گونجل عثمانلی توركجسی خبرلر

مينبردن ميلته سسلنيش

الصورة الرمزية لـ مسعود

عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ: كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَصْدًا وَخُطْبَتُهُ قَصْدًا، يَقْرَأُ آيَاتٍ مِنَ الْقُرْآنِ وَيُذَكِّرُ النَّاسَ.

جابير ب. سموره (را) شويله دميشتير: “رسûلولاه’ين (ساس) نامازي ده هوتبسي ده اورته اوزونلوكتايدي. (هوتبد) كور’ان’دان âيتلر اوكور و هوكه ناسيهات ايدردي.”

(د١١٠١ ايبû داوûد، سالات، ٢٢١، ٢٢٣)

***

يبن اباس’ين (را) ناكلتيگينه كور، هز. پايكامبر (ساس) (هوتبيه باشلاركن) شويله بويورموشتور: “هامد، الل’ه (ك) ماهسوستور. بيز او’نه (ك) هامددر، او’ندان (ك) يارديم ديلر، نفيسلريميزين شريندن و ياپيپ ايتيكلريميزين كوتولوكلريندن الل’ه (ك) سيگينيريز. الل كيمه هيدايت ايدرسه اونی ساپتيراجاك يوقتور، كيمي ده ساپتيريرسه اونه هيدايت ايدە جك يوقتور. شاهيتليك ايدريم كي تك اولان الل’تان (ك) باشكه إیلاه يوقتور، او’نون (ك) هيچبير اورتاگي يوقتور. محمد (ساس) ده او’نون (ك) كولی و ايلچيسيدير…”

(يم١٨٩٣ إیبن ما، نيكاه، ١٩; م٢٠٠٧ موسليم، جوم’ه ٤٥)

***

ابدوراهمان’ين (را) إیشيتيگينه كور، إیبن اباس (را) شويله دميشتير: “بن، بير رامازان ياهوت كوربان بايرامي ‏گونی پايكامبر (ساس) إیله بيرليكته (نامازكاها) چيكتيم. هز. پايكامبر (ساس) ونجه (بايرام) نامازيني كيلديردي، سونره هوتب إیراد ايتي. ارديندان ده كادينلارين يانينه كيتي. و اونلاره ناسيهات ايتي، بازي هوسوسلاري هاتيرلاتي و ساداكه ورملريني ايمرتي.”

(ب٩٧٥ بوهاري، îداين، ١٦)

***

بû هوراير’نين (را) ناكلتيگينه كور، رسûلولاه (ساس) شويله بويورموشتور: “كيم ابدست الير و ابدستي كوزلجه المايه وزن كوسترير سونره جمعەيه كلير و (هوتبي) كولاك وريپ سسيزجه دينلرسه او جمعە إیله كلە جك جمعە اراسينداكي ‏گوناهلاري و اوچ ‏گونلوك (‏گوناهي) داهه افولونور. كيم ده (هوتبيي دينلماييپ يردكي) چاقيل تاشلارييله مشكول اولورسه بوش بير شاي ياپميشتير.”

(م١٩٨٨ موسليم، جوم’ه ٢٧)

***

هز. پايكامبر (ساس)، مك’ده موشريكلرين زولوم و باسكيلاري كارشيسينده هيجرته قرەر وردي و هز. ايبû بكير (را) إیله بيرليكته مدين’يه دوگری يوله چيكتي. راهمت ايلچيسي (ساس) بير جمعە ‏گونی مدينه ياكينلارينده ساليم ب. اوفوگولاري’نين إیكامت ايتيگي رانûنا واديسينه اولاشتي. اوراده إینسانلار، “نامازه توپلانين.” نيدالارييله نامازه چاگيريلديلار. بوكون، مدين’دهجمعە مسجیدي” ادييله انيلان مسجیدين بولوندوگی بی موبارك مكانده هز. پايكامبر (ساس)، إیلك جمعە نامازيني كيلديردي. ارديندان توپلانان كالاباليگه هيتاپ ايتي. الل’ه (ك) هامد و سنادان سونره كونوشماسيني شويله سوردوردو:

