ديش ايكونوميك إیليشكيلر كورولی (ديك) تارافيندان اسلامبول’ده بير اوتلده دوزنلنن “توركيي-باه إیش فورومو”نه تيجارت باكان يارديمجيسي توزجو، بيرلشيك اراپ ايميرليكلري (با) ديش تيجارتن سوروملی دولت باكاني ذاني اهمد الزايدي، ديك باشقاني نايل اولپاك و چوك ساييده إیش إینساني كاتيلدي.
فورومده كونوشان توزجو، بيرلشيك اراپ ايميرليكلري’نين، توركيي’نين كورفز بولكسيندكي ڭ ونملي تيجارت اورتاكلاريندان بيريسي اولدیگونی بليرترك، ٢٠٢١ ييلينده ينيدن باشلايان و يوكسلن تيجارت إیليشكيلرينده الزايدي’نين شاهسي ايمگي و ليدرليگينين چوك بويوك بير پايي اولدیگونی سويلدي.
دونيه ايكونوميسينين سون دونمده كلنكسل كاليپلارين ديشينده بيرچوك سينامايله كارشي كارشييه اولدیگونه ديكاتي چكن توزجو، شونلاري كايدتي:
“هپيميز إیچين كورسل تيجارت، ياتيريم اورتامينده بليرسيزليكلر وار. فاكات بی زور قونژونكتورده ده كورسل سرمايه كوونلي ليمان اراركن توركييه و بيرلشيك اراپ ايميرليكلري دونياده هاله إیلهام وريجی باشاري هيكايلريني سوردورويور. بوراده ده إیكي اولكه ليدرليكلرينين بی سورچلره يون ورملري و بی زورلی شارتلارده بير شكيلده بی سوييلريني، بی كوچلريني كورويوپ دوام ايتيرملرينين بويوك بير كاتكيسي وار.”
باگلانتيساليگين وزليكله سون دونمده چوك داهه ونملي بير هاله كلديگيني بليرتن توزجو، الزايدي’نين ليدرليگينده بولكدكي تيجارت اقيشينين كوچلنديريلمسي اماجييله ساگلانان اومان يشيل كوريدوری إیله بيرلشيك اراپ ايميرليكلري’نين ونكورولی بير شكيلده اولكه إیچين الترناتيفلري ارتيرمايه چاليشماسينين ونمينه إیشارت ايتي.
توزجو، توركيي’يي مال و هيزمت إیهراجاتينده ٤٠٠ ميليار دولار سينيرينه تاشيديكلاريني، بی سورچته با’نين، توركيي’نين ڭ ونملي ايكونوميك اورتاكلاريندان بيري هالينه كلديگيني إیفاده ايتي.
توركيي-باه إیكيلي تيجارت هاجمينين ٢٠ ميليار دولار اولدیگونی فاكات “ر-كسپورت”ون ده كاتكيلارييله ٤٥ ميليار دولاره ياكلاشان بير تيجارت هاجمينه اولاشيلديگيني اقتاران توزجو، “باه شيركتلري ده توركيي’ده كاييتلي ياكلاشيك ٨ ميليار دولارلق ياتيريمله اوچونجی اولكلردن كلنلرله برابر چوك داهه يوكسك بير ميكتارله بازاريميزه اولاشتيلار.” إیفادسيني كولاندي.
توزجو، ايني شكيلده تورك شيركتلرين ده با’ده تكنولوژيدن كايريمنكول، اورتيمدن لوژيستيگه كادار بيرچوك الانده كوچلی بير شكيلده فاالييتلريني سوردوردوكلريني بليرتي.
باه فيرمالارينين ايريجه توركييه اوزريندن وزليكله كومروك بيرليگي و سربست تيجارت آڭلاشمالاري سايسينده ياكلاشيك ٥٠ اولكايه سربست تيجارت ياپاراك توركيي’ده اياك إیزلريني ارتيرديكلاريني إیفاده ايدن توزجو، سون دونمده جمهورباشقاني رپ طيب أردوغان’ين اورتايه كويدوگی إیرادايله توركيي’نين كورسل بير جازيبه مركزينه دونوشمه هدفي دوگرولتوسونده يني ياتيريم تشويك پاكتلريني اورتايه كويدوگونی ووركولادي.
تورك موتيههيتلرينين با’نين سون دونمدكي پرستيژلي پروژلرينين تامامينده كوچلی بير شكيلده ير الديگيني بليرترك، شويله دوام ايتي:
“يشبيرليگيميز سادجه إیكي اولكايله سينيرلي دگل، اوچونجی اولكلرده ده بويوك فيرساتلار وار. بوراده ده وزليكله إیكي اولكنين كوچلی وارلق بولوندوردوكلاري افريكا’ده باشته اولماك اوزره توركيي’نين چوك كوچلی اولدیگی كافكاسيه جوگرافياسينده باگيمسيز دولتلر توپلولوگی اولكلرينده و سوريي’ده بی إیش بيرليكلريني ارتيرماك سورتييله بی كوچلی اورتاكليگي چوك داهه بويوك بويوتلاره تاشييابيليريز.”
