جگطن تورك طیش خبرلر سرویسی
اورته طوغودە صوڭ ایکی هفته ایچندە یاشانان گلیشمەلر، عبدنڭ ایرانە یوڭلیك باصقی ستراتژیسنڭ بکعلنمەدك صوڭوچلر طوغوردوغینو اورتایه قویدی. ساحەدەكی طابلو، ایرانڭ صاواشڭ سیرینی یالڭزجە کندی طوپراقلرییله صینیرلی طوتمادیغنی گوستردی. دیرنیش جبهەسى ایچندە یر آلان هوصیلەرین فعالیتلری، عبدنڭ بولگەدەکی عسلرینی و انرژی قوریدورلرینی یڭیدن هدف حالنه گتیریركن، صاواشڭ سیاسی مالیتی دە آمەریقان ایچ پولیتیقهسینده خستیلمەیە باشلادی.
ایران عسلری وورابیلییور
ایلك سهفهدهکی صورون، ایرانڭ عبدنڭ بولگەدەکی عسلرینی وورمه قپاسیتەسنی قورومسی و صالدیریلرڭ ایتکیسنی آرتیرمسی اولدی. رەیدەرسڭ اقطاردیغی ویریلرە گورە ایرانڭ ١٨ تموزدە اردندەكی آمەریقان قوتلرینه یوڭلیك صالدیریسندە ایکی عبد عسکری حیاتنی غائب ایتدی، بر عسکر قایبولدی. عین صالدیری طالغهسینده اردن، کویت و بحریندەكی هدفلرە فوزه و انسانسیز هوا آراچلری گوندریلدی. چاتیشمانڭ باشلهمسیندن بو یانه أولن آمەریقان عسکرلرینڭ صاییسی ١٦یه، یارەلانانلارین صاییسی ایسە ٤٢٠نڭ أوزرینه چیقتی. برقاچ گون صوڭرە آچیقلانان گونجل بیلانچوده أولو صاییسی ١٧یە، یارەلی صاییسی ٤٣٠ڭ أوزرینه یوکسلدی.
عسکری طابلونڭ داها قریتیك طرفی، عبدنڭ صاوونمه یوگینڭ صالدیری یوگندن داها خیزلی آرتمسی اولدی. ایرانڭ گورەجە اوجوز انسانسیز هوا آراچلری و فرقلی منزللردەكی فوزەلرینه قارشو پاطریوط، طهااد و دڭز قونلو أوڭلمە سیستملرینڭ قوللانیلمسی گرکییور. هر صالدیری طالغهسی، یالڭزجە ایرانڭ مهمات صتوقلرینی توکتمییور؛ عبدیی دە بهالی أوڭلەجیلر قوللانمایه، هوا صاوونمه عنصرلرینی داها گڭیش بر جغرافیەیه طاغیتمایه و بولگەیە علاوه پرسونل ایلە اوچاق سوق ایتمەیە زورلییور. ایرانڭ هدفی عبد اوردوسینو تك بر بویوك ضربەیله ینمەكدن چوق، وەسخڭکتوڭڭ عسلرینی صاوونمه مالیدینی سورکلی یوکسلتمك و صاواشڭ زمانینی اوزاتمق اولارق شکللنییور.
هرمزە قیزیلدەنیز اكلندی
ایکنجی سهفهدهکی باصقی، انرژی و دڭز تجاردنده اورتایه چیقتی. عبد انرژی انفورماسیون ادارەسینڭ ویریلرینە گورە هرمز بوغازندن ٢٠٢٥ڭ صوڭ چایرگنده گوندە ٢٠،٧ میلیون واریل پترول و پترول أورونی گەجییوردی. بو مقدار، کرهسال پترول توکتیمینڭ یاقلاشیق بسته برینە قارشیلق گلییور. عین دونمدە بوغازدن گچن صیویتیلمش طوغال غاز مقداری گونلك ١٠،١ میلیار فیت کوپ سویهسیندهیدی. ٢٠٢٦نڭ ایلك چایرگنده صاواشڭ و گوگنلك ریسكلرینڭ ایتکیسیلە پترول آقیشی گونلك ١٤،٦ میلیون واریلە، لنگ آقیشی ایسە ٧،٣ میلیار فیت کوپه گریلەدی. پترول گەچیشیندەکی آزالمه یالڭزجە أوچ آیدە یاقلاشیق یوزدە ٣٠ی بولدی.