“اي إینسانلار، (âهيرته كيتمدن) وندن، كندينيز إیچين بير شايلر كوندرين. چوك ‏ایی بيلييورسونوز كي، الل’ه (ك) يمين اولسون، سيزدن بيرينيز موهاكاك (سونوندا) دوشوپ (ولك) و هايوانلاريني چوبانسيز بيراكاجاك. موهاكاك كي، سونره رابي (ك) اونه اراده بير ترجومان و اونی كنديسيندن اييران بير پرده اولماكسيزين “رسûل(وم) سانه كليپ تبليگده بولونمادي مي؟ سانه مال ورمديم مي، إیهسانده بولونماديم مي؟ وندن كندين إیچين نه حاضرلادين؟” بويوراجاك. او ده ساگينه سولونه باكاجاك و بير شاي كورمايك. سونره ده ونونه باكاجاك اوراده ده يالنيز هنمي كورك. ويلايسه هركس كوجی نيسپتينده يوزونی (كنديني) هنم اتشيندن كوروسون. ياريم هورمه إیله داهي اولسه بونی ياپسين. بونی ده بولامييورسه كوزل بير سوزله ده اولسه (كنديسيني هنم اتشيندن كوروسون). زيره موهاكاك هر ‏اییليگين كارشيليگي اون كاتيندان يوز كاتينه كادار وريلير. الل’ين (ك) سلامي، راهمتي و بركتي اوزرينيزه اولسون.”

هز. پايكامبر’ين (ساس) إیلك كز كيلديرديگي جمعە نامازي و إیراد ايتيگي جمعە هوتبسي إیله بيرليكته جمعە ‏گونی موسلومانلارين هافتالق توپلانمه و كوروشمه واكتي اولموشتور. هوتب دنيلينجه ده اقله ونليكله جمعە نامازيندان ونجه إیراد ايديلن هوتب كلمكتدير.

هز. پايكامبر (ساس)، هوتب إیچين مينبره چيكتيگينده ونجه مااته سلام وريردي. كيسه و كوزل إیفادلرله الل’ه (ك) هامد و ووكی سوناراك هوتبسينه باشلايان رسûل-ي ايكرم’ين (ساس) هامد و سناسي شی شكيلدايدي: “ل-هامدی ليلاهي ناهمدوهû و نستينوه، و نûزی بيلاهي مين شورûري اينفوسينا و مين ساييياتي ا’مالينا، من يهديهي’لاهی فلا موزيله له و من يوزليل فلا هادييه له.” (هامد، الل’ه (ك) ماهسوستور. بيز او’نه (ك) هامددر، او’ندان (ك) يارديم ديلر، نفيسلريميزين كوتولوكلريندن و ياپيپ ايتيكلريميزين چيركينليكلريندن الل’ه (ك) سيگينيريز. الل (ك) كيمه هيدايت ايدرسه اونی ساپتيراجاك يوقتور، كيمي ده ساپتيريرسه اونه هيدايت ايدە جك يوقتور.)” ارديندان شهادت كلمەلريني شويله ديله كتيريردي: “شهدی ڭ لا إیلاهه إیلالاهی واهدهû لا شريكه له و اينه محمدن ابدوهû و رسûلوه.” (شاهيتليك ايدريم كي تك اولان الل’تان (ك) باشكه إیلاه يوقتور، او’نون (ك) هيچبير اورتاگي يوقتور. محمد (ساس) ده او’نون (ك) كولی و ايلچيسيدير.)” بازي ريوايتلره كور، شهادت كلمەلرينين ارديندان، “(الل (ك)) اونی كييامتن ونجه موژدلاييجی و اوياريجي اولاراك هاك (دين) إیله كوندرميشتير. كيم الل’ه (ك) و رسûلو’نه (ساس) إیتاات ايدرسه دوگری يولی بولموشتور. كيم ده اونلاره إیسيان ايدرس، انجاك كنديسينه زارار ورير. الل’ه (ك) هيچبير زارار ورمز.” إیفادلريني إیلاوه ايدردي.

