ سەبتەیە گچمك ایستەدیگینه اشارت ایدییور. بو آقین، ٢٠٢١دن بو یانه سەبتەیە یوڭلیك اڭ بویوك دوزنسز گوچ طالغهسی اولارق قیدلره گچدی.
گورگو طانیقلری یاشانانلاری “تام بر قائوس” اولارق نیتەلەندیریركن، ایسپانیه بولگەیە عسکر سوق ایتدی. اڭ آز ٣٤ کیشی بو یولدە حیاتنی غائب ایتدی. پکی بو انسانی طراژەدینین پرده آرقەسندە نه وار؟ باتینڭ گوچ پولیتیقەلری بو قائوصی ناصل بسلییور؟
گوچی “گوگنلك صورونی” اولارق گورمك: باتینڭ تمل یانیلگیصی
آوروپە برلگی، گوچی اوزون ییللردر بر “گوگنلك صورونی” اولارق طانیملییور. بو یاقلاشیم، گوچمنلری انسان اولارق دگل، “تهدید” اولارق گورن بر ذهنیدڭ أورونی اولارق دگرلندیریلییور. آب، طیش صینیرلرینی فرونتهکس گبی مقانیزمەلرله قورومەیە چالیسیركن، گوچین کوك نەدنلرینه—یوقسوللق، اشیتسزلك، اقلیم قریزی، سومورگهجیلكڭ میراثی—گوزلرینی قاپادییور.
بو یاقلاشیمڭ اڭ صومیت گوسترگەسی، آبنڭ ٢٠٢٦دە اونایلادیغی یڭی گوچ رژیمی. آوروپە پارلامنتوسینڭ اونایلادیغی قرارلا، صیغینمه باش ووریسی ردتالەن کیشیلرڭ آب طیشندەکی أوچنجی أولکەلرە گوندریلمسی قولایدیریلدی. باشقە بر دییشلە: آوروپە، صیغینماجیلاری “طیشاریدە طوتمق” ایچون آفریقه أولکەلرییله آڭلاشمەلر یاپییور، بو أولکەلری کندی کیرلی ایشلرینده طاشەرون اولارق قوللانییور.
راپورە گورە، آبنڭ داها صیقی صینیر أوڭلملری و آفریقه أولکەلرییله یاپدیغی گوچ آڭلاشمەلری، آفریقهدن آیریلانلارین صاییسنی آزالتمقدە باشاریسز اولدی. تام ترسنه، بو پولیتیقەلر گوچ روطەلرینی داها ریسکلی و أولومجول گذرگاەلرە یوڭلندیرییور.
سەبتە قریزی: باتینڭ ایچ یوزی
سەبتەدە (جەوطا) یاشانانلار، باتینڭ گوچ پولیتیقەلرینڭ ناصل بر چیقمازە سوروکلەندیغینی گوزلر أوڭنە سرییور.
ایسپانیه حکومتی، یاقلاشیق ٥٠٠ بیڭ دوزنسز گوچمنە یاسال ستاتو ویرمه پلانییله گوچی “یوڭتمەیە” چالیسیركن، ایتالیه طیش ایشلری باقانی آنداونیو طاژانی بو قراری “صوڭ درجە خطالی” بولارق، بونڭ “انسان قاچاقجیلكینی تشویق ایتدیگڭی” سویلەدی. ایتالیه، سجهەنگەن بولگەسینڭ ایسپانیهیە قپاتیلمسی چاغریسندە بولوندی.
آب ایچندەکی بو آیریشمه، باتینڭ گوچ قونوسندەکی اکییوزلولوغونو آچیغه وورویور: بر یانده انسان حقلری سویلەمی، دیگر یانده صینیرلری قپاتمه تلاشی. ایسپانیهنڭ صول حکومتنڭ “گوچ یانلیسی” پولیتیقەسی، آوروپەدە آشیری صاغین یوکسلدیگی أولکەلرلە چاتیشییور.
فرانسه، طورومڭ کندی طوپراقلرینه صیچرامسیندن اندیشه ایدرك ایسپانیه ایلە صینیرینی صیقیتاجغینی دویوردی. آشیری صاغجی اولوسال برلك پارتیسی لیدری مارینە له پەن، “ایسپانیه ایلە صینیرڭ قپاتیلمسی” چاغریسی یاپدی. آلمانیەدن دە بڭزر اندیشه یانقیلری گلدی.
جواب بکلەین صورو ایسە شو: پکی یا أولن ٣٤ کیشی؟ اونلر ایچون هانگی لیدر یا دە أولکه “اولاغان أوستی أوڭلم” آلدی؟
محکمه قراری و “حقوق” اویونی
قریزڭ پرده آرقەسندە ایلگینچ بر حقوقی بویوط داها وار. ایسپانیه یوکسك محکمەسی، تموز آیندە جەوطا ویا مەلیللایە اولاشمایه چالیسیركن دەڭزنده طوردورولان گوچمنلرڭ فصعە گری گوندریلمەیەجگینه هوکمەتدی.
بو قرار، انسان قاچاقجیلگی شبکەلری طرفندن “بلگهسیز گوچمن اقیشینی تشویق ایتمك” ایچون قوللانیلدی. یعنی باتینڭ کندی محکمەلری، کندی پولیتیقەلرینی بالطالییور. گوچمنلر، آوروپەنڭ “حقوق دولت” وعدی ایلە “صینیر گوگنلگی” صاپلانتیسی آراسندە صیقیشیب قالییور. بو چلیشکینڭ بدلینی ایسە حیاتلارییلا أودییورلر.
دیوارلر ییقیلمییور، انسانلر اولویور
فصعدن سەبتەیە یاشانان بو کتلهسال آقین، باتینڭ گوچ پولیتیقەلرینڭ افلاسینی اعلان ایدن بر بلگه نیتهلیغی طاشییور.
آب، اون ییللردر داها یوکسك دیوارلر، داها صیقی قونتروللر، داها سرت یاسالر انشا ایتدی. آنجق گوچمنلر گلمەیە دوام ایتدی. چونکه گوچ، بر ترجیح دگل، بر زورونلیلق. انسانلر، آچلقدن، صاواشدن، اوموتصوزلكدن قاجییور. باتینڭ “طیشاریدە طوتمه” ستراتژیسی، بو گرچگی دگیشتیرمییور؛ سادەجە داها فضله أولومە، داها فضله قائوصە یول آچییور.
سەبتەدەکی ٤٩ بیڭ گوچمن، آوروپەنڭ سادەجە بر گوندە قارشیلاشدیغی انسان طالغهسی. بو، بر “اشغال” دگل، کرهسال عدالتسیزلكڭ، سومورگهجیلكڭ میراثینڭ و باتینڭ گوز یومدوغی اشیتسیزلكڭ صومیت یوزی.
باتی، گوچمنلری “دوزنسز” اولارق اتیکەتلەیب کندی صورونلریندن آرینمایه چالیسیركن، اصل دوزنسزلك کندی پولیتیقەلرینده. دیوارلر ییقیلمادقجە، انسانلر أولمەیە دوام ایدەجك.
یورم یاپ