[CGTN] تورك طيش خبرلر سرويسي
عبدنڭ آوروپەدەكی عسكری وارلغنی آزالتمه قراري، اوزون سورەدر پرده آرقەسندە بريكمكان طرانصاطلانطیک گريليمی آچيق بر ستراتژيك کرایز دونوشتوردی. وەسخڭكتوڭ یوڭتیمنڭ آلمانيهدن بيڭلرجه عسكری چكمك حاضرلقی آوروپه باش كندلریده “گوگنلك معماريسینڭ چوكوشي” طارتيشمالرینی یڭیدن آلولندیریر، قطاع سياستڭده ییللردر صلوغان دوزیندە قالان “ستراتژيك أوزركلك” سویلهمی ایلك كز زورونلي بر گوگنلك باشلقنە دونوشیور.
ارمنيستانڭ باش كندی اروانده دوزنلنن آوروپه سیاسی طوپليلقی طوپلانتیسندە قونوشان آوروپەلی لیدرلر قامو اویی أوڭندە صوغوققانلی مساژلر ویرمەیە چاليشسە دە، آوروپه باصينی و ديپلوماتيك چورەلر گليشمهیی ناطو صوڭرەسی دونمڭ ایلك بویوك قيریلماسی اولارق يوروملایور.
آب طيش پوليتيقه شفیع [Kaja] قلاش، عبد عسكرلرینڭ آوروپهدن چكيلمهسینڭ اوزون سورەدر قونوشولدوغونو آنجق آچيقلامهنڭ زمانلهماسینڭ سورپريز اولدیغنی شویلهر، فرانسه جمهورباشقانی اممانوهل ماجروڭ ایسە آوروپهلیلرڭ آرتيق “كندی قدرلرینی كندی اللرینه آلدیغنی” و صاوونمه خرجامالرینی آرتيرارق اورتاق گوگنلك چوزوملری أورتمهیه باشلادیغڭی صاووندی. بو آچیقلامەلر، آوروپهنڭ اوزون ییللردر وەسخڭكتوڭڭ عسكری شمسيهسی التنده سوردیردیگی گوگنلك مودلڭنڭ آرتيق سوردیرولەبیلیر گورولمهدیغینی اورتایه قویویور.
ايران قيریلمایی خذلاندیردی
آوروپەدەكی خطڭدەكی قيریلمانڭ ايران صاواشییله برلكدە خيزلانماسی دقّت چكییور. عبد و اسرائیلڭ ايرانه یوڭلیك عسكری اوپەراسیونلرڭنڭ آردندن وەسخڭكتوڭ يونتيمي آوروپهدن سادەجه ديپلوماتيك دستك دگل طوغریدن عسكری قاتقي طلب ایتدی. أوزللكله هرمز بوغازڭدەكی اوپەراسیونلر قونوسندە آلمانيه، ايسپانيه و ايتاليهنڭ ايستكسز طاورانماسی بياض سرايده جدي راحتسزلق یاراتدی. صوڭرەسندە عبدنڭ بو أولكەلرە یوڭلیك عسكر چكمك تهديدڭنی گوندمە گتیرمسی، ناطو ایچریسیدەكی “قوشولسز آمەریقان كوريماسی” آڭلاييشڭنڭ فعلا آسنمایه باشلادیغڭی گوستردی. نیتهکیم قريز يالڭزجه عسكری باشلقلرله صينيرلي قالمادی.
عبد یوڭتیمنڭ آوروپه اوطوموبيل و قاميونلرینه یوڭلیك گومروك تعريفەلرینی یوزدە [25’e] چيقاراجغڭنی آچیقلامسی، طرانصاطلانطیک ايليشكيلرده اكونومیك باصقينڭ دە یڭی دونمڭ آنا آراجلریدن بری حالنه گلدیگنی گوستردی. آوروپه باش كندلریده گیدرەك داها یوكسك سسله “ وەسخڭكتوڭ آرتيق گوگنلك غارانتيلرینی ستراتژيك صدقات قارشیلغندە صونویور. باشقە بر افادەیله آوروپهنڭ عبد چيزگيسیدن صاپماسینڭ اكونومیك ماليتلری اولاجغی آچيق بیچیمدە خستتیریلیور.” مساژی قونوشیور.