“يچينده كلمە-ي شهادت اولمايان هوتب، كسيك ايلكيبيدير.” بويوران الل رسûلی (ساس); هامد، سنا و شهادتن سونره “كيم الل’ه (ك) و رسûلو’نه (ساس) إیسيان ايدرسه او دوگری يولدان ساپميشتير. الل’يم، رابيميز! بيزي سانه و رسûلو’نه (ساس) إیتاات ايدن، ريزانين پشيندن كيدن، كازابيندان كاچينان كولاريندان اييلمني إیستريز. بيز انجاك سنينله واريز، سانه تابيييز.” شكلينده دوه ايدر و هوتبنين اسيل كونوسونه كيرردي. رسûلولاه (ساس) هوتبده كونويه اويكون بيركاچ âيت اوكور و ناسيهات ايدردي. هوتبلرده گنلليكله كور’ان’دان سûرلر و âيتلر اوكودوگی إیچيندر كي اون ييل بويونجه مدين’ده كيلديرديگي جمعە نامازلارينده هز. پايكامبر (ساس) بش يوزدن فازله هوتب إیراد ايتيگي هالده اونلاردان انجاك بير كيسمي ناكلديلميشتير. اونون هوتب ايسناسينده كييامت ساهنلريني تاسوير ايدن إینشيكاك، هنمدكي ازاپتان ‏بحثدن زوهرûف و كاف سûرلريندن âيتلر اوكودوگی ريوايتلرده زيكرديلمكتدير.

جمعە هوتبلرينين كونوسو، موسلومانلارين هافتالق اولاراك بير ارايه كليشلريني ساگلامه هدفينه اويكون بير بيچيمده ‏گوندليك هايات و سورونلارله إیچ إیچه اولوردو. اينس ب. ماليك’ين (را) انلاتيگينه كور، رسûلولاه (ساس) هوتب اوكوركن بير آطەم كلميش و ارالارينده شويله بير كونوشمه كچميشتي: “اي الل’ين رسûلو! (كوراكلق ندنييل) هايوانلار هلاك ‏اولدی، يوله چيكاجاك هالري كالمادي. ياگمور ياگديرماسي إیچين الل’ه (ك) دوه ايت.” رسûلولاه (ساس) ايلريني كالديراراك، “الل’يم! بيزه خیرلي ياگمورلار ور! الل’يم! بيزه خیرلي ياگمورلار ور (بيزه يارديم ايت)!” دييه اوراده دوه ايتميشتي. كيسه سورده ياگمور باشلاميش، هافته بويی ده ياگميشتي. ايرتسي جمعە يينه رسûلولاه (ساس) هوتب اوكوركن بير آطەم مسجیده كيررك، “اي الل’ين رسûلو! مالاريميز هلاك ‏اولدی، يولار سولاردان يورونمز ‏اولدی، ياگموری كسمسي إیچين الل’ه (ك) دوه ايت.” دميشتي. رسûلولاه (ساس) يينه ايلريني كالديريپ، “الل’يم! بيزه دگل چورميزه ور. الل’يم! (بی ياگمورو) كوچوك داگلاره تپلر، وادي إیچلرينه و اگاچلق الانلاره ور.” بويوردو. هز. اينس’ين (را) انلاتيگينه كور، بولوتلار داگيلميشتي و ديشاري چيكيپ ‏گونشته يوروموشلردي.

جمعەنين ياني سيره رامازان و كوربان بايرامي نامازلاري ده كادين، ايركك و چوجوكلارين كاتيليمييله كيلينيردي. هز. پايكامبر (ساس) ونجه نامازي كيلديرير، ارديندان ده هوتب اوكوردو. إیبن اباس (را) شويله انلاتماكتادير: “بن، بير رامازان ياهوت كوربان بايرامي ‏گونی پايكامبر (ساس) إیله بيرليكته (نامازكاها) چيكتيم. هز. پايكامبر (ساس) ونجه (بايرام) نامازيني كيلديردي، سونره هوتب إیراد ايتي. ارديندان ده كادينلارين يانينه كيتي. و اونلاره ناسيهات ايتي، بازي هوسوسلاري هاتيرلاتي و ساداكه ورملريني ايمرتي.” هز. پايكامبر’ين (ساس) بايرام نامازينده إیكينجی هوتبيي إیراد ايتيگيني بيلن تابيين âليملريندن اتا ب. ايبû رباه (را)، كندي دونميندكي إیماملارين هانيملاره كليپ ناسيهاته بولونماديكلاريندان شيكايتل، هز. پايكامبر’ين (ساس) بی اويكولاماسينه دوام ايديلمديگيني إیفاده ايتميشتير. هز. پايكامبر (ساس)، “بيرينيزين ايشي مسجیده كيتمك إیچين كنديسيندن إیزين إیستديگينده اونه اينكل اولماسين.” دييە رك هانيملارين مسجیده كلملريني و هوتبيي دينلملريني إیستميشتي. الل رسûلو’نون (ساس) ايمري إیله ياشلي كنچ، ايولي بكار بوتون هانيملار بايرام نامازينه كاتيلير، هاته âدتلي هانيملار بيله بايراملارده نامازكاهه كلە رك ناماز كيلانلارين اركاسينده دوروپ اونلارله بيرليكته تكبير كتيريپ دوه ايدرلر و بايرام هوتبسيني دينلرلردي.

