جگطن تورك طیش خبرلر سرویسی
اسرائیل ایلە لبنان آراسندە عبد ارابولجولگینده واریلان چرچوه آڭلاشمه، کاغد أوزرندە صینیر خطڭدەكی چاتیشمالری صوڭە اردیرمەیی آماچلاسە دە سورجڭ صوڭندە اورتایه چیقاجق طابلو بکعلەنەندەن فرقلی اولابیلیر. اسرائیل اشغالینڭ صوڭە اردیرمسینی حزب اللّٰهڭ سلاحسزلاندیریلمسینه باغلایان سورچ یڭی چاتیشمه پوتانسییلینی برابرنده گتیرییور.
رەیدەرسڭ یاییملادیغی آڭلاشمه أوزدنە گورە لبنان سلاحلی قوتلری أولکه گنلندە دولت اوتوریتەسنی یڭیدن تأسیس ایدەجك، حزب اللّٰه و دیگر سلاحلی غروپلرڭ عسکری آلت یاپیسنی تصفیه ایدەجك و سلاحسزلانمه سورجنی یوڭتەجك. اسرائیل ایسە بو آدیملرڭ ایگولانماصینا پارالل اولارق لبنان طوپراقلریندن چکیلەجك. آڭلاشمەنڭ امورگاصینی اولوشدیران بو مقانیزمه، سورجڭ باشاریسنی لبنان اوردوسنڭ حزب اللّٰه قارشوسیدەكی قپاسیتهسینه باغلییور. رەیدەرسڭ گوروشدوغی اوزمانلر ایسە تام بو نقطەدە جدی صورو اشارتلری بولوندیغنی بلیرتییور. خبردە حزب اللّٰهڭ سلاحسزلانمایی ردتدیگی، موجود سیاسی دنگەلر ایچندە هیچ بر لبنان حکومتنڭ بونی زورلا ایگولایابیلەجەك گوجە صاحب گورونمەدیگی دگرلندیرمەلرینه یر ویریلییور.
اگەمنلك قریزینی تەتیکلەیەبیلیر
وەسخڭکتوڭ انستیتوسی طرفندن یاییملانان آنالیز دە بڭزر بر طابلو چیزییور. اهنهلایز گورە لبنان اوردوسنڭ گورولری یالڭزجە گونی لبناندە قونوشلانماكله صینیرلی دگل. سورچ، حزب اللّٰهڭ یڭیدن یاپیلانمسینی انگللەیەجك گوگنلك مقانیزمەلرینڭ قورولمسینی و سلاحلی قپاسیتهسنڭ اورتەدن قالدیریلمسینی انگورییور.
اسرائیلڭ چکیلمەسی دە بو سورجڭ ایلرلەمسینه باغلانییور. آڭلاشمەنڭ اڭ قریتیك حلقهسی دە بورادە اورتایه چیقییور. حزب اللّٰهڭ سلاح بیراقمایی ردتمسی حالنده، آڭلاشمەنڭ اویغولانمسی لبنان حکومتی ایلە لبنانڭ مشروع آقتورلری آراسندە یر آلان حزب اللّٰه آراسندە طوغریدن بر اگەمنلك قریزنە دونوشمه ریسکی طاشییور.
١٩٩٦دن فرق یڭی دوزن پشینده اولمسی
اسرائیل ایلە لبنان آراسندەکی صوڭ آڭلاشمه آڭلاشمه، ١٩٩٣ و ١٩٩٦دە اولوشطورولان مقانیزمەلردن آیریلییور. ١٩٩٦ نیسان مطابقدی، اسرائیل ایلە حزب اللّٰه آراسندەکی چاتیشمانڭ تماما صوڭە اردیریلمسینی دگل، سیویللرڭ قورونمسینه یوڭلیك قوراللر اولوشطورمایی هەدەفلییوردی. طرفلر آراسندەکی عسکری دنگه قورونورقەن چاتیشمانڭ صینیرلری بلیرلنمەیە چالیشیلمشدی. صوڭ آڭلاشمهده ایسە هدفڭ آچیقجە دگیشدیگی کوزه چاربییور. چاتیشمایی یوڭتمك یرینه حزب اللّٰهڭ سلاحسزلاندیریلمسی یولیله یڭی بر دوزن قورولمسی أوڭ گورولییور.
لبنانڭ یاقین تاریخی دە بو طارتیشمایه أونملی بر آرقه پلان صونویور. اولوسلر آراس قریز غروبینڭ ٢٠٠٨ بیروت اولایلرینه ایلیشکین راپورندە حکومتڭ حزب اللّٰهڭ أوزل ایلتیشیم آغنە یوڭلیك قرارینڭ قیصه سورەدە سلاحلی چاتیشمایه دونوشدوغی، باتی بیروتڭ أونملی بولومینڭ حزب اللّٰه قونترولنە گچدیگی خاطرلاتیلییور. راپور، دولت ایلە حزب اللّٰه آراسندە یاشانان گوگنلك قریزلرینڭ نه قدر خیزلی بیچیمدە أولکه گنلنە یاییلابیلدیگنی اورتایه قویویور. بوگون طارتیشالان قونو ایسە بلیرلی بر گوگنلك آغی دگل، حزب اللّٰهڭ عسکری قپاسیتهسنڭ گلەجگی.
