عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: “أَوَّلُ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ صَلاَتُهُ فَإِنْ كَانَ أَكْمَلَهَا وَإِلاَّ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ: انْظُرُوا لِعَبْدِى مِنْ تَطَوُّعٍ فَإِنْ وُجِدَ لَهُ تَطَوُّعٌ قَالَ: أَكْمِلُوا بِهِ الْفَرِيضَةَ.”
بû هوراير’دن (را) ريوايت ايديلديگينه كور، رسûلولاه (ساس) شويله بويورموشتور:
“(كييامت گونو) كولون إیلك هسابه چكيلگي شاي نامازيدير. ايگر بونی تام اولاراك ياپميشسه (نه âلا!) امه (فارز نامازلاري تامام) دگلسه يوجه الل (ك)، “كولومون نافيللرينه باكين.” بويورور. ايگر نافيله نامازي بولونورسه “ونونله فارزلاري تاماملايين.” بويورور.”
(ن٤٦٨ نساî، سالات، ٩)
***
بû هوراير’دن (را) ريوايت ايديلديگينه كور، رسûلولاه (ساس) شويله بويورموشتور:
“الل (ك) شويله بويوردو: “كيم بنيم بير ولي كولومه (دوستوما) دوشمانلق ايدرس، بن ده اونه هارپ إیلان ايدريم. كولوم، كنديسينه فارز كيلديگيم شايلردن داهه سويملي بير شايله بانه ياكلاشاماز. كولوم نافيله إیبادتلرله ده بانه ياكلاشمايه دوام ايدر، ته كي بن اونی سوريم. (سوينجه د) آرتيق اونون إیشيتن كولاگي، كورن كوزو، توتان ايلي، يوروين اياگي اولوروم. بندن إیسترسه موهاكاك اونه (يستديگيني) وريريم. بانه سيگينيرسه موهاكاك اونی كورور و كولاريم…”
(ب٦٥٠٢ بوهاري، ريكاك، ٣٨)
***
ابدولاه ب. شاقîك (را) انلاتييور: “هز. âيش’يه (را)، رسûلولاه’ين (ساس) نافيله نامازلاريني سوردوم. شويله دیدی:
“رسûلولاه (ساس) بنيم ايويمده وگلدن ايوول دورت ركات (نافيله ناماز) كيلار، سونره (مسجید) چيقرەك إینسانلاره ناماز كيلديرير، ارديندان كلير و إیكي ركات (نافيله داها) كيلاردي. مااته اقشام نامازيني كيلديرير، سونره (بنيم ايويم) كلير، إیكي ركات نافيله كيلاردي. مااته ياتسييي كيلديرير و يينه بنيم ايويمه كلير، إیكي ركات (نافيل) كيلاردي. كجەلايين ويتيرله برابر اولماك اوزره دوكوز ركات ناماز كيلاردي…””
(م١٦٩٩ موسليم، موسافيرين، ١٠٥; د١٢٥١ ايبû داوûد، تاتاووو’، ١)
***
بû سايد (را) و ايبû هوراير’دن (را) ناكلديلديگينه كور، رسûلولاه (ساس) شويله بويورموشتور:
“بير كيمسه كجەلايين هانيميني اويانديرير ده إیكيسي ده ناماز كيلارسه وايه بيرليكته إیكي ركات ناماز كيلارلارسه زاكيرين و زاكيراتين (الل’ي (ك) چوكچه انان ايرككلر و هانيملارين) اراسينه يازيليرلار.”
(د١٣٠٩ ايبû داوûد، تاتاووو’، ١٨)
***
بû سلمه ب. ابدوراهمان (را)، هز. âيش’يه (را)، “رسûلولاه’ين (ساس) رامازان’ده كيلديگي نامازلار ناسيلدي؟” دييه سوردو. او ده شويله واپ وردي: “رسûلولاه (ساس) رامازان’ده ده رامازان ديشينداكي كجەلرده ده اون بير ركاتان فازله ناماز كيلمازدي. ونجه دورت ركات كيلاردي كي او ركاتلارين كوزليگيني و اوزونلوگونی سورما! سونره دورت ركات داهه كيلاردي. بونلارين ده كوزليگيني و اوزونلوگونی سورما! سونره ده اوچ ركات (ويتير نامازي) كيلاردي…”
(ب٢٠١٣ بوهاري، سالاتو”ت-تراويه، ١; م١٧٢٣ موسليم، موسافيرين، ١٢٥)
***
اسرينين إیلري كلنلريندن اتا ب. ايبû رباه (را) إیله اوبايد ب. اوماير (را)، بير گون رسûل-ي ايكرم’ي (ساس) ڭ ياكيندان تانييان سوكيلي ايشي هز. âيش’يه (را) كليرلر. اوبايد ب. اوماير (را)، “انجیگيم! رسûل-ي ايكرم’ده (ساس) كوردوگون ڭ هايرتاميز داورانيشي بيزه انلادر ميسين؟” دييه سورار. هز. âيشه (را) بير مودت سسيز كالديكتان سونره شويله انلاتير: بير كجە بانا،“اي âيش! إیزين وريرسن، كوكيپ بی كجە رابيمه إیبادت ايداييم.” دیدی. بن د، “واللي سانه ياكين اولمايي سوريم و سنين هوشونه كيدن شايلري ده سوريم.” دييە رك اونه موسااده ايتيم. كوكيپ ابدست الدي. سونره نامازه باشلادي. نامازده او دنلي اگلادي كي كوزياشلاري كوگسونو، ساكاليني و سجده ايتيگي يري إیسلاتي. داهه سونره بيلال-ي هابشî صباح نامازي إیچين ايزان اوكومايه كلدي. الل رسûلو’نون (ساس) اگلاديگيني كورون، “يا رسûلالل! يوجه الل (ك) كچميش و كلە جك بوتون گوناهلاريني افتيگي هالده نيچين اگلييورسون؟” دیدی. الل رسûلی (ساس) اونه شی وابي وردي: “الل’ه (ك) چوك شوكردن بير كول اولماياييم مي؟ بی كجە بانه بير âيت إینديريلدي. اونی اوكويوپ ده تفكور ايتماينه نه یازیق: “شوفسيز كوكلرين و يرين ياراتيليشينده كجە إیله گوندوزون بيربيري اردينجه كليشيند، إینسانلاره يارار ساگلاياجاك شايلرله دڭزده سايردن كميلرد، الل’ين (ك) كوكيوزوندن إینديريپ كنديسييله ولموش توپراگي ديريلتيگي ياگمورده يريوزونده هر چشيت جانلييي يايماسينده روزكارلاري و كوكله ير اراسينداكي ايمره âماده بولوتلاري ايويريپ چويرمسينده ايلبته دوشونن بير توپلولق إیچين دليلر واردير.”