صوڭ ایکی هفتەدە کمی ترافیگڭدەكی دوشوش داها دە سرتدی. کپلەر ویریلرینە گورە ٢١ تموزدە هرمز بوغازندن یالڭزجە طقوز کمی گچدی. رەیدەرسڭ بر گون صوڭرەکی ویریسینده ایسە بوغازدن گچن امتعه گمیسی صاییسی أوجە قدر دوشدی؛ بونلرڭ آراسندە بویوك خام پترول تانکرلری یا دە لنگ گمیلری بولونمادی. نورمال قوشوللرده دنیانڭ اڭ یوغون انرژی قوریدورلریندن بری اولان هرمزدە ترافیگڭ برقاچ کمییە گەریلەمسی، بوغازڭ حقوقا تماما قپان دە اکونومیك آچیدن ایشلوسیز حاله گتیریلەبیلەجگینی گوستردی.
وەسخڭکتوڭ آچیسندن داها بویوك صورون، هرمزە آلترناتیف اولارق گورولن قیزیلدەنیز خطّنڭ دە عین آندە باصقی آلتینە گیرمسی اولدی. بابولمەندەپ بوغازندن ٢٠٢٦نڭ ایلك چایرگنده گوندە ٥،٤ میلیون واریل پترول و پترول أورونی گەجییوردی. بو مقدارڭ ٣،٢ میلیون واریلی خام پترول و قوندەنساط، ٢،٢ میلیون واریلی ایسە ایشلنمش پترول أورونلریندن الوشویوردو. بوغازدن گچن لنگ مقداری دە گونلك ٢،٩ میلیار فیت کوپه یوکسلمشدی. هرمزدەكی طارالمه نه دنیله سعودی عربستانڭ قیزیلدەنیز قییسیدەكی ترمیناللرینه و طوغو-باتی بورو خطنە دویولان احتیاج آرتركن، هوصیلەرین بابولمەندەپی هدف آلمسی بو چیقیش قاپیسنی دە ریسکلی حاله گتیردی.
خثیلر ٢٠ تموزدە سعودی عربستانە یوڭلیك دڭز آبلوقهسی اعلان ایتدی و دڭزجیلك شرکتلرینه سعودی لیمانلریندن اوزاق طورمالری یوڭنده اویاری گوندردی. ایکی سعودی پترول تانکرنە صالدیری دوزیركن، آسیهیە گیدن بعض تانکرلر بابولمەندەپ یاقینلرندە روطەلرینی دگیشتیردی. رەیدەرسە گورە بوغازڭ تماما قپانمسی کرهسال پترول ارضینڭ یوزدە ٧سنی دوره طیشی بیراقابیلیر. کورفزدەكی صاواش نه دنیله کرهسال ارضین یاقلاشیق یوزدە ١٠نه قارشیلق گلن سوقیاتڭ ذاتًا کسینتییە اوغرهدیغی دقّتە آلیندیغڭدە، قیزیلدەنیزدەکی علاوه قریز کرهسال انرژی سیستمنی ایکی آیری در بوغازدن عین آندە صیقیشدیرمه پوتانسییلی طاشییور.
کمی ترافیگی بو ریسگڭ یالڭزجە تئوریك اولمادیغنی گوستردی. بابولمەندەپدن گچن گونلك کمی صاییسی ایکی گون ایچندە ٤٤دن ٢٩ە دوشدی. غزّە صاواشی أوڭجەسندە بو صایی گوندە ٦٥ ایلا ٧٢ آراسندە دگیشییوردی. بوڭا گورە صوڭ ترافیك سویهسی قریز أوڭجەسی اورتەلامەنڭ یاقلاشیق یوزدە ٥٥ ایلا یوزدە ٦٠ التنده قالدی. داها أوڭجە قیزیلدەنیزدەکی صالدیریلر نه دنیله بابولمەندەپدن گچن پترول مقداری ٢٠٢٣دە گونلك ٨،٧ میلیون واریلدن ٢٠٢٤ڭ ایلك سکز آیندە ٤ میلیون واریلە گەریلەمشدی. یڭی صالدیری طالغهسی، قسمی طوپارلانمه یاشایان خط یڭیدن اسکی قریز سویەلرینه چکمك ریسکی طاشییور.