هز. پايكامبر (ساس) رامازان و كوربان بايرامي’نده هوتبيي بينك اوزرينده وايه كنديسينه وريلن بير يايه يه ده اسايه ياسلاناراك إیراد ايدردي. الل’ه (ك) هامد و او’نه (ك) ووكونون ارديندان، كلمە-ي شهادت كتيرير، سونره ده گنلليكله كور’ان’دان بير سûره اوكور و دوه ايدردي. هز. پايكامبر (ساس) بايرام ‏گونی إیراد ايتيگي هوتبلرده تكبير ده كتيريردي.

هز. پايكامبر (ساس) جمعە و بايرام نامازلارينين ياني سيره دگيشيك وسيللرله ده هوتب إیراد ايدردي. او (ساس)، إینسانلاري هرهانكي بير كونوده اويارمه يه ده بيلكيلنديرمه احتیاجي هيستيگينده جمعە و بايرام هوتبسينه ‏بڭزر كونوشمالار ياپاردي. هز. پايكامبر’ين (ساس) اوگلی إیبراهيم’ين (را) وفات ايتيگي ‏گون ‏گونش توتولموش، هوك ده “يبراهيم ولدوگی إیچين ‏گونش توتولدو.” شكلينده كونوشمايه باشلاميشتي. رسûلولاه (ساس)، إینسانلاره كييامي و روكûسی اوزون بير ناماز كيلديردي. ناماز بيتيگينده ‏گونش ايسكي هالينه دونموش، اچيلميشتي. الل’ين ايلچيسي (ساس) إینسانلاره بير هوتب إیراد ايدە رك هامد و سنادان سونره شونلاري سويلدي: “موهاكاك كي ‏گونش و اي الل’ين (ك) âيتلريندندير. بيرينين ولوموندن وايه ياشاماسيندان دولايي توتولمازلار. بی إیكيسيني(ن توتولدوگونو) كوردوگونوز زمان الل’ي (ك) يولتين (تكبير كتيرين)، الل’ه (ك) دوه ايدين، ناماز كيلين و ساداكه ورين. ايي محمد اومتي! واللي ايركك-كادين بوتون كولارينين إیفتسيزليك ايتمسيني الل’تان (ك) داهه چوك مندن كيمسه يوقتور. ايي محمد اومتي، واللي بنيم بيلديگيمي بيلسنيز، موتلاكه چوك اگلار و آز كولردينيز. سويلايين! تبليگ ايتيم مي؟” فاركلي ريوايتلره كور، پايكامبر ايفنديميز (ساس) بی كونوشماسينده نامازدايكن كنديسينه نت و هنم إیله إیچيندكي بازي كيمسلرين هالرينين ده كوستريلديگيني انلاتميشتير. او’نون (ساس) بوراده ‏اولدیگی كيبي بازن توپلومداكي يانليش بير انلاييشي دوزلتمك، بازن ده ياشانان كركينليكلري، إیلري سورولن هاتالي يوروم و دگرلنديرملري إیزاله ايتمك إیچين دگيشيك زمانلارده هوتب إیراد ايتيگي بيلينمكتدير.

هز. پايكامبر (ساس)، نيكاه و ‏بڭزري دوروملارده ياپيلاجاك كونوشمالار إیچين “دونورلوك هوتبسي” دييبيلگيميز شی هات هوتبسيني وگرتميشتير: “هامد، الل’ه (ك) ماهسوستور. او’ندان (ك) يارديم ديلر، افيميزي او’ندان (ك) إیستريز. نفيسلريميزين شرلريندن و ياپيپ ايتيكلريميزين كوتولوكلريندن الل’ه (ك) سيگينيريز. الل (ك) كيمه هيدايت ايدرسه اونی ساپتيراجاك يوقتور، كيمي ساپتيريرسه ده اونه هيدايت ايدە جك يوقتور. شاهيتليك ايدريم كي الل’تان (ك) باشكه إیلاه يوقتور. و يينه شاهيتليك ايدريم كي محمد (ساس) او’نون (ك) كولی و ايلچيسيدير.”