هز. پايكامبر’ين (ساس) موبارك اياكلاري شيشينيه كادار، ياشلي كوزلرله صباحلاره كادار ناماز كيلماسي، گوناهلاريني افتيرمك إیچين دگل، رابينه ياكينلاشماك، او’نه (ك) كارشي شوكرونی ڭ كوزل شكيلده يرينه كتيرمك إیچيندي. نيتكيم ناب-ي الل (ك)، كور’âن-ي كريم’ده رسûلو’نه (ساس) كچميش و كلە جك گوناهلاريني باگيشلاديگيني سويلويوردو. “رابينين نيمتيني ان.” ايمرينه موهاتاپ اولان هز. پايكامبر (ساس)، فارزلارين ديشينده ده ناماز كيلماك سورتييله رابينين بی ايمريني يرينه كتيرييور و شوكرونی إیفاده ايدييوردو.
پايكامبر ايفنديميز (ساس)، نافيله نامازي يالنيزجه رابينه كارشي بير شوكور اولاراك دگل، ايني زمانده اومتي إیچين الل’ين (ك) سوكيسيني كازانمانين، اونه ياكينلاشمانين بير اراجي اولاراك ده كورويوردو. نيتكيم ايفنديميز (ساس) كودسي بير هاديسينده شويله بويورماكتايدي: “الل (ك) شويله بويوردو: “كيم بنيم بير ولي كولومه (دوستوما) دوشمانلق ايدرس، بن ده اونه هارپ إیلان ايدريم. كولوم، كنديسينه فارز كيلديگيم شايلردن داهه سويملي بير شايله بانه ياكلاشاماز. كولوم نافيله إیبادتلرله ده بانه ياكلاشمايه دوام ايدر، ته كي بن اونی سوريم. (سوينجه د) آرتيق اونون إیشيتن كولاگي، كورن كوزو، توتان ايلي، يوروين اياگي اولوروم. بندن إیسترسه موهاكاك اونه (يستديگيني) وريريم. بانه سيگينيرسه موهاكاك اونی كورور و كولاريم…”
بوندان دولاييدر كي هز. پايكامبر (ساس) يالنيزجه كنديسي نافيله ناماز كيلماكله كالمييور، اشابينه ده بول بول ناماز كيلمايي تاوسييه ايدييوردو: “(كييامت گونو) كولون إیلك هسابه چكيلگي شاي نامازيدير. ايگر بونی تام اولاراك ياپميشسه (نه âلا!) امه (فارز نامازلاري تامام) دگلسه يوجه الل (ك)، “كولومون نافيللرينه باكين.” بويورور. ايگر نافيله نامازي بولونورسه “ونونله فارزلاري تاماملايين.” بويورور.”
كيشينين يرينه كتيرمكله يوكوملی اولدیگی “فارز نامازلار”ين ديشينده كالان نامازلار نافيله إیبادتلردير. نيتكيم فارز نامازلارين ديشينده باشكه ناماز كيلماسي كركيپ كركمديگيني سوران بير كيمسايه پايكامبر ايفنديميزين (ساس) وابي، “خیر، انجاك إیسترسن نافيله ناماز ده كيلابيليرسين.” اولموشتور.فاكات پايكامبر ايفنديميزين (ساس) هاديسلريندن آڭلاشيلديگينه كوره نافيله نامازلار، فارز نامازلارين ايكسيكلريني تاماملار، داهاسي كولی رابينه ياكينلاشتيراراك او’نون (ك) سوكيسينين كازانيلماسينه هاته گوناهلارين باگيشلانماسينه وسيله اولور. بی سبپلدر كي ايفنديميز (ساس) هر فيرساته اشابينه نافيله نامازي تاوسييه ايتميش، كنديسي ده گونون موهتليف واكيتلرينده بی نامازلاري كيلاراك اومتينه ورنك اولموشتور.