ترمپە گوگن آزالییور
أوچنجی سهفهدهکی صورون آمەریقان قامو اوییندە اورتایه چیقتی. رەیدەرس/اپصوصڭ ١.٠١٩ یتیشکینله یاپدیغی و خطا پایی ٤ پوآن اولان تموز آنکدنە گورە آمەریقەلیلرڭ یوزدە ٧٩ی ایران صاواشینڭ اوزون سورەجگینی دوشونویور. مارت آیندە بو اوران یوزدە ٦٥دی. یالڭزجە یوزدە ١٨ صاواشڭ قیصه سورەدە صوڭە ارەجەغینە اینانییور. بویلەجە چاتیشمانڭ اوزایاجغینی دوشونانلەرلە خیزلی بیتەجەغینی دوشونانلەر آراسندەکی فرق ٦١ پوآنە اولاشدی.
عین آنکتده عبدنڭ ایرانە یوڭلیك عسکری صالدیریلرینی دەستەکلەیەنلەرین اورانی یوزدە ٣٧دە قالدی. قاتیلیمجیلرڭ یوزدە ٥٠سی صاواشڭ مالیدنە دگمەدیگنی سویلەدی. یوزدە ٦٠ ایسە چاتیشمه نه دنیله بنزین فیئاتلرینڭ گلەجك ییل داها دە کوتومسینی بکلەدیگنی بلیرتدی. بو أوچ ویری برلکدە دگرلندیریلدیگندە ترمپ یوڭتیمنڭ قارشو قارشییه اولدیغی سیاسی صورون داها آچیق گورولویور: آمەریقان قامو اویی صاواشڭ اوزایاجغینی دوشونویور، چوغونلق اکونومیك صوڭوچلرڭ آغیرمسینی بکلییور و اوپەراسیونە طوغریدن دستك ویرانلەر طوپلومڭ أوچدە بریسیندن براز فضلەسنی اولوشدیرویور.
صاواش قارشیتلگی جمهوریدیجیلری دە قاپساییور
ترمپ آچیسندن داها حسّاس نقطه، صاواش قارشیتلكینڭ یالڭزجە دموقرات سچمنلرله صینیرلی قالمامسی اولدی. داها أوڭجە یاپیلان رەیدەرس/اپصوس آراشدیرمهسینده آمەریقەلیلرڭ یوزدە ٥٦سی ترمپڭ عبد چیقارلرینی ایلرلتمك ایچون عسکری گوجە فضله باشووردوغینو دوشوندوغینو سویلەدی. بو گوروشی پایلاشانلار آراسندە جمهوریدیجیلرڭ یوزدە ٢٣ی و باغیمصیزلرڭ یوزدە ٦٠ی دە یر آلدی. اهکونومیست/یووگوو آراشدیرمهسینده ایسە آمەریقەلیلرڭ یوزدە ٦٨ی ایرانله صاواشڭ ممکن اولان اڭ قیصه سورەدە صوڭە اردیریلمسی ایچون آڭلاشمه یاپیلمەسنی دستکلەدی؛ صاواشی سوردیرمه یوڭنده گوروش بیلدیرانلەرین اورانی یوزدە ١١دە قالدی.
صاواشڭ مالیتی بو سیاسی آشینمایی خذلاندیرییور. آمەریقان باصیننە یانسییان حسابلامالرە گورە ایران صاواشینڭ طوغریدن مالیتی ٣٧،٥ میلیار طولارە اولاشدی و یوڭتیم قونغرهدن ٨٨ میلیار طولارلق علاوه قایناق ایستەدی. طلبڭ تمامینڭ قبول ایدیلمسی حالنده طوپلام یوك ١٢٥ میلیار طولارڭ أوزرینه چیقاجق. بو رقم، عبدنڭ یالڭزجە ایراندەكی هدفلری وورمق ایچون یاپدیغی خرجامایی دگل؛ هوا صاوونمهسی، دڭز قونوشلاندیرمالری، عس گوگنلگی، مهمات ینیلەمە و بولگەیە یاپیلان علاوه سوقیاتلری دە قاپسایان داها گڭیش بر مال باصقییه اشارت ایدییور.