وەسخڭكتوڭ قازاندی فاتورەیی آوروپه ادهدی
روسیه-اوقراينه قريزي دە آوروپه آچیسندن بو باغيملیلقڭ اكونومیك ماليتلرینی گورونور حاله گتیردی. آوروپه أولكەلری اوقراينهیه گوندریلن ميليارلرجه طولارلق سلاحڭ ماليتڭنی أوستلنیر، روس انرژي قايناقلریدن قوپمق نه دنیله انرژي فيئاتلریده تاريخي ارطیشلارلا قارشو قارشييه قالدی. أوزللكله آلمان صنايعسی یوكسك انرژي ماليتلری نه دنیله جدي رقابت غائبي یاشادی. عبد ایسە هم انرژي اخراجاتڭنی آرتيردی هم دە آوروپهنڭ صاوونمه خرجامالریدەكی یوکسهلیشتهن اكونومیك قزانچ الده ایتدی. آوروپه قامو اوییندە صوڭ دونمدە صیقلاشان “وەسخڭكتوڭ صاواشدن قازاندی، فاتورەیی آوروپه ادهدی” يوروملری بو نەدنلە تصادف دگل.
آوروپه بوگون صوغوق صاواش صوڭرەسی دونمڭ اڭ قريتيك ستراتژيك صورولرڭدن بریسییله قارشو قارشييه بولونویور: عبدنڭ گوگنلك شمسيهسی كوچولیر قطاع كندی عسكری، اكونومیك و ديپلوماتيك قپاسیتەسنی گرچكدن باغيمسز حاله گتیرەبیلەجك مي؟ شيمديلك آوروپه باش كندلریدن گلن مساژلر داها سرت، صاوونمه بوتچەلری داها یوكسك و سویلهملهر داها ادعالي گورونویور. بوڭا قاريشڭ قطاعنڭ اونلرجه ييللق آمەریقان باغيملیلقڭنی قيریب قيرمایاجغی، يالڭزجه ناطونڭ دگل كرەسل گوچ دنگهسینڭ گلەجگنی دە بهلیرلهیهجهک.
عبدنڭ آوروپەدەكی عسكری وارلغنی آزالتمه قراري، اوزون سورەدر پرده آرقەسندە بريكمكان طرانصاطلانطیک گريليمی آچيق بر ستراتژيك کرایز دونوشتوردی. وەسخڭكتوڭ یوڭتیمنڭ آلمانيهدن بيڭلرجه عسكری چكمك حاضرلقی آوروپه باش كندلریده “گوگنلك معماريسینڭ چوكوشي” طارتيشمالرینی یڭیدن آلولندیریر، قطاع سياستڭده ییللردر صلوغان دوزیندە قالان “ستراتژيك أوزركلك” سویلهمی ایلك كز زورونلي بر گوگنلك باشلقنە دونوشیور.
ارمنيستانڭ باش كندی اروانده دوزنلنن آوروپه سیاسی طوپليلقی طوپلانتیسندە قونوشان آوروپەلی لیدرلر قامو اویی أوڭندە صوغوققانلی مساژلر ویرمەیە چاليشسە دە، آوروپه باصينی و ديپلوماتيك چورەلر گليشمهیی ناطو صوڭرەسی دونمڭ ایلك بویوك قيریلماسی اولارق يوروملایور.
آب طيش پوليتيقه شفیع [Kaja] قلاش، عبد عسكرلرینڭ آوروپهدن چكيلمهسینڭ اوزون سورەدر قونوشولدوغونو آنجق آچيقلامهنڭ زمانلهماسینڭ سورپريز اولدیغنی شویلهر، فرانسه جمهورباشقانی اممانوهل ماجروڭ ایسە آوروپهلیلرڭ آرتيق “كندی قدرلرینی كندی اللرینه آلدیغنی” و صاوونمه خرجامالرینی آرتيرارق اورتاق گوگنلك چوزوملری أورتمهیه باشلادیغڭی صاووندی. بو آچیقلامەلر، آوروپهنڭ اوزون ییللردر وەسخڭكتوڭڭ عسكری شمسيهسی التنده سوردیردیگی گوگنلك مودلڭنڭ آرتيق سوردیرولەبیلیر گورولمهدیغینی اورتایه قویویور.