پايكامبريميزين (ساس) نافيله اولاراك كيلمايه دوام ايتيگي نامازلار اراسينده فارز نامازلارين ونسي و سونراسينده كيلينان نامازلار بويوك ونم تاشيماكتادير. هر ايزان إیله كامت اراسينده كيلماك إیستاين كيمسه إیچين بير نافيله ناماز اولدیگونی إیفاده ايدن پايكامبريميز (ساس)، الل تالا’نين (ك) گونلوك اون إیكي ركات نافيله ناماز كيلان كيمسه إیچين نته بير ايو بينه ايدگيني موژدلمكتدير. ايفنديميز (ساس) بش واكيت فارز نامازين سونتلري اولاراك كيلينان بی اون إیكي ركات نامازين واكيتلريني شويله اچيكلاميشتير: “…دورت ركات وگله نامازي(نين فارزي)ندان ون، إیكي ركات ده (فارزيندان) سونره إیكي ركات اقشام نامازي(نين فارزي)ندان سونره إیكي ركات ياتسي نامازي(نين فارزي)ندان سونره و إیكي ركات صباح نامازي(نين فارزي)ندان ون.”
رسûل-ي ايكرم’ين (ساس) فارز نامازلارله بيرليكته كيلديگي نامازلار بونلارله سينيرلي دگلدير. ناماز كيليناجاك انداكي هال و شارتلاره كوره بی نامازلارين اوزونلوگو، ركات ساييلاري دگيشبيلمكتدير. هز. âيشه (را)، هز. پايكامبر’ين (ساس) كنديسي إیله برابر إیكن فارز نامازلارله بيرليكته كيلديگي نافيله نامازلاري شويله انلاتماكتادير: “رسûلولاه (ساس) بنيم ايويمده وگلدن ايوول دورت ركات (نافيله ناماز) كيلار، سونره (مسجید) چيقرەك إینسانلاره ناماز كيلديرير، ارديندان كلير و إیكي ركات (نافيله داها) كيلاردي. مااته اقشام نامازيني كيلديرير، سونره كلير، إیكي ركات نافيله كيلاردي. مااته ياتسييي كيلديرير و يينه بنيم ايويمه كلير، إیكي ركات (نافيل) كيلاردي. كجەلايين ويتيرله برابر اولماك اوزره دوكوز ركات ناماز كيلاردي. بازي كجەلر نامازي اياكته اوزون كيلار، بازي كجەلر ده اوتوراراك اوزون كيلاردي. اياكته كيلاركن اوكورسه اياكته اولدیگی هالده روكû و سجده ايدردي; اوتوروركن اوكورسه اوتوردوگی هالده روكû و سجده ايدردي. صباح نامازي واكتي كيرين، إیكي ركات (نافيله ناماز) كيلاردي.” هاديسين باشكه بير ريوايتينده إیس، “يكيندي نامازيندان ونجه إیكي ركات ناماز كيلاردي.” إیلاوسي ير الماكتادير.
پايكامبر ايفنديميزين (ساس) فارز نامازلار إیله بيرليكته كيلديگي نافيله نامازلار إیچريسينده ڭ چوك ونم ورديگي، صباح نامازينين فارزيندان ونكي إیكي ركات نامازدي. پايكامبريميز صباح نامازينين سونتي اولاراك كيلينان بی إیكي ركات هاكينده “بونلار كرچكتن بنيم إیچين بوتون دونيادان داهه سويمليدير.” بويورموش و اشابينه شی تاوسييده بولونموشتو: “سيزي اتليلار كووالاسه داهي بی إیكي ركاتي بيراكمايين!” ايفنديميز (ساس)، بی إیكي ركاته او كادار ونم ورميشتي كي اويوياكاليپ كاچيرديگينده بيله گونش دوگدوكتان سونره كازه ايتميشتي. رسûلولاه (ساس) صباحين سونتيني فازله اوزاتمادان كيلار و چوگونلوكله كافيرûن و إیهلاس سûرلريني اوكوردو. نامازدان سونره كامت كتيرينيه كادار مسجیدين بيتيشيگينده بولونان ايوينده ساگ ياني اوزرينه اوزانيپ إیستيراهات ايدر، بازن اويور بازن ده ايشييله سوهبت ايدە رك كامت كتيريلمسيني بكلردي.
هز. پايكامبر’ين (ساس) صباح نامازيندان سونره كيلديگي ديگر بير ناماز إیسه گونشين دوگماسيندان ياكلاشيك كيرك بش داكيكه سونره كيلينابيلە جك اولان “دوها” ديگر بير إیفادايله “كوشلوك” وايه “يشراك نامازي” إیدي. صباح نامازيندان سونره گونش دوگونجايه كادار مسجیتن ايريلمايان ايفنديميز (ساس)، ناماز كيلمانين ياساك اولدیگی بی واكيتلرده دوستلارييله سوهبت ايدر، گونش يوكسلديگينده إیسه دوها نامازي كيلاردي. دوها نامازيني دورت ركات كيلار، ديلرسه اوزاتيردي. نيتكيم مك’نين فذي گونی سكيز ركات ناماز كيلميش، هر إیكي ركاته بير سلام ورميشتي.