اورته طوغودە صوڭ ایکی هفته ایچندە یاشانان گلیشمەلر، عبدنڭ ایرانە یوڭلیك باصقی ستراتژیسنڭ بکعلنمەدك صوڭوچلر طوغوردوغینو اورتایه قویدی. ساحەدەكی طابلو، ایرانڭ صاواشڭ سیرینی یالڭزجە کندی طوپراقلرییله صینیرلی طوتمادیغنی گوستردی. دیرنیش جبهەسى ایچندە یر آلان هوصیلەرین فعالیتلری، عبدنڭ بولگەدەکی عسلرینی و انرژی قوریدورلرینی یڭیدن هدف حالنه گتیریركن، صاواشڭ سیاسی مالیتی دە آمەریقان ایچ پولیتیقهسینده خستیلمەیە باشلادی.
ایران عسلری وورابیلییور
ایلك سهفهدهکی صورون، ایرانڭ عبدنڭ بولگەدەکی عسلرینی وورمه قپاسیتەسنی قورومسی و صالدیریلرڭ ایتکیسنی آرتیرمسی اولدی. رەیدەرسڭ اقطاردیغی ویریلرە گورە ایرانڭ ١٨ تموزدە اردندەكی آمەریقان قوتلرینه یوڭلیك صالدیریسندە ایکی عبد عسکری حیاتنی غائب ایتدی، بر عسکر قایبولدی. عین صالدیری طالغهسینده اردن، کویت و بحریندەكی هدفلرە فوزه و انسانسیز هوا آراچلری گوندریلدی. چاتیشمانڭ باشلهمسیندن بو یانه أولن آمەریقان عسکرلرینڭ صاییسی ١٦یه، یارەلانانلارین صاییسی ایسە ٤٢٠نڭ أوزرینه چیقتی. برقاچ گون صوڭرە آچیقلانان گونجل بیلانچوده أولو صاییسی ١٧یە، یارەلی صاییسی ٤٣٠ڭ أوزرینه یوکسلدی.
عسکری طابلونڭ داها قریتیك طرفی، عبدنڭ صاوونمه یوگینڭ صالدیری یوگندن داها خیزلی آرتمسی اولدی. ایرانڭ گورەجە اوجوز انسانسیز هوا آراچلری و فرقلی منزللردەكی فوزەلرینه قارشو پاطریوط، طهااد و دڭز قونلو أوڭلمە سیستملرینڭ قوللانیلمسی گرکییور. هر صالدیری طالغهسی، یالڭزجە ایرانڭ مهمات صتوقلرینی توکتمییور؛ عبدیی دە بهالی أوڭلەجیلر قوللانمایه، هوا صاوونمه عنصرلرینی داها گڭیش بر جغرافیەیه طاغیتمایه و بولگەیە علاوه پرسونل ایلە اوچاق سوق ایتمەیە زورلییور. ایرانڭ هدفی عبد اوردوسینو تك بر بویوك ضربەیله ینمەكدن چوق، وەسخڭکتوڭڭ عسلرینی صاوونمه مالیدینی سورکلی یوکسلتمك و صاواشڭ زمانینی اوزاتمق اولارق شکللنییور.
هرمزە قیزیلدەنیز اكلندی
ایکنجی سهفهدهکی باصقی، انرژی و دڭز تجاردنده اورتایه چیقتی. عبد انرژی انفورماسیون ادارەسینڭ ویریلرینە گورە هرمز بوغازندن ٢٠٢٥ڭ صوڭ چایرگنده گوندە ٢٠،٧ میلیون واریل پترول و پترول أورونی گەجییوردی. بو مقدار، کرهسال پترول توکتیمینڭ یاقلاشیق بسته برینە قارشیلق گلییور. عین دونمدە بوغازدن گچن صیویتیلمش طوغال غاز مقداری گونلك ١٠،١ میلیار فیت کوپ سویهسیندهیدی. ٢٠٢٦نڭ ایلك چایرگنده صاواشڭ و گوگنلك ریسكلرینڭ ایتکیسیلە پترول آقیشی گونلك ١٤،٦ میلیون واریلە، لنگ آقیشی ایسە ٧،٣ میلیار فیت کوپه گریلەدی. پترول گەچیشیندەکی آزالمه یالڭزجە أوچ آیدە یاقلاشیق یوزدە ٣٠ی بولدی.