ايران قيریلمایی خذلاندیردی
آوروپەدەكی خطڭدەكی قيریلمانڭ ايران صاواشییله برلكدە خيزلانماسی دقّت چكییور. عبد و اسرائیلڭ ايرانه یوڭلیك عسكری اوپەراسیونلرڭنڭ آردندن وەسخڭكتوڭ يونتيمي آوروپهدن سادەجه ديپلوماتيك دستك دگل طوغریدن عسكری قاتقي طلب ایتدی. أوزللكله هرمز بوغازڭدەكی اوپەراسیونلر قونوسندە آلمانيه، ايسپانيه و ايتاليهنڭ ايستكسز طاورانماسی بياض سرايده جدي راحتسزلق یاراتدی. صوڭرەسندە عبدنڭ بو أولكەلرە یوڭلیك عسكر چكمك تهديدڭنی گوندمە گتیرمسی، ناطو ایچریسیدەكی “قوشولسز آمەریقان كوريماسی” آڭلاييشڭنڭ فعلا آسنمایه باشلادیغڭی گوستردی. نیتهکیم قريز يالڭزجه عسكری باشلقلرله صينيرلي قالمادی.
عبد یوڭتیمنڭ آوروپه اوطوموبيل و قاميونلرینه یوڭلیك گومروك تعريفەلرینی یوزدە [25’e] چيقاراجغڭنی آچیقلامسی، طرانصاطلانطیک ايليشكيلرده اكونومیك باصقينڭ دە یڭی دونمڭ آنا آراجلریدن بری حالنه گلدیگنی گوستردی. آوروپه باش كندلریده گیدرەك داها یوكسك سسله “ وەسخڭكتوڭ آرتيق گوگنلك غارانتيلرینی ستراتژيك صدقات قارشیلغندە صونویور. باشقە بر افادەیله آوروپهنڭ عبد چيزگيسیدن صاپماسینڭ اكونومیك ماليتلری اولاجغی آچيق بیچیمدە خستتیریلیور.” مساژی قونوشیور.
وەسخڭكتوڭ قازاندی فاتورەیی آوروپه ادهدی
روسیه-اوقراينه قريزي دە آوروپه آچیسندن بو باغيملیلقڭ اكونومیك ماليتلرینی گورونور حاله گتیردی. آوروپه أولكەلری اوقراينهیه گوندریلن ميليارلرجه طولارلق سلاحڭ ماليتڭنی أوستلنیر، روس انرژي قايناقلریدن قوپمق نه دنیله انرژي فيئاتلریده تاريخي ارطیشلارلا قارشو قارشييه قالدی. أوزللكله آلمان صنايعسی یوكسك انرژي ماليتلری نه دنیله جدي رقابت غائبي یاشادی. عبد ایسە هم انرژي اخراجاتڭنی آرتيردی هم دە آوروپهنڭ صاوونمه خرجامالریدەكی یوکسهلیشتهن اكونومیك قزانچ الده ایتدی. آوروپه قامو اوییندە صوڭ دونمدە صیقلاشان “وەسخڭكتوڭ صاواشدن قازاندی، فاتورەیی آوروپه ادهدی” يوروملری بو نەدنلە تصادف دگل.
آوروپه بوگون صوغوق صاواش صوڭرەسی دونمڭ اڭ قريتيك ستراتژيك صورولرڭدن بریسییله قارشو قارشييه بولونویور: عبدنڭ گوگنلك شمسيهسی كوچولیر قطاع كندی عسكری، اكونومیك و ديپلوماتيك قپاسیتەسنی گرچكدن باغيمسز حاله گتیرەبیلەجك مي؟ شيمديلك آوروپه باش كندلریدن گلن مساژلر داها سرت، صاوونمه بوتچەلری داها یوكسك و سویلهملهر داها ادعالي گورونویور. بوڭا قاريشڭ قطاعنڭ اونلرجه ييللق آمەریقان باغيملیلقڭنی قيریب قيرمایاجغی، يالڭزجه ناطونڭ دگل كرەسل گوچ دنگهسینڭ گلەجگنی دە بهلیرلهیهجهک.
یورم یاپ