الل رسûلی (ساس) اشابينه ده دوها نامازي كيلمايي تاوسييه ايدييور و بی نامازين فازيلتي هاكينده اونلاره موژدلر ورييوردو: “دوها نامازينين إیكي ركاتيني دوزنلي اولاراك كيلان كيمسنين گوناهلاري دڭزين كوپوگی كادار اولسه داهي باگيشلانير.” ، “ون إیكي ركات دوها نامازي كيلان كيمسه إیچين الل تالا نته آلتوندان بير كوشك بينه ايدر.” ، “سيزدن بيرينيزين ووجودونداكي بوتون ايكلملر إیچين هر گون ساداكه ورمسي كركير. إیشته بی سبپله هر تسبيه بير ساداكه هر هامد بير ساداكه هر تهليل (لا إیلاهه إیلالاه دمك) بير ساداكه هر تكبير بير ساداكه اییليگي ايمر ایتمك بير ساداكه كوتولوكتن ساكينديرماك بير ساداكادير. فاكات دوها واكتي كيلينان إیكي ركات ناماز بونلارين يريني توتار.” پايكامبر ايفنديميز (ساس) بی نامازي دواملي كيلمايه كايرت ايتسه ده فارز كيبي الكيلانماماسي إیچين زمان زمان كاسيتلي اولاراك ترك ايتميشتير. دوها نامازي گونش تپايه يوكسلينيه كادار كيلينابيلير. گونش تپده إیكن إیسه ناماز كيلماك مكروه كورولموشتور.
پايكامبر ايفنديميز (ساس) وگله واكتي كيرينجه وگله نامازينين فارزينين ونسينده دورت، سونراسينده إیكي ركات نافيله ناماز كيلماكتايدي. وگله نامازينين فارزيندان ونكي دورت ركاتلق نافيله نامازي ترك ايتماين هز. پايكامبر (ساس)، بی دورت ركاتي چوگی زمان مسجیدين بيتيشيگينده بولونان ايوينده كيلاردي. داهه سونره مسجیده كليپ فارزي كيلديرديكتان سونره تكرار ايوينه دونر سون إیكي ركاتي اوراده كيلاردي. بی دورت ركاتي بير سبپله كيلامازسه فارزدان سونراكي إیكي ركاتين اركاسيندان كيلاردي. اشابينه ده بی نامازلاري كيلمالاريني وگوتلاين هز. پايكامبر (ساس) بی نامازي كيلمه سببيني إیسه شويله اچيكلاماكتايدي: “و واكيت كوك كاپيلارينين اچيلديگي بير ساعتتير. بن ده ساليه امليمين او ساعتته الل’ه (ك) يوكسلمسيني ارزی ايدريم.”
جمعە گونلري إیسه الل رسûلی (ساس) جمعە نامازينين فارزيندان ونجه دورت ركات نافيله ناماز كيلاردي. فارزي كيلديكتان سونره ايوينه دونر و اوراده إیكي ركات نافيله ناماز كيلاردي. جمعەدان سونره نافيله ناماز كيلماك إیستاينلره إیسه دورت ركات كيلمالاريني تاوسييه ايدردي.
يكيندي واكتي كيرينجه ده ايني شكيلده فارزدان ونجه دورت ركات كيلار و “يكيندي نامازينين فارزيندان ونجه دورت ركات (ناماز) كيلان كيمسايه الل راهمت ايتسين.” بويوروردو. هز. پايكامبر’ين (ساس)، إیكيندينين فارزيندان ونجه كيلديگي بی نامازي بازن إیكي ركات كيلديگي ده اولوردو. إیكينديدن سونره گونش باتيمينه ياني اقشام نامازينين واكتي كيرينيه كادار ناماز كيلمايي إیسه ياساكلاميشتي.
اقشام نامازينين واكتي كيرديگينده پايكامبر ايفنديميزين (ساس) اقشام نامازينين ونسينده و سونراسينده نافيله ناماز كيلديگينه داير هاديسلر بولونماكتادير. بی هاديسلر اراسينده اقشام نامازينين فارزيندان ونجه پايكامبر ايفنديميزين إیكي ركات نافيله ناماز كيلمايي تاوسييه ايتيگينه و بازي ساهابيلرين ايزان إیله كامت اراسينداكي كيسه سورده إیكي ركاتلق ناماز كيلديكلارينه داير ريوايتلر اولماكله بيرليكته داهه چوك اقشام نامازينين فارزيندان سونره كيلديگي إیكي ركاتلق نامازه ووركی ياپيلماكتادير. رسûلولاه (ساس) اقشام نامازينين فارزيندان سونراكي بی إیكي ركات نافيلايي ايوينده كيلار و نامازداكي كيرااتيني ماات مسجیتن داگيلينجايه كادار ده اوزاتير، گنلليكله ده كافيرûن و إیهلاس سûرلريني اوكوردو.
الل رسûلو’نون (ساس) ياتسي نامازيندان ونجه نافيله ناماز كيلديگينه داير موتبر هاديس كايناكلارينده بير ريوايت اولماسه ده اونون هر ايزان إیله كامت اراسينده كيلماك إیستاين كيمسه إیچين بير نافيله ناماز اولدیگونه داير هاديسي ياتسي نامازينين فارزيندان ونجه ده نافيله ناماز كيلينابيلگيني كوسترمكتدير. ياتسينين فارزيندان سونره إیسه پايكامبريميزين (ساس) ايوينه دونە رك إیكي ركات نافيله ناماز كيلديگي بيلينمكتدير.