صوڭ ایکی هفتەدە کمی ترافیگڭدەكی دوشوش داها دە سرتدی. کپلەر ویریلرینە گورە ٢١ تموزدە هرمز بوغازندن یالڭزجە طقوز کمی گچدی. رەیدەرسڭ بر گون صوڭرەکی ویریسینده ایسە بوغازدن گچن امتعه گمیسی صاییسی أوجە قدر دوشدی؛ بونلرڭ آراسندە بویوك خام پترول تانکرلری یا دە لنگ گمیلری بولونمادی. نورمال قوشوللرده دنیانڭ اڭ یوغون انرژی قوریدورلریندن بری اولان هرمزدە ترافیگڭ برقاچ کمییە گەریلەمسی، بوغازڭ حقوقا تماما قپان دە اکونومیك آچیدن ایشلوسیز حاله گتیریلەبیلەجگینی گوستردی.
وەسخڭکتوڭ آچیسندن داها بویوك صورون، هرمزە آلترناتیف اولارق گورولن قیزیلدەنیز خطّنڭ دە عین آندە باصقی آلتینە گیرمسی اولدی. بابولمەندەپ بوغازندن ٢٠٢٦نڭ ایلك چایرگنده گوندە ٥،٤ میلیون واریل پترول و پترول أورونی گەجییوردی. بو مقدارڭ ٣،٢ میلیون واریلی خام پترول و قوندەنساط، ٢،٢ میلیون واریلی ایسە ایشلنمش پترول أورونلریندن الوشویوردو. بوغازدن گچن لنگ مقداری دە گونلك ٢،٩ میلیار فیت کوپه یوکسلمشدی. هرمزدەكی طارالمه نه دنیله سعودی عربستانڭ قیزیلدەنیز قییسیدەكی ترمیناللرینه و طوغو-باتی بورو خطنە دویولان احتیاج آرتركن، هوصیلەرین بابولمەندەپی هدف آلمسی بو چیقیش قاپیسنی دە ریسکلی حاله گتیردی.
خثیلر ٢٠ تموزدە سعودی عربستانە یوڭلیك دڭز آبلوقهسی اعلان ایتدی و دڭزجیلك شرکتلرینه سعودی لیمانلریندن اوزاق طورمالری یوڭنده اویاری گوندردی. ایکی سعودی پترول تانکرنە صالدیری دوزیركن، آسیهیە گیدن بعض تانکرلر بابولمەندەپ یاقینلرندە روطەلرینی دگیشتیردی. رەیدەرسە گورە بوغازڭ تماما قپانمسی کرهسال پترول ارضینڭ یوزدە ٧سنی دوره طیشی بیراقابیلیر. کورفزدەكی صاواش نه دنیله کرهسال ارضین یاقلاشیق یوزدە ١٠نه قارشیلق گلن سوقیاتڭ ذاتًا کسینتییە اوغرهدیغی دقّتە آلیندیغڭدە، قیزیلدەنیزدەکی علاوه قریز کرهسال انرژی سیستمنی ایکی آیری در بوغازدن عین آندە صیقیشدیرمه پوتانسییلی طاشییور.
کمی ترافیگی بو ریسگڭ یالڭزجە تئوریك اولمادیغنی گوستردی. بابولمەندەپدن گچن گونلك کمی صاییسی ایکی گون ایچندە ٤٤دن ٢٩ە دوشدی. غزّە صاواشی أوڭجەسندە بو صایی گوندە ٦٥ ایلا ٧٢ آراسندە دگیشییوردی. بوڭا گورە صوڭ ترافیك سویهسی قریز أوڭجەسی اورتەلامەنڭ یاقلاشیق یوزدە ٥٥ ایلا یوزدە ٦٠ التنده قالدی. داها أوڭجە قیزیلدەنیزدەکی صالدیریلر نه دنیله بابولمەندەپدن گچن پترول مقداری ٢٠٢٣دە گونلك ٨،٧ میلیون واریلدن ٢٠٢٤ڭ ایلك سکز آیندە ٤ میلیون واریلە گەریلەمشدی. یڭی صالدیری طالغهسی، قسمی طوپارلانمه یاشایان خط یڭیدن اسکی قریز سویەلرینه چکمك ریسکی طاشییور.