“توركيي، بيرلشيك اراپ ايميرليكلري’نين پترول ديشي تيجارته ٥. ڭ بويوك اورتاگي”
باه ديش تيجارتن سوروملی دولت باكاني ذاني اهمد الزايدي إیسه با’نين تيجاري انلامده دوگويی و باتييي بيربيرينه باگلايان تيجاري فاالييتلرده ونملي بير روله ساهيپ اولدیگونی ديله كتيردي.
يكي اولكه تيجارتينين ٢٠٢٢ ييلينه كيياسله اوچ كاتينه چيكتيگيني بليرتن زايدي، “بوكون توركيي، با’نين پترول ديشي تيجارته ٥. ڭ بويوك اورتاگي. بی ياتيريمين كليشمسي و بی شكيلده ایی بير نوكتايه كلمسي، إیكي اولكه إیش إینسانلارينين تيجارتينين نتيسيدير.” دیدی.
زايدي، إیكي تاراف اراسينداكي آڭلاشمالار نتيسينده ٤٠ ميليار دولارلق پترول ديشي تيجارت هدفينين ٢-٣ ييل ونجه كونولدوگونی بليرترك، “يذالات و إیهراجات كونوسونده بوتون بی راكاملار تابيي كي ونملي انجاك ايگر إیكي اولكنين ليدرلرينين إیرادسي اولماسايدي بی إیلرلمه كرچكلشمايكتي.” دگرلنديرمسينده بولوندو.
“توركيي-باه إیش كونساييميز ٢٦ ييلدر فاالييت كوسترييور”
ديك باشقاني نايل اولپاك ده ديك اولاراك ٤١ ييلدر إیش دونياسينده فاالييت كوسترديكلريني، اولكلر اراسي ١٥٣ إیش كونسايلري اولدیگونی بليرترك، “توركيي-بيرلشيك اراپ ايميرليكلري إیش كونسايي’ميز ده ٢٠٠٠ ييليندان بري، ياني ٢٦ ييلدر فاالييت كوسترييور. هر إیكي تارافتاكي باشقانلاريميزه و كارشي كانات كورولوشوموزه ده تشكور ايدييوروم.” دیدی.
تيجاري إیليشكيلرينده ونملي دونوم نوكتاسينين، ١ ایلول ٢٠٢٣ تاریخينده يورورلوگه كيرن كاپساملي ايكونوميك اورتاكلق آڭلاشماسي اولدیگونون آلتوني چيزن اولپاك، “وراده بيزه ٢٥ ميليار دولارلق بير هدف اورتايه كونولموشتو. هدفه اولاشماك كادار دنكلي شكيلده اولاشماك ده ونملي.” اچيكلاماسينده بولوندو.
ولپاك، راكاملارين بازن دگيشيكليك كوستربيلديگيني امه ايلريندكي راكاملارين كچن ييل سونی إیتيبارييله ياكلاشيك ١٩ ميليار دولار سوييسينده دنكلي بير إیكيلي تيجارتين اولدیگونی ووركولادي.
هدفين، ايني دنكايي ٢٥ ميليار دولار سوييسينده ده سوردوربيلمك اولدیگونه إیشارت ايدن اولپاك، شونلاري كايدتي:
“بونون يانينده ايكونوميلرين بيربيريني تاماملار نيتليكته اولماسي ده ونملي. توركيي’يه باكتيگيميزده اورتيم كاپاسيتميز و سانايي التياپيميزدان باشلايان كوچلی بير سورجیميز وار. هر گون دگيشن پوليتيك اتموسفر إیچريسينده و وزليكله اورته دوگو’نون إیچيندن كچتيگي بی زورلی دونمده ژوپوليتيك ريسكلرين ارتيگي، اينرژي پيياسالاري باشته اولماك اوزره ايكونوميك دالكالانمالارين ياشانديگي و كورسل تيجارته ڭ بيلينن شايين ماالسف بليرسيزليك اولدیگی بير اورتام ياشييوروز.”
توركيي’نين هم التياپيسييله هم ده كندي بازارييله چوك ونملي بير نوكتاده اولدیگونی ديله كتيرن اولپاك، “هيزمت إیهراجاتي داهيل اولماك اوزره ٨٢٠ ميليار دولارلق بير ديش تيجارت هاجميميز وار. اورتيمدن ار-ك’يه كادار هر الانده چوك جیدي إیمكانلاريميز وار.” دييه كونوشتو.
موهابير: سامت تونچ




یورم یاپ