هز. پايكامبر (ساس) ياتسي نامازيني كيلديكتان سونره بازي زمانلار ياتمادان ونجه دورت ركات وايه داهه فازله ناماز كيلاردي. داهه سونره ياتيپ اويور و كجەنين بير واكتينده رابينين ايمري كرگي كوكيپ تهكود نامازي كيلاردي. الل تالا (ك)، هابيبي’نه (ك) شويله بويورموشتو: “كوك، بيرازي هاريچ اولماك اوزره كجەيي، ياريسيني إیبادتله كچير. ياهوت بوندان بيراز ايكسيلت.” “كجەنين بير كيسمينده ده اوياناراك سانه ماهسوس فازله بير إیبادت اولماك اوزره تهكود نامازي كيل كي، رابين سني ماكام-ي ماهمûد’ه اولاشتيرسين.” âيته هز. پايكامبر’ه (ساس) ماهسوس بير يوكوملولوك اولدیگی بليرتيلمكله بيرليكت، پايكامبريميز (ساس) تهكود نامازينين فايزيندن و بركتيندن اومتينين ده إیستيفاده ايتمسيني إیستميش و اشابينه بی نامازي نافيله اولاراك كيلمالاريني تاوسييه ايتميشتير: “اي إینسانلار، ارانيزده سلامي يايين، يمك يديرين، هركس اويوركن كجە ناماز كيلين. بويلجه سلامتله نته كيرين!” ايفنديميز (ساس)، فارز نامازلاردان سونره ڭ فازيلتلي نامازين كجە نامازي اولدیگونی ده بيلديرە رك اشابيني بی نامازي كيلمايه تشويك ايتميشتير.
الل’ين ايلچيسي (ساس) كندي ايلسينه ده كجە نامازينه دوام ايتملريني وگوتلويوردو. هاته كجە ياريسي هز. علی (را) إیله هز. فاتيما’نين (را) ايوينه كيديپ، “ناماز كيلمييور موسونوز؟” دييە رك كجە نامازي كيلمايه داوت ايدردي. ايني شكيلده اشابيني ده ايشلريني كجە نامازينه كالديرمالاري كونوسونده تشويك ايتمكتايدي: “كجەنين بير كيسمينده كوكيپ ناماز كيلان و هانيميني ده اويانديران، كوكماك إیستمديگي زمان يوزونه سی سرپن كيمسايه الل (ك) راهمتيني إیهسان ايتسين! كجە كوكيپ ناماز كيلان و باييني ده اويانديران، كوكماك إیستمديگي زمان يوزونه سی سرپن هانيمه الل (ك) راهمتيني إیهسان ايتسين!” باشكه بير ريوايته إیس، سوكيلي پايكامبريميز (ساس) شويله بويورموشتو: “بير كيمسه كجەلايين هانيميني اويانديرير ده إیكيسي ده ناماز كيلارسه وايه بيرليكته إیكي ركات ناماز كيلارلارسه زاكيرين و زاكيراتين (الل’ي (ك) چوكچه انان ايرككلر و هانيملارين) اراسينه يازيليرلار.” يوجه رابيميز (ك) ده كجەنين بير ياريسينده كوكيپ ناماز كيلان، إیبادت ايدن مومينلري وومكتايدي: “يوقسه كجەلايين سجده ايدە رك و كييامده دوراراك إیبادت ايدن، âهيرتن چكينن و رابينين راهمتيني ديلاين كيمسه (و إینكارجي كيبي) ميدير؟ (رسûلوم!) ده كي: هيچ بيلنلرله بيلماينلر بير اولور مو؟ دوگروسی انجاك اقيل ساهيپلري بونلاري هاكييله دوشونور.”
كجە نامازينه كوكماك سواپ اولدیگی كادار، زور بير إیبادتير. إینسانين اویقوسونی بولوپ اويانماسي او كادار زوردور كي ايفنديميز (ساس) اويويان كيمسه إیله شايتانين موجادلسيني شويله انلاتير: “سيزدن بيرينيز (كجە) اويويونجه شايتان، اونون اينسسينه اوچ دوگوم اتار و هر دوگومده د، “وزون بير كجە وار، دينلن!” در. او كيمسه اويانيپ ده الل’ي (ك) زيكرتيگينده بير دوگوم، ابدست الديگينده بير دوگوم، ناماز كيلديگينده بير دوگوم چوزولور و آرتيق سوينچله و كونلی هوش اولاراك صباحه چيكار. اقسي تاكديرده هوزورسوز و اويوشوك اولاراك صباحلار.” فاكات ايفنديميز (ساس) كجە نامازينين إینسانه بير إیشكنجه هالينه كلمسيني ده إیستمز، اویقولی كيلينان نامازين ده تام اولاراك كيليناماياجاگيني إیفاده ايدردي: “نامازده اویقوسی كلن كيمسه اویقوسی كچينيه كادار اويوسون. چونكی اویقولی هالده ناماز كيلارسه إیستيگفار ايداييم دركن بلكي ده (بيلمدن) كنديسينه هاكارت ايديورير.” “سيزدن بيري إیبادت ايتمك إیچين كجە كوكار ده اویقو سببييله ديلي دولاشير، كور’ان’دان نه اوكودوگونی بيلمزسه ياتيپ اويوسون.”
هز. پايكامبر (ساس) كجەنين تامامينده اويانيك دوروپ إیبادتله كچيرمك إیستاينلري إیسه زمان زمان اويارير و اونلاره هز. داوûد’ون (اس) نامازيني تاوسييه ايدردي: “الل (ك) كاتينده ڭ سويملي ناماز، داوûد’ون (اس) نامازيدير. الل (ك) كاتينده ڭ سويملي اوروچ ده داوûد’ون (اس) اوروجودور. او (اس)، كجەنين ياريسينه كادار اويور، اوچته بيريني إیبادتل، التيده بيرينده إیسه تكرار اويوردو. بير گون اوروچ توتار، بير گون توتمازدي.” هز. پايكامبر (ساس) كنديسي ده كجەنين تاماميني ناماز كيلاراك كچيرمك يرينه بير كيسمينده اويور بير كيسمينده ده ناماز كيلاردي. گنلليكله كجەنين إیلك كيسميني اويوياراك، سون كيسميني إیسه إیبادت إیله كچيريردي.