فنديميز (ساس) بی كيريشتن سونره شی اوچ âيتي اوكوردو: “اي إیمان ايدنلر! الل’تان (ك)، او’نه (ك) ياراشير شكيلده كوركون و انجاك موسلومانلار اولاراك جان ورين.” “اي إینسانلار! سيزي تك بير نفيستن ياراتان و اوندان ده ايشيني ياراتان; إیكيسيندن بيرچوك ايركك و كادين (مايدانه كتيريپ) يايان رابينيزه (ك) كارشي كلمكتن ساكينين. كنديسي ادينه بيربيرينيزدن ديلكته بولوندوگونوز الل’ه (ك) كارشي كلمكتن و اقرابالق باگلاريني كوپارماكتان ساكينين. شوفسيز الل (ك)، اوزرينيزده بير كوزتلاييجیدير.” “اي إیمان ايدنلر! الل’ه (ك) كارشي كلمكتن ساكينين و دوگری سوز سويلايين كي، الل (ك) سيزين إیشلرينيزي دوزلتسين و ‏گوناهلارينيزي باگيشلاسين. كيم الل’ه (ك) و رسûلو’نه (ساس) إیتاات ايدرس، موهاكاك بويوك بير كورتولوشه ايرميشتير.”

هز. پايكامبر (ساس) ‏ایی بير هاتيپتي و ‏آڭلاشيلير، اقيجي و دوزكون بير كونوشمه اوسلûبی واردي. كنديسيني ڭ ‏ایی تانييانلاردان بيري اولان ايشي هز. âيش’نين (را) انلاتيگينه كور، رسûل-ي ايكرم (ساس) هيزلي كونوشماز، سوزلريني موهاتابي ايزبرلايە جك درده تانه تانه سارف ايدردي. آز سوز إیله چوك مانا إیفاده ايدە جك شكيلده كونوشور، سوزلرينده نه بير فازلاليك، نه ده بير ايكسيكليك اولوردو. كونوشوركن موهاتابينه نه كابه داورانير، نه ده اونی اشاگيلاردي. او دونمده اراپلار، هاتيپليگي جیدييه الير، باشاريلي هاتيپلره دگر وريردي. الل رسûلو’نون (ساس) هاتيپليكتكي باشاريسي ده بی اچيدان چوك ونملييدي. و او، بی إیمكانيني هر فيرساته دگرلنديريردي. چونكی إینسانلاره او ‏گونون شارتلارينده إیسلام’ي انلاتمانين ڭ ايتكيلي يولاريندان بيري بويدو. نيتكيم سون درجه كوزل كونوشان سوكيلي پايكامبريميز (ساس)، اوكودوگی كور’ان âيتلرييله اراپلاري دريندن ايتكيلميشتي.

جابير ب. سموره (را) در كي: “رسûلولاه’ين (ساس) نامازي ده هوتبسي ده اورته اوزونلوكتايدي. (هوتبد) كور’ان’دان بيركاچ âيت اوكور و هوكه ناسيهات ايدردي.” هز. پايكامبر (ساس) هوتبلرد، كندي هيتابت تارزينه اويكون بير بيچيمده سون درجه وزلی كونوشور، كيسه ناسيهاتلرده بولونوردو. هوتبنين كيسه توتولماسيني ده ايمردردي. بی ايمره اويان امار ب. ياسير (را) بير ‏گون هوتب اوكوموش، پايكامبريميز (ساس) كيبي هوتبيي هم كيسه توتموش هم ده كوزل كونوشموشتو. هوتبدن هوشلانان ماات، “كشكه بيراز داهه اوزاتسايدين!” دييە رك تمنيلريني ديله كتيرميشتي. امار ب. ياسير (را) اونلارين بی إیستكلرينه رسûلولاه’تان (ساس) إیشيتيگي شی هاديسله كارشيلق ورميشتي: “شوفسيز كي كيشينين نامازيني اوزون، هوتبسيني كيسه توتماسي انلاييشلي اولماسينين إیشارتيدير. (سيز د) نامازي اوزون، هوتبيي كيسه توتون. چونكی (كيسه ده اولسا) بازي سوزلر بويولاييجیدير.”