اسرائیل ایلە لبنان آراسندە عبد ارابولجولگینده واریلان چرچوه آڭلاشمه، کاغد أوزرندە صینیر خطڭدەكی چاتیشمالری صوڭە اردیرمەیی آماچلاسە دە سورجڭ صوڭندە اورتایه چیقاجق طابلو بکعلەنەندەن فرقلی اولابیلیر. اسرائیل اشغالینڭ صوڭە اردیرمسینی حزب اللّٰهڭ سلاحسزلاندیریلمسینه باغلایان سورچ یڭی چاتیشمه پوتانسییلینی برابرنده گتیرییور.
رەیدەرسڭ یاییملادیغی آڭلاشمه أوزدنە گورە لبنان سلاحلی قوتلری أولکه گنلندە دولت اوتوریتەسنی یڭیدن تأسیس ایدەجك، حزب اللّٰه و دیگر سلاحلی غروپلرڭ عسکری آلت یاپیسنی تصفیه ایدەجك و سلاحسزلانمه سورجنی یوڭتەجك. اسرائیل ایسە بو آدیملرڭ ایگولانماصینا پارالل اولارق لبنان طوپراقلریندن چکیلەجك. آڭلاشمەنڭ امورگاصینی اولوشدیران بو مقانیزمه، سورجڭ باشاریسنی لبنان اوردوسنڭ حزب اللّٰه قارشوسیدەكی قپاسیتهسینه باغلییور. رەیدەرسڭ گوروشدوغی اوزمانلر ایسە تام بو نقطەدە جدی صورو اشارتلری بولوندیغنی بلیرتییور. خبردە حزب اللّٰهڭ سلاحسزلانمایی ردتدیگی، موجود سیاسی دنگەلر ایچندە هیچ بر لبنان حکومتنڭ بونی زورلا ایگولایابیلەجەك گوجە صاحب گورونمەدیگی دگرلندیرمەلرینه یر ویریلییور.
اگەمنلك قریزینی تەتیکلەیەبیلیر
وەسخڭکتوڭ انستیتوسی طرفندن یاییملانان آنالیز دە بڭزر بر طابلو چیزییور. اهنهلایز گورە لبنان اوردوسنڭ گورولری یالڭزجە گونی لبناندە قونوشلانماكله صینیرلی دگل. سورچ، حزب اللّٰهڭ یڭیدن یاپیلانمسینی انگللەیەجك گوگنلك مقانیزمەلرینڭ قورولمسینی و سلاحلی قپاسیتهسنڭ اورتەدن قالدیریلمسینی انگورییور.
اسرائیلڭ چکیلمەسی دە بو سورجڭ ایلرلەمسینه باغلانییور. آڭلاشمەنڭ اڭ قریتیك حلقهسی دە بورادە اورتایه چیقییور. حزب اللّٰهڭ سلاح بیراقمایی ردتمسی حالنده، آڭلاشمەنڭ اویغولانمسی لبنان حکومتی ایلە لبنانڭ مشروع آقتورلری آراسندە یر آلان حزب اللّٰه آراسندە طوغریدن بر اگەمنلك قریزنە دونوشمه ریسکی طاشییور.
١٩٩٦دن فرق یڭی دوزن پشینده اولمسی
اسرائیل ایلە لبنان آراسندەکی صوڭ آڭلاشمه آڭلاشمه، ١٩٩٣ و ١٩٩٦دە اولوشطورولان مقانیزمەلردن آیریلییور. ١٩٩٦ نیسان مطابقدی، اسرائیل ایلە حزب اللّٰه آراسندەکی چاتیشمانڭ تماما صوڭە اردیریلمسینی دگل، سیویللرڭ قورونمسینه یوڭلیك قوراللر اولوشطورمایی هەدەفلییوردی. طرفلر آراسندەکی عسکری دنگه قورونورقەن چاتیشمانڭ صینیرلری بلیرلنمەیە چالیشیلمشدی. صوڭ آڭلاشمهده ایسە هدفڭ آچیقجە دگیشدیگی کوزه چاربییور. چاتیشمایی یوڭتمك یرینه حزب اللّٰهڭ سلاحسزلاندیریلمسی یولیله یڭی بر دوزن قورولمسی أوڭ گورولییور.
لبنانڭ یاقین تاریخی دە بو طارتیشمایه أونملی بر آرقه پلان صونویور. اولوسلر آراس قریز غروبینڭ ٢٠٠٨ بیروت اولایلرینه ایلیشکین راپورندە حکومتڭ حزب اللّٰهڭ أوزل ایلتیشیم آغنە یوڭلیك قرارینڭ قیصه سورەدە سلاحلی چاتیشمایه دونوشدوغی، باتی بیروتڭ أونملی بولومینڭ حزب اللّٰه قونترولنە گچدیگی خاطرلاتیلییور. راپور، دولت ایلە حزب اللّٰه آراسندە یاشانان گوگنلك قریزلرینڭ نه قدر خیزلی بیچیمدە أولکه گنلنە یاییلابیلدیگنی اورتایه قویویور. بوگون طارتیشالان قونو ایسە بلیرلی بر گوگنلك آغی دگل، حزب اللّٰهڭ عسکری قپاسیتهسنڭ گلەجگی.
یورم یاپ