پايكامبر ايفنديميز (ساس) كجە تهكود إیچين كوكتيگينده ونليكله ديشلريني ميسواكلار و ابدستيني اليردي. نامازه دورمادان ونجه چشيتلي دوالار و زيكيرلر ياپاردي. كيمي زمان اون دفه تكبير كتيرير، اون دفه هامددر، اون دفه تسبيه ايدر، اون دفه توبه ايدر و شی دوايي اوكوياراك كييامت گونونون سيكينتيلاريندان الل’ه (ك) سيگينيردي: “الل’يم! بانه ماگفيرت اييل. بني دايمه هيدايت اوزره اييل. بني ريزيكلاندر و بانه افييت إیهسان اييل.” كيمي زمان إیسه باشكه دوالار ياپاردي.
الل رسûلی (ساس) كجە نامازيني إیكيشر ركات هالينده كيلمايي تاوسييه ايتميش، إیلك إیكي ركاتين كيسه توتولماسيني وگوتلميشتي: “بيرينيز كجەلايين كوكتيگينده ناماز كيلمايه ونجه كيسه إیكي ركاتله باشلاسين.” او (ساس)، كجە نامازيني بازن ايوينده بازن ده مسجیته كيلاردي. نامازه دوردوگونده كيرااتي بازن كيزلي بازن اچيكتان ياپاردي. پايكامبر ايفنديميز (ساس) كييامي اوزون اولان نامازين داهه فازيلتلي اولدیگونی سويلر و وزليكله نافيله نامازلارده كيرااتي اوزاتيردي.
هز. پايكامبر’ين (ساس) اركاداشلاريندان هوزايفه ب. يمان (ساس)، اونون اركاسينده كيلديگي بير كجە نامازيني شويله انلاتميشتي: “بير كجە پايكامبر (ساس) إیله نامازه دوردوم. باكاره سûرسيني اوكومايه باشلادي. يوز âيت اوكويونجه روكûه وارير دیدیم، امه دوام ايتي. بير ركاتيني باكاره سûرسي إیله كيلار دیدیم، فاكات دوام ايتي. سûرايي بيتيرينجه روكûه وارير دیدیم، نيسا سûرسينه باشلادي. اونی اوكودوكتان سونره âل-ي إیمران’ه باشلادي، اونی ده اوكودو. هم ده اگير اگير اوكويور، تسبيه âيتلري كلينجه تسبيه ايدييور، دوه âيتلري كلينجه الل’ه (ك) دوه ايدييور، الل’ه (ك) سيگينمه âيتلري كلديگينده إیسه الل’ه (ك) سيگينييوردو. سونره روكûه واردي، “سوبهانه رابيي’ل-ازيم.” دمايه باشلادي. روكûی ده كييامي كادار اوزوندو. سونره “سميالاهی لي من هاميده.” دیدی دوگرولدی و روكûده كالديگينه ياكين اوزونجه بير سوره اياكته كالدي. سونره سجده ايتي و “سوبهانه رابيي’ل-ا’لا.” دیدی. سجدلري ده كييامينه ياكين اوزونلوكتايدي.”
پايكامبر ايفنديميز (ساس)، ناماز ايسناسينده اوزون اوزون سجدلر ياپار، سجدلر اراسينده ده بازي زمانلار ديليندن شی دوه دوكولوردو: “رابيم بانه ماگفيرت ايت، بانه راهمت ايت، بني يولت، بانه ريزيك ور و بني هيدايت اوزره اييل.” كوزلري اویقودان كاپانير يه ده راحتسيز اولورسه ناماز كيلمازدي. هاسته وايه يوركون اولدیگی زمانلار نامازي اوتوراراك كيلديگي اولوردو. كجە نامازيني بازن دورت، بازن التي، بازن ده سكيز ركات كيلاردي.
رسûل-ي ايكرم (ساس) كجە نامازينين سونونده إیسه ويتير نامازي كيلمايي تاوسييه ايتميشتي. كنديسي ويتري بازن اوچ، بازن ده بير ركات كيلاردي. اشابينه ده “ويتير (نامازي) هاكتير. ديلاين يدي، ديلاين بش، ديلاين اوچ، ديلاين ده بير ركات اولاراك كيلسين.” بويورماكته بويلجه نافيله بير إیبادت اولماسيندان دولايي كيشينين كندي دورومونه كوره فاركلي شكيلرده كيلابيلگيني بيلديرمكتايدي. ويتير نامازينين، كجە نامازينين ارديندان كيلينماسي تاوسييه ايديلمسينه راگمن اويانامامه إیهتيمالينه كارشي ياتمادان ونجه وايه ياتسينين ارديندان كيلينماسي ايفنديميز تارافيندان اويكون كورولموشتو: “كجەنين سونونده كوكاماياجاگيندان كوركان كيمس، ويتير نامازيني كجەنين ايوولينده كيلسين. كجەنين سونونده اوياناجاگيني اوميت ايدن إیسه كجەنين سونونده كيلسين. زيره كجەنين سونونده كيلينان ناماز شاهيتليدر (ونده ملكلر حاضر بولونور). إیشته بو، داهه فازيلتليدير.” ويتير نامازي، ديگر فارزلار كيبي كسين اولاراك ايمرديلميش دگلدي. فاكات رسûلولاه (ساس) اونی كيلمايي سونت ايدينميش و “اي كور’ان ايهلي، (تك ركاتلي) ويتير نامازيني كيلين. چونكی الل تكتير و تكي سور.” بويورموشتو.