بازي زمانلار، هز. پايكامبر’ين (ساس) هوتب ايسناسينده اره ورە رك كنديسينه سوری سورانلاره واپ ورديگي كورولوردو. امه بونه هر زمان موسااده ايتمز، كيمي زمان ده بويله ياپانلاره تپكي كوستريردي. اينس ب. ماليك’ين (را) انلاتيگينه كور، بير جمعە ‏گونی هز. پايكامبر (را) مينبرده إیكن بير آطەم مسجیده كيرر و او’نون (ساس) كونوشماسيني كسرك، “اي الل’ين رسûلی (ساس)، كييامت نه زمان كوپاجاك؟” دييه سورار. ماات كيزليجه آطەمه سوسماسيني إیشارت ايدرلرسه ده آطەم ايني سورويی اوچ كز تكرارلار. اونه واپ ورماين ايفنديميز (ساس)، نامازي كيلديرديكتان سونره “كييامتين كوپوشونی سوران كيشي نرد؟” دييه سورار. آطەم، “بنيم، يا رسûلالل.” در. ارديندان هز. پايكامبر (ساس)، “كييامت إیچين نه حاضرلادين؟” دييه سورار. آطەم، “كييامت إیچين چوك فازله ناماز و اوروچ حاضرلاياماديم امه الل’ي (ك) و رسûلو’نی (ساس) سوييوروم.” در. رسûلولاه (ساس)، “كيشي سوديگييله برابردير، سن ده سوديگينله برابر اولاجقسين.” بويورور.

هز. پايكامبر’ين (ساس) كونوشماسيني ايتكيلاييجی كيلان ساميمييتي و مااتله اولان ياكين إیليشكيسييدي. او (ساس)، كونوشوركن مااتين يوزونه باكار، ياني اونلارله كوز تماسي ساگلار، سوزلرينه اويكون اولاراك ايلهاركتلري ده دگيشيردي. هامد و سنادان سونره سسيني يوكسلتيردي. مسلا، كييامتي انلاتيگي بير هوتبسيند، كوزلري كيزارميش، سسي يوكسلميش و هيدتلنميشتي. كييامتين ياكينليگيني إیفاده ايتمك إیچين ده إیشارت پارماگييله اورته پارماگيني يان يانه كتيرميشتي. كيساجاسي او (ساس)، ايتكيلاييجی بير هاتيپ إیچين كركلي اولان بوتون واسيفلاري تاشيماكتايدي.

هز. پايكامبر (ساس) سادجه هوتب إیراد ايتمز ايني زمانده داهه صاغلقلي بير دينلمه اورتامي اولوشماسي إیچين كندي كونومونه و مااتين يرلشيم دوزنينه ديكات ايدردي. نبي (ساس)، ونلري مسجیته بولونان بير هورمه كوتوگونه داياناراك هوتبلريني اياكته إیراد ايدردي. بير ‏گون، “اياكته دورماك بانه زور كلمايه باشلادي.” دييە رك اياكلارينداكي زاييفليكتان شيكايت ايدين، اشابدان تميم ايد-داري (را)، اونه بير مينبر ياپمايي ونردي. بويلليكله هم ماات پايكامبر’ي (ساس) داهه ‏ایی كوربيلە جك و دويابيلە جك هم ده ايفنديميز (ساس) يورولمادان هوتبسيني إیراد ايدبيلكتي. بی ونرييي اشابييله إیستيشاره ايدن هز. پايكامبر (ساس)، امجاسي اباس’ين (را) كولسي مينا’يه بيري اوتورمه يري اولاراك ده كولانيلان اوچ باساماكتان إیبارت ساده بير مينبر ياپتيردي. هز. پايكامبر’ين (ساس) هوتبلريني بی مينبرده إیراد ايتمايه باشلاماسيندان سونره ونلري ياسلانديگي هورمه كوتوگونون اوزونتوسوندن إینلديگينه داير هاديس كايناكلارينده بيرچوك ريوايت بولونماكتادير.