ترمپە گوگن آزالییور
أوچنجی سهفهدهکی صورون آمەریقان قامو اوییندە اورتایه چیقتی. رەیدەرس/اپصوصڭ ١.٠١٩ یتیشکینله یاپدیغی و خطا پایی ٤ پوآن اولان تموز آنکدنە گورە آمەریقەلیلرڭ یوزدە ٧٩ی ایران صاواشینڭ اوزون سورەجگینی دوشونویور. مارت آیندە بو اوران یوزدە ٦٥دی. یالڭزجە یوزدە ١٨ صاواشڭ قیصه سورەدە صوڭە ارەجەغینە اینانییور. بویلەجە چاتیشمانڭ اوزایاجغینی دوشونانلەرلە خیزلی بیتەجەغینی دوشونانلەر آراسندەکی فرق ٦١ پوآنە اولاشدی.
عین آنکتده عبدنڭ ایرانە یوڭلیك عسکری صالدیریلرینی دەستەکلەیەنلەرین اورانی یوزدە ٣٧دە قالدی. قاتیلیمجیلرڭ یوزدە ٥٠سی صاواشڭ مالیدنە دگمەدیگنی سویلەدی. یوزدە ٦٠ ایسە چاتیشمه نه دنیله بنزین فیئاتلرینڭ گلەجك ییل داها دە کوتومسینی بکلەدیگنی بلیرتدی. بو أوچ ویری برلکدە دگرلندیریلدیگندە ترمپ یوڭتیمنڭ قارشو قارشییه اولدیغی سیاسی صورون داها آچیق گورولویور: آمەریقان قامو اویی صاواشڭ اوزایاجغینی دوشونویور، چوغونلق اکونومیك صوڭوچلرڭ آغیرمسینی بکلییور و اوپەراسیونە طوغریدن دستك ویرانلەر طوپلومڭ أوچدە بریسیندن براز فضلەسنی اولوشدیرویور.
صاواش قارشیتلگی جمهوریدیجیلری دە قاپساییور
ترمپ آچیسندن داها حسّاس نقطه، صاواش قارشیتلكینڭ یالڭزجە دموقرات سچمنلرله صینیرلی قالمامسی اولدی. داها أوڭجە یاپیلان رەیدەرس/اپصوس آراشدیرمهسینده آمەریقەلیلرڭ یوزدە ٥٦سی ترمپڭ عبد چیقارلرینی ایلرلتمك ایچون عسکری گوجە فضله باشووردوغینو دوشوندوغینو سویلەدی. بو گوروشی پایلاشانلار آراسندە جمهوریدیجیلرڭ یوزدە ٢٣ی و باغیمصیزلرڭ یوزدە ٦٠ی دە یر آلدی. اهکونومیست/یووگوو آراشدیرمهسینده ایسە آمەریقەلیلرڭ یوزدە ٦٨ی ایرانله صاواشڭ ممکن اولان اڭ قیصه سورەدە صوڭە اردیریلمسی ایچون آڭلاشمه یاپیلمەسنی دستکلەدی؛ صاواشی سوردیرمه یوڭنده گوروش بیلدیرانلەرین اورانی یوزدە ١١دە قالدی.
صاواشڭ مالیتی بو سیاسی آشینمایی خذلاندیرییور. آمەریقان باصیننە یانسییان حسابلامالرە گورە ایران صاواشینڭ طوغریدن مالیتی ٣٧،٥ میلیار طولارە اولاشدی و یوڭتیم قونغرهدن ٨٨ میلیار طولارلق علاوه قایناق ایستەدی. طلبڭ تمامینڭ قبول ایدیلمسی حالنده طوپلام یوك ١٢٥ میلیار طولارڭ أوزرینه چیقاجق. بو رقم، عبدنڭ یالڭزجە ایراندەكی هدفلری وورمق ایچون یاپدیغی خرجامایی دگل؛ هوا صاوونمهسی، دڭز قونوشلاندیرمالری، عس گوگنلگی، مهمات ینیلەمە و بولگەیە یاپیلان علاوه سوقیاتلری دە قاپسایان داها گڭیش بر مال باصقییه اشارت ایدییور.
Bir yanıt yazın