هز. پايكامبر’ين (ساس) گونلوك، دوزنلي اولاراك كيلمايه كايرت ايتيگي بی نافيله نامازلاردان باشكه هر گون اولماسه ده بازي وزل گون و زمانلارده كيلديگي نامازلار ده بولونماكتايدي. نيتكيم رامازان’ده ياتسي نامازينين ارديندان اوزون اوزون چوگونلوكله سكيز ركات ناماز كيلاردي.
هز. پايكامبر’ين (ساس) رامازان’ده كيلديگي كجە نامازي سورولدوگونده هز. âيشه (را) شويله دميشتي: “رسûلولاه (ساس) رامازان’ده ده رامازان ديشينداكي كجەلرده ده اون بير ركاتان فازله ناماز كيلمازدي. ونجه دورت ركات كيلاردي كي او ركاتلارين كوزليگيني و اوزونلوگونی سورما! سونره دورت ركات داهه كيلاردي. بونلارين ده كوزليگيني و اوزونلوگونی سورما! سونره ده اوچ ركات (ويتير نامازي) كيلاردي…”
پايكامبر ايفنديميزين (ساس)، رامازان’ده كجە نامازيني مااتله كيلديگي ده اولوردو. فاكات واهيين هنوز إینمايه دوام ايتيگي بير اورتامده إینسانلارين نافيله ناماز كيلمايه ارزولی اولمالارينين بی نافيله نامازلارين فارز كيلينماسينه يول اچاجاگي و سونونده اومتينين كالديراماياجاكلاري بير يوك آلتونه كيرگينه داير اينديشلري اونی بی نامازي دواملي اولاراك مسجیته مااتله كيلماكتان اليكويموشتو.
نيتكيم پايكامبر ايفنديميز (ساس) بيركاچ كجە اوست اوسته مسجیته مااتله كيلديگي تراويه نامازيني ايده ايتمك إیچين بير كجە مسجیده كيتمميشتي. بی دوروم كارشيسينده مراكلانان، اويوياكالديگيني زاندە رك اونی اويانديرمايه چاليشان اشابينه إیسه شی اچيكلامايي ياپميشتي: “سيزين بی ناماز كونوسونداكي إیسرارلي هالينيزي كوردوم و اونون سيزه فارز كيليناجاگيني زانديپ كوركتوم. شايت سيزه فارز كيلينيرسه بونی يرينه كتيرمزدينيز. ايي إینسانلار! سيز بی نامازي ايولرينيزده كيلينيز. چونكی كيشينين فارز نامازين ديشينده كيلديگي نامازلارين ڭ خیرليسي، ايوينده كيلديگي نامازدير.” الل رسûلی (ساس) بی اچيكلاماسييله بير ياندان تراويه نامازينين نافيل بير ناماز اولدیگونی ووركولاميش، ديگر ياندان ده نافيله نامازلارين ايوده كيلينماسينين داهه اويكون اولاجاگيني بليرتميشتي. نافيللرين ايوده كيلينماسي، إیبادته رييانين كاريشماماسي اچيسيندان ونملييدي. ايود، كيمسنين كورمديگي بير اورتامده كولون الل (ك) إیله باش باشه كيلديگي نامازين هوشû و هوزوری ايلبته بير باشكايدي. بی سبپله ايفنديميز (ساس)، “سيزين فارز ناماز ديشينده ڭ فازيلتلي نامازينيز ايوينيزده كيلديگينيز نامازدير.” بويورموشتو.
فنديميز (ساس) بير مسجیده كيرديگي زمان، مسجیدي سلاملامه انلامينده إیكي ركات “تاهيييتو’ل-مسجید” نامازي كيلاردي. “سيزدن بيريسي مسجیده كيرديگيند، اوتورمادان ونجه إیكي ركات ناماز كيلسين.” بويوراراك اشابيني ده بونه تشويك ايدر، جمعە نامازيندان ونجه مسجیده كليپ ده بی إیكي ركاتلق نامازي كيلمادان اوتورانلاري بيززات اوياريردي. ايفنديميز (ساس) بير يولجولوكتان دوندوگونده ونليكله مسجیده كلير و إیكي ركات ناماز كيلار، يولجولوكتان دونن كيمسلره ده إیكي ركات ناماز كيلمالاريني تاوسييه ايدردي.
راهمت ايلچيسي (ساس)، “بنيم الديگيم كيبي ابدست الان، سونره ده اقليندان كوتو بير شاي كچيرمدن إیكي ركات ناماز كيلان كيمسنين كچميش گوناهلاري افولونور.” بويوراراك ابدست الديكتان سونره إیكي ركات نافيله ناماز كيلمايي اشابينه تاوسييه ايدردي. او’نون (ساس) بی تاوسييسيني هر ابدست الديگينده يرينه كتيرن بيلال-ي هابشî’يه (را)، “اي بيلال! بانه موسلومان اولدیگون دونمده إیشلديگين و چوك فايداسيني اومدوگون بير امليني سويل! زيره بن بی كجە نته ونومده سنين نالينلارينين سسيني إیشيتيم!” بويورموش، بيلال (را) إیس، “يا رسûلالل! كجە اولسون گوندوز اولسون، هر ابدست الديگيمده كيلابيلديگيم كادار ناماز كيلاريم. إیشته ڭ فازله اوميت باگلاديگيم امل بودور.” وابيني ورميشتي.