الل رسûلی (ساس)، مااتين ‏ایی إیشيتمسي و كنديسيني كورمسي إیچين دورومه كوره بازن ده بينك اوزرينده كونوشوردو. اچيك هاواده كرچكلشن بی هوتبلرين كيمي زمان كالابالق بير دينلاييجی كروبی بولونوردو. بی ندنله ده پايكامبريميز سسين اوزاكلاره اولاشتيريلماسي إیچين بيريسينه يوكسك سسله تكرار ايتيريردي. مسلا، هز. پايكامبر (ساس)، اوستونده كيرميزي بير كييسي إیله كادر اوزرينده مينا’ده كونوشمه ياپاركن، هز. علی (را)، توم دينلاينلرين إیشيتمسي إیچين رسûلولاه’ين (ساس) سوزلريني يوكسك سسله تكرارلاميشتي. هاته بير بايرام ‏گونی هانيملارين هوتبيي إیشيتمديگيني فارك ايدينجه اونلاره ايريجه بازي ناسيهاتلرده بولوناراك مااته اولان إیلكيسيني و دويارليليگيني كوسترميشتي. يينه هوتب اوكوركن ‏گونشته كالان بير آطەمين كولكايه كيتمسيني إیستمسي ده بونون بير باشكه ورنگي إیدي.

هز. پايكامبر (ساس) هوتبنين جیدييت إیچينده و ساكين بير تاويرله دينلنمسي كونوسونده تيتيز داورانيردي. چونكی هوتب الل’ي (ك) زيكيردر و ملكلرين دينلديگي كيبي بيزيم ده هوتب اوكويان إیمامي دينلمميز كركير. جابير ب. ابدولاه’ين (را) انلاتيگينه كور، پايكامبر ايفنديميز (ساس) بير جمعە ‏گونی هوتب اوكويوردو. بی سيراده شام’دان بير تيجارت كرواني كلميشتي. ديكاتي داگيلان ماات كروانه دوگری كوشوشموش، نامازده سادجه اون إیكي كيشي كالميشتي. بی اولاي، سوكيلي پايكامبريميزي (ساس) اوزمسينين ياني سيره شی âيتين ده إینمسينه ندن اولموشتو: “(دوروم بويله إیكن) اونلار بير تيجارت وايه بير ايگلنجه كوردوكلري زمان همن داگيليپ اونه كوشتولار و سني اياكته بيراكتيلار. ده كي: “الل’ين (ك) يانينده بولونان، ايگلنجه و تيجارتن داهه خیرليدير. الل (ك)، ريزيك ورنلرين ڭ خیرليسيدير.”

يوجه الل (ك)، “كور’ان اوكوندوگی زمان اونه كولاك وريپ دينلايين و سوسون كي سيزه مرحمت ايديلسين.” بويوراراك، بيز كولارينين ناماز و هوتبده إیمامي سسيزجه دينلمسيني إیستميشتير. هز. پايكامبر (ساس)، “جمعە ‏گونی إیمام هوتب اوكوركن اركاداشينه “سوس!” بيله دسن، بوش بير سوز سويلميش اولورسون.” شكليندكي اچيكلاماسييله إینسانلارين بوتون ديكاتلريني هوتبيه ورملريني إیستميشتير. ايريجه باشكاسيني سوستورماك إیچين بيله اولسه كونوشمانين مكروه اولماسي و جمعەدان اليناجاك سوابي ازالتماسي بی كونوده نه دنلي هاساسييت كوسترمميز كركتيگيني اورتايه كويماكتادير.

رسûلولاه (ساس)، “كيم ابدست الير و ابدستي كوزلجه المايه وزن كوسترير سونره جمعەيه كلير و (هوتبي) كولاك وريپ سسيزجه دينلرسه او جمعە إیله كلە جك جمعە اراسينداكي ‏گوناهلاري و اوچ ‏گونلوك (‏گوناهي) داهه افولونور. كيم ده (هوتبيي دينلماييپ يردكي) چاقيل تاشلارييله مشكول اولورسه بوش بير شاي ياپميشتير.” بويوراراك جمعەيه كلمنين، هوتبيي جان كولاگييله و سوكûنت إیچينده دينلمنين موكافاتيني إیفاده ايتميشتير. هز. پايكامبر’ين (ساس) جمعە ‏گونی هوتب اوكوركن مااتين اراسيندان كچە رك إیلرلاين بير آطەمي، “ودر آرتيق! هم ايزييت ايتين، هم ده كچ كلدين.” دييه اويارماسي إیسه هوتب دينلمنين âدابينه داير ونملي بير درس نيتليگي تاشيماكتادير. بير ديگر هاديسينده الل رسûلی (ساس)، “زيكيرده (هوتبد) حاضر بولونون. إیمامه ياكلاشين. چونكی كيشي (جمعەدان و هوتبدن) اوزاك كالديكچه نته كيركسه بيله اورايه كيريشي كجیكير.” اوياريسينده بولونموشتور.

الل رسûلی (ساس)، هوتب دينلمنين âدابينه داير ده بيرتاكيم تاوسييلرده بولونموشتور. إینسانلارين، إیمام جمعە ‏گونی هوتب اوكوركن ديزلريني ديكيپ، اياكلاريني ايلبيسنين إیچينه الاراك اوتورماسيني موهتملن اویقويی كتيرمسي، ايلبيسنين اچيلماسي وايه ابدستين بوزولماسي كيبي ماهزورلاريندان دولايي ياساكلاميشتير. ايريجه او (ساس)، إیمام هوتبدايكن وايه هوتب إیچين مينبره چيكميشكن مسجیده كلن كيشينين إیكي ركات ناماز كيلماسيني، مسجیته اویقوسی كلنين إیسه باشكه بير تارافه دونمسيني يه ده يريني دگيشتيريپ باشكه بير يره اوتورماسيني إیستميشتير.

وده هوتبسي باشته اولماك اوزره هز. پايكامبر’ين (ساس) بوتون هوتبلري هاياتين مادي و مانوي احتیاجلارييله ياكيندان إیلكيلي اولور، فردي وايه إیچتيماي پروبلملرين چوزومونه يونليك مساژلار إیچريردي. نيتكيم إیسلام كولتور و إیبادت تاریخينده ده هوتبلر توپلومون احتیاجلارينه واپ ورە جك نيتليكته اولموش، هوتبيي دينلاين مااتين احتیاجلاري ديكاته الينمايه دوام ايديلميشتير. ايني زمانده هوتبلر پايكامبر ايفنديميزين (ساس) و كنديسيندن سونره ده âليملرين موسلومانلاره يونليك اولاراك كرچكلشتيرديگي ايگيتيم و وگرتيم سورجینين ونملي بير پارچاسي اولموشتور. هوتبلرده دايمه إینساني و ديني دگرلرين ونه چيكاريلديگي، توپلومده بيرليك و برابرليگين تشويك ايديلديگي كونوشمالار ياپيلميشتير. دولاييسييله بوكون ده ساميمييتي و دوگری بيلكيسييله اورانتيلي اولاراك إینانديريجيليگي و ايتكيسي ارتان هاتيپ، پايكامبرين (ساس) اوسلûبی اولان موژدلاييجی، اوياريجي، اوميت وريجی، بيلكيلنديريجی، هوشكورولی و هر كسيمدن إینسانين انلاياجاگي اچيكليكته بير اوسلûپ كولانمالي; اوميت كيريجي، سرت، مااتي كركينليگه و موناكاشايه تاشيياجاك، اونلاري جاميدن و إیبادتن اوزاكلاشتيراجاك بير تارز بنيمسمكتن كاچينماليدير. هاتيپ، هوتبنين إیچرديگي بيلكيلرين دوگرولوگو، توتارليليگي و انلاملي بير اقيش إیچينده سونولماسي كادار، سونوم ايسناسينداكي تونلامه ووركولامه ژست و ميميكلرين ده ايتكيلي بير هوتب إیچين كايت موهيم ‏اولدیگونی بيلملي و بی كونوده كنديني كليشتيرمه كايرتي إیچريسينده بولونماليدير.

هوتبنين، هافتالق اولاراك موسلومانلاره سونولاجاك وزلی درسلر و ونليكلي مساژلار إیچرمسي، توپلومون تالپ و احتیاجلاريني كارشيلاياجاك بير موهتوايه ساهيپ اولماسي كركمكتدير. هر هافته ميليونلارجه إینسانين دينلديگي هوتبلر، ايني زمانده دوزنلي و سوركلي اولاراك وريلن ڭ ايتكيلي يايكين وگرتيم ورنگيدير. بی ندنلدر كي، هم هوتبلري حاضرلايان و سونانلارين هم ده بی هوتبلرله ديني بيلكيلر ايدينن مااتين، سوز كونوسی وگرتيم فيرساتيني ڭ كوزل شكيلده دگرلنديرمه كونوسونده دويارلي اولمالاري كركير.

یورم یاپ

الكترونیك پوستە یایینلانماز كركلی یرلر *

اره
قاتكورلر