هز. پايكامبر (ساس)، بير احتیاجي اولان كيمسنين رابينه دوه ايدگي زمان كوزلجه ابدست اليپ إیكي ركات ناماز كيلماسيني، اوندان سونره دوه ايتمسيني، ايني شكيلده بير كونوده قرەرسيز كالان كيمسنين إیكي ركات ناماز كيليپ ارديندان إیستيهاره (خیرلي اولاني إیستم) دواسي ياپماسيني تاوسييه ايتميشتير. گوناهتان توبه هوسوسونده ده ايفنديميز (ساس) نافيله نامازي تاوسييه ايدرك، “گوناه إیشلاين بير موسلومان ابدست اليپ إیكي ركات ناماز كيلاراك الل’تان (ك) باگيشلانمه ديلرسه الل (ك) اونی موتلاكه افدر.” بويورموش و اركاسيندان شی âيتلري اوكوموشتور: “يينه اونلار كي، بير كوتولوك ياپتيكلارينده يه ده كنديلرينه زولمتيكلرينده الل’ي (ك) هاتيرلاييپ گوناهلاريندان دولايي همن توب/يستيگفار ايدرلر. زاتن گوناهلاري الل’تان (ك) باشكه كيم باگيشلايابيلير كي! بير ده اونلار، إیشلديكلري كوتولوكلرد، بيله بيله إیسرار ايتمزلر.” “كيم بير كوتولوك ياپار ياهوت نفسينه زولمدر ده سونره الل’تان (ك) ماگفيرت ديلرس، الل’ي (ك) چوك باگيشلاييجي و مرحمت ايديجی بولاجاكتير.” پايكامبر ايفنديميز (ساس) سوينچلي بير هابر الديگينده وايه بير نيمت ايلده ايتيگينده رابينه شوكور إیچين إیكي ركات ناماز كيلار ياهوت شوكور سجدسي ياپاردي. كوراكلق كيبي سيكينتي زمانلارينده ده ياگمور دواسي إیچين نامازكاهه كيديپ جوبسيني ترس چويرە رك دوه ايتيكتن سونره إیكي ركات ناماز كيلاردي. يينه كوسûف (گونش توتولماسي) و هوسûف (اي توتولماسي) ايسناسينده ناماز كيلاراك الل’ه سيگينيردي.
توم بونلار كوز ونونده بولوندورولدوگونده هز. پايكامبر’ين (ساس) رابينين ريزاسي و كنديسينه ورديگي نيمتلر كارشيسينده شوكردن بير كول اولماك إیچين هر فيرساته نافيله ناماز كيلديگي كورولمكتدير. رسûل-ي ايكرم ايفنديميز (ساس)، كيلديگي نافيله نامازلارين كيميسيني موبارك اياكلاري شيشە جك و چاتلاياجاك كادار اوزون، كيميسيني إیسه إینساني يورماياجاك كادار هافيف توتويور; بازي نامازلاري إیكي ركات، بازي نامازلاري إیسه سكيز هاته داهه فازله ركات هالينده كيلييوردو. كيمي نامازلاري اقساتمادان دواملي اولاراك، كيمي نامازلاري إیسه اره سيره وايه ناديرن كيلييوردو. ايفنديميزين (ساس) بی چشيتلي اويكولامالاري نافيله نامازلارده فارزلارداكي كادار كسين كورالار اولماديگيني، بی نامازلارين كيشينين او انداكي دورومونه كوره اويكون ميكتارده و اوزونلوكته كيلينابيلگيني كوسترمكتدير.
هز. پايكامبر’ين (ساس) كيلديگي نافيله نامازلارده تيتيزليكله اوزرينده دوردوگی هوسوس إیس، ايلسي إیله اولان إیليشكيلريندن اوزاك كالماماك، اونلارين و ديگر إینسانلارين هاكلاريني چيگنممكتي. ايريجه الل رسûلی (ساس)، إیبادت ايدن كيمسنين كنديني هاراپ ايتمسيني ده هوش كارشيلاماميش، نافيله إیبادتلرين چوك اولماسيني دگل كيشينين كوجی ولچوسونده اولماسيني ارزی ايتميشتي.
بيز موسلومانلاره دوشن إیسه هز. پايكامبر’ي (ساس) ورنك الاراك اونون كيلديگي نافيله نامازلاري كوجوموز يتيگينجه كيلماكتير. هز. پايكامبر’ين (ساس) سونتينه اويماك الل’ين (ك) سوكيسيني كازانمايه وسيله اولدیگی كيبي، او’نون (ساس) ياپتيگي اوزره نافيله إیبادتلره وزن كوسترمك ده رابيميزه ياكلاشمانين و او’نون (ك) ريزاسينه ايرمنين بير وسيلسيدير. پايكامبر ايفنديميزين (ساس) نافيله إیبادتلر هوسوسونده اومتينه تاوسييسي إیسه ديگر املرده اولدیگی كيبي نافيله نامازلارين ده آز ده اولسه إیهلاسلي و دواملي اولماسيدير: زيره “الل كاتينده املرين ڭ سويمليسي آز ده اولسه دواملي اولانيدير.”







یورم یاپ